Komisja Administracji i Spraw Wewnętrznych, obradująca pod przewodnictwem poseł Marii Małgorzaty Janyskiej (KO), przewodniczącej Komisji, zrealizowała następujący porządek dzienny:

– pierwsze czytanie rządowego projektu ustawy o szczególnych rozwiązaniach związanych z organizacją XXVI Światowego Jamboree Skautowego w Polsce w 2027 r. (druk nr 2846).

W posiedzeniu udział wzięli: Tomasz Szymański sekretarz stanu w Ministerstwie Spraw Wewnętrznych i Administracji wraz ze współpracownikami, Agnieszka Tuderek-Kuleta dyrektor Departamentu Bezpieczeństwa w Ministerstwie Zdrowia, Jerzy Przybyłowski dyrektora Biura Głównego Inspektora Sanitarnego, mjr Roman Bielecki specjalista w Zarządzie Prewencji Komendy Głównej Żandarmerii Wojskowej, harc. Martyna Kowacka naczelniczka Związku Harcerstwa Polskiego, Mateusz Gudaniec radny dzielnicy Osowa w Gdańsku oraz Jacek Fołta radny dzielnicy Wyspa Sobieszewska w Gdańsku.

W posiedzeniu udział wzięli pracownicy Kancelarii Sejmu: Igor Amarowicz, Anna Ornat i Kamila Pawluczuk – z sekretariatu Komisji w Biurze Komisji Sejmowych oraz Łukasz Grabarczyk i Konrad Nietrzebka – legislatorzy z Biura Legislacyjnego.

Przewodnicząca poseł Maria Małgorzata Janyska (KO):
Dzień dobry państwu, otwieram posiedzenie Komisji Administracji i Spraw Wewnętrznych. W dzisiejszym porządku dziennym mamy pierwsze czytanie rządowego projektu ustawy o szczególnych rozwiązaniach związanych z organizacją XXVI Światowego Jamboree Skautowego w Polsce w 2027 r., druk nr 2846. Uzasadniał będzie przedstawiciel Ministerstwa Spraw Wewnętrznych i Administracji.

Witam na naszym posiedzeniu pana ministra Tomasza Szymańskiego, sekretarza stanu w MSWiA. Witam panią Ksenię Alhaug – przepraszam, ale nie wiem, czy dobrze wypowiadam – zastępcę dyrektora Departamentu Wyznań Religijnych oraz Mniejszości Narodowych i Etnicznych w MSWiA. Witam pana Romana Bieleckiego, specjalistę w Zarządzie Prewencji Komendy Głównej Żandarmerii Wojskowej, pana Michała Ilnickiego reprezentującego Departament Zapobiegania i Kontroli Chorób Zakaźnych Głównego Inspektoratu Sanitarnego. Witam panią Magdalenę Janik-Buczkowską, główną specjalistkę do spraw legislacji w Departamencie Prawnym w MSWiA, panią Martynę Kowacką, harcmistrzynię, naczelniczkę Związku Harcerstwa Polskiego, pana Pawła Napolskiego, eksperta w Biurze Ministra w MSWiA, pana Jerzego Przybyłowskiego, dyrektora Biura Głównego Inspektora Sanitarnego, pana Iwo Sawę, majora, specjalistę w Zarządzie Prewencji Komendy Głównej Żandarmerii Wojskowej, oraz panią Agnieszkę Tuderek-Kuletę, dyrektor Departamentu Bezpieczeństwa w Ministerstwie Zdrowia. Witam państwa posłów, witam pracowników biura, witam Biuro Legislacyjne.

Szanowni państwo, w związku z tym, że druk, o którym wspomniałam, który mamy w porządku dziennym, projekt tej ustawy został doręczony państwu posłom w dniu 27 lipca 2026 r.,  zgłaszam wniosek o przystąpienie do pierwszego czytania bez zachowania terminu, o którym mowa w art. 37 ust. 4 regulaminu Sejmu. Czy jest sprzeciw wobec tej propozycji? Nie widzę, dziękuję. W takim razie przystępujemy do pracy. Jednocześnie chcę państwa posłów poinformować, że zaplanowane jest dzisiaj tylko i wyłącznie pierwsze czytanie, bez rozpatrywania ustawy. Panie ministrze, bardzo proszę, oddaję panu głos.

Sekretarz stanu w Ministerstwie Spraw Wewnętrznych i Administracji Tomasz Szymański:
Dziękuję bardzo. Szanowna pani przewodnicząca, Wysoka Komisjo, zaproszeni goście, jeżeli pani przewodnicząca pozwoli, ja bym najpierw pozwolił sobie, za państwa przyzwoleniem i zgodą, oddać głos pani naczelnik Martynie Kowackiej, która przybliżyłaby państwu ideę jamboree skautowego. Wstępnie omówiła również typowe założenia, czymże ta impreza ma być, na jaką skalę, jaki jest zakres przygotowań merytorycznych po stronie organizatora, którym jest właśnie Związek Harcerstwa Polskiego, a gospodarzem miejsca jest miasto Gdańsk. Natomiast ja po wystąpieniu pani naczelnik krótko scharakteryzuję zapisy ustawy, po co ona jest potrzebna, czemu ma służyć, żeby wszystkie organizacyjne zamierzenia i koordynacja podmiotów, bo jest ich wiele..., żeby wspólnie impreza, która dokładnie za rok, 29 lipca 2027 r. będzie miała miejsce w Polsce. Bardzo proszę, pani naczelnik.

Naczelniczka Związku Harcerstwa Polskiego harc. Martyna Kowacka:
Dziękuję bardzo. Szanowni państwo, Światowe Jamboree Skautowe jest największą imprezą edukacyjną na świecie. Ma długą historię i co cztery lata odbywa się w różnych miejscach na całym świecie. Ostatnio odbyła się w Korei, poprzednio w Stanach Zjednoczonych, a w przyszłym roku odbędzie się w Polsce i myślę, że już w Polsce szybko się nie odbędzie i to będzie pierwszy raz, kiedy odbywa się w naszym kraju.

