Komisja Administracji i Spraw Wewnętrznych, obradująca pod przewodnictwem poseł Marii Małgorzaty Janyskiej (KO), przewodniczącej Komisji, rozpatrzyła:
– rządowy projekt ustawy o zmianie ustawy o pomocy obywatelom Ukrainy w związku z konfliktem zbrojnym na terytorium tego państwa oraz niektórych innych ustaw (druk nr 1492).
W posiedzeniu udział wzięli: Maciej Duszczyk podsekretarz stanu w Ministerstwie Spraw Wewnętrznych i Administracji wraz ze współpracownikami, Tomasz Ptactwa dyrektor Departamentu Polityki Rodzinnej w Ministerstwie Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej wraz ze współpracownikami, Mirosław Stańczyk zastępca dyrektora Departamentu Finansów Samorządu Terytorialnego w Ministerstwie Finansów wraz ze współpracownikami, Marcin Nowak zastępca dyrektora Departamentu Współpracy z Samorządem Terytorialnym w Ministerstwie Edukacji Narodowej wraz ze współpracownikami, Edyta Gadomska zastępca dyrektora Departamentu Rozwoju Kadr Medycznych w Ministerstwie Zdrowia wraz ze współpracownikami, Marcin Łukasiewicz zastępca dyrektora Departamentu Telekomunikacji w Ministerstwie Cyfryzacji wraz ze współpracownikami oraz Marek Wójcik ekspert ds. legislacyjnych Związku Miast Polskich.
W posiedzeniu udział wzięli pracownicy Kancelarii Sejmu: Igor Amarowicz i Damian Stanisławski – z sekretariatu Komisji w Biurze Komisji Sejmowych oraz Anna Jakubik i Jakub Krowianką – legislatorzy z Biura Legislacyjnego.
Przewodnicząca poseł Maria Małgorzata Janyska (KO):
Dzień dobry państwu, otwieram posiedzenie Komisji Administracji i Spraw Wewnętrznych. Stwierdzam kworum. W dzisiejszym porządku obrad mamy rozpatrzenie rządowego projektu ustawy o zmianie ustawy o pomocy obywatelom Ukrainy w związku z konfliktem zbrojnym na terytorium tego państwa oraz niektórych innych ustaw, druk nr 1492. Witam na posiedzeniu Komisji pana ministra Macieja Duszczyka, podsekretarza stanu w Ministerstwie Spraw Wewnętrznych i Administracji. Witam panią minister – patrzę czy jest obecna – Gajewską Annę, pewnie do nas dotrze, sekretarza stanu w Ministerstwie Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej. Witam wszystkich państwa, przedstawicieli następujących resortów: Ministerstwa Zdrowia, Ministerstwa Spraw Wewnętrznych i Administracji, Ministerstwa Finansów, Ministerstwa Cyfryzacji, Centralnego Ośrodka Informatyki, Komendy Głównej Straży Granicznej, Ministerstwa Edukacji Narodowej, Ministerstwa Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej.
Szanowni państwo, pierwsze czytanie projektu odbyło się na posiedzeniu plenarnym, w związku z czym dzisiaj przystępujemy do pracy nad ustawą. Prosiłabym tylko państwa, żebyśmy nie powtarzali debaty, która odbyła się na sali plenarnej, bo dzisiaj oczywiście naszym zadaniem jest zupełnie co innego – rozpatrywanie kolejnych jednostek redakcyjnych ustawy. Szanowni państwo, zatem przystępujemy do rozpatrzenia.
Czy do tytułu ustawy ktoś z państwa ma uwagi? Nie widzę, przyjęliśmy tytuł.
Przechodzimy do art. 1. Czy w tym momencie Biuro Legislacyjne? Bardzo proszę.
Legislator Jakub Krowiranda:
Nie mamy uwag.
Przewodnicząca poseł Maria Małgorzata Janyska (KO):
Pan Przewodniczący Hreniak, bardzo proszę.
Poseł Paweł Hreniak (PiS):
Pani przewodnicząca, ja złożyłem sześć poprawek, które zostały przekazane do BL, i chciałem zasygnalizować pani przewodniczącej, że poprawka nr 1 dotyczy art. 1 w pkt 9 i pkt 10. Nie wiem, czy pani przewodnicząca chce całymi artykułami rozpatrywać, czy punktami?
Przewodnicząca poseł Maria Małgorzata Janyska (KO):
Tak, panie przewodniczący, przepraszam. Ja oczywiście chciałam powiedzieć, że przechodzimy do art. 1, zmiana pierwsza, ponieważ w art. 1 jest tyle zmian, że byśmy tutaj całą dyskusję na ten temat pewnie godzinną przetoczyli. Także art. 1, zmiana pierwsza.
Legislator Jakub Krowiranda:
Nie mamy uwag.
Przewodnicząca poseł Maria Małgorzata Janyska (KO):
Dziękuję. W takim razie chciałam tylko poinformować, że państwo dostaliście uwagę Konfederacji Lewiatan, ale skoro nikt tego nie podejmuje... Ale skoro nie ma uwag, nie ma żadnych propozycji, to informuję, że przyjęliśmy art. 1, zmianę nr 1.
Teraz art. 1, zmiana nr 2. BL, bardzo proszę.
Legislator Jakub Krowiranda:
Dziękuję bardzo, pani przewodnicząca. W zmianie nr 2 mamy taką drobną rzecz. W pkt 2 w lit. b jest odesłanie na końcu do ust. 3 pkt 1 i 2. Nam się wydaje, że w pkt 2 mowa jest nie tylko o dokumentach, ale również o wnioskach, dlatego przygotowaliśmy dla państwa poprawki o charakterze legislacyjno-redakcyjnym. Jest to całe zestawienie poprawek od pierwszego artykułu do ostatniego. Mają one charakter legislacyjno-redakcyjny, a ich celem jest po prostu skrócenie czasu pracy Komisji, tak żebyśmy się nie zatrzymywali przy każdym ustępie, przy każdej drobnej omyłce. Jeżeli pani przewodnicząca by przejęła, to byśmy prosili o przegłosowanie takiej poprawki. Dziękuję.
Przewodnicząca poseł Maria Małgorzata Janyska (KO):
Bardzo dziękuję. Szanowni państwo, czy zgadzacie się państwo, abyśmy przyjęli te wszystkie poprawki legislacyjno-redakcyjne, które mamy przedstawione przez BL i są w uzgodnieniu z projektodawcą? Nie widzę zgłoszeń, zatem przyjęliśmy te wszystkie poprawki o charakterze redakcyjno-legislacyjnym.
Czy do art. 1, zmiany nr 2 ktoś z państwa ma jakieś uwagi? Nie widzę zgłoszeń, przyjęliśmy.
Art. 1, zmiana nr 3? Nie widzę uwag, przyjęliśmy.
Art. 1, zmiana nr 4? Proszę, BL.
Legislator Jakub Krowiranda:
Mamy pytanie do strony rządowej. W zmianie nr 4, w art. 4, w lit. f mamy dodawany nowy ust. 14a, w którym jest mowa, że minister właściwy o spraw informatyzacji, jeżeli warunki techniczne i organizacyjne to umożliwiają, udostępnia komendantowi Straży Granicznej w drodze teletransmisji danych fotografię. I mamy pytanie o te warunki techniczne i organizacyjne, jeżeli umożliwiają, żeby nie było takiej sytuacji, że po prostu minister będzie się zasłaniał tym, że nie ma warunków do tego, żeby przekazać taką fotografię. Dziękuję.
Przewodnicząca poseł Maria Małgorzata Janyska (KO):
Panie ministrze, proszę bardzo.
Podsekretarz stanu w Ministerstwie Spraw Wewnętrznych i Administracji Maciej Duszczyk:
Dziękuję bardzo. Pani przewodnicząca, Wysoka Komisjo, rozmawialiśmy z BL na ten temat. Chodzi o to, żebyśmy mogli powiązać bazy danych. Chcemy też, żeby to zostało wpisane bezpośrednio, żeby Komenda Główna Straży Granicznej zaczęła pracować na ten temat. Natomiast jeszcze nie jesteśmy w stanie bardzo jasno określić warunków, dlatego też taki zapis tutaj się znalazł, ponieważ musimy najpierw dopracować kwestie techniczne, żeby można było to robić. Natomiast ten przepis jest tutaj potrzebny, żeby SG miała też podstawę do tego, żeby nad tymi zmianami zacząć pracować, dlatego też chcielibyśmy to utrzymać. Dziękuję bardzo.
