Komisja Administracji i Spraw Wewnętrznych, obradująca pod przewodnictwem poseł Marii Małgorzaty Janyskiej (KO), przewodniczącej Komisji, rozpatrzyła:
– sprawozdanie Zarządu Głównego Związku Ochotniczych Straży Pożarnych Rzeczypospolitej Polskiej z wydatkowania środków pochodzących z obowiązkowego ubezpieczenia od ognia w pierwszym okresie sprawozdawczym od dnia 5 grudnia 2024 r. do dnia 31 grudnia 2025 r. (druk nr 2776).
W posiedzeniu udział wzięli: Marek Marzec zastępca dyrektora Departamentu Ochrony Ludności i Zarządzania Kryzysowego w Ministerstwie Spraw Wewnętrznych i Administracji wraz ze współpracownikiem, nadbryg. Paweł Frysztak zastępca komendanta głównego Państwowej Straży Pożarnej wraz ze współpracownikami oraz Waldemar Pawlak prezes Zarządu Głównego Związku Ochotniczych Straży Pożarnych Rzeczypospolitej Polskiej, senator.
W posiedzeniu udział wzięli pracownicy Kancelarii Sejmu: Igor Amarowicz i Anna Ornat – z sekretariatu Komisji w Biurze Komisji Sejmowych.
Przewodnicząca poseł Maria Małgorzata Janyska (KO):
Szanowni państwo, w związku z tym, że jeszcze jedzie do nas pan komendant Frysztak, myślę, że może jednak już zaczniemy. Proszę? Co się zmieniło? Jeśli państwo jeszcze nie zauważyli, to zastępcą komendanta głównego Państwowej Straży Pożarnej jest pan Paweł Frysztak i o panu komendancie mówię. Bardzo się cieszę, że pan Dajczak poczuł ogromną ulgę, bo słyszę pana zawsze tylko z miejsca, jak pan tam pokrzykuje, więc cieszę się, że pan jest nadal w kondycji. Szanowni państwo, szanując czas wszystkich, ponieważ jest dużo równoległych posiedzeń Komisji, ja jednak rozpocznę posiedzenie. Pan komendant z całą pewnością zna materiał, który jest przygotowany przez związek ochotniczych straży pożarnych.
Pozwólcie zatem państwo, że otworzę posiedzenie Komisji Administracji i Spraw Wewnętrznych. W dzisiejszym porządku obrad mamy rozpatrzenie sprawozdania Zarządu Głównego Związku Ochotniczych Straży Pożarnych Rzeczypospolitej Polskiej z wydatkowania środków pochodzących z obowiązkowego ubezpieczenia od ognia w pierwszym okresie sprawozdawczym od dnia 5 grudnia 2024 r. do dnia 31 grudnia 2025 r., druk nr 2776. Sprawozdanie będzie przedstawiał przedstawiciel Zarządu Głównego ZOSP SG. Witam serdecznie na naszym posiedzeniu pana Waldemara Pawlaka, prezesa Zarządu Głównego ZOSPRP. Pozwólcie państwo, że wymienię również pozostałe osoby. Witam panią Joannę Chudzik, główną specjalistkę w Departamencie Ochrony Ludności i Zarządzania Kryzysowego w Ministerstwie Spraw Wewnętrznych i Administracji, pana Marka Marca, zastępcę dyrektora Departamentu Ochrony Ludności i Zarządzania Kryzysowego w MSWiA, pana Krzysztofa Miazgę, mecenasa reprezentującego również ZOSPRP, Zarząd Główny. Witam pana Sasi Bena, druha, także z Zarządu Głównego ZOSPRP, panią Monikę Sudomirską, druhnę z Zarządu Głównego ZOSPRP, oraz panią Annę Wesołowską, również druhnę z Zarządu Głównego ZOSPRP. Witam państwa posłów, witam tutaj również pracowników naszego sekretariatu.
Szanowni państwo, pozwólcie, że przejdziemy do meritum naszego posiedzenia, czyli do sprawozdania. Ze sprawozdaniem, które wszyscy państwo otrzymaliście, jak sądzę, wszyscy państwo się zapoznali. Jest ono bardzo precyzyjnie i przejrzyście przygotowane. Poproszę teraz pana prezesa Waldemara Pawlaka o przedstawienie tego sprawozdania bądź kogoś, kto jest do tego od państwa wydelegowany. Bardzo proszę.
