Komisja Administracji i Spraw Wewnętrznych, obradująca pod przewodnictwem poseł Marii Małgorzaty Janyskiej (KO), przewodniczącej Komisji, zrealizowała następujący porządek dzienny:

– pierwsze czytanie poselskiego projektu ustawy o zmianie ustawy –  Prawo o ruchu drogowym oraz ustawy o kierujących pojazdami (druk nr 1939).

W posiedzeniu udział wzięli: Stanisław Bukowiec sekretarz stanu w Ministerstwie Infrastruktury wraz ze współpracownikami, insp. Krzysztof Dymura zastępca dyrektora Biura Ruchu Drogowego w Komendzie Głównej Policji wraz ze współpracownikami, st. bryg. Marceli Sobol zastępca dyrektora Biura Edukacji w Komendzie Głównej Państwowej Straży Pożarnej, Anna Wesołowska i Marcin Fleiszer członkowie Zarządu Głównego Związku Ochotniczych Straży Pożarnych Rzeczypospolitej Polskiej, Mateusz Jabłoński ekspert Związku Powiatów Polskich oraz Krzysztof Osiński specjalista do spraw legislacji Związku Województw Rzeczypospolitej Polskiej.

W posiedzeniu udział wzięli pracownicy Kancelarii Sejmu: Igor Amarowicz i Gabriela Borowa – z sekretariatu Komisji w Biurze Komisji Sejmowych oraz Wojciech Paluch i Mariusz Przerwa – legislatorzy z Biura Legislacyjnego.

Przewodnicząca poseł Maria Małgorzata Janyska (KO):
Dzień dobry państwu, otwieram posiedzenie Komisji Administracji i Spraw Wewnętrznych, witam państwa serdecznie. Mamy informację, że zmierza do nas pan minister Bukowiec, sekretarz stanu w Ministerstwie Infrastruktury, ale witam imiennie. Jest pan minister, już, panie ministrze, powitałam, witamy pana serdecznie na posiedzeniu Komisji. Witam również pana insp. Krzysztofa Dymurę, zastępcę dyrektora Biura Ruchu Drogowego w Komendzie Głównej Policji, pana Marcina Fleischera, członka Zarządu Głównego Związku Ochotniczych Straży Pożarnych RP, pana Mateusza Jabłońskiego, eksperta Związku Powiatów Polskich, pana podinsp. Kanię Roberta, radcę w Biurze Ruchu Drogowego w KGP. Witam panią Annę Kowalczyk, zastępcę dyrektora Departamentu Transportu Drogowego w MI, pana Michała Kozłowskiego, głównego specjalistę w Departamencie Transportu Drogowego w MI, pana Krzysztofa Osińskiego, specjalistę do spraw legislacji Związku Województw Rzeczypospolitej Polskiej, pana Marcelego Sobola, starszego brygadiera, zastępcę dyrektora Biura Edukacji w Komendzie Głównej Państwowej Straży Pożarnej, panią Olgę Tworek, dyrektora Departamentu Transportu Drogowego w MI i panią Annę Wesołowską, członka Zarządu Głównego ZOSPRP. Witam państwa posłów, witam Biuro Legislacyjne i witam oczywiście naszą niezawodną obsługę sekretariatu.

Szanowni państwo, w dzisiejszym porządku obrad mamy pierwsze czytanie poselskiego projektu ustawy o zmianie ustawy – Prawo u ruchu drogowym oraz wstawy o kierujących pojazdami, druk nr 1939. Przedstawiciel wnioskodawców, pan Bartosz Romowicz, przybliży państwu ten projekt, a zatem otwieram pierwsze czytanie.