Przewodnicząca poseł Maria Małgorzata Janyska (KO):
Dziękuję bardzo. Czy ktoś z państwa posłów ma jakieś uwagi? Nie ma uwag. W takim razie art. 1, zmiana nr 4 została... Bardzo proszę, BL.
Legislator Jakub Krowiranda:
W tej zmianie są jeszcze literki i do lit. h mamy uwagę natury legislacyjnej. Jest tu nadawane nowe brzmienie ust. 17k, w którym posługują się wnioskodawcy skrótem „status UKR”. Ten skrót został unormowany w tym samym artykule w ust. 13d, który jeszcze nie wszedł w życie, ponieważ ten przepis zgodnie z ostatnią nowelizacją ustawy o Ukrainie ma wejść na podstawie komunikatu, który ogłasza minister. Naszym zdaniem taka technika jest trochę ryzykowna, ponieważ skrót ten jeszcze nie wszedł w życie, a posługujemy się nim w całej ustawie. Ze stroną rządową byliśmy w kontakcie i wiemy, że ten komunikat ma niedługo zostać opublikowany, także legislacyjnie nie powinno być problemu, jednak na tym etapie musieliśmy to zaznaczyć. Dziękuję.
Przewodnicząca poseł Maria Małgorzata Janyska (KO):
Tak, bardzo dziękuję, to jest oczywiste, że państwo zaznaczacie, ale pewnie do czasu zakończenia procesu legislacyjnego nad tą ustawą możemy się spodziewać komunikatu.
Podsekretarz stanu w MSWiA Maciej Duszczyk:
Pani przewodnicząca, Wysoka Komisjo, ten status UKR jest wpisany i on jest w ustawie o ewidencji ludności, tam znajduje swoje uzasadnienie. Natomiast jeśli chodzi o pytanie dotyczące komunikatu, jutro Rada Ministrów będzie obradować nad ustawą wprowadzającą cyfrową obsługę wniosków dla cudzoziemców. Tam również jest zaszyta kwestia przechodzenia z ochrony tymczasowej na pobyt tymczasowy, czyli to jest ta zmiana, która miała zostać wprowadzona łącznie z tą ustawą. Mam nadzieję, że Rada Ministrów to przyjmie – od resortów nie ma już uwag – i zostanie to skierowane do parlamentu. My komunikat chcemy wydać na dzień 1 stycznia, tak żeby można było od 1 stycznia przechodzić już na pobyt czasowy. To jest strategia wyjścia z ochrony tymczasowej, którą przewidywaliśmy i którą wprowadzamy. Zakładamy, że pozwoli nam to uzyskać sytuację, w której to w 2026 r. większość osób będących na pobycie tymczasowym na podstawie dyrektywy zmieni swój status na pobyt czasowy, co nam rozwiąże masę różnego rodzaju problemów. Tak jak powiedziałem, trochę mieliśmy opóźnienia z ustawą dotyczącą cyfryzacji, z tego powodu, że ona musi być w 100% bezpieczna, jeśli chodzi o wymianę danych między ZUS, SG, między różnymi bazami. Ale ona już jest uzgodniona i mam nadzieję, że jutro Rada Ministrów ją przyjmie, tak więc jak będziemy jutro obradować na drugim czytaniu, to będzie można powiedzieć, że Rada Ministrów ją przyjęła i że skierujemy to do parlamentu. Mam taką nadzieję, a więc to jest jakby wyjaśnienie całej tej sytuacji, z którą mamy dzisiaj do czynienia.
Przewodnicząca poseł Maria Małgorzata Janyska (KO):
Bardzo dziękuję, panie ministrze. W takim razie jeszcze raz zadam pytanie, czy do art. 1, zmiany nr 4 są jakieś uwagi? Nie widzę, zatem przyjęliśmy.
Art. 1, zmiana nr 5. Nie widzę zgłoszeń, przyjęliśmy.
Art. 1, zmiana nr 6. Nie widzę uwag, przyjęliśmy.
Art. 1, zmiana nr 7. Nie widzę zgłoszeń, również przyjęliśmy.
Art. 1, zmiana nr 8. Nie widzę zgłoszeń, przyjęliśmy.
Art. 1, zmiana nr 9. Pan przewodniczący Hreniak, bardzo proszę.
Poseł Paweł Hreniak (PiS):
Pani przewodnicząca, Wysoka Komisjo, dostarczyliśmy poprawki, tak jak mówiłem, i to jest pierwsza z sześciu poprawek, które proponujemy. Poprawka sprowadza się do tego, żeby zrezygnować z poszerzenia, które jest nam proponowane, poszerzenia źródeł finansowania z kredytów i pożyczek na rzecz Funduszu Pomocy w celu finansowania lub dofinansowania realizacji zadań na rzecz pomocy Ukrainie. Uważamy, że dodatkowe źródła są tutaj zbędne. Mieliśmy ograniczać wydatki związane z pobytem Ukraińców w Polsce, więc składamy poprawkę o wykreślenie w pkt 9 lit. c, d i j i w pkt 10 lit. a. Skreśla się też ust. 1, 3 i 4.
Przewodnicząca poseł Maria Małgorzata Janyska (KO):
Dziękuję bardzo. Bardzo proszę, panie ministrze, o ustosunkowanie się.
Podsekretarz stanu w MSWiA Maciej Duszczyk:
Pani przewodnicząca, bardzo trudno mi się tak na szybko ustosunkować do tych poprawek, ale jeżeli jest przedstawiciel Ministerstwa Finansów, to bardzo bym poprosił o to, bo to jest przepis MF. Ja bym nie chciał wychodzić poza swoje kompetencje. Ta ustawa dotyczy bardzo różnych obszarów i bardzo różnych ministerstw, w związku z tym prosiłbym MF o ustosunkowanie się, jeżeli pani przewodnicząca pozwoli.
Przewodnicząca poseł Maria Małgorzata Janyska (KO):
Dziękuję bardzo. Bardzo proszę w takim razie o przedstawienie się. Kto z państwa w imieniu MF przedstawi opinię?
Zastępca dyrektora Departamentu Finansów Samorządu Terytorialnego w Ministerstwie Finansów Mirosław Stańczyk:
Dzień dobry, Mirosław Stańczyk, MF, Departament Samorządu Terytorialnego. Pani przewodnicząca, szanowni państwo, ja nie chciałbym w zakresie tej poprawki się wypowiadać, ponieważ autorem jest inny departament. W tej chwili nie znam podstaw i przyczyn tej zmiany. Ja się za chwilę dowiem, jakie były przyczyny, i na dalszym etapie prac postaram się udzielić wyjaśnień.
Przewodnicząca poseł Maria Małgorzata Janyska (KO):
Ale przepraszam, na dalszym etapie prac, to znaczy jeszcze dzisiaj?
Zastępca dyrektora departamentu w MF Mirosław Stańczyk:
Jeszcze dzisiaj, tak, oczywiście.
Przewodnicząca poseł Maria Małgorzata Janyska (KO):
W takim razie mam propozycję, abyśmy zmianę nr 9 w art. 1 na razie odłożyli. Bardzo proszę, panie przewodniczący.
Poseł Paweł Hreniak (PiS):
Pani przewodnicząca, to ja proszę o opinię BL, czy faktycznie możemy w ten sposób odkładać głosowania.
Przewodnicząca poseł Maria Małgorzata Janyska (KO):
Bardzo proszę, to się zdarzało, ale bardzo proszę.
Legislator Jakub Krowiranda:
Została zgłoszona formalnie poprawka, wydaje się, że powinniśmy ją przegłosować. Jeżeli jest jakaś potrzeba, żeby odłożyć ją na dalszy czas, można to zrobić, ale tylko w wypadku, kiedy powrót do sprawy będzie możliwy, tylko wtedy, kiedy będą wątpliwości co do przyjętych ewentualnie poprawek.
