Komisja Administracji i Spraw Wewnętrznych oraz Komisja Spraw Zagranicznych, obradujące pod przewodnictwem poseł Marii Małgorzaty Janyskiej (KO), przewodniczącej Komisji Administracji i Spraw Wewnętrznych, zrealizowały następujący porządek dzienny:

– pierwsze czytanie rządowego projektu ustawy o ratyfikacji Umowy między Rządem Rzeczypospolitej Polskiej a Gabinetem Ministrów Ukrainy o współpracy w zwalczaniu przestępczości, podpisanej we Lwowie dnia 11 grudnia 2025 r.  (druk nr 2276).

W posiedzeniu udział wzięli: Władysław Teofil Bartoszewski sekretarz stanu w Ministerstwie Spraw Zagranicznych wraz ze współpracownikiem, Czesław Mroczek sekretarz stanu w Ministerstwie Spraw Wewnętrznych i Administracji wraz ze współpracownikami, gen. bryg. Tomasz Michalski zastępca komendanta głównego Straży Granicznej, insp. Monika Golik zastępca dyrektora Biura Kryminalnego oraz  insp. Irmina Gołębiewska zastępca dyrektora Biura Międzynarodowej Współpracy Policji Komendy Głównej Policji oraz Jan Malicki i Edyta Płaneta-Siewierska stali doradcy Komisji Spraw Zagranicznych.

W posiedzeniu udział wzięli pracownicy Kancelarii Sejmu: Igor Amarowicz, Marta Artymińska, Bartosz Bąk oraz Gabriela Borowa – z sekretariatu Komisji w Biurze Komisji Sejmowych; Michał Gajewski oraz Jakub Karczewski – legislatorzy z Biura Legislacyjnego.

Przewodnicząca poseł Maria Małgorzata Janyska (KO):
Dzień dobry państwu.

Otwieram posiedzenie Komisji Administracji i Spraw Wewnętrznych oraz Komisji Spraw Zagranicznych.

Dzisiaj na wspólnym posiedzeniu obu Komisji w porządku obrad mamy pierwsze czytanie rządowego projektu ustawy o ratyfikacji Umowy między Rządem Rzeczypospolitej Polskiej a Gabinetem Ministrów Ukrainy o współpracy w zwalczaniu przestępczości, podpisanej we Lwowie dnia 11 grudnia 2025 r. (druk nr 2276). Projekt będzie uzasadniał minister spraw wewnętrznych i administracji oraz minister spraw zagranicznych.

Szanowni państwo, witam na dzisiejszym posiedzeniu pana ministra Czesława Mroczka, sekretarza stanu w Ministerstwie Spraw Wewnętrznych i Administracji. Witam pana ministra Władysława Teofila Bartoszewskiego, sekretarza stanu w Ministerstwie Spraw Zagranicznych. Witam pana Tomasza Michalskiego, generała brygady, zastępcę komendanta głównego Straży Granicznej. Witam pana Mariusza Cichomskiego, zastępcę dyrektora Departamentu Porządku Publicznego w Ministerstwie Spraw Wewnętrznych i Administracji. Witam pana Pawła Dąbrowskiego,  dyrektora Departamentu Spraw Międzynarodowych i Migracji w Ministerstwie Spraw Wewnętrznych i Administracji. Witam panią Monikę Golik, zastępcę dyrektora Biura Kryminalnego w Komendzie Głównej Policji. Witam panią Irminę Gołębiewską, inspektora, zastępcę dyrektora Biura Międzynarodowej Współpracy Policji w Komendzie Głównej Policji. Witam panią Jadwigę Laskowską, nadkomisarza, radcę w Wydziale Wsparcia Wymiany Informacji w Biurze Międzynarodowej Współpracy Policji w Komendzie Głównej Policji. Witam pana Łukasza Rupniaka, kierownika referatu w Departamencie Prawno-Traktatowym Ministerstwa Spraw Zagranicznych, i witam pana Krzysztofa Szabata, aspiranta, eksperta w Wydziale Kryminalnym w Biurze Kryminalnym w Komendzie Głównej Policji. Witam państwa posłów obu Komisji. Witam sekretariaty i stronę społeczną.

Szanowni państwo, w takim razie przystępujemy do realizacji porządku dziennego. Pierwsze czytanie obejmuje ogólne przedstawienie, uzasadnienie i dyskusję w tej kwestii. Bardzo proszę pana ministra Czesława Mroczka o przedstawienie projektu w ramach pierwszego czytania.

Sekretarz stanu w Ministerstwie Spraw Wewnętrznych i Administracji Czesław Mroczek:
Dziękuję bardzo, pani przewodnicząca.