Poseł Bartosz Romowicz (Polska2050):
Pani przewodnicząca, Wysoka Komisjo, panie ministrze, szanowni państwo, przedstawiciele służb, poselski projekt zmiany ustawy – Prawo o ruchu drogowym oraz ustawy o kierujących pojazdami jest przedmiotem prac Komisji Administracji i Spraw Wewnętrznych, bo wbrew pozorom mniej dotyczy infrastruktury, a bardziej dotyczy spraw wewnętrznych i administracji, dotyczy OSP i szeroko pojętych służb. Jest on wypracowany na roboczo w trakcie posiedzeń podkomisji stałej do spraw rozwoju i promocji OSP jako, można powiedzieć, deregulacja w zakresie OSP. Te projekty powstają na skutek zgłoszeń strażaków ochotników, którzy wskazują, jakie są nadregulacje w polskich przepisach, które powodują, że muszą uzyskiwać albo te same uprawnienia dwa razy, albo pewne uprawnienia w sposób trudniejszy, niż można byłoby to robić. Natomiast myślę, że ideą wszystkich sił politycznych i wszystkich, które sprawują władzę, jest to, żeby przepisy dotyczące funkcjonowania OSP były jak najbardziej jasne, przejrzyste, klarowne i proste.

Przechodząc do szczegółów, chciałbym powiedzieć w kilku zdaniach, co konkretnie ten projekt zawiera. Po pierwsze, projekt reguluje kwestię kierowania ruchem, czyli mówiąc językiem legislacyjnym, wydawania poleceń lub sygnałów uczestnikom ruchu. Dziś stan prawny mamy taki, że strażak ochotnik może wydawać te sygnały i polecenia tylko i wyłącznie w ramach działań ratowniczych, natomiast wydawanie ich poza działaniami ratowniczymi wiąże się z pewnymi wątpliwościami, czy ma do tego uprawnienia. W ramach zmiany proponujemy, żeby strażacy ochotnicy mogli kierować ruchem, czyli wydawać polecenia i sygnały uczestnikom ruchu, jeżeli wykonują oni zadania określone w art. 3 ustawy o OSP, ale pod jednym warunkiem, że ukończą kurs w wojewódzkim ośrodku ruchu drogowego. Taki kurs kończy każda osoba, która kieruje ruchem na drodze. Na przykład, jeżeli trwają prace drogowe i widzicie państwo osobę, która stoi z lizakiem przysłowiowym i kieruje ruchem, to taka osoba ma mieć ukończony kurs w WORD. Ten kurs nie jest drogi, jest dość powszechny, więc wydaje się, że pozwolenie strażakom ochotnikom poza działaniami ratowniczymi, a w ramach art. 3 ustawy, na kierowanie ruchem po ich przeszkoleniu, ten proces usprawni i będzie gwarancją, po pierwsze bezpieczeństwa, a po drugie, zlikwiduje fikcję prawną, bo dzisiaj i tak ci strażacy kierują ruchem, tylko robią to na własne ryzyko i na własną odpowiedzialność i na ryzyko osób, które ich tam wysyłają. W toku dyskusji z osobami, które z tym projektem się zapoznały, i z ministerstwami, z Komendą Główną Państwowej Straży Pożarnej będzie zgłoszona poprawka dotycząca tego, aby również na strażaków PSP rozszerzyć to uprawnienie, żeby także strażacy PSP mogli poza działaniami ratowniczymi kierować ruchem, czyli wydawać polecenia i sygnały.

Kolejna zmiana, która porządkuje pewne kwestie, to jest uznanie czterokołowca lekkiego lub ciągnika rolniczego za pojazd samochodowy, który może być pojazdem uprzywilejowanym. Dlaczego? Dzisiaj mamy wiele sytuacji, że OSP kupują quady, które są rejestrowane albo jako czterokołowce, albo jako czterokołowce lekkie, albo jako ciągniki rolnicze. I o ile są one wprowadzane do podziału i w ramach tego mogą brać udział w działaniach ratowniczych, o tyle obecne przepisy nie do końca wprost mówią o tym, że takie pojazdy mogą być pojazdami uprzywilejowanymi i że mogą poruszać się jako uprzywilejowane po drogach publicznych. Czyli mamy taką sytuację, że jeżeli wyjeżdża quad ratowniczy z remizy, z garażu strażackiego, przejedzie drogą publiczną i pojedzie dalej do lasu, to na drodze publicznej, będąc pojazdem uprzywilejowanym, korzystając z sygnałów świetlnych i dźwiękowych, łamie prawo. Ten przepis ma zlikwidować tę lukę i zarazem uznawać, że czterokołowce lekkie i ciągniki rolnicze to mogą być też pojazdy specjalne. I tutaj pozostawiamy we właściwości ministra spraw wewnętrznych dookreślenie, jakie warunki techniczne musi spełnić ten czterokołowiec, czterokołowiec lekki oraz ciągnik rolniczy, aby służyć w jednostkach ochrony przeciwpożarowej.