Do Polski przyjedzie 43 tys. skautek, skautów z całego świata, głównie w wieku 14–17 lat, bo tyle można mieć, żeby być uczestnikiem jamboree, ale to także gros wolontariuszy, którzy będą tworzyć tę imprezę, bo to nie jest wydarzenie, które jest zorganizowane pracownikami, tylko głównie siłą wolontariuszy. Oni na 10 dni spotkają się na Wyspie Sobieszewskiej w Gdańsku. Tam będą spać, tam będą mieszkać, tam będą gotować, tam będą brać udział w edukacyjnym programie, a oprócz tego będą podróżować po Polsce. Większość z tych reprezentacji przyjeżdża albo przed, albo po do naszego kraju, żeby wybrać się w różne jego rejony i poznać nasz piękny kraj. To wydarzenie, które zgromadzi przedstawicieli 176 krajów – w tylu jest skauting, w tylu są organizacje członkowskie WOSM. I oni wszyscy przyjadą do nas właśnie, żeby budować pokój, bo my o jamboree mówimy jako o takim modelowym mieście, w którym czasami nawet organizacje, których kraje są skonfliktowane, żyją ze sobą, mieszkają. Chodzi o to, żeby pokazywać tym młodym ludziom, tak trochę kolokwialnie mówiąc, że jak się kogoś pozna, to trudniej się do niego strzela po prostu i lepiej żyć w przyjaźni i pokoju. Jeśli kogoś znamy, wiemy, że on jest też takim samym człowiekiem jak my, jak inni.

W ubiegły weekend odbyło się w Gdańsku spotkanie szefów reprezentacji narodowych, bo wszyscy się szykują – nawet widzę tutaj kilka posłanek i posłów, którzy byli wtedy z nami w Gdańsku – żeby pokazać im, jak się przygotowujemy. Ponad 200 osób przyjechało do Gdańska właśnie, żeby zobaczyć, jak Polska się szykuje. Ale też po jamboree w Korei, gdzie byliśmy ewakuowani ze względu na tajfun, kwestie bezpieczeństwa są niezwykle ważne i to jest coś, na co wszystkie reprezentacje bardzo zwracają uwagę. Stąd też z dużym entuzjazmem przyjęły ustawę, którą procedujemy, widząc, że jako kraj jesteśmy odpowiedzialni i chcemy, żeby to wydarzenie było jak najbardziej bezpieczne. Dziękuję bardzo.

Przewodnicząca poseł Maria Małgorzata Janyska (KO):
Dziękuję bardzo. Bardzo proszę, panie ministrze.

Sekretarz stanu w MSWiA Tomasz Szymański:
Dziękuję serdecznie. Szanowni państwo, tak jak usłyszeliście państwo, charakter imprezy można porównać z wydarzeniami międzynarodowymi, których Polska była gospodarzem – Euro 2012 wspólnie z Ukrainą, Światowe Dni Młodzieży. Zasięg i oddziaływanie oraz liczba krajów, destynacji – 176 krajów, ponad 40 tys. uczestników, w tym osoby odwiedzające, wizytujące, również osoby koronowane, wiemy, że będą również z krajów dalekich – to wszystko nakłada na nas szczególny obowiązek przygotowania, zabezpieczenia logistycznego, mając na uwadze wydarzenia z Korei, o których pani naczelnik wspomniała. Tam, szanowni państwo, sytuacja była ekstraordynaryjna, ponieważ musiano ewakuować w ciągu kilkunastu godzin całą imprezę, kilkadziesiąt tysięcy osób ze względu na tajfun. Dlatego też pomni tych doświadczeń musimy przygotować takie rozwiązania, które będą spełniały oczekiwania, mając na uwadze również bliskość Wyspy Sobieszewskiej, bo to tam się odbędzie ta impreza skautowa, od granicy z Rosją. Zaraz państwo zadacie pytanie, dlaczego tak jest? Ponieważ samo przygotowanie i samo wskazanie tego miejsca odbyło się, pani naczelnik, w którym roku?

Naczelniczka ZHP harc. Martyna Kowacka:
Już w 2018 mieliśmy tam zlot ZHP, a to było jeszcze kilka lat wcześniej, więc w 2015 pewnie.

Sekretarz stanu w MSWiA Tomasz Szymański:
I miejsce to zostało zatwierdzone przez władze światowe organizacji skautowej, dlatego też to miejsce i ewentualna zmiana już nie wchodziła niestety w grę. Stąd też wszystkie działania, które będą w tej ustawie, tą specustawą nakładały obowiązek koordynacji.

Szczególne działania będą nałożone na wojewodę pomorskiego w kontekście przygotowania planów zabezpieczenia medycznego, planów ewakuacyjnych, we współpracy oczywiście z komendą wojewódzką straży pożarnej, komendą wojewódzką policji. Do działań oczywiście również będą zaprzęgnięte służby podległe już nie ministrowi spraw wewnętrznych i administracji, ale ministrowi koordynatorowi, szczególnie Agencja Bezpieczeństwa Wewnętrznego i inne służby, które będą ściśle współpracowały w tym obszarze.

Natomiast sama ustawa, szanowni państwo, oprócz tej współpracy podmiotów, o której powiedziałem, ponieważ to jest również, jak państwo jesteście w stanie sobie wyobrazić, duże wydarzenie logistyczne... Sama impreza trwająca na Wyspie Sobieszewskiej w dniach 29 lipca –  9 sierpnia 2027 nie rozpoczyna i nie kończy się w tym terminie. Poszczególne destynacje, poszczególne kontyngenty będą przyjeżdżały do Polski już przynajmniej tydzień przed rozpoczęciem tej imprezy i zostaną również na ponad tydzień po zakończeniu tej imprezy w ramach własnych sił i środków. I tutaj już nie jako państwo, nie jako ZHP, ale jako organizator będą mogły poruszać i będą poruszały się po całym kraju, zwiedzając po prostu poszczególne województwa, poszczególne miasta. W ramach imprezy ci ludzie będą uczestniczyli również w obozach harcerskich w miejscach wskazanych przez ZHP, gdzie już trwają obozy harcerskie. Także, szanowni państwo, 43 tys. osób, które przyjadą tutaj, będą musiały być przez państwo zaopiekowane, na tyle, żebyśmy mieli zdolność i pełną wiedzę na temat tego, kto przyjeżdża – bo to już wiemy dzięki ścisłej współpracy z MSZ – mając na uwadze wydawanie wiz i pozwoleń na wjazd do strefy Schengen, do Polski, mając na uwadze, kto będzie pracował nawet w formie wolontariatu z młodzieżą. Bo tutaj też są uregulowania dotyczące sprawdzania osób, które do Polski wjadą i będą chciały pracować w formie wolontariatu medycznego, opiekuńczego, psychologicznego. I szczególne rzeczy, które są związane z opracowaniem zabezpieczenia medycznego, bo jesteście państwo w stanie sobie wyobrazić, że mając na uwadze tylu przedstawicieli z tylu krajów, również kwestie epidemiologiczne będą niezwykle ważne. Oprócz epidemiologii wynikającej z ewentualnych chorób jest również zabezpieczenie związane z żywnością, z dostępem do higieny.