Przewodnicząca poseł Maria Małgorzata Janyska (KO):
Nie widzę problemu w takim razie. Jeśli wnioskodawcy nie chcą, aby w tym momencie odroczyć i poczekać na wyjaśnienia, to zarządzam głosowanie, ale musicie się też państwo liczyć z tym, że z uwagi na brak możliwości wyjaśnienia w tej chwili, wynik głosowania może być różny. Oczywiście w drugim czytaniu państwo jak najbardziej macie możliwość powrócenia do tej poprawki. Czy jesteśmy gotowi wszyscy? Pani posłanko, bardzo proszę. Jeszcze mam pytanie do BL, bo w tej poprawce są dwa punkty, pierwszy i drugi – czy one są łączne?
Legislator Jakub Krowiranda:
Wydaje się, że tak.
Przewodnicząca poseł Maria Małgorzata Janyska (KO):
Tak, dobrze, dziękuję bardzo. W takim razie, szanowni państwo, głosujemy.
Kto jest za przyjęciem poprawki, zmian w art. 1 w pkt 9, w pkt 10, zgłoszonych przez klub PiS? Kto jest przeciw? Kto się wstrzymał? Zamykam głosowanie, dziękuję. Proszę podać wyniki.
Głosowało 25 osób, za poprawką było 9 osób, przeciw 16, nikt się nie wstrzymał. Poprawka nie uzyskała akceptacji. W związku z tym, że... Bardzo proszę, panie przewodniczący.
Poseł Paweł Hreniak (PiS):
Chciałem zgłosić poprawkę jako wniosek mniejszości.
Przewodnicząca poseł Maria Małgorzata Janyska (KO):
Dobrze, dziękuję bardzo. Szanowni państwo, w związku z tym, że nie ma innych wniosków wobec zmiany nr 9 w art. 1, uznajemy ją za rozpatrzoną.
Art. 1, zmiana nr 9. Proszę, BL.
Legislator Jakub Krowiranda:
Dziękuję bardzo. W zmianie nr 9, w art. 16, w ust. 4 jest mowa o tym, że zobowiązania Banku Gospodarstwa Krajowego z tytułu zaciągniętych kredytów i pożyczek lub wyemitowanych obligacji są objęte gwarancją Skarbu Państwa. Mam pytanie do strony rządowej, czy ten spójnik „lub” nie powinien być zamieniony na spójnik „oraz”, tak żeby była pewność, że gwarancją Skarbu Państwa były objęte zarówno kredyty i pożyczki, jak i wyemitowane obligacje. Ten spójnik daje taką alternatywę tutaj, która może budzić ewentualnie wątpliwości przy interpretacji tego przepisu. Dziękuję.
Przewodnicząca poseł Maria Małgorzata Janyska (KO):
Bardzo proszę, panie ministrze.
Podsekretarz stanu w MSWiA Maciej Duszczyk:
Pani przewodnicząca, to też jest przepis MF, dlatego chciałbym prosić pana dyrektora o odpowiedź.
Przewodnicząca poseł Maria Małgorzata Janyska (KO):
Panie dyrektorze, bardzo proszę.
Zastępca dyrektora departamentu w MF Mirosław Stańczyk:
Uważamy, że forma, która została zaproponowana w projekcie, jest właściwą propozycją, stąd powinien taki zapis pozostać, jak jest w projekcie.
Przewodnicząca poseł Maria Małgorzata Janyska (KO):
Dziękuję bardzo. Czy są inne uwagi? Nie widzę. W takim razie zmianę nr 9 w art. 1 mamy rozpatrzoną.
Zmiana nr 11. Nie widzę zgłoszeń, rozpatrzyliśmy.
Zmiana nr 12 w art. 1. Nie widzę żadnych zgłoszeń, zmiana rozpatrzona.
Zmiana nr 13. Pan przewodniczący Hreniak.
Poseł Paweł Hreniak (PiS):
Dziękuję. Druga poprawka dotyczy wprowadzenia dwóch dodatkowych warunków, od których uzależnione jest utrzymywanie świadczenia wychowawczego przez obywatela Ukrainy na podstawie ustawy o pomocy obywatelom Ukrainy w związku z konfliktem zbrojnym na terytorium. I teraz pierwszy warunek dotyczy zatrudnienia lub prowadzenia działalności gospodarczej na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, a drugi warunek to realizowanie zobowiązań podatkowych wobec Skarbu Państwa. Szczegóły poprawki zostały państwu przekazane na piśmie.
Przewodnicząca poseł Maria Małgorzata Janyska (KO):
Dziękuję bardzo. Z tym że, panie przewodniczący, zostały one bezpośrednio przed samym posiedzeniem złożone, więc trudno oczekiwać, żeby można się było do tego ustosunkować tak bardzo wiarygodnie. Bardzo proszę, panie ministrze.
Podsekretarz stanu w MSWiA Maciej Duszczyk:
Dziękuję bardzo. Pani przewodnicząca, Wysoka Komisjo, będę miał troszkę dłuższe wystąpienie w tej sprawie z tego powodu, że co do zasady te poprawki są słuszne, natomiast my znaleźliśmy trochę inny sposób na ich implementację. Jak państwo wiecie, w MSWiA pracowaliśmy tak naprawdę od końca tamtego roku nad uszczelnieniem systemu wypłaty świadczeń z tytułu pobytu cudzoziemców w Polsce. Były bardzo długo prowadzone też negocjacje czy dyskusje z MF, z Ministerstwem Rozwoju, z Ministerstwem Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej, w jaki sposób możemy to zrobić, tak żeby spełniać wszystkie możliwe wymogi prawne, ale żeby rzeczywiście doprowadzić do sytuacji takiej, w której system świadczeń społecznych będzie powiązany, po pierwsze, z obecnością cudzoziemców na terytorium Polski, bo to jest absolutnie kluczowa kwestia, a z drugiej strony, z pewną ich aktywnością. Odbyliśmy kilka tur dyskusji, szukania rozwiązań, powiązania tego systemu z systemem podatkowym, natomiast pojawiło się przy tym wiele różnego rodzaju problemów, które pozwalałyby unikania tego systemu, chociażby rezydencja podatkowa. To była kwestia dotycząca tego, co zrobić z osobami, które nie płacą podatku itd., itd, które na przykład... to jest młodzież itd., itd. Ja nie będę wymieniał wszystkich, bo takich warunków jest 11, jeśli chodzi o system podatkowy.
Ostatecznie z tego zrezygnowaliśmy, bo tego systemu nie da się zbudować w taki sposób, żeby z jednej strony on był efektywnie realizowany, z drugiej strony, żeby nie można było go bardzo łatwo obchodzić. A więc nie chcieliśmy budować systemu, który nie spełniałby celu, do którego został przewidziany. Muszę powiedzieć, że myśleliśmy też o podatkach, bo wydawało się, że system podatkowy jest tutaj najbardziej sensowny. Natomiast ostatecznie zdecydowaliśmy się na inne podejście, mianowicie na powiązanie prawa do świadczeń z zatrudnieniem, aktywnością zawodową i w tym przypadku poradzimy sobie z tą sytuacją. Wtedy będzie mieli spięty system ZUS ze SG. Na czym to będzie polegało? Polegało to będzie na tym, że jeżeli dana osoba opuszcza terytorium RP, to natychmiast ZUS dostaje informację, że ta osoba opuściła i z automatu będzie ten system zawieszany. Oczywiście jest kwestia 30 dni, przebywania poza, ale system będzie tak stworzony, kosztuje to 57 mln, to ostateczna wycena, ponieważ jesteśmy gotowi również z OSR i wszystkimi tymi procesami, które są konieczne, żeby ta ustawa była odpowiednio realizowana. Ten system będzie kosztował 57 mln zł. Ustawa dzisiaj jest na etapie skierowania do ostatecznych uzgodnień międzyresortowych, ponieważ naprawdę to nie było banalne zadanie. Ja się spodziewałem, że to nie będzie banalne zadanie, ale to zadanie jest bardzo skomplikowane ze względu na mnogość różnego rodzaju technicznych kwestii, które wymagały rozstrzygnięcia. I teraz zmienimy głównie przepisy – tutaj oczywiście MRPiPS musi się ostatecznie na ten temat wypowiedzieć – ale nasza propozycja dotyczy zmiany ustawy z dnia 11 lutego 2006 r. o pomocy państwa w wychowaniu dzieci w taki sposób właśnie, żeby powiązać to z aktywnością zawodową. Tu jesteśmy jeszcze w dyskusji, co przedstawię na jednym przykładzie, bo to jest moim zdaniem bardzo, bardzo ciekawe. Co zrobić z osobami, które są czasowo bezrobotne? Czyli są legalnie w Polsce, ale trafiają do bezrobocia, są aktywni zawodowo, ale w tym czasie nie wykonują swojej pracy. Powiązaliśmy to z poszukiwaniem zatrudnienia, nakładamy na tę osobę obowiązek poszukiwania zatrudnienia. Jeżeli te osoby nie znajdują kolejnego zatrudnienia, dopiero w tym momencie są wykreślane. Także szukamy takich rozwiązań, które będą bezpieczne dla systemu, żeby osób, które są w systemie, nie wywalać w momencie bezrobocia czy innych kwestii. Oczywiście jeżeli te osoby opłacają składkę na ubezpieczenie społeczne, bo to jest kwestia ZUS, to w tym momencie nie ma problemu. A więc jakby ja się zgadzam z tymi poprawkami, żeby tak to zrobić. Jak państwo doskonale wiecie, w ministerstwie jesteśmy absolutnie przekonani, że takie powiązanie powinno nastąpić.