Prezes Zarządu Głównego Związku Ochotniczych Straży Pożarnych Rzeczypospolitej Polskiej, senator Waldemar Pawlak:
Szanowna pani przewodnicząca, szanowne panie i panowie posłowie, mam zaszczyt w imieniu Zarządu Głównego ZOSP RP przedstawić sprawozdanie z wydatkowania środków pochodzących z obowiązkowego ubezpieczenia od ognia w pierwszym okresie sprawozdawczym obejmującym czas od otrzymania pierwszych środków w 2024 r. do 31 grudnia 2025 r. Chciałbym od razu podkreślić najważniejszą różnicę jakościową.
W poprzednich latach środki ubezpieczeniowe kierowane przez Państwową Straż Pożarną do ochotniczych straży pożarnych miały przede wszystkim charakter inwestycyjno-sprzętowy. Z analizy za lata 2017–2023 wynika, że około 78% środków przeznaczono na dopłaty do zakupu pojazdów, około 11% na zakup sprzętu, około 10% na modernizację i rozbudowę obiektów, a jedynie około 1% na propagowanie bezpieczeństwa pożarowego, w tym turnieju wiedzy, a także na obozy MDP i szkolenia. Nie kwestionujemy potrzeby zakupu samochodów, sprzętu i modernizacji remiz – to są niezbędne elementy systemu – chcemy jednak pokazać, że środki przekazane związkowi ochotniczych straży pożarnych uruchamiają inny, uzupełniający wymiar ochrony przeciwpożarowej – społeczny, edukacyjny i prewencyjny oraz organizacyjny. To przejście od pytania, ile kupiono samochodów, do pytania, jaką gotowość, jaką zdolność działania, jaką odporność społeczną zbudowano. W latach 2017–2023 PSP udzielała średniorocznie około 300 promes na różne dotacje z tych środków, przy czym sprawy związane z prewencją, młodzieżą, ze szkoleniami to były bardzo nieliczne przypadki.
Związek ochotniczych straży pożarnych w przedstawionym sprawozdaniu pokazuje szersze oddziaływanie w pierwszym okresie sprawozdawczym. Uchwałami właściwych organów przeznaczono łącznie 16 mln zł na cele związane z ochroną przeciwpożarową. To są środki, które nie mają charakteru wygasającego, więc te zadania nie są tak rygorystycznie rozliczane jak w przypadku środków budżetowych, które na koniec roku budżetowego muszą być zamknięte. Po pierwsze wsparcie objęło młodzież i edukację dla bezpieczeństwa, to jest Ogólnopolski Turniej Wiedzy Pożarniczej „Młodzież Zapobiega Pożarom”. Objął on łącznie ponad 64 tys. dzieci i młodych ludzi na szczeblach gminnym, powiatowym i wojewódzkim. To nie jest zwykły konkurs, jest to ogólnopolski system edukacji pożarniczej, w którym uczestniczą szkoły, samorządy, jednostki OSP, nauczyciele, opiekunowie i struktury związku ochotniczych straży pożarnych. Uczy rozpoznawania zagrożeń, podstaw ochrony przeciwpożarowej, pierwszej pomocy, odpowiedzialnego zachowania w sytuacji kryzysowej. Po drugie, objęto wsparciem młodzieżowe drużyny pożarnicze i obozy szkoleniowe. Na dopłaty do letniego wypoczynku młodzieży, obejmujące w szczególności obozy MDP, przeznaczono 3000 tys. zł. Do programu zgłoszono 286 obozów dla ponad 10 tys. uczestników, a materiały pomocnicze wskazują na ponad 8,5 tys. dzieci i młodzieży objętych wsparciem oraz blisko 88 osobodni wypoczynku i szkolenia. To bezpośrednia inwestycja w przyszłe kadry ochrony przeciwpożarowej.
Szanowni państwo, po trzecie, związek wsparł jednostki aktywne i zaangażowane w programy działania związku, w tym szczególnie programy związane z ochroną środowiska. Na ten cel przeznaczyliśmy kolejne 3000 tys. zł na sprzęt i wyposażenie. Dotyczyło to działań proekologicznych, uczestniczyło w tym ponad 1200 jednostek OSP, a sprzęt przeciwpożarowy trafił do około 400 jednostek. Po czwarte, uruchomiono szeroki program prewencji domowej. Na zakup aktywnych czujek dymu w ramach programu „Czujka Dymu pod Każdą Strzechą” przeznaczono ponad 2000 tys. zł i dodatkowo ponad 700 tys. zł ze środków pozyskanych od zewnętrznych partnerów. To pokazuje wieloźródłowy model finansowania, który sprawia, że środki ubezpieczeniowe inicjują wiele programów finansowanych dodatkowo z innych źródeł. Po piąte, udzielono pomocy rzeczowej jednostkom OSP poszkodowanym podczas powodzi w 2024 r. Na ten cel przeznaczono 600 tys. zł, ale dodatkowo w ramach działań Kasa Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego przeznaczyła 6000 tys. zł na wsparcie jednostek z czterech województw: dolnośląskiego, opolskiego, śląskiego i lubuskiego. Była to pomoc dla OSP, które w czasie powodzi pomagały mieszkańcom, usuwały skutki żywiołu, a jednocześnie same utraciły część swojego wyposażenia. W tym przypadku chodziło nie tylko o zakup sprzętu, lecz o odtworzenie lokalnej zdolności do reagowania na kolejne zagrożenia.