Tam jest de facto zaplanowane zbudowanie praktycznie całego miasta, więc niezbędne przepisy i zapisy związane z budową tymczasowej infrastruktury technicznej również są w tej ustawie zaplanowane. Są na posiedzeniu przedstawiciele Żandarmerii Wojskowej, którzy również wskazani są w ustawie jako podmiot wsparcia dla zabezpieczenia tej imprezy, oprócz oczywiście ABW. Dlatego też ta ustawa przewiduje również i zakłada czas pracy, czas służby ponadlimitowy. Całość ustawy zaplanowaliśmy tak, szanowni państwo, żeby ona była bezskutkowa dla budżetu, mając również na uwadze, pani naczelnik, koszty, jakie poniosła Korea Południowa. Nie wiem, czy państwo wiecie, ale koszt przygotowania, zorganizowania tej imprezy wyniósł około 900 mln dolarów, o ile się nie mylę, natomiast my jesteśmy w stanie dobrą organizacją, dobrym zapleczem przygotować tę imprezę.

Jeżeli chodzi o udział poszczególnych kontyngentów, bo może pani naczelnik o tym nie wspomniała, ale żebyście państwo wiedzieli. To nie jest tak, że państwo płaci za uczestniczenie, za możliwość uczestnictwa poszczególnym osobom. Nie, to jest samofinansujące się przedsięwzięcie. Każdy kontyngent płaci za siebie, za swój udział, przelewając na koszt organizatora, co więcej, jest podział na poszczególne grupy, które są zamożne, bardziej zamożne, mniej zamożne. I tu jest taka metoda, że kontyngenty państw, które stać na opłacenie tym państwom, których na to nie byłoby stać i nigdy by nie dojechały, płacą za udział tych słabszych przedstawicieli. Także ta impreza się samofinansuje, harcerze partycypują albo faktycznie się samofinansują, my natomiast zabezpieczamy pod kątem, jak już wspomniałem, zabezpieczenia medycznego, zabezpieczenia logistycznego, zabezpieczenia bezpieczeństwa za pomocą tej ustawy, która jest specustawą, czyli o szczególnych rozwiązaniach związanych z organizacją XXVI Światowego Jamboree Skautowego w Polsce. Dziękuję.

Przewodnicząca poseł Maria Małgorzata Janyska (KO):
Dziękuję bardzo. Otwieram dyskusję w ramach pierwszego czytania. Pan poseł Frysztak, później pan poseł Hreniak i pan poseł Zieliński, proszę.

Poseł Konrad Frysztak (KO):
Bardzo dziękuję. Pani przewodnicząca, panie ministrze, pani naczelniczko, szanowni państwo, bardzo dziękuję pełnomocnikowi rządu do spraw imprezy, jaką jest światowe skautowe jamboree, panu ministrowi Szymańskiemu za przedłożenie tej ustawy.

Wiemy, że to nie jest ostatnia ustawa, która do nas trafi w tej sprawie. Szanowni państwo, światowe skautowe jamboree, które odbędzie się w przyszłym roku, to organizacja, która ściągnie do naszego kraju, dokładnie na Wyspę Sobieszewską około 180 krajów. To są dane na ten moment, jak rozumiem, nic się od ostatniego weekendu nie zmieniło. Te osoby, które przyjadą do naszego kraju, nie tylko będą ambasadorami swoich krajów, ale również będą później, w przyszłości ambasadorami Polski za granicą. To co tutaj przeżyją, to co zobaczą, to co odwiedzą, zwiedzą, wywiozą na cały świat i będą później nas mogli promować. Ta ustawa to jest tylko część organizacyjna, nad którą pracuje ZHP, nad którą pracują współorganizatorzy, jakimi są województwo pomorskie, miasto Gdańsk i oczywiście wojewoda pomorski, czyli reprezentant rządu.

Warte podkreślenia jest to, że pewne działania, które są już mocno zaawansowane, są finansowane na przykład przez miasto Gdańsk. Słyszeliśmy w ostatnim tygodniu, że miasto Gdańsk około 40 000 tys. zł wydatkowało, czy wydatkuje w tej chwili na przygotowanie kanalizacyjno-sanitarne na Wyspie Sobieszewskiej. Te inwestycje pozostaną i będą w przyszłości służyć mieszkańcom, ale teraz, w przyszłym roku będą służyć skautom z całego świata. My oczywiście w tej chwili musimy przygotować pewne ramy organizacyjno-prawne, tak by ci skauci mogli do naszego kraju przyjechać. Warte podkreślenia jest to, że każdego z tych skautów będziemy oczywiście znać z imienia i nazwiska, jego danych adresowych, rejestrowych. Każdy z nich musi otrzymać prawo wjazdu do naszego kraju, na nasz teren. Te wszystkie działania wymagają odpowiednich ram prawnych, to nie może być coś, co zatka się na kilkanaście godzin w momencie, kiedy oni będą zjeżdżać. Stąd między innymi to przedłożenie ustawowe i stąd inne przepisy, które będą trafiać do naszego parlamentu, a wynikają one wprost z tego, że to nie tylko różne kraje, ale co za tym idzie, różne kultury, różne religie i ogromne zróżnicowanie uczestników.

Stąd, szanowni państwo, bardzo proszę, byśmy na etapie dzisiejszych prac Komisji bardzo wczuli się w to, że jest to jedna z większych, może nawet liczebnością dorównująca Światowym Dniom Młodzieży impreza, która odbędzie się na terenie naszego kraju i będzie w przyszłości naszą wizytówką. Bardzo dziękuję.

Przewodnicząca poseł Maria Małgorzata Janyska (KO):
Dziękuję bardzo. Pan poseł Hreniak, proszę.