Panie ministrze, szanowni państwo, przedmiotowa umowa została podpisana we Lwowie w dniu 11 grudnia 2025 r. Z upoważnienia rządu Rzeczypospolitej Polskiej umowę podpisywał pan Marcin Kierwiński, minister spraw wewnętrznych i administracji. Z upoważnienia Gabinetu Ministrów Ukrainy umowę podpisał pan Ihor Kłymenko, minister spraw wewnętrznych. To jest kolejna umowa między Polską a Ukrainą w zakresie zwalczania przestępczości. Poprzednia, dokładnie w zakresie zwalczania przestępczości zorganizowanej, została podpisana w Kijowie w dniu 3 marca 1999 r. Dotychczas obowiązująca umowa przez lata stanowiła ważną podstawę współpracy z Ukrainą. Wszyscy mamy świadomość, jak mocno zmieniła się sytuacja, i w związku z tym była pilna potrzeba dostosowania umownych rozwiązań, rozstrzygnięć do współczesnych wyzwań i zagrożeń. Negocjacje w sprawie podpisania tej umowy trwały bardzo długo. Jesteśmy już szczęśliwie w sytuacji, w której ta umowa została podpisana.

Szanowni państwo, w myśl umowy strony zobowiązują się do współpracy w zapobieganiu, wykrywaniu i zwalczaniu przestępstw oraz ściganiu ich sprawców w rozumieniu prawa wewnętrznego obu państw stron, w tym do wzajemnego udzielania pomocy, co stanowi nadrzędny cel dwustronnej współpracy. Ponadto strony będą zobowiązane do współpracy w poszukiwaniu osób zaginionych lub osób ukrywających się przed organami ścigania lub wymiaru sprawiedliwości, podejmowania czynności związanych z identyfikacją osób o nieustalonej tożsamości, poszukiwania przedmiotów pochodzących z przestępstwa lub służących do jego popełnienia, wykrywania i identyfikacji korzyści pochodzących z przestępstw, a także innego mienia uzyskanego w wyniku przestępstwa lub mienia służącego do jego popełnienia. Umowa wprowadza także zobowiązanie do współpracy w zapobieganiu, wykrywaniu i zwalczaniu czynów zabronionych, które są uznawane za wykroczenia według prawa wewnętrznego obu państw stron. Ponadto reguluje ona nowe formy współpracy, jak przesyłka niejawnie nadzorowana, oraz przewiduje możliwość wymiany oficerów łącznikowych.

Umowa określa także uprawnienia funkcjonariuszy właściwych organów państwa jednej strony, którzy na podstawie umowy będą wykonywać czynności na terytorium państwa drugiej strony. Umowa wprowadza także szereg innych uregulowań, dotyczących m.in. przekazywania osób na granicę, tworzenia wspólnych grup roboczych, współpracy szkoleniowej, a także wizyt studyjnych. Współpraca będzie odbywać się przede wszystkim na wniosek właściwych organów państw stron. Jej podstawową formą będzie wymiana informacji, w tym tych dotyczących sprawców przestępstw lub osób o nie podejrzanych, osób uczestniczących w popełnieniu przestępstwa, istotnych okoliczności i podjętych czynności, powiązań między sprawcami, struktur organizacji oraz metod działania zorganizowanych grup przestępczych. Istotne jest to, że wymiana informacji odbywać się będzie na zasadzie wzajemności. Oznacza to, że w przypadku gdy zgodnie z prawem krajowym jednej strony nie jest możliwe przekazanie określonych informacji, to nie może ona żądać przekazania podobnych informacji od drugiej strony. W umowie uregulowano także możliwość całkowitej lub częściowej odmowy…

Przewodnicząca poseł Maria Małgorzata Janyska (KO):
Przepraszam, panie ministrze.

Czy mogłabym państwa prosić o trochę wyciszenie rozmów i wysłuchanie tego ważnego projektu?

Sekretarz stanu w MSWiA Czesław Mroczek:
Jest możliwość odmowy współpracy przez strony. Proszę państwa, tak jak powiedziałem na wstępie, zastępujemy obecne rozwiązania nową umową, która ma szerszy zakres przedmiotowy. Będzie odpowiadać wyzwaniom, zagrożeniom, które są wywołane przez obecny czas. Chcę przypomnieć, że kilka miesięcy, może już ponad rok temu, dokonywaliśmy nowelizacji ustawy o wymianie informacji kryminalnych między państwami członkowskimi Unii Europejskiej a państwami trzecimi. Przypominam ten akt prawny i tę instytucję, dlatego że bez współpracy międzynarodowej w zakresie zwalczania przestępczości nie ma skutecznego działania ani Policji, ani Straży Granicznej. W związku z tym ta umowa z Ukrainą jest dla nas niezwykle ważna, bo to jest nasz sąsiad, kraj, w którym toczona jest w tej chwili wojna, i z tego faktu i współcześnie, i w przyszłości mogą nam zagrażać… To znaczy z tego faktu płyną poważne zagrożenia dla porządku prawnego i ta umowa z tego punktu widzenia jest niezwykle ważna.