Po szóste, uruchomiono otwarty nabór na dofinansowanie zakupu sprzętu przez OSP. Na ten cel przeznaczono kolejne 3000 tys. zł. Do programu zgłosiło się ponad 650 jednostek OSP z całego kraju. Bardzo ważne jest to, że w tym przypadku oprócz środków ubezpieczeniowych OSP angażują środki pozyskane z 1,5% podatku, darowizn, wsparcia partnerów, szczególnie lokalnych samorządów.
Po siódme, środki wykorzystano także na wiedzę, komunikację, ochronę ludności. Na wydanie i kolportaż specjalnych numerów miesięcznika „Straż” przeznaczono 500 tys. zł, na publikacje dotyczące zagadnień ochrony ludności, bo ustawa, która w zeszłym roku weszła w życie, wymagała poinformowania bezpośrednio jednostek i te informacje zostały dostarczone do 16 tys. jednostek OSP, czyli do wszystkich jednostek, oraz do samorządów gminnych. Tu pokazuję przykładowo numer grudniowy, gdzie w połowie numeru zawarte są materiały dotyczące ochrony ludności. Chodzi o to, żeby strażacy zapoznali się z tymi zagadnieniami, które są nowe, które zostały wprowadzone ustawą o ochronie ludności w ubiegłym roku.
Po ósme, związek wspierał przedsięwzięcia programowe, szkoleniowe, sportowe, kulturalne, ratownicze, które utrzymują aktywność środowiska OSP. Materiały pomocnicze wskazują, że wsparciem objęto co najmniej 11 tys. bezpośrednich uczestników działań oraz ponad 260 drużyn, orkiestr i zespołów.
Szanowne panie i panowie posłowie, w porównaniu z tym modelem z poprzednich lat pokazujemy zasadniczą różnicę skali i przede wszystkim charakteru oddziaływania. W poprzednich latach środki ubezpieczeniowe były wykorzystywane na około 300 promes rocznie, z czego zdecydowana większość dotyczyła samochodów, sprzętu, obiektów. W pierwszym okresie sprawozdawczym przeznaczyliśmy środki w wysokości 16 000 tys. zł na oddziaływania obejmujące 64 tys. dzieci i młodzieży w OTWP (Ogólnopolski Turniej Wiedzy Pożarniczej), ponad 8600 uczestników obozów młodzieżowych drużyn pożarniczych, około 400 OSP wspartych sprzętem przeciwpożarowym w związku z aktywnością społeczną i ekologiczną, ponad 650 OSP zgłoszonych do otwartego naboru sprzętowego oraz jednostki z czterech województw objęte pomocą związaną z powodzią. To nie oznacza, że jeden model zastępuje drugi. Oznacza to, że model związku ochotniczych straży pożarnych uzupełnia system o to, co wcześniej nie było realizowane, to znaczy prewencję, edukację, młodzież, przygotowanie mieszkańców, lokalną odporność i społeczną mobilizację. Samochód pożarniczy jest ważny, ale samochód bez ludzi, wyszkolenia młodzieży i lokalnego zakorzenienia nie tworzy trwałej gotowości. Gotowość bojowa OSP powstaje dopiero wtedy, gdy sprzęt łączy się z ludźmi, wiedzą, organizacją i zaufaniem mieszkańców.
Najważniejszym efektem środków ubezpieczeniowych po stronie ZOSPRP jest więc nie tylko zakup rzeczy, jest nim uruchomienie sieci społecznej. Środki te wzmacniają jednostki, przyciągają wkład samorządów i partnerów, mobilizują pracę społeczną druhen i druhów, angażują młodzież, docierają do mieszkańców i tworzą odporność społeczną. To jest wartość, której nie da się w pełni zobaczyć w samej tabeli wydatków, ale bez której system ochrony przeciwpożarowej byłby słabszy. Dlatego proszę, aby Wysoka Komisja patrzyła na sprawozdanie nie tylko przez pryzmat kwot, ale przez pryzmat skali oddziaływania. W jednym roku środki ubezpieczeniowe pozwoliły dotrzeć do dziesiątych tysięcy młodych ludzi, tysięcy lokalnych środowisk, setek aktywnych jednostek OSP, kilkuset drużyn i zespołów oraz praktycznie całej sieci OSP poprzez publikacje oraz działania informacyjne. To jest właśnie zmiana jakościowa od modelu skoncentrowanego głównie na sprzęcie do modelu, który buduje gotowość ludzi i zdolność jednostek, odporność wspólnot lokalnych.