Pamiętam również, że były też takie głosy w debacie publicznej, w debacie politycznej, że tych nadużyć jest bardzo niewiele. Pokazaliśmy jednak, że dzisiaj ZUS prowadzi 52 tys. postępowań, nie tylko wobec obywateli Ukrainy, ale w ogóle cudzoziemców mieszkających w Polsce, co pokazuje, że jednak jest to problem, który wymaga pilnego zajęcia się, ale w taki sposób, żeby rzeczywiście ten system zbudować bardzo, bardzo odpowiedzialnie. Dlatego ustawę, którą dzisiaj procedujemy, trzeba widzieć w kontekście jeszcze dwóch innych ustaw, ustaw o module obsługi spraw, który wprowadzi element CUKR, czyli pobytu czasowego dla tych osób, które były wcześniej na pobycie tymczasowym. Dlaczego nam jest to potrzebne? Po to, żebyśmy wykazywali w statystykach cały czas, że mamy uchodźców wojennych z Ukrainy, po prostu. To jest pewnego rodzaju zabieg, który jest konieczny. Ale też ta ustawa musi być widziana w kontekście systemowego rozwiązania, powiązanego ze świadczeniami rodzinnymi, które są pobierane na obywateli spoza UE, osób, obywateli państw trzecich, bo wyłączenia obywateli UE są oczywiste. Tak że znaleźliśmy ten model. Dlaczego istotne jest to, żebyśmy tego nie próbowali robić w ustawie o pomocy? Z tego powodu, że w tych nadużyciach nie są tylko i wyłącznie Ukraińcy. Są Białorusini, są obywatele innych państw trzecich i dlatego ta ustawa będzie wychodziła poza obywateli Ukrainy, będzie dotyczyła w ogóle wszystkich obywateli państw trzecich. W związku z tym prosiłbym ewentualnie wnioskodawców o wycofanie tej poprawki po tych moich wyjaśnieniach, a jeżeli nie, to aby chwilę poczekać. Musiałbym to zarekomendować negatywnie, ale w taki sposób, że my jesteśmy już naprawdę bardzo blisko tego, żeby ten system stworzyć. A więc co do zasady ja się z tym zgadzam, jesteśmy gotowi z tą ustawą, ona dosłownie jeszcze w tym tygodniu pójdzie do uzgodnień międzyresortowych po uzupełnieniu wszystkich OSR-ów, które musieliśmy zrobić, jeśli chodzi o analizę kosztów, jak te systemy powiązać, ile to będzie kosztowało. Praca techniczna, administracyjna zajęła nam więcej czasu, niż się spodziewałem, ale to było absolutnie konieczne, żeby to zrobić. Dziękuję bardzo.
Przewodnicząca poseł Maria Małgorzata Janyska (KO):
Dziękuję bardzo. To uzasadnienie pana ministra jest przekonujące. Mam pytanie do pana posła Hreniaka: czy zostajecie państwo przy tej poprawce, czy pan ją wycofuje?
Poseł Paweł Hreniak (PiS):
Pani przewodnicząca, panie ministrze, odpowiem tak. W maju, jeżeli dobrze pamiętam, 2024 r. ministerstwo przekonywało, że w lipcu wejdzie system CUKR. On nie wszedł do dnia dzisiejszego, więc rozumie pan minister, że nasze wątpliwości co do mocy sprawczej ministerstwa są mocno ograniczone. Zróbmy pierwszy krok, ten krok powinien dotyczyć Ukraińców – to są największe liczby – a później podejrzewam, że w Sejmie będziemy, mam nadzieję, pracowali nad kolejnymi rozwiązaniami. Zatem nie wycofujemy poprawki, głosujmy.
Przewodnicząca poseł Maria Małgorzata Janyska (KO):
Pan minister jeszcze raz, proszę.
Podsekretarz stanu w MSWiA Maciej Duszczyk:
Dosłownie jedno zdanie. Tak, mamy opóźnienia, jeśli chodzi o CUKR, tak jak już wyjaśniłem, mówiąc o tym, na jakim etapie jesteśmy. Rada Ministrów, mam nadzieję, jutro to przyjmie. Z ustawą musimy jeszcze chwilkę poczekać, ona jest procedowana – te kwestie, które dotyczą akurat tej poprawki – musimy jeszcze chwilkę popracować. Jeżeli straciłem państwa posłów, wszystkich zaufanie, mogę tylko i wyłącznie za to przeprosić. Rzeczywiście nie przewidziałem dokładnie skomplikowanego, technicznego rozwiązania i pewnych dyskusji międzyresortowych, które się toczyły. Wydaje się, że praca, którą wykonaliśmy, jest dla nas bezpieczna i w taki sposób, żeby osiągnąć cele, które są tu proponowane. W tej poprawce, jeśli chodzi o kwestie podatkowe, celów po prostu nie osiągniemy. Ja jestem zainteresowany osiągnięciem celu, który sobie założyliśmy, a nie wprowadzeniem systemu, który nie zadziała. Dziękuję bardzo.
Przewodnicząca poseł Maria Małgorzata Janyska (KO):
Dziękuję bardzo. W takim razie przystępujemy do głosowania, mając na uwadze oczywiście to, co pan minister mówi, że systemowe rozwiązania są przygotowywane i będą one obejmowały także obywateli innych krajów, państw trzecich.
Szanowni państwo, w takim razie kto jest za przyjęciem poprawki klubu PiS w art. 1 w pkt 13? Kto jest przeciw? Kto się wstrzymał? Dziękuję, zamykam głosowanie.
Głosowało 26 osób, za poprawką było 10 osób, przeciw – 16, nikt się nie wstrzymał, zatem poprawka nie uzyskała akceptacji Komisji. Bardzo proszę, panie przewodniczący.
Poseł Paweł Hreniak (PiS):
Zgłaszam poprawkę jako wniosek mniejszości.
Przewodnicząca poseł Maria Małgorzata Janyska (KO):
Wniosek mniejszości – dobrze, dziękuję bardzo. W takim razie wobec niezgłoszenia żadnych innych wniosków do zmiany nr 13 w art. 1 zmiana ta została rozpatrzona. Dziękuję.
Zmiana nr14 w art. 1. Nie widzę zgłoszeń, rozpatrzona, dziękuję.
Zmiana nr 15 w art. 1. Nie widzę zgłoszeń, rozpatrzona, dziękuję.
Zmiana nr 16 w art. 1.
Poseł Paweł Hreniak (PiS):
Pani przewodnicząca, składałem poprawkę do pkt 14. Punkt 14.
Przewodnicząca poseł Maria Małgorzata Janyska (KO):
Tak. Proszę być czujnym w takim razie, wracamy. Proszę przedstawić poprawkę, panie pośle.
Poseł Paweł Hreniak (PiS):
Poprawka wydaje się drobna, ale myślę, że jest znacząca, idąca w kierunku zmniejszenia wydatków na kwestie związane z funduszem. Chodzi o uchylenie przepisów umożliwiających przeznaczenie dochodów z opłat związanych ze sprzedażą napojów alkoholowych na pomoc obywatelom Ukrainy. To są środki, które są w dyspozycji samorządu. Myślę, że są istotniejsze i ważniejsze kwestie dla obywateli gmin i należałoby tam te pieniądze skierować.