Jeżeli chodzi o kwestie związania się tą umową, to tu jest to właściwość przede wszystkim ministra spraw zagranicznych. Pan minister Bartoszewski z całą pewnością się do tego odniesie. Już nie będę się wypowiadał w tym zakresie. Pani przewodnicząca, szanowni państwo, oczywiście prosimy o to, żebyście państwo wyrazili pozytywną opinię i chcieli przyjąć projekt ustawy. To jest bardzo ważna sprawa. Dziękuję bardzo.

Przewodnicząca poseł Maria Małgorzata Janyska (KO):
Bardzo dziękuję, panie ministrze.

Bardzo proszę, pan minister Bartoszewski.

Sekretarz stanu w Ministerstwie Spraw Zagranicznych Władysław Teofil Bartoszewski:
Pani przewodnicząca, Wysokie Komisje, jak powiedział pan minister Mroczek, upłynęło 27 lat  od podpisania podobnej umowy i czasy drastycznie się zmieniły. Między innymi w związku z agresją Rosji na Ukrainę liczba obywateli ukraińskich, którzy są na terenie Polski, wzrosła drastycznie. W związku z tym wzrosła również liczba wykroczeń i przestępstw, których sprawcami, ale również których ofiarami są obywatele Ukrainy. Potrzebujemy innej umowy, żeby dostosować się do aktualnej rzeczywistości.

W tej umowie jest jeden artykuł, który jest enigmatycznie omawiany w streszczeniach, a mianowicie dotyczący przesyłki niejawnie nadzorowanej. To z kolei ma związek ze wzrostem usług kurierskich, których w 1999 r. praktycznie nie było. Usługi kurierskie polegają na tym, że w przesyłkach, które kurier przewozi, mogą być narkotyki, broń, pieniądze, amunicja, papiery wartościowe, dokumenty i wszystko inne, co trzeba mieć możliwość nadzorować. Ta umowa umożliwia naszym organom, Policji i Straży Granicznej, żeby takie rzeczy nadzorować w sposób niejawny, więc jest tutaj konieczna.

Jeśli chodzi o sposób zawierania umowy, to jest to, o czym wspomniał pan minister Mroczek – to są kwestie związane z zakresem i zasadami wykonywania przez zagranicznych funkcjonariuszy obowiązków służbowych na terytorium Polski oraz kwestie odnoszące się do zadośćuczynienia ewentualnym roszczeniom odszkodowawczym. Dotyczą one wolności, praw lub obowiązków obywatelskich określonych w konstytucji, a także spraw uregulowanych w ustawie lub takich, w których konstytucja wymaga ustawy. Tym samym związanie Polski umową nastąpi w drodze ratyfikacji za uprzednią zgodą wyrażoną w ustawie i dlatego procedujemy tę ustawę w tym trybie. Dziękuję.

Przewodnicząca poseł Maria Małgorzata Janyska (KO):
Bardzo dziękuję, panie ministrze.

Szanowni państwo, w tej chwili otwieram debatę nad pierwszym czytaniem. Pierwszy zgłosił się pan poseł Andrzej Szewiński, następnie pan poseł Zieliński, pan poseł Gosek, pan poseł Dziedzic. Czy jest ktoś jeszcze z państwa? Proponuję, abyśmy po trzech głosach oddawali głos ministrom i przechodzili do kolejnej serii. A więc bardzo proszę, pan Andrzej Szewiński.

Poseł Andrzej Szewiński (KO):
Dziękuję bardzo.

Państwo przewodniczący, państwo ministrowie, króciutko, szanując państwa czas. Czyli z tego co tutaj pan minister Mroczek wspominał, przedstawiał, mam rozumieć, że dzięki temu aktowi i dzięki tej ratyfikacji będą konkretne narzędzia operacyjne, które będzie można wykorzystać właśnie w celu walki z przestępczością. Mam jeszcze pytanie. Czy powstaną też jakieś wspólne, bilateralne zespoły operacyjne właśnie do walki z tą przestępczością? Też mamy świadomość, że jedna kwestia to jest przestępczość, a druga sprawa, która też jest dla nas bardzo istotna, to to, że obywatele Ukrainy w formule proxy są wykorzystywani przez służby Federacji Rosyjskiej do działań o charakterze terrorystycznym. Myślę, że można by się też nad tym w sposób szczególny pochylić. Oczywiście to jest to, o czym też wspominał pan minister. Mam rozumieć, że w czasie rzeczywistym będzie też możliwość przekazywania odpowiednich danych. Dziękuję bardzo.