Wnoszę o przyjęcie sprawozdania i o uznanie, że środki przekazane dla ochotniczych straży pożarnych poprzez ZOSPRP z obowiązkowego ubezpieczenia od ognia są potrzebnym, skutecznym instrumentem wzmacniania ochrony przeciwpożarowej, ochrony ludności oraz społecznej odporności państwa. Chcę bardzo podziękować paniom i panom posłom za to, że wprowadzając zmiany w ustawie o ochronie przeciwpożarowej, wprowadziliście państwo też obowiązek sprawozdawczy, bo sprawozdanie z wydatkowania tych środków ubezpieczeniowych jest realizowane po raz pierwszy. W poprzednich latach nie było takich informacji przekazywanych publicznie. Bardzo dziękuję.
Przewodnicząca poseł Maria Małgorzata Janyska (KO):
Bardzo dziękuję, panie prezesie. Pozwólcie państwo, że przywitam teraz jeszcze raz oficjalnie pana zastępcę komendanta głównego PSP pana Pawła Frysztaka. Informowałam, że pan komendant do nas jedzie.
Otwieram dyskusję. Jako pierwszy poprosił o głos pan poseł Tomaszewski, bardzo proszę.
Poseł Tadeusz Tomaszewski (Lewica):
Szanowna pani przewodnicząca, druhu prezesie, panie komendancie, panie i panowie, to była dobra decyzja polskiego parlamentu, przywracająca zasadę podziału środków z firm ubezpieczeniowych.
Przypomnę, że z inicjatywy Poselskiego Zespołu Strażaków ten instrument został wprowadzony, następnie został scentralizowany do dyspozycji komendanta głównego PSP i w nowym parlamencie powróciliśmy do poprzedniej zasady. Ta nowa zasada, jak wspomniał druh prezes, ma też nowe oblicze sprawozdawcze w postaci dzisiejszego sprawozdania z wydatkowania środków pochodzących z obowiązkowego ubezpieczenia z tego pierwszego okresu. Co cechuje to nowe podejście, o którym mówił druh prezes? Po pierwsze, te środki angażują środki w środowisku lokalnym. Środki pozyskane przez ochotnicze straże pożarne, środki pozyskane przez związek ochotniczych straży pożarnych dawały asumpt do tego, że pojawiały się w środowisku lokalnym kolejne środki.
Po drugie, przy bardzo wielu przedsięwzięciach mamy współdziałanie z innymi organizacjami pozarządowymi, placówkami edukacyjnymi, wspomnianą Kasą Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego... związek, własne środki z 1,5% czy partnerzy lokalni, począwszy od sołectw poprzez koła gospodyń wiejskich czy również lokalnych sponsorów. Ponadto jest to pierwszy rok realizacji ustawy o ochronie ludności i obronie cywilnej, gdzie warto wspomnieć i przypomnieć, że zarówno związek, jak i ochotnicze straże pożarne są podmiotami ochrony ludności, więc działania, które zostały zaproponowane między innymi poprzez czasopismo „Strażak”, ale także wiele innych działań szkoleniowych wzmacnia właśnie budowanie tej odporności społecznej poprzez świadomy udział w tym procesie ochotniczych straży pożarnych, ale także wszystkich partnerów, którzy współdziałają z ochotniczą strażą pożarną w środowisku lokalnym.