Przewodnicząca poseł Maria Małgorzata Janyska (KO):
Jak rozumiem, jest to przepis na dzisiaj umożliwiający, a nie obligatoryjny. Bardzo proszę, panie ministrze.
Podsekretarz stanu w MSWiA Maciej Duszczyk:
Pani przewodnicząca, Wysoka Komisjo, dziękuję bardzo. To jest też propozycja MF. Co leżało pod kątem kwestii dotyczących różnych rodzaju dochodów Funduszu Pomocy? O to, żeby zmniejszyć jego koszty. Pojawiają się tam różnego rodzaju kwestie międzynarodowe, kredytów międzynarodowych po to, żeby zmniejszyć koszty tego funduszu. Mi osobiście ta poprawka się podoba, ale to może mi się podobać lub nie, ja muszę mieć stanowisko odpowiedniego resortu, który to zrobi, samorządu, który to przekaże, a więc pewnie musimy podobnie zrobić to w taki sposób, żebyśmy mieli trochę czasu, żeby się zastanowić, czy to jest kwestia... Jest chyba na sali pan przewodniczący Wójcik, może on dwa zdania by powiedział, jeżeli pani przewodnicząca pozwoli.
Przewodnicząca poseł Maria Małgorzata Janyska (KO):
Oczywiście, ale to nie jest dla nas...
Podsekretarz stanu w MSWiA Maciej Duszczyk:
...wiążące – absolutnie nie.
Przewodnicząca poseł Maria Małgorzata Janyska (KO):
Bardzo proszę, jeżeli...
Podsekretarz stanu w MSWiA Maciej Duszczyk:
Przepraszam, pani przewodnicząca. Jeżeli ja widzę, że jest napój alkoholowy, to zawsze jestem za tym, żeby tego nie było, natomiast nie jestem w stanie do końca ustosunkować się do tej kwestii. Dziękuję bardzo.
Przewodnicząca poseł Maria Małgorzata Janyska (KO):
Jako społeczna strona pan chce zabrać głos? Bardzo proszę.
Ekspert ds. legislacyjnych Związku Miast Polskich Marek Wójcik:
Pani przewodnicząca, państwo posłowie, panie ministrze, szanowni państwo, w pełni podzielam zdanie pana ministra. To najkrótszy komentarz, który mogę w tej sprawie wygłosić.
Przewodnicząca poseł Maria Małgorzata Janyska (KO):
Dziękuję bardzo. W takim razie, szanowni państwo, przegłosujmy tę poprawkę. Jeśli będzie taka wola, to oczywiście w drugim czytaniu zawsze można jeszcze do tego wrócić. Szanowni państwo, proszę przygotować się do głosowania.
Kto jest za poprawką klubu PiS do art. 1, do zmiany czternastej? Kto jest przeciw? Kto się wstrzymał? Dziękuję, zamykam głosowanie.
Głosowało 26 osób, za poprawką było 10 osób, przeciw 15, wstrzymała się 1 osoba – poprawka nie uzyskała akceptacji Komisji. Pan przewodniczący jako wnioskodawca jeszcze.
Poseł Paweł Hreniak (PiS):
Zgłaszam poprawkę jako wniosek mniejszości.
Przewodnicząca poseł Maria Małgorzata Janyska (KO):
Dobrze. Pan minister jeszcze chciał się odnieść do tej kwestii.
Podsekretarz stanu w MSWiA Maciej Duszczyk:
Dziękuję bardzo. O ile ta poprzednia poprawka wydaje mi się już uzasadniona przeze mnie, to tutaj na pewno się mocno pochylimy na tą propozycją. Porozmawiam też ze stroną samorządową i jutro będziemy mieli konkretne stanowisko w tej sprawie, jeśli chodzi o drugie czytanie. Dziękuję bardzo.
Przewodnicząca poseł Maria Małgorzata Janyska (KO):
Dobrze, zatem jest szansa, że w drugim czytaniu może to przejść. Co prawda już zmianę piętnastą w art. 1 uznałam za rozpatrzoną, ale jeszcze raz zapytam, czy są jakieś uwagi? Nie widzę zgłoszeń.
Zmiana nr 16 w art. 1. Nie widzę zgłoszeń, zmiana została rozpatrzona.
Zmiana nr 17 w art. 1. Nie widzę zgłoszeń, zmiana rozpatrzona.
Zmiana nr 18 w art. 1. Nie ma uwag, zmiana rozpatrzona.
Zmiana nr 19 w art. 1. Nie ma uwag, zmiana rozpatrzona.
Zmiana nr 20 w art. 1. Nie ma uwag, zmiana rozpatrzona.
Zmiana nr 21 w art. 1. Nie ma uwag, zmiana rozpatrzona.
Zmiana nr 22 w art. 1. Nie ma uwag, zmiana rozpatrzona.
Zmiana nr 23 w art. 1. Nie ma uwag, zmiana rozpatrzona.
Zmiana nr 24 w art. 1. Nie ma uwag, zmiana rozpatrzona.
Zmiana nr 25 w art. 1. Nie ma uwag, zmiana rozpatrzona.
Zmiana nr 26 w art. 1. Nie ma uwag, zmiana rozpatrzona.
Zmiana nr 27 w art. 1. Nie ma uwag, zmiana rozpatrzona.
Art. 2 – nie ma również żadnych zgłoszeń, art. 2 został rozpatrzony.
Art. 3 – nie ma uwag, zgłoszeń, art. 3 został rozpatrzony.
Art. 4. Nie ma... Panie przewodniczący, ale to po art. 4, tak? BL, bardzo proszę.
Legislator Jakub Krowiranda:
Po art. 4 dopiero.
Przewodnicząca poseł Maria Małgorzata Janyska (KO):
Czyli do art. 4 nie ma uwag, jest rozpatrzony i teraz bardzo proszę, panie przewodniczący.
Poseł Paweł Hreniak (PiS):
Dziękuję bardzo. Proponujemy dodanie art. 4a w ustawie z dnia 6 czerwca Kodeks karny. Art. 264 §2 i 3 otrzymuje brzmienie: Kto wbrew przepisom przekracza granicę Rzeczypospolitej Polskiej, używając przemocy, groźby, podstępu lub we współdziałaniu z innymi osobami, podlega karze pozbawienia wolności do lat 5 – wcześniej było 3. I §3: Kto organizuje innym osobom przekroczenia wbrew przepisom granicy Rzeczypospolitej Polskiej, podlega karze pozbawienia wolności od lat 2 do 12 – wcześniej było od 6 do 8.
Uzasadnienie zakłada podwyższenie kar za nielegalne przekroczenie granicy. Uznajemy to za kwestie związane ze zwiększeniem bezpieczeństwa Polaków i jakby nie było, jako element odstraszający tych, którzy by m.in. organizowali nielegalne przekraczanie granicy RP. Proszę o przyjęcie tej poprawki.
Przewodnicząca poseł Maria Małgorzata Janyska (KO):
Dobrze. Oczywiście BL się wypowie, czy to nie wykracza poza zakres przedłożenia i czy to jest właściwa Komisja do rozpatrzenia w tym trybie. Ale jeszcze pani posłanka Zofia Czernow, bardzo proszę.
Poseł Zofia Czernow (KO):
Ja rozumiem treść tej poprawki, ale chciałabym zapytać pana ministra, jak często sięgano do Kodeksu karnego, ile było takich spraw, że karano za takie czyny, jak tutaj mamy w poprawce zaostrzenie?
Przewodnicząca poseł Maria Małgorzata Janyska (KO):
Dziękuję bardzo. Najpierw jeszcze prosiłabym BL i potem pan minister.
Legislator Jakub Krowiranda:
Dziękuję bardzo. Tak jak pani przewodnicząca słusznie powiedziała, poprawka wychodzi poza zakres przedłożenia i może być jako taka uznana za niekonstytucyjną. Ponadto chcielibyśmy zwrócić uwagę, że poprawka dotyczy Kodeksu karnego, a pierwsze czytanie projektów kodeksów powinno się odbyć na posiedzeniu plenarnym, więc jeżeli chodzi o taką ustawę, to zdecydowanie wychodzi to poza zakres. Dziękuję.