Przewodnicząca poseł Maria Małgorzata Janyska (KO):
Dziękuję bardzo.

Pan poseł Zieliński, bardzo proszę.

Poseł Jarosław Zieliński (PiS):
Dziękuję bardzo, pani przewodnicząca.

Wysokie Komisje, szanowni państwo, nie ulega wątpliwości, że współpraca międzynarodowa w zakresie zwalczania przestępczości ma duże znaczenie, zwłaszcza w takiej sytuacji, jaka jest dzisiaj pomiędzy Polską a Ukrainą, Ukrainą, która jest w stanie wojny z agresorem rosyjskim. Jednocześnie wobec tego faktu, że duża liczba obywateli Ukrainy przebywa na terenie Polski, są różnego rodzaju kontakty, te pożądane, legalne i takie, które mogą pojawiać się jako zagrożenie. Tak że sama umowa wydaje się czymś właściwym, jeśli jest dobrze skonstruowana.

Chciałbym poprosić pana ministra o to, żeby przybliżył nam, członkom obu Komisji, takie porównawcze dane związane z innymi umowami, z innymi państwami. Jak wygląda, że tak powiem, standardowość tych umów, na ile i w czym ta różni się od innych umów z innymi krajami, zarówno Unii Europejskiej, strefy Schengen, jak i krajami trzecimi. Jeśli w paru punktach można by usłyszeć, na czym polega ta dyferencja, specyfika tej umowy, to byłbym wdzięczny. To po pierwsze.

Po drugie, chciałbym poprosić o bliższe informacje dotyczące uwarunkowań i – zakładam – obwarowań, jeżeli chodzi o kontrolę operacyjną. To jest szczególnie wrażliwa sfera. Pan minister wspomniał w tym kontekście o tej przesyłce niejawnie nadzorowanej. W tym zapisie, który mamy w umowie, ona budzi moje pytania i wątpliwości. W istocie rzeczy, jak dobrze to czytam, to oznacza, że za zgodą polskich służb, odpowiednich organów strona ukraińska mogłaby prowadzić te czynności na terenie Rzeczypospolitej Polskiej – i oczywiście odwrotnie, gdyby Polska miała taką potrzebę, mogłaby przeprowadzić tego typu czynności na terenie państwa ukraińskiego. Właśnie jakie tutaj będą szczegółowe uwarunkowania? Żeby nie było tak… Jakimś echem powraca mi tutaj duża dyskusja, jaka przetoczyła się parę lat temu na temat tzw. ustawy o bratniej pomocy. Tu chodziło oczywiście o ustawę, która dotyczyła współpracy Polski z Niemcami. Wprawdzie nie mamy przewidzianych w tej umowie wspólnych patroli, i to jest dobre, ale też, jak rozumiem, przewidujemy możliwość – przepraszam na kolokwializm – jakby wpuszczania służb ukraińskich na terenie Rzeczypospolitej, oczywiście za zgodą itd. Te uwarunkowania związane z czynnościami operacyjnymi powinny być bardzo ściśle określone. Prosiłbym właśnie o informacje na ten temat. Dziękuję.

Przewodnicząca poseł Maria Małgorzata Janyska (KO):
Dziękuję bardzo.

Pan poseł Gosek.

Poseł Mariusz Gosek (PiS):
Dziękuję bardzo.

Pani przewodnicząca, szanowni państwo, mam pytanie w zakresie współpracy służb antykorupcyjnych. Jak wiemy, może być to dla niektórych trauma polityczna związana z działaniami ukraińskiego Narodowego Biura Antykorupcyjnego Ukrainy (NABU) i polskiego Centralnego Biura Antykorupcyjnego. Jak państwo wyobrażacie sobie w tej nowej rzeczywistości, gdzie tyle mówicie o walce z przestępczością, w tym przestępczością gospodarczą, ekonomiczną, korupcyjną, sytuację współpracy ze stroną ukraińską? To strona ukraińska buduje i rozbudowuje mechanizmy i daje kolejne narzędzia, instrumenty w zakresie działania NABU, czyli ichniejszej służby do spraw zwalczania korupcji, a w Polsce Centralne Biuro Antykorupcyjne jest zwijane.  Przecież wiemy doskonale, że to była twarda walka z korupcją. Policja absolutnie nie przejmie tych działań. Policja jest zajęta przesłuchiwaniem strażaków. Z całym szacunkiem do funkcjonariuszy Policji, ale wiemy, jak wygląda nadzór polityczny nad jedną i nad drugą instytucją, gdzie CBA twardo zwalczało przestępczość korupcyjną, być może też narażając się niektórym w ten sposób.