Poseł Paweł Hreniak (PiS):
Dziękuję bardzo. Panie ministrze, pani naczelnik, rozumiem, że organizatorem jest ZHP. Chciałem dopytać o inne organizacje harcerskie, które funkcjonują na terenie Polski, między innymi ZHR, ale są przecież inne podmioty. Chciałem spytać, jaka będzie ich rola, jak będzie to organizacyjnie wyglądało, czy oni w ogóle będą uczestniczyli w tym spotkaniu niezwykle ważnym – zgadzam się z tym. Jak będzie wyglądała współpraca na terenie naszego kraju pomiędzy podmiotami harcerskimi, w których skupione są dzieci, młodzież z naszego kraju? Dziękuję bardzo.

Przewodnicząca poseł Maria Małgorzata Janyska (KO):
Pan poseł Zieliński, bardzo proszę.

Poseł Jarosław Zieliński (PiS):
Dziękuję bardzo. Realizacja tej ustawy... ja nie dyskutuję, jeżeli uznajecie państwo, że to jest takiej rangi wydarzenie jak tamte, poprzednie, dla których ustawy specjalne wprowadzaliśmy – niech tak będzie. Chociaż zawsze można się zastanawiać, czy rzeczywiście państwo jest dobrze zorganizowane, jeżeli nie potrafi takiej imprezy bez specjalnej ustawy zorganizować, ale to na marginesie. Nie dyskutuję nad tym, bo jeżeli skala tego jest duża, niech będzie, natomiast będą też koszty.

Chciałbym właśnie do tego nawiązać, bo pan minister powiedział m.in., że będą świadczenia ponadlimitowe osobowe, związane z zadaniami służb, pracowników różnych instytucji i organów. To naturalne, że takie koszty będą, bo to jest dodatkowy wysiłek ponadnormatywny. Nie zdążyłem się wczytać w treść ustawy, bo ona dotarła świeżo, jak pani przewodnicząca wspomniała, proszę odpowiedzieć na pytanie, jakie będą źródła finansowania tych kosztów? Czy mamy zapis w ustawie, czy to są środki z rezerwy którejś celowej, czy to mają wygospodarować instytucje wykonujące odpowiednie fragmenty tych zadań ze swoich budżetów? Jak to jest przewidziane? Dziękuję.

Przewodnicząca poseł Maria Małgorzata Janyska (KO):
Dziękuję bardzo. Pan poseł Ściebiorowski. Zrobimy serię pytań zapisanych i potem państwo odpowiecie.

Poseł Łukasz Ściebiorowski (KO):
Dziękuję, pani przewodnicząca. Szanowna Komisjo, panie ministrze, oczywiście nikogo nie trzeba przekonywać, że samo wydarzenie, gdzie skauci z całego świata mogą przyjechać do Polski, to może być znakomita forma promocji naszego kraju, polskiej kultury. Oczywiście to, żeby ci uczestnicy czuli się u nas bezpiecznie, musi być naszym priorytetem. Mam nadzieję – bo pan minister wspomniał, że będą też podróżować po Polsce, zwiedzać Polskę –że też na południe Polski się udadzą i moje województwo śląskie odwiedzą, ale to tak na marginesie.

Panie ministrze, chciałem zapytać, czy te rozwiązania albo w ogóle to, co się wiąże z zabezpieczeniem wydarzenia, z organizacją, było już w jakikolwiek sposób konsultowane – organizatorzy, ministerstwo z organizatorami poprzednich tego typu spotkań? Czy jakieś wnioski państwo wyciągali bezpośrednio z rozmów, ze spotkań, które by pozwoliły jeszcze lepiej przygotować i zabezpieczyć wydarzenie? Dziękuję.

Przewodnicząca poseł Maria Małgorzata Janyska (KO):
Dziękuję bardzo. Pani posłanka Sroka, proszę.

Poseł Magdalena Sroka (PSL-TD):
Szanowni państwo, jestem niezwykle dumna, że to właśnie w Gdańsku odbędzie się jamboree 2027.  My jako Gdańsk mamy już doświadczenie, ponieważ w 2018 r. również na Wyspie Sobieszewskiej odbył się zlot harcerstwa polskiego z okazji stulecia odzyskania niepodległości przez Polskę.

Natomiast w 2027 r. to będzie zdecydowanie wydarzenie na większą skalę. Wówczas na Wyspie Sobieszewskiej gościliśmy około 12 tys. harcerzy i wolontariuszy, natomiast w 2027 r. to będzie 43 tys. osób, które będą poruszały się nie tylko po Wyspie Sobieszewskiej i po województwie pomorskim, ale również po całej Polsce. Dlatego cieszę się, że udało się przygotować sprawnie specustawę, która pozwoli na szybszą organizację i sprawniejszą organizację tego niezwykle ważnego wydarzenia. To rzeczywiście będzie moment, w którym promocja Polski będzie niosła się szeroko na cały świat. 180 państw, które będzie gościło u nas, to naprawdę wyjątkowa impreza.

Jestem po wstępnej analizie projektu ustawy i wiem, jak wiele zadań będzie spoczywało na wojewodzie pomorskim, służbach na Pomorzu, także myślę, że powinniśmy sprawnie przeprocedować ten projekt. Dziękuję państwu bardzo.

Przewodnicząca poseł Maria Małgorzata Janyska (KO):
Dziękuję bardzo. Jest jeszcze jedno zgłoszenie strony społecznej. Przepraszam, pan poseł  Tomaszewski jeszcze i później strona społeczna, proszę.

Poseł Tadeusz Tomaszewski (Lewica):
Pani przewodnicząca, panie ministrze, szanowna druhno, międzynarodowa organizacja skautowa do tej pory oczywiście nie wyrażała zgody na udział skautów z Rosji i Białorusi. Organizacje te w związku z wojną na Ukrainie są objęte restrykcjami w tych ruchach młodzieżowych, ale czy w ogóle ten problem pojawił się w kontekście naszego wydarzenia w Polsce? Czy międzynarodowa organizacja harcerska w tej sprawie prowadziła jakieś rozmowy? Czy strona rosyjska i białoruska w tej sprawie występowała? Dziękuję.

Przewodnicząca poseł Maria Małgorzata Janyska (KO):
Dziękuję. Teraz bardzo proszę, strona społeczna. Proszę się przedstawić do protokołu.

Radny dzielnicy Osowa w Gdańsku Mateusz Gudaniec:
Dziękuję. Prośba o dwa głosy, bo jest jeszcze kolega. Nazywam się Mateusz Gudaniec, jestem radnym dzielnicy Gdańska w Osowej. Szanowni państwo, mam parę konkretnych pytań.