Ze sprawozdania wynika, że to działanie dofinansowane ze środków firm ubezpieczeniowych trafiło do wszystkich ochotniczych straży pożarnych, a do niektórych więcej, bo sprzęt ponad 650, 400, ten sprzęt specjalistyczny, czyli w sumie można powiedzieć, że w tym programie uczestniczyło 17 150 ochotniczych straży pożarnych. Ten indywidualny wymiar aktywizacji poprzez projekty dotyczące na przykład ogólnopolskiego konkursu wiedzy „Młodzież Zapobiega Pożarom”, obozy MDP, szkolenia, czujki dymu pod każdą strzechą to jest łącznie 94 400 osób uczestniczących indywidualnie w przedsięwzięciu, które było dofinansowane, i to jest ważne. I po trzecie to, że ta czujka dymu pod każdą strzechą... Widziałem to osobiście, jak ludzie ze związku ochotniczych straży pożarnych realizowali ten program. To nie była indywidualna decyzja samych ochotników, to się odbywało w porozumieniu ze środowiskiem lokalnym, z gminą, z ośrodkiem pomocy społecznej, z tymi, którzy uważali, że pierwszeństwo tej czujki powinno mieć miejsce właśnie w szczególności do grup zagrożonych, samotnych osób. I połączone to było, co warto podkreślić, z bezpośrednim spotkaniem z obdarowaną rodziną, pomocą w zainstalowaniu i oczywiście ewentualnym podłączeniem do aplikacji „Pierwszy Ratownik”.
Konkludując, myślę, że to jest bardzo dobra forma, że również organizacja pozarządowa, jaką jest ZOSPRP, korzystając z funduszy publicznych, przedstawia sprawozdanie publiczne i w ten sposób znajduje się właśnie w procesie informowania, czyli budowania przejrzystości i wzajemnego zaufania. Kluczem działalności tego sektora odpowiedzialnego za budowanie odporności społecznej jest wzajemne zaufanie, wzajemne zaufanie instytucji państwa, organizacji pozarządowych, ale także przez to i zaufanie obywateli, że środki są w sposób właściwy wykorzystane. Wnioskuję o przyjęcie sprawozdania. Dziękuję.
Przewodnicząca poseł Maria Małgorzata Janyska (KO):
Bardzo dziękuję. Pan poseł Siarka, proszę.
Poseł Edward Siarka (PiS):
Dziękuję. Pani przewodnicząca, szanowni państwo, musimy sobie zdawać z tego sprawę, że ZOSPRP to największa organizacja społeczna w kraju, która zrzesza ponad 16 200 jednostek OSP.
Kwestie finansowe dla tych ludzi, którzy angażują się społecznie i budują ten ruch, zawsze były bardzo ważne i tym elementem na pewno są środki z firm ubezpieczeniowych. Oczywiście możemy dyskutować, która forma finansowania jest lepsza, czy ta scentralizowana, czy ta, którą uznajemy jako przekazywanie środków dla OSP, czyli zdecentralizowana. Wydaje mi się, że nie ma co wokół tego toczyć zbyt dużo dywagacji, ona zawsze w środowisku była odbierana jako element upodmiotowienia związku, więc myślę, że w tym elemencie te środki właśnie tak są traktowane, tak należy je odbierać i bym z tym nie dyskutował.
Natomiast tu zawsze jest ten element, jak można dobrze i w sposób bardzo efektywny wykorzystać te środki. Można o tym na różne sposoby dyskutować, natomiast bardzo istotne w tych środkach jest to, że dzisiaj w działaniach związku również dla mnie jako prezesa województwa małopolskiego bardzo ważną kwestią są wszystkie te działania, które się skupiają na młodzieży. Stąd wydaje mi się, że wszystkie środki, które tam kierujemy, są szczególnie cenne. Oczywiście co jakiś czas, jak dyskutujemy podczas posiedzeń prezydium czy zarządu głównego, pojawiają się nowe pomysły, ale one i tak nie załatwiają wielu bardzo dużych potrzeb strażaków, a jedną z nich chociażby jest kwestia budowy remiz. Trudno sobie bowiem wyobrazić, że z 19 czy 20 000 tys. zł, które związek otrzymuje, nagle miałyby być finansowane jakieś wielkie inwestycje. Raczej symbolicznie mówimy tutaj o jakimś wsparciu.
Natomiast te działania społeczne właśnie, skupione na młodzieży, uważam, że są jednymi z bardziej cennych, które w ramach tych środków powinny być dalej przez związek finansowane. Kwestia pracy z młodzieżą to jest bowiem nie tylko kwestia zabezpieczenia kadrowego ochotniczych straży pożarnej, ale to jest bardzo ważna praca społeczna w terenie, która jest wykonywana przez strażaków i to jest bardzo cenione również przez rodziców. Proszę mi wierzyć, że na wielu uroczystościach bardzo ciężko jest nam czasem zebrać większą aktywność społeczności lokalnej, ale tam, gdzie się pojawiają młodzieżowe drużyny pożarnicze, bardzo dużo osób starszych, dziadków często przychodzi na różnego rodzaju wydarzenia, eventy patriotyczne, jeśli to jest związane właśnie z młodzieżowymi drużynami pożarniczymi. Dlatego ten element jest bardzo ceniony i uważam, że powinien być w ramach tych środków bardziej rozbudowywany. Oczywiście to jest kwestia polityki zarządu głównego, ale wydaje mi się, że jest pełna świadomość w tym obszarze.