Panie ministrze, jak pan wyobraża to sobie w tej nowej rzeczywistości i kto to będzie? Jaka instytucja będzie zwalczała korupcję w sytuacji też waszego byłego przyjaciela politycznego? Przypomnę, że ta sprawa pana Sławomira N. wywołana przez ukraińską służbę antykorupcyjną NABU była początkowo realizowana przez NABU, później była kontynuowana wspólnie z Centralnym Biurem Antykorupcyjnym, które dzisiaj zwijacie. Dziękuję.

Przewodnicząca poseł Maria Małgorzata Janyska (KO):
Dziękuję bardzo. Pan akurat pyta o ustawę, która już była bardzo dokładnie wyjaśniana, ale myślę, że minister chętnie odpowie.

Jeszcze jest pan poseł Dziedzic, tak? Na razie zgłosiło się czworo posłów. Jeśli ktoś z państwa chce, to bardzo proszę o zapisywanie się.

Poseł Adam Dziedzic (PSL-TD):
Dziękuję, pani przewodnicząca.

Szanowni państwo, mam parę krótkich pytań. W uzasadnieniu do treści ustawy mamy informację, że dotychczasowe formy współpracy są niewystarczające dla przeciwstawiania się obecnym zagrożeniom. Prosiłbym niejako o wyjaśnienie, w jakich formułach i w jakich obszarach państwo uważają, że one były niewystarczające.

Moje kolejne pytanie jest takie. W elementach dotyczących współpracy nie znalazłem czegoś, co wprost mówiłoby o sprawach dotyczących m.in. wojny hybrydowej. Chciałbym się dowiedzieć, czy ta umowa wpłynie na zwiększenie bezpieczeństwa i na kontrolę osób wjeżdżających do naszego kraju tak, aby nie dochodziło do takich aktów dywersji, jak miało to miejsce w roku 2025 przez Iwanowa i Kononowa, którzy co prawda wjechali z terenu Białorusi, ale byli obywatelami ukraińskimi. Czy w wyniku tych ustawowych rozwiązań, których tutaj jakby nie widzę wprost… Mówię dzisiaj o tematach dotyczących wojny hybrydowej, która trwa, a nie tylko przez działalność o charakterze, nie wiem, przestępstw gospodarczych czy innych. Czy państwo widzą tutaj też takie rozwiązanie? Dziękuję bardzo.

Przewodnicząca poseł Maria Małgorzata Janyska (KO):
Dziękuję bardzo.

Zanim oddam głos panu ministrowi, poinformuję państwa, że nikt więcej nie zapisał się do głosu, a więc zamykam listę pytań. Bardzo proszę pana ministra i zespół o udzielenie odpowiedzi.

Sekretarz stanu w MSWiA Czesław Mroczek:
Proszę państwa, przede wszystkim porównanie tej nowej umowy do tej obowiązującej ­– na samym początku zaznaczyłem, że tamta nawet w tytule odnosiła się do przestępczości zorganizowanej. Różnica między nową umową a tą dotychczasową polega na tym, że znacząco rozszerzamy zakres przedmiotowy tej umowy. Ta będzie dotyczyła praktycznie całej przestępczości i również wprowadzamy, określamy wykroczenia, w których ta umowa będzie miała zastosowanie. Czyli jest o wiele większy zakres przedmiotowy, niż miała poprzednia umowa. Oczywiście tutaj w ramach tej umowy… Ta umowa będzie miała zastosowanie do przestępczości związanej z aktami dywersji, czyli do tego wszystkiego, co jest związane z wojną hybrydową. Co jest dla nas niezwykle ważne, w tym zakresie również będziemy mogli pozyskiwać informacje w ramach prowadzonych postępowań od strony ukraińskiej, a strona ukraińska będzie mogła pozyskiwać informacje w tym zakresie od nas.

Jeżeli chodzi o tę współpracę grupy, to umowa przewiduje powoływanie wspólnych grup roboczych do realizacji zapisów tej umowy. Jeżeli chodzi o porównanie z innymi umowami z innymi państwami, które w tej chwili zawieramy, to mamy tutaj na sali dwóch negocjatorów Ministerstwa Spraw Wewnętrznych i Administracji, pana dyrektora Mariusza Cichomskiego i pana dyrektora Pawła Dąbrowskiego, którzy są szefami naszych delegacji do wszystkich negocjacji, które prowadzimy w tej chwili. W zasadzie zakończyliśmy już umowę z Czechami w podobnym zakresie i jesteśmy w trakcie negocjacji umowy z Litwą. Bardzo nam na tym zależy, by… Przede wszystkim umowy z Litwą czy Czechami są bardziej szczegółowe w stosunku do tej umowy, którą jesteśmy związani, jeżeli chodzi o wymianę informacji w ramach Unii Europejskiej. Za chwilę poproszę pana dyrektora Cichomskiego, ewentualnie pana dyrektora Dąbrowskiego o kilka zdań, żeby wskazali, czym różnią się umowy z państwami członkami Unii Europejskiej w stosunku do tej z Ukrainą.