Mianowicie pierwsze dotyczy przepustowości dróg i planów awaryjnych na wypadek chociażby awarii mostu. Tak jak pani poseł Sroka wspomniała, poprzednim razem było to około 12 tys. osób,  a w tej chwili będziemy mieli, licząc też mieszkańców przebywających na wyspie, wolontariuszy i harcerzy, którzy przyjadą, prawdopodobnie około 50 tys., może lekko powyżej 50 tys. osób.  W związku z tym jakie plany bezpieczeństwa ma ministerstwo bądź wojewoda, jeżeli jest to zlecone na wojewodę, czy takie plany już istnieją w tej chwili, czy już wiadomo, jak zabezpieczyć mieszkańców chociażby na wypadek ewakuacji, jeżeli doszłoby do awarii mostu?

Drugie pytanie dotyczy procesu podejmowania tej decyzji. Mianowicie mieszkańcy Wyspy Sobieszewskiej zgłaszali taki problem, że sposób komunikacji przy podejmowaniu decyzji był co najmniej niezadowalający. Mieszkańcy czuli się pomijani, przede wszystkim nie czują się dobrze z tym, że zmagają się z problemami chociażby złego stanu dróg na wyspie. Natomiast tutaj realizowane są przedsięwzięcia jako te nadrzędne, gdzie wyspa już w tej chwili dla mieszkańców, ich zdaniem, jest co najmniej w nieadekwatnym stanie do codziennego funkcjonowania. I jeszcze ostatnie pytanie... albo dobra, na tym zakończę. Dziękuję bardzo.

Przewodnicząca poseł Maria Małgorzata Janyska (KO):
Dziękuję bardzo. Jeszcze jedna osoba, tak? Bardzo proszę się przedstawić.

Radny dzielnicy Wyspa Sobieszewska w Gdańsku Jacek Fołta:
Dzień dobry państwu, nazywam się Jacek Fołta, jestem radnym dzielnicy Wyspa Sobieszewska. Bardzo dziękuję za umożliwienie zabrania głosu w imieniu mieszkańców Wyspy Sobieszewskiej.

Proszę państwa, tutaj główną rolę gra topografia. Jestem przekonany, że gdyby światowa organizacja skautów miała doświadczenia z Korei, to nigdy by się nie zgodziła po raz kolejny na podobną lokalizację. Topograficznie wydaje się, że to jest najgorszy rejon, jaki można sobie wyobrazić, jeżeli chodzi o organizację tego wydarzenia. Zdajemy sobie sprawę, że bardzo ciężko będzie teraz..., że już jesteśmy postawieni w takiej sytuacji, że to wydarzenie w tym miejscu musi się odbyć, ale żebyście państwo mieli obraz, bo tu się mówi o Gdańsku, że Gdańsk to jest 500 tys. osób i na pewno infrastrukturalnie da radę. Wyspa Sobieszewska jest eksklawą w stosunku do Gdańska, to jest sytuacja wyjątkowa, to znaczy nie mamy nawet połączenia drogowego bezpośrednio z Gdańskiem. Mamy dwa mosty zwodzone i za tymi dwoma mostami, praktycznie rzecz biorąc, mamy dwie drogi, w tym jedna z dróg, która będzie wykorzystywana, jest drogą na tyle wąską, że tam trzeba mijać się przez mijanki. Jakbyście państwo sobie wyobrazili, co trzeba byłoby zrobić, to pewnie trzeba byłoby te drogi, gdzie są największe zatory, usprawnić, ale droga z tymi mijankami w ogóle się nie znalazła w harmonogramie remontów. Remontujemy drogę piątej kolejności potrzeby, nigdy niezgłaszaną przez radnych dzielnicy ulicę Turystyczną, która po prostu będzie odświeżona, będzie de facto takim liftingiem. A tam, gdzie mamy rezerwy terenowe, na przykład na ulicy Akwenowej, gdzie jest aleja zabytkowych drzew, gdzie niewiele da się zrobić, tam żadna droga właśnie po tej rezerwie terenowej nie zostanie zbudowana. I tutaj naprawdę musi być ogromny wysiłek organizacyjny, żeby to się udało przeprowadzić sprawnie. Żadne badania ruchu nie zostały wykonane dotychczas, teraz dopiero będą wykonywane badania ruchu, a one powinny być de facto odzwierciedleniem, gdzie trzeba pewne rzeczy doinwestować. Podobnie nie ma żadnego raportu dotyczącego wpływu tego wydarzenia na środowisko. W kontekście elementów związanych z niebezpieczeństwem, z zabezpieczeniem medycznym dziękuję za uwzględnienie na poziomie prac rządowych nad projektem ustawy kilku moich uwag, ale prosiłbym, czy jest taka możliwość, żeby doprecyzować, że obszarem objętym zabezpieczeniem medycznym będzie co najmniej całe terytorium Wyspy Sobieszewskiej? Bo my się obawiamy, że jednak będzie to wyłącznie rejon samego obozowiska, a my będziemy dotknięci skutkami korków i to jest na bank, nie ma innej możliwości. Nigdy nie było wydarzenia w tej skali na Wyspie Sobieszewskiej, żeby dziesiątki tysięcy osób tam przebywały.

Drugi element jest związany z ochroną zdrowia. Nie wiem, czy państwo sobie zdajecie sprawę, ale na dzień dzisiejszy na Wyspie Sobieszewskiej mamy wyłącznie dwa ogólnodostępne defibrylatory AED w strażnicy OSP odległej o 10 km. W ustawie jest możliwość przekazania potem nieodpłatnie w formie darowizny różnego rodzaju środków do zabezpieczenia medycznego. Będzie tam na terenie samego zlotu około 20 defibrylatorów, nawet ponad, i moim zdaniem wszystkie te elementy związane z zabezpieczeniem medycznym powinny zostać na wyspie wzdłuż przystanków, powinny zostać rozlokowane. Stąd, gdyby można było doprecyzować ten zapis w ustawie, że w pierwszej kolejności to zabezpieczenie medyczne będzie dotyczyło mieszkańców wyspy, to byłoby to bardzo wskazane.