Przewodnicząca poseł Maria Małgorzata Janyska (KO):
Dziękuję bardzo. Teraz pan minister, proszę.
Podsekretarz stanu w MSWiA Maciej Duszczyk:
Dziękuję bardzo, pani przewodnicząca. Nie mogę się wypowiedzieć merytorycznie, ale ta poprawka rzeczywiście wybiega wyraźnie poza ustawę, nie dotyczy tylko i wyłącznie ustawy o pomocy uchodźcom wojennym z Ukrainy. Dotyczy w ogóle kwestii reakcji na migrację i to w tej części dotyczącej Kodeksu karnego. Ja mogę tylko powiedzieć, że przygotowujemy odpowiedź na pytanie pana przewodniczącego z ostatniego posiedzenia Komisji, jeśli chodzi o liczby dotyczące Kodeksu karnego, i jak je uzyskamy od ministra sprawiedliwości, to wszystko prześlemy.
Szanowni państwo, chciałbym powtórzyć to, co powiedziałem na ostatnim posiedzeniu Komisji. Naprawdę karą dla tych ludzi, którzy organizują przemyt, jest deportacja i wysłanie z powrotem do państw ich powodzenia – to jest główna kara. Dlatego też my prowadzimy politykę tego typu, że jeżeli jest osoba, jest obywatel na przykład Ukrainy czy Białorusi, który jest na tym procederze złapany i jest mu to udowodnione, że jest przemytnikiem ludzi, trafia on w trybie przyspieszonym do Ukrainy. To jest największa kara. Co Ukraińcy z nimi robią później, możemy tylko domniemywać, natomiast to jest naprawdę największa kara, jaka może być, po to żeby ta osoba wróciła do Ukrainy. Staramy się być naprawdę bezwzględni. Znacie państwo moje stanowisko: jakakolwiek pobłażliwość dla przemytników ludzi nie powinna mieć miejsca, a więc tutaj jest absolutnie bardzo jasna i konkretna polityka państwa, jeżeli chodzi o przemyt ludzi, szczególnie przez granicę polsko-białoruską, ale również polsko-litewską po wprowadzeniu kontroli granicznej. Również wcześniej też mieliśmy takie sytuacje i to w kwestii wyjaśnienia. Natomiast dane przekażemy, jak je dostaniemy z Ministerstwa Sprawiedliwości, ale oczywiście poprawka wykracza zdecydowanie poza materię ustawy. Dziękuję bardzo.
Przewodnicząca poseł Maria Małgorzata Janyska (KO):
Dziękuję bardzo. Mam pytanie do przedstawiciela wnioskodawców: czy pozostajecie państwo przy tej poprawce, czy wycofujecie? Dobrze, w takim razie zarządzam głosowanie.
Kto z państwa jest za przyjęciem poprawki klubu PiS, dodającej po art. 4 art. 4a w brzmieniu, jakie przedstawiono? Kto jest przeciw? Kto się wstrzymał? Zamykam głosowanie.
Głosowało 26 osób, za było 9 osób, przeciw – 16, 1 osoba się wstrzymała. Poprawka nie uzyskała akceptacji.
Poseł Paweł Hreniak (PiS):
Pani przewodnicząca, zgłaszam jako wniosek mniejszości.
Przewodnicząca poseł Maria Małgorzata Janyska (KO):
Wniosek mniejszości – dobrze, bardzo proszę.
Przechodzimy do art. 5. Nie ma uwag, rozpatrzyliśmy. I jest poprawka. Bardzo proszę, panie przewodniczący.
Poseł Paweł Hreniak (PiS):
Tak, przedostatnia poprawka. Poprawka dotyczy zwiększenia trudności uzyskania obywatelstwa polskiego, do tego to się sprowadza. Dotyczy wydłużenia z 3 do 10 lat okresu nieprzerwanego pobytu cudzoziemca na terytorium RP na podstawie zezwolenia na pobyt stały, zezwolenia na pobyt rezydenta długoterminowego UE lub prawa stałego pobytu, wymaganego do uznania go za obywatela polskiego.
Przewodnicząca poseł Maria Małgorzata Janyska (KO):
Dziękuję bardzo. Zdaje się, że tu jest ten sam problem, że to też wykracza poza zakres przedłożenia, ale bardzo proszę BL o wypowiedzenie się w tej sprawie.
Legislator Jakub Krowiranda:
Tak, zgadza się, ta poprawka wykracza poza zakres. Przewiduje dodanie nowelizacji nowej ustawy i w związku z tym też może być uznana za niekonstytucyjną w związku z ominięciem trzech czytań. Dziękuję bardzo.
Przewodnicząca poseł Maria Małgorzata Janyska (KO):
Dziękuję bardzo. Pan poseł Łącki, proszę.
Poseł Artur Łącki (KO):
Mam pytanie do wnioskodawcy. Czy ma pan jakieś badanie na temat tego, jak ta poprawka, gdyby została, nie daj Bóg, ewentualnie przyjęta, wpłynie na polską gospodarkę i na polską demografię, panie pośle? Bo to, co proponujecie, to jest zwijanie polskiej gospodarki od dzisiaj. I demografii również, proszę pana, dlatego, że potrzebujemy ludzi, którzy są nam kulturowo bliscy po to, żeby asymilowali się w Polsce, występowali o obywatelstwo i zasilali polskie społeczeństwo.
Przewodnicząca poseł Maria Małgorzata Janyska (KO):
Dziękuję bardzo. Ta konkluzja pana posła Łąckiego pokazuje wyraźnie, że to nie jest poprawka na debatę w tym zakresie, ponieważ wymaga zupełnie innych danych, innych konsultacji, innych uzgodnień, innego spojrzenia na ten problem. Bardzo proszę, panie ministrze.
Podsekretarz stanu w MSWiA Maciej Duszczyk:
Pani przewodnicząca, Wysoka Komisjo, kiedy była dyskusja o zmianie ustawy o repatriacji i obywatelstwie polskim, rozmawialiśmy dokładnie na temat tej kwestii i zgodnie z moją zapowiedzią wtedy zaczęliśmy wstępne prace nad rozwiązaniem systemowym, które polega na… znaczy też kwestia dotycząca czasu... tu jest też trochę chyba pomyłka, bo tak naprawdę dzisiaj ten okres w większości przypadków wynosi 10 lat, bo się łączy pewne okresy, więc tutaj jest też nie do końca prawdziwa kwestia, wynosząca od 3 do 10, bo dzisiaj nikt obywatelstwa po 3 latach nie dostanie. Natomiast my idziemy z systemowym rozwiązaniem, mianowicie kwestia dotycząca testu na obywatelstwo polskie. Tu nie chodzi o to, że ktoś długo przebywa, tylko czy on powinien być zintegrowany w społeczeństwie polskim. To jest to rozwiązanie, które jest rozwiązaniem brytyjskim, australijskim, amerykańskim.
My musimy po prostu przemyśleć absolutnie tę kwestię i w związku z tym mam nadzieję, że w najbliższym czasie pokażemy pierwsze założenia, wstępne, do dyskusji, co powinno się znaleźć, dotyczące testu, który dana osoba musiałaby zdać. Przypomnę jeszcze, że ta osoba będzie zdawała ten test w języku polskim, co jest bardzo dużą kwestią dotyczącą znajomości. Uznajemy, że osoba, która nie zna języka polskiego, nie powinna uzyskać obywatelstwa polskiego.
Dzisiaj mamy różne sytuacje, tak że to będzie jeden z takich elementów. To są wszystkie elementy do dyskusji, to jest naprawdę bardzo poważna kwestia, bardzo poważna zmiana. W związku z tym nawet chyba nie chodzi o ten czas, może też chodzi, ale chodzi o to, żeby stwierdzić ostatecznie, czy ta osoba jest w wystarczający sposób zintegrowana, żeby mogła uzyskać obywatelstwo. Przypomnę, że obywatelstwo polskie to nie tylko obywatelstwo polskie, ale również obywatelstwo UE i z tym związane są również pewne korzyści, zobowiązania. Dlatego też proponujemy, żeby ta debata była bardziej szeroka, dotycząca jaki powinien być ten test obywatelstwa polskiego i kto obywatelstwo polskie powinien otrzymywać. Dziękuję bardzo.