Proszę państwa, jeżeli chodzi o jeszcze jeden ważny głos dotyczący zwalczania przestępczości korupcyjnej, korupcji – przez wiele lat 90% spraw korupcyjnych było i jest prowadzonych przez Policję. Jeżeli chodzi o tempo zwalczania korupcji, to nadaliśmy… Można sobie powiedzieć śmiało, że CBA było sparaliżowane przez większość rządów prawicy i większość afer, o których dowiadujemy się szczegółowo w tej chwili, i spraw, które trafią do sądów – w tych sprawach CBA nie działało. Jeżeli pan…

Przewodnicząca poseł Maria Małgorzata Janyska (KO):
Proszę nie polemizować równolegle. Bardzo proszę. Pan zadał pytanie, a pan minister panu odpowiada. Proszę słuchać. Jeśli pan jest niezainteresowany, to można opuścić posiedzenie.

Sekretarz stanu w MSWiA Czesław Mroczek:
Pani przewodnicząca, poradzę sobie. Jeżeli pan poseł Gosek… Tak, przyjdzie etap włączenia się pana… Mamy tego świadomość.

Gdybyście państwo chcieli posłuchać, to byście może zrozumieli, a przynajmniej usłyszeli, że sparaliżowane CBA podjęło działania w aferze Funduszu Sprawiedliwości w ostatnich miesiącach tuż przed oddaniem przez was władzy. Natomiast w większości afer, które staną się przedmiotem postępowań sądowych w najbliższych już tygodniach i miesiącach, czy się stały, tak jak afera w Narodowym…

Poseł Mariusz Gosek (PiS):
Niech pan nie grozi…

Przewodnicząca poseł Maria Małgorzata Janyska (KO):
Proszę nie mówić równolegle i nie zabierać samodzielnie głosu. Pan zadał pytanie i – mam wrażenie – oczekiwał pan odpowiedzi od pana ministra, co pan minister czyni.

Sekretarz stanu w MSWiA Czesław Mroczek:
Pani przewodnicząca, ja naprawdę sobie poradzę. Niech pani pozwoli.

Niech pan nie odbiera osobiście informacji o tym, że rozpoczną się postępowania w aferach. To nie jest groźba. Dziękuję bardzo.

Głos z sali:
Bardzo śmieszne.

Sekretarz stanu w MSWiA Czesław Mroczek:
Nie śmieszne. To są niezwykle poważne tematy i państwo jesteście już przecież świadomi, że jeżeli chodzi o korupcję, to prowadzimy bardzo skuteczne działania. Proszę państwa, to to też proszę nie odbierać tego jako groźbę, ale zostanie opisany również mechanizm wykorzystania środków ze spółek Skarbu Państwa poprzez fundację spółek Skarbu Państwa w kampanii wyborczej roku 2023  i w kampanii referendalnej – te wszystkie działania, w których CBA w ogóle nie podjęło żadnych działań. To zostanie opisane. Możecie państwo zapoznać się z raportem sporządzonym przez Krajową Administrację Skarbową opisującym wyprowadzanie środków Skarbu Państwa w zasadzie z każdego ministerstwa. To jest raport na kilkadziesiąt stron, jeżeli nie więcej.  Nie było tam CBA. Polecam go państwu, bo audyt waszych rządów został dokonany przez Krajową Administrację Skarbową przy współpracy już po 2023 r. służb podlegających ministrowi spraw wewnętrznych i administracji oraz służb prokuratury. Ten raport jest już zakończony i on jest przedmiotem… Na podstawie tego raportu sporządzonych zostało kilkadziesiąt zawiadomień do prokuratury. Możecie się państwo przekonać, czy w tych sprawach działało CBA, czy nie działało. W większości spraw nie działało. W tej chwili wszystkie te sprawy zostały położone na stół, są przedmiotem konkretnych postępowań. Panie pośle Gosek, proszę tego nie odbierać osobiście.

Przewodnicząca poseł Maria Małgorzata Janyska (KO):
Dziękuję bardzo.

Teraz będą panowie dyrektorzy, tak? Bardzo proszę.