Potrzebujemy także wielu środków na różnego rodzaju działania szkoleniowe, ponieważ musimy sobie zdawać z tego sprawę, że to, czego dzisiaj oczekujemy od strażaków, to jest profesjonalizacja działania. Łatwo sobie wyobrazić, że tam, gdzie straż pożarna wyjeżdża do akcji, np., gdy mamy wypadek, zdarzenie lokalne, często mamy pełną świadomość, że ratujemy komuś życie. Jako działacz tego ruchu i jako poseł mam wrażenie, że umiejętności czy działania związane z podnoszeniem tych umiejętności powinny być na pierwszym miejscu i powinniśmy jak najbardziej dążyć w tym kierunku, aby jak najwięcej środków na tego rodzaju działania było skierowanych. I to nie tylko z firm ubezpieczeniowych, ale również z budżetu ministerstwa spraw wewnętrznych czy z innych źródeł, chociażby tych, które się ostatnio pojawiły jako środki z obrony cywilnej. To są środki bardzo dobrze wydane, bo im więcej osób w tym obszarze jest aktywnych i umie udzielać pierwszej pomocy, umie robić to skutecznie, tym bardziej możemy powiedzieć, że nasze lokalne społeczności są bezpieczne. Jak powiedziałem, oczywiście możemy dyskutować, czy tak, czy inaczej te środki mogłyby być wydawane – to jest zawsze kwestia polityki, czy one są wydawane centralnie, czy są wydawane tak jak w tym wypadku przez związek. Ale jeśli wspieramy te obszary, o których powiedziałem, i jeśli głównie na to będziemy patrzyli, to na pewno będą to środki publiczne dobrze wydane. A środowisko strażackie dobrze to odbiera jako pewien element wsparcia działalności, która jest związana przecież z wolontariatem, bo robimy to jako ochotnicy w sposób wolontariacki, nie patrząc na koszty, poświęcenie, czas. Chodzi tylko o to, żeby ta działalność była skuteczna i temu mają służyć te wnioski.
Mam nadzieję, że to będzie kontynuowane i że pojawią się jakieś nowe elementy, które pozwolą jeszcze bardziej efektywnie wykorzystywać te pieniądze, bo one w skali całych potrzeb związku czy całych potrzeb OSP nie są duże, bo jeśli mówimy o 20 000 tys. zł, to nie są duże pieniądze, a potrzeby są bardzo duże. Także dziękuję bardzo za to sprawozdanie i mam nadzieję, że za jakiś czas będziemy mogli mówić też o jakichś nowych inicjatywach w ramach tych środków. Dziękuję bardzo.
Przewodnicząca poseł Maria Małgorzata Janyska (KO):
Bardzo dziękuję. Ja muszę również zwrócić uwagę ze swojej strony na tę pozytywną jakość, która jest wskazywama na wszelkich spotkaniach z ochotniczymi strażami pożarnymi, to podkreślenie decentralizacji rozdziału środków, która też, co jest ważne, odpolitycznia jak gdyby próby, które zawsze mogą być, wpływania na formacje ochotniczych straży pożarnych. To położenie nacisku na edukację przeciwpożarową, na prewencję, na rozwój młodzieżowych drużyn pożarniczych to jest niezwykle ważne.
Pan poseł Siarka dobrze podkreślił właśnie ten wymiar, który później za tym pośrednictwem obejmuje całe rodziny. I dzięki temu jest możliwość edukowania całych rodzin, bo to widać też przy okazji różnych uroczystości, chociażby tych okrągłych, rocznicowych w ochotniczych strażach pożarnych, w połączeniu z warsztatami w zakresie ochrony ludności i obrony cywilnej. Pokazy, które są organizowane dla dzieci, budzą zainteresowanie wszystkich, także dorosłych. I to jest bardzo ważny pośrednio element edukacji, który dzięki temu jest realizowany.
W tym kontekście chciałam, panie prezesie, zadać jedno pytanie, ponieważ zawsze jest tak, tak jak zresztą przed chwilą pan poseł Siarka powiedział, że zawsze może być jakiś niedosyt. W zakresie obozów dziecięcych czy młodzieżowych drużyn pożarniczych pojawia się trochę pytań, czy ta stawka na dziecko czy członka drużyny nie mogłaby być wyższa, bo czasem jest im trochę trudno dołożyć, nie zawsze mają skąd i te obozy nie zawsze się odbywają. Chodzi też o termin uruchamiania środków, tak żeby oni mogli znaleźć taką placówkę, która odpowiedziałaby na zapotrzebowanie w tym zakresie. I to tyle pytań ode mnie. Czy ktoś jeszcze z państwa chciałby zabrać głos? Jeszcze pan poseł Sosnowski i zamykam listę, proszę państwa. Proszę bardzo, panie pośle.