Trzeci aspekt tej ustawy to jest doprecyzowanie i wprowadzenie przepisów, które są jasne interpretacyjnie, że starosta, wydając zezwolenie na kierowanie pojazdem uprzywilejowanym OSP, wskazuje uprawnionego do kierowania pojazdami uprzywilejowanymi wszelkich ochotniczych strażach pożarnych oraz kategorię prawa jazdy uprawnionego. Nie dla konkretnej jednostki, nie dla konkretnego pojazdu, tylko strażak, jeżeli może kierować pojazdem uprzywilejowanym, to może, czy jest w jednostce X, czy Y. Jeżeli zmieni jednostkę, przeprowadzi się, czy jeżeli bierze udział w działaniach ratowniczych innej jednostki, to również może tymi pojazdami kierować.

Kolejna rzecz, jeśli chodzi o zezwolenia: wprowadzamy zwolnienie z opłaty za wydanie tego zezwolenia. I tutaj będę zgłaszał poprawkę, aby nie tylko wydanie zezwolenia, ale także jego przedłużenie było zwolnione z opłaty. Ta opłata to jest 50 zł i chciałbym powiedzieć, dlaczego to proponujemy. Jest to nieduża opłata i stanowi ona stosunkowo niewielki dochód powiatów. Związek Powiatów Polskich oprotestował to w swoim stanowisku. Rozumiem, że każdy uszczerbek w dochodach powiatu jest oprotestowywany przez powiaty i to jest naturalne, też bym to robił, gdybym był starostą albo przewodniczącym takiego związku. Natomiast pamiętajmy, że ci strażacy ochotnicy realizują zadania na rzecz powiatów, realizują zadania na drogach powiatowych, czyli także pomagają starostom w wielu kwestiach. Natomiast cały ciężar utrzymania jednostek OSP w większości spoczywa na gminie, więc chcemy wprowadzić taką odpowiedzialność, solidarność w tych kosztach funkcjonowania OSP. Jeżeli możemy gminom zmniejszyć koszty funkcjonowania OSP, a starostom w niedużym stopniu spowodować uszczerbek w dochodach, to uważam, że jest to jak najbardziej zasadne dla dobra wspólnego, dla dobrej kooperacji pomiędzy tymi jednostkami samorządu terytorialnego.

I ostatni aspekt to jest kwestia posiadania zezwolenia w ramach służby w PSP, Policji, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu, w Służbie Kontrwywiadu Wojskowego czy Służbie Wywiadu Wojskowego, Służbie Ochrony Państwa, Centralnym Biurze Antykorupcyjnym, Inspekcji Transportu Drogowego, Służbie Więziennej, Straży Granicznej, Służbie Celno-Skarbowej lub bycia żołnierzem sił zbrojnych. Dzisiaj mamy taką sytuację, że jeżeli osoba w ramach tych służb może kierować pojazdem uprzywilejowanym, czyli ma stosowne zezwolenie, to mimo to musi ponownie uzyskać takie zezwolenie w ramach funkcjonowania w OSP, czyli przejść całą ścieżkę, uzyskać zezwolenie od starosty. Chcemy wprowadzić pewien automatyzm, czyli jeżeli ktoś jest kierowcą zawodowym, mówiąc językiem nieprawnicznym, ale posiada zezwolenie na kierowanie w ramach swojej służby czy w Policji, czy w straży pożarnej, czy SG, to nie widzę żadnych przeszkód, przeciwskazań, żeby w ramach tego zezwolenia kierował pojazdem uprzywilejowanym w ramach OSP. Co więcej, takie osoby, które zawodowo pracują w tych służbach, jeżdżą pojazdami uprzywilejowanymi, mają jeszcze większe doświadczenie, więc trudno jest zrozumieć, dlaczego wymagamy od tych osób dodatkowego zezwolenia. Wprowadzając te przepisy, ujednolicamy. Wpłynęła też propozycja odnośnie do tego, aby poszerzyć ten zakres o funkcjonariuszy Straży Miejskiej, do rozważania w pracach dalszych nad tym projektem ustawy.