Przewodnicząca poseł Maria Małgorzata Janyska (KO):
Czyli potrzebne jest tutaj systemowe, poważne rozwiązanie. Dziękuję bardzo. Panie przewodniczący, podtrzymujecie państwo swoją poprawkę? W takim razie przystępujemy do głosowania.
Kto jest za przyjęciem poprawki klubu PiS, dodającej art. 5a? Kto jest przeciw? Kto się wstrzymał? Dziękuję. Zamykam głosowanie.
Głosowało 26 osób, za było 9 osób, przeciw – 16, wstrzymała się 1 osoba. Poprawka wobec nieuzyskania akceptacji Komisji nie przechodzi.
Przechodzimy do art. 6. Czy są uwagi? Nie widzę zgłoszeń, zatem art. 6 został rozpatrzony. Pan przewodniczący Hreniak, proszę.
Poseł Paweł Hreniak (PiS):
W imieniu klubu pan poseł Warchoł.
Przewodnicząca poseł Maria Małgorzata Janyska (KO):
Bardzo proszę, panie pośle.
Poseł Marcin Warchoł (PiS) – spoza składu Komisji:
Ta poprawka zmierza do realizacji Kodeksu granicznego Schengen, konkretnie przepisów art. 25, 25a, i wprowadza czasowy zakaz wjazdu obywateli państw trzecich na terytorium Polski rozporządzeniem prezesa Rady Ministrów. Sprowadza się do tego, że SG otrzyma uprawnienia, narzędzia do weryfikacji tego, czy osoby przywożone na teren naszego kraju spełniają odpowiednie wymogi. To znaczy, czy posiadają dokumenty stosowne, jeżeli są przekazywane na podstawie czy to readmisji, czy to porozumienia dublińskiego i to one muszą wykazać stosowne uprawnienia poprzez dokumenty, a nie SG prowadzi długotrwałe procedury sprawdzające, czy te osoby powinny być na terenie Polski, czy nie. Jeżeli takich dokumentów nie posiadają, dajemy SG narzędzia do natychmiastowego odsyłania tych osób na teren państwa, z którego zostały przywiezione. Tego typu środki zabezpieczające będą mogły być oczywiście zaskarżone przez te osoby, ale zaskarżone nie do sądów, nie do organów, które powodowałyby jakieś niekończące się procedury, tylko do Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców, który będzie takie odwołanie rozpoznawał. To odwołanie, co istotne, nie wstrzymuje wykonania tej czynności. Czynność odesłania, która będzie podejmowana przez strażników granicznych, nie będzie wymagała skomplikowanych procedur, więc SG będzie mogła ustnie zrealizować tego typu czynność, poinformować o sposobie i możliwości wniesienia odwołania i będzie taka osoba odsyłana w momencie jej zatrzymania do kraju, z którego została przywieziona, oczywiście jeżeli nie posiada stosownych dokumentów. Obecne procedury niestety wikłają SG w skomplikowane badania, w wyjaśnianie, skąd ta osoba jest, dlaczego tu przyjechała, czy ma uprawnienia do wjazdu na teren naszego kraju, czy nie ma. A to przecież ta osoba powinna to udowodnić, dowieść tego, ciężar dowodu powinien spoczywać na niej. Jeżeli tego nie uczyni, jest po prostu odsyłana. Powtarzam: szanujemy rozporządzenie zarówno dublińskie, jak i porozumienie o readmisji. Jeżeli ta osoba nie jest w stanie tego wykazać, jest natychmiast odsyłana. Dzięki tej poprawce SG otrzyma skuteczne narzędzie do walki z nielegalną migracją.
Przewodnicząca poseł Maria Małgorzata Janyska (KO):
Dziękuję, panie pośle. Zdaje się, że tu jest ta sama sytuacja. Proszę, BL.
Legislator Jakub Krowiranda:
Zgadza się, poprawka oczywiście wychodzi poza zakres przedłożenia. Poza tym ma charakter merytoryczny. Na końcu też jest dodawany przepis zasadniczo karny, więc tak, wychodzi poza zakres. Dziękuję bardzo.
Przewodnicząca poseł Maria Małgorzata Janyska (KO):
Dziękuję bardzo. I o ile się nie mylę, to państwo też macie jeszcze w innym projekcie ustawy waszego autorstwa, który wpłynął do Sejmu, podobne rozwiązania?
Poseł Marcin Warchoł (PiS) – spoza składu Komisji:
Tak, zgadza się.
Przewodnicząca poseł Maria Małgorzata Janyska (KO):
Bardzo proszę, panie pośle Łącki.
Poseł Artur Łącki (KO):
Ja bym chciał jeszcze przed głosowaniem, żeby pan poseł sprawozdawca doprecyzował art. 465b, gdzie w pkt 1 jest mowa, że taki obywatel podlega karze grzywny do 100 tys. złotych, a w pkt 2, że podlega wydaleniu z Rzeczypospolitej. Do jakiego czasu będziemy go trzymali, żeby mógł zapłacić te 100 tys.? Bo rozumiem, że jak go wydalimy, to już nie zapłaci tych 100 tys., więc tutaj trzeba by było jakoś to doprecyzować.
Przewodnicząca poseł Maria Małgorzata Janyska (KO):
Panie pośle Łącki, dziękuję bardzo, ale ja nie chciałabym wszczynać dyskusji w tej kwestii, ponieważ tak jak stwierdziło też BL, poprawka wychodzi poza zakres przedłożenia, nie spełniłaby również warunków trzech czytań, więc nie powinno jej być. Będziemy rozpatrywać, ale...
Poseł Marcin Warchoł (PiS) – spoza składu Komisji:
Ale chętnie odpowiem.
Przewodnicząca poseł Maria Małgorzata Janyska (KO):
Panie pośle, chciałabym, żebyśmy się skupili na porządku obrad, czyli na tym projekcie ustawy. Czy pan minister w tej kwestii chciałby zabrać głos?
Podsekretarz stanu w MSWiA Maciej Duszczyk:
Tylko może w jednej kwestii. Wydaje się, że dzisiejsze procedury SG są efektywne i dobrze realizowane, my sobie radzimy z tym, choć oczywiście dobrze byłoby mieć jeszcze pewne przepisy, które ze względu na nasze doświadczenia ułatwiałyby pewne procedury. Pamiętajmy o tym, że mamy na przykład zawieszenie prawa do azylu, które było jedną z najbardziej kontrowersyjnych kwestii. Pojawiły się różne opinie, że to jest tylko linia granicy. Nie, proszę państwa, to jest przepis bardzo dobrze zaprojektowany, w taki sposób, żebyśmy sobie z tym radzili. My jesteśmy generalnie otwarci na różnego rodzaju propozycje, przygotowywana jest w resorcie ustawa całościowa, tzw. czyszcząca, czyli wprowadzająca dużo różnego rodzaju przepisów, które w ustawie o cudzoziemcach i ustawie o SG będą wprowadzane. SG zgłasza pewne postulaty i moim zdaniem wtedy moglibyśmy odbyć rozmowę na ten temat, tak żeby doprecyzować te pomysły. W tej ustawie o pomocy na pewno nie, bo były zgłaszane już podstawy prawne, a więc prosiłbym o to, żebyśmy tę dyskusję odbyli wtedy, kiedy będziemy nowelizować ustawę o cudzoziemcach, taką czyszczącą, bo wtedy to będzie materia tej ustawy. Dziękuję bardzo.
Przewodnicząca poseł Maria Małgorzata Janyska (KO):
Dziękuję bardzo. W takim razie przystępujemy do głosowania. Kto z państwa posłów jest za przyjęciem poprawki klubu PiS, dodającej art. 6a w przedstawionym brzmieniu? Kto jest przeciw? Kto się wstrzymał? Dziękuję, zamykam głosowanie.
Głosowało 25 osób, za było 8 osób, przeciw – 16 i 1 osoba się wstrzymała. Wobec nieuzyskania większości Komisji poprawka nie przechodzi. Pan przewodniczący Hreniak, proszę.
Poseł Paweł Hreniak (PiS):
Chciałem zgłosić tę poprawkę jako wniosek mniejszości, ale również chciałbym zgłosić jako wniosek mniejszości zmianę, nad którą wcześniej głosowaliśmy, tj. dodanie art. 5a.