Poseł Zbigniew Sosnowski (PSL-TD):
Szanowna pani przewodnicząca, szanowny panie prezesie, szanowny panie komendancie, dostojni goście, panie i panowie posłowie, chciałbym bardzo serdecznie podziękować panu prezesowi za jasne, transparentne przedstawienie sprawozdania, z którego jasno wynika, że żadna złotówka nie została zmarnowana, a w procesie uczestniczyło bardzo wiele ochotniczych straży pożarnych, w tym strażaków, ochotników i członków młodzieżowych drużyn pożarniczych. Słusznie zauważył pan poseł Siarka, że mamy ponad 16 tys. jednostek ochotniczych straży pożarnych, które zgromadzone są w ZOSPRP. I niewątpliwie jedno jest pewne, co podkreślał zresztą pan poseł Siarka, że nasza organizacja jest jedną z największych organizacji działających w Polsce i dzięki temu, że środki ubezpieczeniowe znowu zostały przywrócone w jakiejś części dla związku, w moim przekonaniu i nie tylko moim nastąpiło duże upodmiotowienie związku. To strażacy mają bezpośredni wpływ na to, na co wydawane są środki, które znajdują się w dyspozycji Zarządu Głównego ZOSPRP.
Drodzy państwo, decyzja o tym, że te środki ubezpieczeniowe są dzielone po połowie, czyli pomiędzy zarząd główny i PSP, komendę główną, jest naprawdę decyzją sprawiedliwą, bo zarówno zarząd główny, jak i komenda główna mogą w sposób transparentny w różny sposób oddziaływać i wspierać te działania, które uznają za najbardziej zasadne. Ja nie będę omawiał tych działań po raz kolejny, zwrócę się tylko z prośbą do zarządu głównego. Mianowicie poseł Siarka zwrócił uwagę i słusznie, że naszą przyszłością są młodzieżowe drużyny pożarnicze. To ta młodzież przecież już niedługo będzie naszymi następcami i ważne jest, abyśmy stworzyli im warunki dobrego rozwoju. Dlatego też chciałbym zaapelować do zarządu głównego o to, by rozpatrzyć możliwość większego finansowania rozbudowy bazy szkoleniowej. Zapewne zarząd główny dysponuje wiedzą, że w różnych województwach są środki europejskie, które można przeznaczyć na rozbudowę bazy szkoleniowej dla młodzieżowych drużyn pożarniczych, ale niestety w takich przypadkach potrzebny jest wkład własny poszczególnych zarządów oddziałów wojewódzkich. Nie wszystkie zarządy oddziałów wojewódzkich mają na tyle silną i dobrą sytuację finansową, że są w stanie dołożyć środki własne na budowę takiej bazy szkoleniowej. Gdyby zarząd główny rozpatrzył możliwość wsparcia takich inwestycji, na pewno byłoby to z pożytkiem dla ochotniczych straży pożarnych i na pewno przyczyniłoby się w dużym stopniu do tego, że młodzieżowe drużyny pożarnicze miałyby lepszą bazę szkoleniową. I myślę, że działacze związku mieliby ułatwione działanie w przyszłości, bo ta baza byłaby z góry przewidywalna i łatwo dostępna.
Dziękuję wszystkim paniom posłom i panom posłom, którzy wzięli dzisiaj udział w tej dyskusji, bo pokazuje ona, że potrafimy ze sobą rozważnie, roztropnie, merytorycznie dyskutować i rzeczywiście nie ma co sobie tutaj wzajemnie wytykać. Ważne jest, żebyśmy wspólnie podejmowali decyzje, które będą służyły rozwojowi ochotniczych straży pożarnych, a niewątpliwie związek ochotniczych straży pożarnych, który reprezentuje pan prezes z osobami towarzyszącymi, w tym całym procesie odgrywa najbardziej istotną rolę, bo musi zawsze być ktoś, kto będzie to wszystko koordynował i sprawiał, że te wszystkie działania będą miały jak najlepszy wymiar. Dziękuję bardzo.
Przewodnicząca poseł Maria Małgorzata Janyska (KO):
Dziękuję bardzo. Panie prezesie, jeszcze głos dla pana.