W toku prac nad tą ustawą, zarówno z państwem legislatorami, jak i z MI, pojawiały się jeszcze kolejne propozycje, pewne kwestie, o których dyskutowaliśmy w ramach poprawek, chociażby o rezygnacji z papierowej wersji zezwolenia, która dzisiaj obowiązuje, na rzecz zezwolenia w aplikacji mObywatel. Stąd w toku dalszych prac będziemy te poprawki zgłaszać, tak żeby przy zgodzie wszystkich stron zainteresowanych ten projekt przeprowadzić. Dziękuję.

Przewodnicząca poseł Maria Małgorzata Janyska (KO):
Dziękuję bardzo, panie przewodniczący. Czy państwo z resortu infrastruktury macie coś do dodania w ogólnej dyskusji? Bardzo proszę, pani dyrektor.

Zastępca dyrektora Departamentu Transportu Drogowego w Ministerstwie Infrastruktury Anna Kowalczyk:
Bardzo dziękuję. Anna Kowalczyk, jestem zastępcą dyrektora Departamentu Transportu Drogowego w MI. My nie mamy uwag merytorycznych do tych przepisów, całkowicie je popieramy. One pozostają w zgodzie z tymi działaniami, które prowadzimy, które planujemy prowadzić w związku także z wdrożeniem nowej dyrektywy, więc całkowicie popieramy i chętnie będziemy uczestniczyć w pracach nad szczegółowymi przepisami oraz służyć naszą wiedzą i wsparciem. Dziękuję bardzo.

Przewodnicząca poseł Maria Małgorzata Janyska (KO):
Bardzo dziękuję. Czy ktoś z państwa posłów chce zabrać głos w ogólnej dyskusji? Nie widzę zgłoszeń, a więc zamykam pierwsze czytanie projektu. Pan przewodniczący Romowicz ma wniosek, bardzo proszę.

Poseł Bartosz Romowicz (Polska2050):
Pani przewodnicząca, Wysoka Komisjo, w związku z tym, że dość dobrze funkcjonuje podkomisja stała do spraw rozwoju i promocji OSP, która wcześniej pracowała nad założeniami tego projektu, składam wniosek o skierowanie go do tejże podkomisji, tak żebyśmy w mniejszym gronie, ale oczywiście bardzo transparentnym doprecyzowali te poprawki, które pojawiają się gdzieś w przestrzeni. Wtedy na kolejne posiedzenie Komisji będziemy mogli wrócić z projektem, z poprawkami, dzięki czemu zaoszczędzimy też czas państwa parlamentarzystów. Składam więc wniosek o skierowanie projektu do podkomisji do spraw rozwoju i promocji OSP.

Przewodnicząca poseł Maria Małgorzata Janyska (KO):
Dziękuję bardzo. Czy jest sprzeciw, wobec tego wniosku? Nie widzę. W takim razie Komisja wniosek przyjęła i zdecydowała o skierowaniu tego projektu do podkomisji stałej do spraw rozwoju i promocji OSP.

Bardzo dziękuję państwu za udział w posiedzeniu Komisji. Ale zanim zamknę posiedzenie, pan przewodniczący Romowicz chciał jeszcze jedno zdanie dodać.

Poseł Bartosz Romowicz (Polska2050):
Informacyjnie. Jeżeli ktoś z państwa spoza składu chciałby uczestniczyć w pracach podkomisji, to posiedzenie jest zwołane na piątek na godzinę 8.15. Dziękuję bardzo.

Przewodnicząca poseł Maria Małgorzata Janyska (KO):
Dziękuję bardzo. Zamykam posiedzenie Komisji Administracji i Spraw Wewnętrznych.