Zastępca dyrektora Departamentu Porządku Publicznego Ministerstwa Spraw Wewnętrznych i Administracji Mariusz Cichomski:
Bardzo dziękuję, pani przewodnicząca.

Szanowni państwo, w kontekście ewentualnych różnic pomiędzy innymi umowami albo tymi negocjowanymi, albo tymi bilateralnymi, które są zawarte wspólnie z innymi państwami i obowiązują nasze państwo, przede wszystkim to, na co należy zwrócić uwagę, jeśli chodzi o tę umowę z Ukrainą, to jest to, że nie ma tutaj narzędzi władczych, jeśli chodzi o możliwość działania przez funkcjonariuszy po stronie drugiego państwa. Zdecydowanie mniejsze niż zazwyczaj są również kwestie związane z bezpośrednią obecnością na terenie drugiego państwa funkcjonariuszy przy wykonywaniu zadań stricte policyjnych czy zadań ustawowych związanych z funkcjonowaniem innych służb.

Natomiast to, na czym jest oparta ta umowa i co myślę, że stanowi niezwykle istotną kwestię, to jest wymiana informacji. Jak państwo spojrzeliby na art. 4 samej umowy, gdzie wskazane mamy, czego przede wszystkim dotyczą kwestie, to oprócz tego, co zawsze jest w umowach, czyli wymiany informacji o osobach poszukiwanych, o sprawcach przestępstw, o osobach podejrzanych, mamy całą gamę przepisów dotyczących m.in. wymiany informacji dotyczących właścicieli, osób uprawnionych, osób użytkujących, operatorów bezzałogowych statków powietrznych, wymiany informacji dotycząca miejsc pobytu cudzoziemców, bezpaństwowców na terenie strony. Co ważne, wymiana informacji dotycząca abonentów końcowych telefonii komórkowej, czyli współpraca w zakresie lokalizacji w razie poszukiwania osób zaginionych lub poszukiwania sprawców przestępstw. W sferze pracy stricte operacyjnej to, co się przewijało w trakcie dzisiejszej dyskusji, to jest to, że mamy tutaj wskazanie dotyczące przesyłki niejawnie nadzorowanej, ale nie mamy innych władczych form pracy operacyjnej, jak zakup kontrolowany. Natomiast przesyłka niejawnie nadzorowana jest wymierzona przede wszystkim w dwie kwestie – związane z międzynarodowymi transakcjami dotyczącymi obrotu bronią i narkotykami czy jeszcze innymi substancjami zakazanymi. Czyli to są tak naprawdę te najistotniejsze różnice o charakterze systemowym pomiędzy tą umową a standardowymi umowami z innymi państwami. To jest chyba tyle. W razie czego pozostajemy jeszcze do dyspozycji pod kątem doprecyzowania.

Przewodnicząca poseł Maria Małgorzata Janyska (KO):
Dziękuję bardzo.

Pan dyrektor Dąbrowski.

Dyrektor Departamentu Spraw Międzynarodowych i Migracji Ministerstwa Spraw Wewnętrznych i Administracji Paweł Dąbrowski:
Dziękuję bardzo.

Szanowna Komisjo, otóż chciałem przede wszystkim powiedzieć, że prowadzimy politykę dość intensywnego zamieniania umów starej generacji na umowy nowej generacji, co znajduje pełne potwierdzenie w dynamice, z jaką zmienia się współczesna przestępczość. Po prostu na to reagujemy. Sytuacja na dzień dzisiejszy wygląda tak, że dążymy do zawarcia nowych umów z możliwie wszystkimi państwami ościennymi, oczywiście nie mam tu na myśli Białorusi i Rosji. Tak jak pan minister już zauważył, zakończyliśmy negocjacje z Czechami. Ta umowa znajduje się w trakcie konsultacji międzyresortowych, które się kończą. Kończymy – i to jest już naprawdę ostatnia prosta – umowę z Litwą. Pracujemy intensywnie nad umową z partnerami z Estonii, Azerbejdżanu, Austrii i Zjednoczonych Emiratów Arabskich. Przy czym chciałbym powiedzieć, że tempo zawierania tych umów toczy się w rytmie polityki zagranicznej, w związku z czym czasem projekt jest przesyłany przez którąś ze stron wiele lat wcześniej, po czym sprawa odżywa, więc nie jest tak metodologicznie prosto wymienić, z jakimi państwami współpracujemy.