Prezes Zarządu Głównego ZOSPRP, senator Waldemar Pawlak:
Szanowna pani przewodnicząca, panie i panowie posłowie, bardzo dziękuję za państwa opinie, będziemy je brali pod uwagę w bieżącym roku i w przyszłych latach.
Jeżeli chodzi o uwagę pani przewodniczącej, to wcześniej już też mieliśmy sygnały, żeby uruchamiać wcześniej środki na obozy i w tym roku już w styczniu była pierwsza decyzja w zakresie środków przeznaczonych na obozy. Chcę też podkreślić, że w tym zakresie współpracujemy z PSP, z panem komendantem Kruczkiem i w tym roku obozy młodzieżowych drużyn pożarniczych były dofinansowywane także ze środków skierowanych przez PSP. To były podobne wysokości grantów na osobodzień, tak żeby dla zainteresowanych ten koszt nie był zbyt wysoki. Mogę powiedzieć spokojnie, że dla uczestników obozów młodzieżowych drużyn pożarniczych koszty płacone przez rodziców były na poziomie niższym niż 800 zł na dziecko za 10-, 14-dniowy obóz wypoczynkowy. Także to pokazuje, że tworzymy szansę dla tych dzieci, którym może trudniej uzyskać inne formy wypoczynku, a przy okazji uczą się bardzo ważnych umiejętności działania w zespole, a także różnych działań związanych z pomocą, z możliwością wzywania pomocy.
Tak jak podkreślił pan poseł Tadeusz Tomaszewski, np. zastosowane rozwiązania techniczne łączą się ze sobą, to znaczy inteligentna czujka dymu przesyła informację o alarmie do ratowników, którzy mają aplikację „Pierwszy Ratownik” i w praktyce w terenie już takie działania mieliśmy. Jest z nami pan Marcin Fleischer, który jest koordynatorem programu „Pierwszy Ratownik”.
To też jest ogromna szansa dla aktywizacji wolontariatu zarówno w małych miejscowościach, ale także w dużych miastach, bo tutaj nie potrzeba żadnego wielkiego wyposażenia, wystarczy aplikacja, którą można ściągnąć sobie za darmo zarówno na telefony z androidem, jak i na iPhone’y. Z jednej strony osoby, które powiadamiają o potrzebie pomocy, mogą to zrobić dosłownie w kilka sekund, mogą powiadomić najbliższych wolontariuszy, a osoby, które mają umiejętności udzielania pierwszej pomocy potwierdzone albo udziałem w kursie pierwszej pomocy, albo w kwalifikowanej pierwszej pomocy czy są ratownikami medycznymi, mogą z kolei jako ratownicy skutecznie tej pomocy udzielić. Mieliśmy testy, gdzie w terenie czas od momentu wezwania wysłanego do wolontariuszy do momentu pojawienia się wolontariuszy na miejscu to było półtorej minuty do 3,5 minuty. W tym czasie ratownicy byli na miejscu i rozpoczynali udzielanie pomocy po to, aby podtrzymać funkcje życiowe do czasu, aż przyjadą służby medyczne czy inne służby ratunkowe.
Tak więc te działania sprzyjają także pewnym zmianom technologicznym, które sprawiają, że działalność w ochotniczych strażach pożarnych staje się bardzo atrakcyjna dla młodych ludzi, bo jest z jednej strony spotkanie z nowoczesną technologią, a z drugiej strony możliwość bardzo aktywnego i bardzo pożytecznego działania. Bardzo dziękuję, pani przewodnicząca.
Przewodnicząca poseł Maria Małgorzata Janyska (KO):
Bardzo dziękuję. Czy pan komendant chciałby coś jeszcze ze swojej strony dodać do tego sprawozdania? Dziękuję bardzo. Szanowni państwo, w takim razie zadam pytanie, czy jest sprzeciw wobec pozytywnego zaopiniowania przedstawionego nam sprawozdania i takiej rekomendacji dla Sejmu? Nie widzę zgłoszeń, w takim razie przyjęliśmy takie stanowisko.
Pozostał nam jeszcze wybór posła sprawozdawcy. Proponuję, aby to był pan przewodniczący Zbigniew Sosnowski. Pan przewodniczący wyraża zgodę.
Poseł Zbigniew Sosnowski (PSL-TD):
Dziękuję, zgadzam się.
Przewodnicząca poseł Maria Małgorzata Janyska (KO):
Nie ma innych zgłoszeń, w takim razie dokonaliśmy wyboru sprawozdawcy.
Bardzo państwu dziękuję za udział w dzisiejszym posiedzeniu, zamykam posiedzenie Komisji.