I jeszcze odnośnie do ochrony środowiska jest jedna uwaga. Dziękuję za to, że się pojawił zapis, że zwrócono uwagę na to, że trzeba opracować sposób zabezpieczenia obszarów objętych formami przyrody, tylko że to jest nie ta kolejność. Najpierw przydałby się w ogóle raport dotyczący wpływu na środowisko, tego, jaki wpływ na środowisko będzie miało to wydarzenie, bo będzie ono zorganizowane na szlakach migracyjnych zwierząt, obozowisko centralnie jest na tym elemencie ustawione. Będą agregaty prądotwórcze w ogromnych ilościach, zużywające paliwo diesla, będzie scena, która będzie emitowała ogromny hałas, więc fajnie byłoby najpierw poznać raport z wpływu na środowisko, a potem ewentualnie sposoby zabezpieczenia obszarów, więc pytanie jest takie, czy można byłoby to uwzględnić w ustawie.

I ostatni element. Jeden z panów posłów powiedział, że zostanie zbudowana infrastruktura sanitarno-kanalizacyjna za 40 000 tys. zł, która będzie służyła potem mieszkańcom. Proszę państwa, mamy taką sytuację, że wzdłuż ulicy Przegalińskiej, gdzie mieszka kilkuset mieszkańców, a nie mamy tam w ogóle kanalizacji i w ramach tej szansy ta kanalizacja nie zostanie zbudowana. I osiedle, które będzie odległe od miejsca, non stop ma szamba odległe o jakieś kilkaset metrów, a tam będzie kanalizacja tymczasowa zbudowana za ogromne pieniądze. Tymczasem zostanie przeskalowany w miejscu, gdzie to nie jest na dzień dzisiejszy wymagane obecnymi planami rozwoju, węzeł sanitarno-kanalizacyjny, który jest wystarczający i on nie będzie służył wyłącznie mieszkańcom, on docelowo będzie służył wyłącznie planom rozbudowy i zabudowy Wyspy Sobieszewskiej. Takie plany na dzień dzisiejszy się realizują w postaci planów ogólnych, miejscowych planów zagospodarowania...

Przewodnicząca poseł Maria Małgorzata Janyska (KO):
Ale proszę zmierzać do końca i w nawiązaniu do ustawy, tak?

Radny Jacek Fołta:
W nawiązaniu do ustawy: skoro w ustawie jest zaplanowany dochód, nie przychód, dochód dla państwa i dla miasta w wysokości 105 000 tys. zł, czy jest możliwość, czy nie byłoby uczciwe,  żeby 50 mln, czyli jakaś połowa z tych środków mogła zostać przeznaczona faktycznie na elementy infrastrukturalne, które będą korzystne dla mieszkańców, w porozumieniu z radą dzielnicy Wyspa Sobieszewska?

Przewodnicząca poseł Maria Małgorzata Janyska (KO):
Dziękuję, chciałabym jeszcze tylko zwrócić uwagę na to, że samorząd lokalny, jak rozumiem, jest zaangażowany w organizację i współpracę z gospodarzem tego wydarzenia i myślę, że pana głos to jest pana indywidualny głos. Pan mówi, że wypowiada się w imieniu mieszkańców, jednak myślę, że nie ma pan takiego upoważnienia i przedstawia pan swoje wątpliwości indywidualne jako radny, tak? Jeśli chodzi o szczegóły dotyczące organizmu miejskiego i jego funkcjonowania, to jednak musicie państwo sobie to w radzie rozwiązywać i tam te szczegóły dotyczące uczestnictwa w tej organizacji wyjaśniać. Pani poseł Czernow prosiła o głos, proszę, pani posłanko.

Poseł Zofia Czernow (KO):
Dziękuję bardzo. Pani przewodnicząca, Wysoka Komisjo, ja nie zamierzałam zabierać głosu, bo przeczytałam projekt ustawy i w zasadzie jest on dla mnie jasny i bardzo przejrzysty, ale po tych wypowiedziach przedstawicieli Gdańska ja jestem bardzo mocno zaskoczona i chcę to wyraźnie powiedzieć. Dlaczego? Dlatego, proszę państwa, że wiele miast zabiegało o honor bycia stolicą tego wydarzenia. Gdańsk dostąpił tego zaszczytu i to oznacza, że również Gdańsk powinien zaangażować się w to wydarzenie, bo to jest ogromna szansa na promocję tego miasta i ogromna szansa na to, aby cały świat mógł obserwować to wydarzenie. I to jest po pierwsze.

Ja nie zauważyłam w tej ustawie, aby w związku z jej wprowadzeniem powstały jakieś wielkie dochody w milionach złotych dla budżetu państwa, bo takich dochodów tam nie ma. Wiem, że każdego roku w budżecie państwa były środki finansowe na przygotowanie do tego wydarzenia – nieduże, ale były. Natomiast jestem zaskoczona, bo pan reprezentuje Radę Miasta Gdańska, która powinna rozwiązywać drobne problemy, takie jak kolejność dostępu do ośrodków zdrowia dla mieszkańców czy różnych dróg, bo w każdym mieście są takie sytuacje. I po prostu myślę, że my ustawą... przynajmniej ja będę przeciw, żeby rozwiązywać problemy Gdańska. Natomiast jestem za tym, żeby wspierać całą imprezę, to wielkie wydarzenie, bo to jest ogólnopolskie wydarzenie. I nie sądzę, że można tu liczyć na jakieś dochody z tego powodu, bo ustawa ta państwu ich nie zapewnia. Myślę, że to są zadania samorządu również, jestem przekonana, że radni tym bardziej mają doświadczenie i wiedzę i powinni już być przygotowani, a nie dzisiaj na posiedzeniu Sejmu te problemy zgłaszać dopiero. Dziękuję.

Przewodnicząca poseł Maria Małgorzata Janyska (KO):
Bardzo proszę, pan poseł Siarka się jeszcze zgłasza i później oddamy głos panu ministrowi.

Poseł Edward Siarka (PiS):
Pani przewodnicząca, szanowni państwo, myślę, że jest pełna zgoda między nami, że impreza jest ważnym wydarzeniem i trzeba odpowiednio do niej się przygotować ze względów bezpieczeństwa, ale jest również szansą dla tego regionu.

Wydaje mi się, że ten głos pana radnego był takim głosem racjonalnym, który mówi o tym, w jaki sposób zbudować infrastrukturę, która być może nie byłaby tylko tymczasowa, ale i rozwiązywała jakieś tam lokalne, miejscowe problemy, których do końca dzisiaj nie znamy. Dlatego też proponuję, żebyśmy przy rozpatrywaniu tej ustawy zaprosili przedstawiciela zarządu miasta, nie tylko w osobie pana radnego, ale może wiceprezydent któryś by przyjechał i pomógł odpowiadać na tego rodzaju pytania, wtedy byłoby nam łatwiej.