Jeśli chodzi o komparatystykę umowy procedowanej obecnie z pozostałymi umowami, zwłaszcza tymi z państwami ościennymi, to nie powtarzając dyrektora Cichomskiego, chciałbym przede wszystkim zwrócić uwagę, że najistotniejszym czynnikiem różnicującym treść jest to, czy umowa jest zawierana z innym państwem członkowskim Unii Europejskiej, czy też z państwem trzecim – z tego powodu, że jeżeli jest to państwo Unii Europejskiej, tu mamy właśnie ten kazus Czech i Litwy, to oczywiście treść tej umowy należy wkomponować w rozległe w tym obszarze prawo Unii Europejskiej. Przykładowo oznacza to, że zupełnie inaczej reguluje się kwestie graniczne pozostające w obszarze Straży Granicznej. W tych umowach z na przykład Czechami regulowana jest tylko ewentualność przywrócenia kontroli granicznych, a nie inne elementy funkcjonowania kontroli granicznych. Oczywiście te umowy różnią się w jeszcze kilku specyficznych momentach, na przykład uzusem jest to, że wymianę informacji niejawnych reguluje się osobnymi umowami i te umowy są dostosowane do tych innych umów działających w zakresie wymiany informacji niejawnych. Oczywiście notujemy tutaj różnice w zależności od kraju. Wreszcie różnice wynikają z faktu, że porządki prawne są bardzo różne. Przykładowo w umowie czeskiej musieliśmy dostosować odmienne porządki prawne, polski i czeski. Czesi w zakresie współpracy operacyjnej, policyjnej bazują na europejskich nakazach dochodzeniowych. U nas system prawny jest ułożony inaczej, w związku z czym wywołuje to różnice w treści.

Na koniec chciałbym podkreślić, że dokładamy wszystkich, wszelkich starań, żeby zawrzeć jak najwięcej umów nowej generacji, które będą odpowiedzią na tę dynamikę walki z przestępczością. Dziękuję bardzo.

Przewodnicząca poseł Maria Małgorzata Janyska (KO):
Dziękuję bardzo.

Szanowni państwo, w związku z wyczerpaniem listy osób… Pan minister, bardzo proszę. Przepraszam, panie ministrze.

Sekretarz stanu w MSZ Władysław Teofil Bartoszewski:
Przepraszam, bo ja tak z boku, ale chciałem doprecyzować pewną rzecz. Pan dyrektor Cichomski o tym wspomniał, ale to może nie wybrzmiało w sposób całkowicie jasny dla pań i panów posłów. W art. 11 pkt 1 jest powiedziane, że przesyłka niejawnie nadzorowana, o której mowa w niniejszym artykule, jest realizowana na terytorium państwa strony, do której skierowano wniosek, zgodnie z prawem wewnętrznym państwa tej strony. Żeby to przetłumaczyć na język normalny, jeżeli Ukraińcy zwrócą się do Polski, żeby nadzorować przesyłkę, która przekracza ukraińsko-polską granicę, to strona wezwana, czyli polskie służby, zapewni dalszy ciągły nadzór nad przesyłką w taki sposób, aby istniała w każdej chwili możliwość przejęcia tej przesyłki i zatrzymania sprawców przestępstwa. To polskie służby będą to robić, a nie służby ukraińskie.

Przewodnicząca poseł Maria Małgorzata Janyska (KO):
Bardzo dziękuję.

Zamykam pierwsze czytanie projektu.

Przechodzimy do pracy nad projektem. Czy do tytułu ustawy ktoś z państwa posłów ma jakieś uwagi, sprzeciw? Nie widzę, a zatem rozpatrzyliśmy.

Art. 1. Czy do art. 1 są jakieś uwagi, sprzeciw? Nie widzę, a zatem rozpatrzyliśmy.

Czy do art. 2 ustawy są jakieś uwagi, sprzeciw? Nie widzę, a zatem rozpatrzyliśmy go.

Szanowni państwo, przystępujemy teraz do głosowania nad całością projektu ustawy. Proszę przygotować się do głosowania. Kto z pań i panów posłów jest za przyjęciem w całości przedstawionego projektu ustawy z druku nr 2276? Kto jest przeciw? Kto się wstrzymał? Dziękuję bardzo. Zamykam głosowanie.

Proszę o podanie wyników. Głosowało 38 osób. Za – 28, 1 osoba była przeciw, 9 osób się wstrzymało. Bardzo państwu dziękuję.

Pozostał nam jeszcze wybór posła sprawozdawcy. Proponuję, aby posłem sprawozdawcą był pan poseł Artur Łącki. Czy pan wyraża zgodę?

Poseł Artur Jarosław Łącki (KO):
Tak, zgadzam się.

Przewodnicząca poseł Maria Małgorzata Janyska (KO):
Czy są inne propozycje? Nie widzę. W takim razie dokonaliśmy wyboru posła sprawozdawcy.

Bardzo państwu dziękuję. Zamykam posiedzenie Komisji.