Przewodnicząca poseł Maria Małgorzata Janyska (KO):
Tak, tak, panie pośle, już się domyśliliśmy, że na pewno tak będzie.
Przechodzimy do art. 7. Czy są jakieś wnioski, uwagi? Nie widzę, zatem art. 7 został rozpatrzony.
Art. 8. Również nie widzę, zgłoszeń, artykuł został rozpatrzony.
Art. 9. Nie ma uwag, art. 9 został rozpatrzony.
Art. 10. Nie ma zgłoszeń, artykuł został rozpatrzony.
Art. 11. Nie ma uwag, artykuł został rozpatrzony.
Art. 12. Nie ma uwag, artykuł został rozpatrzony.
Art. 13. Również nie widzę zgłoszeń, artykuł został rozpatrzony.
Art. 14. Nie ma uwag, artykuł został rozpatrzony.
Art. 15. Nie ma uwag, artykuł został rozpatrzony.
Art. 16. Nie ma uwag, artykuł został rozpatrzony.
Art. 17. Nie ma uwag, art. 17 został rozpatrzony.
Art. 18 – tu jest poprawka. Tak, panie pośle Łącki? Pan zgłaszał, bardzo proszę.
Poseł Artur Łącki (KO):
Tak, do art. 18 jest poprawka porządkująca. W art. 18 pkt 5 nadać brzmienie: Punkt 14 i 21 do 23, które wchodzą w życie z dniem 1 września 2025 r. Są to punkty porządkujące, dotyczące obszaru oświaty i powinny wchodzić w terminie rozpoczęcia roku szkolnego 2025–2026.
Przewodnicząca poseł Maria Małgorzata Janyska (KO):
Dziękuję bardzo. Czy do tej poprawki są jakieś uwagi? Nie widzę zgłoszeń, zatem przyjęliśmy. BL, proszę.
Legislator Jakub Krowiranda:
Mamy jeszcze uwagę do art. 18 pkt 6. Chcieliśmy trochę skrytykować sposób wejścia w życie tych punktów, ponieważ ich wejście w życie jest uzależnione od wydania komunikatu przez właściwego ministra. Chcieliśmy zwrócić uwagę, że taki sposób określenia terminu wejścia w życie powoduje liczne problemy interpretacyjne i może być też uznane za wadliwe konstytucyjnie, ponieważ de facto przekazujemy uprawnienie parlamentu, czyli określanie terminu wejścia w życie ustawy władzy wykonawczej i to minister de facto decyduje, kiedy dane przepisy wchodzą w życie albo i nie. Chcieliśmy też zwrócić uwagę, że są takie komunikaty w systemie i są przepisy, które nadal są w okresie vacatio legis, już od dobrych kilku lat tak sobie w próżni czekają na wejście w życie i nie wiadomo, czy w ogóle wejdą. To powoduje liczne problemy i staramy się to krytykować na każdym możliwym etapie. Dziękuję.
Przewodnicząca poseł Maria Małgorzata Janyska (KO):
Dziękuję bardzo. Trudno się nie zgodzić z tą krytyką i tutaj prosiłabym pana ministra o wypowiedzenie się, czy może jeszcze... Rozumiem, że nie dziś, ale na etapie drugiego czytania czy państwo jesteście w stanie dać jakąś propozycję?
Podsekretarz stanu w MSWiA Maciej Duszczyk:
Pani przewodnicząca, Wysoka Komisjo, ten komunikat był już we wcześniejszym... dyskutowaliśmy na ten temat. Chodzi o to, że po pierwsze, nie będzie czekał ten komunikat bardzo długo, bo tak jak powiedziałem, on prawdopodobnie na dzień 1 stycznia zostanie wydany, tak żeby system CUKR wszedł. Tu chodzi o to zachowanie czasu między przechodzeniem z ochrony tymczasowej na pobyt tymczasowy, pobyt czasowy, więc ten komunikat musi zostać wydany. Natomiast chodzi też o to, żeby poinformować odpowiednio osoby, ponieważ to będzie proces, który będzie zajmował z jednej strony gminy, z drugiej strony obywateli Ukrainy, którzy będą przechodzili na to. W związku z tym musimy ich poinformować, kiedy my ten komunikat wydamy. I teraz gdybym dzisiaj musiał zdecydować, to ja bym nie umiał podać konkretnej daty. Jestem prawie przekonany, że to będzie 1 stycznia, ale może na przykład to być 15 stycznia, ze względu na przykład na to, że system będzie testowany od listopada czy od października, będzie przyjęta ustawa i wtedy może na przykład coś się przesunąć. Dlatego też nam zależy, by ten komunikat był. Ale tak jak powiedziałem, zdaję sobie sprawę z tego dylematu, natomiast w tym przypadku to jest kwestia tego, kiedy ten system techniczny będzie na tyle zoperacjonalizowany, żeby mógł wejść w życie i żeby pierwsze wnioski mogły być składane przez ten system elektroniczny.
Chcę państwu powiedzieć, że to będzie jedna strona wniosku dla obywatela z pobytu tymczasowego na pobyt czasowy. Wtedy też do końca się przekonamy, ile tych osób w Polsce jest i czy one są, a więc to jest ten system, na którym bardzo nam zależy, by on wszedł jak najszybciej, bo on będzie rozwiązywał kupę różnego rodzaju rzeczy, ale bardzo bym dzisiaj zaryzykował, gdybym powiedział, że to będzie 1 stycznia czy 15 stycznia. Oczywiście mógłbym powiedzieć, że to będzie 1 maja i wtedy będę całkowicie pewny, ale wtedy oczywiście musielibyśmy to zmieniać, gdybyśmy byli z tym gotowi wcześniej. W związku z tym mam prośbę o pozostawienie tego komunikatu jako czegoś, co jest rzeczywiście wyjątkowe, ale w tym przypadku wydaje się to bardzo racjonalnym rozwiązaniem. Dziękuję bardzo.
Przewodnicząca poseł Maria Małgorzata Janyska (KO):
Dziękuję bardzo. W takim razie zadam pytanie, czy do art. 18 wraz ze zgłoszoną poprawką, już przegłosowaną, są jeszcze jakieś uwagi? Nie widzę zgłoszeń, w takim razie przyjęliśmy art. 18.
Szanowni państwo, teraz będziemy głosowali nad całością ustawy, łącznie z poprawką do art. 18 oraz z poprawkami legislacyjno-redakcyjnymi. Bardzo proszę, pani posłanka Czernow.
Poseł Zofia Czernow (KO):
Wpłynęła do Komisji opinia czy uwagi Konfederacji Lewiatan...
Przewodnicząca poseł Maria Małgorzata Janyska (KO):
Pani poseł, mówiliśmy już o tym przy zmianie nr 1 w art. 1, bo ona tego dotyczyła.
Poseł Zofia Czernow (KO):
Ale jeszcze nie wprowadziliśmy tego.
Przewodnicząca poseł Maria Małgorzata Janyska (KO):
Nikt nie wniósł, ja pytałam, czy ktoś podnosi ten temat, nikt nie podniósł, w związku z tym jest to bezprzedmiotowe.
Poseł Zofia Czernow (KO):
Dobrze, ale ja tylko chciałam powiedzieć, że się zastanowimy nad tym w drugim czytaniu, nic więcej, dziękuję.
Przewodnicząca poseł Maria Małgorzata Janyska (KO):
Bardzo proszę. W takim razie, szanowni państwo, zarządzam głosowanie nad całością ustawy, łącznie z przyjętymi poprawkami.
Kto jest za przyjęciem projektu ustawy? Kto jest przeciw? Kto się wstrzymał? Zamykam głosowanie.
Głosowało 25 osób, za było 16 osób, przeciw – 9 osób, nikt się nie wstrzymał.
Jeszcze zostało nam wyznaczenie posła sprawozdawcy. Proponuję, aby był to pan Artur Łącki. Czy pan się zgadza?
Poseł Artur Łącki (KO):
Tak, zgadzam się.
Przewodnicząca poseł Maria Małgorzata Janyska (KO):
Czy jest przeciw? Nie widzę zgłoszeń. W takim razie posłem sprawozdawcą został pan Artur Łącki.
Bardzo dziękuję państwu za udział w posiedzeniu. Zamykam posiedzenie Komisji.