Natomiast doświadczenia krakowskie pokazują nam, że w miejscu, gdzie były Światowe Dni Młodzieży, zbudowano infrastrukturę, która dzisiaj jest wykorzystywana. Powstały tam bardzo ciekawe rozwiązania inwestycyjne, które stały się elementem... czy też na bazie tych elementów powstały rozwiązania w ramach przygotowań do Światowych Dni Młodzieży. I tutaj może być podobnie, także myślę, że warto na ten temat rozmawiać i pana głos nie jest jakimś oderwanym od rzeczywistości, jest racjonalnym głosem.

Trzeba zaprosić po prostu któregoś z prezydentów miasta.

Przewodnicząca poseł Maria Małgorzata Janyska (KO):
Dziękuję bardzo, uważam, że to bardzo dobry głos pana w tej chwili, który mówi o tym, żeby zaprosić organy, które są władne do reprezentowania samorządu i podejmują decyzje na podstawie dyskusji, które przetaczają się czy to w gronie rady, czy w gronie innych lokalnych podmiotów i one odpowiadają za to, co robią. Także organy są najbardziej wiarygodne, bardzo dobry głos. A teraz oddaję głos panu ministrowi, bardzo proszę.

Sekretarz stanu w MSWiA Tomasz Szymański:
Dziękuję bardzo. Szanowni państwo, odnosząc się do ostatniej wypowiedzi pana posła Siarki: faktycznie, tak jak na samym początku podkreśliłem, są podmioty odpowiedzialne za organizację wydarzenia, szczególnie tym podmiotem jest gospodarz, miasto Gdańsk. Pani prezydent miasta powołała pełnomocnika do spraw przygotowania i organizacji tej imprezy, także taka osoba jest i jak najbardziej będzie do państwa dyspozycji podczas rozpatrywania poszczególnych zapisów. Tak samo jest przez wojewodę pomorskiego wskazany pełnomocnik i tak samo przez marszałka województwa, ponieważ to działanie wymaga koordynacji wielu podmiotów, jednostek samorządu terytorialnego, począwszy od miasta, skończywszy na zarządzie województwa. Każda służba również...

To nie jest tak, szanowni państwo, że te przepisy ustawy były przygotowywane tak jakby z powietrza. Powstał specjalny zespół interdyscyplinarny, w skład którego wchodziło kilkadziesiąt osób doświadczonych, bo tutaj padło pytanie, czy mamy jakieś doświadczenia, czy tę ustawę przygotowywały osoby z doświadczeniem. Tak, dokładnie tę ustawę przygotowywały osoby, które współuczestniczyły w przygotowaniu rozwiązań również specjalnych, legislacyjnych z okazji Światowych Dni Młodzieży, ale również przygotowań do Euro 2012. Oczywiście ta pierwsza impreza, Światowe Dni Młodzieży, była prostszą imprezą ze względu na monokulturowość i monoreligijność. Tutaj mamy aspekt wielokulturowości i wielu religii, co również szczególnie musimy wziąć pod uwagę.

Gros pytań dotyczyło, tak jak powiedziałem, sytuacji miejskiej pod kątem inwestycji, zabezpieczenia planowanych działań. Dopowiem tylko, że oczywiście jest w przebudowie i jest modernizowany główny ciąg, arteria, ulica Lazurowa i ulica Turystyczna, tylko za te inwestycje i za te, o których wspomniał pan poseł Frysztak, odpowiada organizator, czyli miasto Gdańsk.  Także tę przestrzeń i ewentualną dyskusję zostawię dla osób uprawnionych.

Padło pytanie na temat zabezpieczenia. Dokładnie mając na uwadze zarówno zabezpieczenie sanitarne, epidemiologiczne i medyczne, które jest niezwykle ważne, jest właśnie koordynacja działań podmiotów leczniczych oraz zwiększenie gotowości tych podmiotów, które mają pełnić służbę w tym zakresie. Pracujemy również nad tym, ale to też jest jeszcze na etapie rozwiązań, żeby dodatkowo zabezpieczyć ostre dyżury szpitali. Chodzi o to, żeby nasze działanie przyczyniło się do tego, żeby wyeliminować ryzyko, możliwości wystąpienia jakichś problemów zdrowotnych i braku działań w tym zakresie. To wszystko mamy na uwadze. Tak samo jak kwestie związane z ochroną środowiska i odpowiednimi organami dbającymi o ochronę środowiska w postaci RDOŚ, Regionalnej Dyrekcji Ochrony Środowiska, gdzie ustawą zobowiązujemy organizatora światowego jamboree, również ZHP do tego, żeby po prostu wszystkie plany, plany zabezpieczeń, plany oddziaływania na środowisko i formy ochrony przyrody, które również zostały wspomniane, były objęte szczególnym nadzorem i będą objęte szczególnym nadzorem poszczególnych służb.

Szanowni państwo, charakter imprezy jest wyjątkowy, dlatego też oczekuje się od nas wyjątkowych działań. Nie powiem, że szczególnie wyjątkowym działaniem jest również kontakt nasz z Kancelarią Prezydenta RP w tym obszarze, od którego mamy pełne wsparcie, również strona ZHP. Ja sam spotkałem się z ministrem Kolarskim dokładnie w poniedziałek i na ten temat rozmawialiśmy, także mamy tutaj pełne wsparcie w tym zakresie, ponieważ każdy sobie zdaje sprawę z charakteru imprezy. Tutaj nie ma miejsca na jakieś tam przepychanie czy jakieś swoje wizje, tylko trzeba w sposób sprawny, mając na uwadze wydarzenia i doświadczenia, które miały miejsce w Korei Południowej, je wyeliminować.

Natomiast dlaczego Wyspa Sobieszewska? Ponieważ ona zdała egzamin – to chyba pani poseł Sroka powiedziała – w 2018 r. kilkanaście tysięcy skautów z Polski faktycznie tam było i to dało już nam pierwszy obraz tego, w jaki sposób przygotować ten teren do tego działania. Natomiast co się jeszcze wydarzyło? Służby, bo tutaj służby są najważniejsze, zarówno policja, jak i straż pożarna, i celem jest przygotowanie planu zabezpieczenia, ewakuacji i planu bezpieczeństwa. Ten plan się właśnie tworzy albo już jest na ukończeniu, za to odpowiadają wojewódzcy komendanci. Natomiast, szanowni państwo, oficerowie straży, jak i policji byli na wydarzeniu w Korei, ci, którzy teraz odpowiadają za przygotowanie planów w Polsce, byli również w Danii w ubiegłym tygodniu, gdzie się odbywa tzw. skandynawskie, nordyckie jamboree i tam również spędzili kilka dni, obozując, śpiąc pod namiotami, obserwowali działania, współdziałanie, współpracę poszczególnych podmiotów. Także jeśli chodzi o zabezpieczenie, o doświadczenie osób, które będą odpowiedzialne za plany ewakuacji, za plany bezpieczeństwa, za sam sposób i poczucie bezpieczeństwa uczestników, ta ustawa nakłada również takie obowiązki. Dziękuję.

Jeszcze oczywiście pani naczelnik, bo było sporo pytań.

Naczelniczka ZHP harc. Martyna Kowacka:
Odpowiem na to pytanie a propos innych organizacji. To jest tak, że jedna organizacja krajowa może być członkiem tego zrzeszenia międzynarodowego, czyli w tym wypadku światowego WOSM, i to jest ZHP, i w jamboree de facto może uczestniczyć tylko ta organizacja, która jest członkiem. Ale my, mając na uwadze naszą dobrą współpracę z organizacją działającą w Polsce, zaprosiliśmy wszystkie organizacje objęte protektoratem prezydenta, również te działające poza granicami kraju, te zrzeszające Polonię. I w jamboree weźmie udział zarówno ZHR, jak i ZHP Świat, czyli właśnie ta organizacja polonijna działająca na całym świecie, weźmie też udział „Leśna Szkółka” i wydaje mi się, że ZHP na Litwie. Jesteśmy w trakcie rozmów, a więc też te organizacje będą obecne. Jeśli chodzi o udział Rosji i Białorusi, to Rosja nie jest zgłoszona, czyli nie będzie uczestniczyć w jamboree. Jeżeli chodzi o Białoruś, to jest zgłoszony jeden patrol, czyli 10 osób, i to będzie do decyzji konsula i rekomendacji służb, czy oni wezmą udział w tym jamboree, czy nie. Dziękuję bardzo.

Przewodnicząca poseł Maria Małgorzata Janyska (KO):
Jeszcze pan poseł Frysztak chciał zabrać głos jako szef Parlamentarnego Zespołu Przyjaciół Harcerstwa, ale może pan poseł Zieliński w pierwszej kolejności.

Poseł Jarosław Zieliński (PiS):
Ja tylko chcę się upomnieć o odpowiedź na pytanie o zabezpieczenie finansowe, bo pan minister pominął to.

Sekretarz stanu w MSWiA Tomasz Szymański:
Przepraszam, oczywiście, tak, pominąłem. W OSR, w ocenie skutków regulacji, wpływ na sektor finansów publicznych w tabeli – pan wie, o czym mówię jako minister – jest zero. Wszystkie wydatki, które są ponoszone, są w ramach limitów dysponentów poszczególnych służb. Dziękuję.

Przewodnicząca poseł Maria Małgorzata Janyska (KO):
Dziękuję bardzo. Proszę, pan przewodniczący Frysztak.

Poseł Konrad Frysztak (KO):
Bardzo dziękuję, pani przewodnicząca. Ja słówkiem chciałbym odnieść się do pana przewodniczącego Hreniaka. Tak się stało, że w tej kadencji jestem przewodniczącym Parlamentarnego Zespołu Przyjaciół Harcerstwa i we współpracę z organizatorami światowego skautowego jamboree jesteśmy zaangażowani jako zespół od samego początku tej kadencji. Ja bym chciał pana przewodniczącego uspokoić, że współpracujemy, jak pani druhna naczelniczka już powiedziała, ze wszystkimi organizacjami objętymi honorowym protektoratem prezydenta. Prezydent Andrzej Duda objął honorowym protektoratem 12 organizacji, pan Nawrocki objął tylko 10. Ja pozwolę sobie przeczytać: to jest Związek Harcerstwa Polskiego, Związek Harcerstwa Rzeczypospolitej, Stowarzyszenie Harcerskie, ZHP działający poza granicami kraju, Związek Harcerstwa Polskiego na Litwie, Harcerstwo Polskie na Ukrainie, Royal Rangers Polska, Niezależny Krąg Instruktorów Harcerskich „Leśna Szkółka”, Skauci Europy, Stowarzyszenie Harcerstwa Katolickiego „Zawisza”, Federacja Skautingu Europejskiego i Stowarzyszenie Skauci Króla. Jak rozumiem, wszyscy zostali zaproszeni, co potwierdza druhna naczelniczka. Dziękuję.

Przewodnicząca poseł Maria Małgorzata Janyska (KO):
Dziękuję bardzo. Szanowni państwo, w związku z tym, że nie ma więcej zgłoszeń, zamykam pierwsze czytanie i zobaczymy się na szczegółowym rozpatrywaniu. Pan minister jeszcze?

Sekretarz stanu w MSWiA Tomasz Szymański:
Tak. Szanowni państwo, apel dla państwa, ponieważ to wydarzenie, tak jak wspomnieliśmy z panią naczelnik, nie koncentruje się wyłącznie na Wyspie Sobieszewskiej, apeluję do państwa w waszym terenie, żebyście również wzięli pod uwagę to, że będziecie mieli wizyty harcerzy, będziecie mieli wizyty kontyngentów, dlatego też apeluję o współpracę właśnie i zaangażowanie się również państwa, wszystkich parlamentarzystów, samorządów, do których te kontyngenty będą się udawały, żeby promować swoje regiony, pokazywać swoją kulturę, swój dorobek, żeby dzielić się tym, bo oprócz tego aspektu typowo skautowego, jest to również promocja i naturalne pokazywanie naszego dziedzictwa, kultury, dorobku historycznego.

Oczywiście państwa zapraszamy również na to wydarzenie, jak najbardziej, bo ono ma charakter otwarty, aczkolwiek ta otwartość nie jest taka do końca, ponieważ wszyscy, którzy będą chcieli uczestniczyć w tym wydarzeniu, będą z całą pewnością sprawdzani przez organizatora i przez służby. Dziękuję.

Przewodnicząca poseł Maria Małgorzata Janyska (KO):
Bardzo dziękuję. Szanowni państwo, tak jak powiedziałam, do szczegółowego rozpatrywania powrócimy we wrześniu.

Dziękuję bardzo, zamykam posiedzenie Komisji.