Podkomisje:

Mówcy:

Podkomisja do spraw modernizacji i rozwoju Policji, Straży Granicznej, Państwowej Straży Pożarnej i Służby Ochrony Państwa, obradująca pod przewodnictwem posła Wojciecha Króla (KO), przewodniczącego podkomisji, rozpatrzyła:

– informację ministra spraw wewnętrznych i administracji na temat systemu wsparcia psychologicznego dla funkcjonariuszy Policji, Straży Pożarnej, Straży Granicznej oraz Służby Ochrony Państwa.

W posiedzeniu udział wzięli: Wiesław Szczepański sekretarz stanu w Ministerstwie Spraw Wewnętrznych i Administracji wraz ze współpracownikami, insp. Sylwia Majewska-Mazepa dyrektor Biura Koordynacji Postępowań Kwalifikacyjnych i Szkolenia Policji Komendy Głównej Policji wraz ze współpracownikiem oraz płk SG Dariusz Teteruk zastępca dyrektora Biura Techniki i Zaopatrzenia Komendy Głównej Straży Granicznej wraz ze współpracownikiem.

W posiedzeniu udział wzięli pracownicy Kancelarii Sejmu: Anna Ornat i Kamila Pawluczuk – z sekretariatu Komisji w Biurze Komisji Sejmowych.

Przewodniczący poseł Wojciech Król (KO):
Otwieram posiedzenie podkomisji stałej do spraw modernizacji i rozwoju Policji, Straży Granicznej, Państwowej Straży Pożarnej i Służby Ochrony Państwa. Porządek dzienny obejmuje informację ministra spraw wewnętrznych i administracji na temat systemu wsparcia psychologicznego dla funkcjonariuszy Policji, Straży Pożarnej, Straży Granicznej oraz Służby Ochrony Państwa. Miło mi powitać na posiedzeniu podkomisji pana Wiesława Szczepańskiego, sekretarza stanu w Ministerstwie Spraw Wewnętrznych i Administracji. Witam panią Agatę Furgałę, dyrektor Departamentu Porządku Publicznego w MSWiA, oraz panią Karinę Szewczyk, zastępcę dyrektora Departamentu Zdrowia w Ministerstwie Spraw Wewnętrznych i Administracji. Witam pana Roberta Klonowskiego, zastępcę dyrektora Departamentu Ochrony Ludności i Zarządzania Kryzysowego w MSWiA. Witam pana Krzysztofa Skarzyńskiego, głównego specjalistę w Wydziale Analiz Strategicznych i Porządku Publicznego w Departamencie Porządku Publicznego w MSWiA. Witam panią inspektor Sylwię Majewską-Mazepę, dyrektor Biura Koordynacji Postępowań Kwalifikacyjnych i Szkoleń Policji w Komendzie Głównej Policji. Witam panią Izabelę Solarską, naczelnik Wydziału Psychologów Policyjnych w Biurze Koordynacji Postępowań Kwalifikacyjnych i Szkoleń Policji w KGP. Witam pana pułkownika Straży Granicznej Dariusza Teteruka, zastępcę dyrektora Biura Techniki i Zaopatrzenia w Komendzie Głównej Straży Granicznej. Witam panią pułkownik SG Izabelę Bolczyk, naczelnik Wydziału do Spraw Lecznictwa w Biurze Techniki i Zaopatrzenia w KGSG. Bardzo dziękuję za obecność na posiedzeniu podkomisji. Realizując nasz porządek dzienny, czyli informację ministerstwa spraw wewnętrznych w temacie systemu wsparcia psychologicznego dla funkcjonariuszy uprzejmie proszę o głos pana ministra. Dodam również, że posłowie, członkowie podkomisji otrzymali materiały przesłane przez MSWiA. Bardzo proszę.

Sekretarz stanu w Ministerstwie Spraw Wewnętrznych i Administracji Wiesław Szczepański:
Panie przewodniczący, panie pośle, szanowni państwo, bardzo dziękuję za zorganizowanie dzisiejszego posiedzenia podkomisji. Dlaczego? Dlatego, że oprócz wyposażenia, uposażenia finansowego, jak również całego dosprzętowienia funkcjonariuszy służb podległych MSWiA niezmiernie ważną sprawą jest kwestia zabezpieczenia zdrowotnego, w tym zabezpieczenia psychologicznego, biorąc dzisiaj pod uwagę charakter służby i wydarzenia, które dzieją się zarówno w kraju, jak i za naszą wschodnią granicą czy też na granicy polsko-białoruskiej. Razem ze mną są osoby, które są odpowiedzialne dzisiaj za kwestie związane między innymi z zabezpieczeniem zdrowotnym, pomocą psychologiczną zarówno w służbach, jak i w samym ministerstwie spraw wewnętrznych. Przekazaliśmy materiał państwu, więc jeśli mogę, to tylko bardzo krótko, skrótowo powiem, co w tym materiale jest. Natomiast myślę, że jeżeli będą pytania, to zarówno przedstawiciele MSWiA, panie i pan dyrektor, jak i przedstawiciele polskiej Policji czy SG będą mogli na nie odpowiedzieć.

Chciałem powiedzieć, że jeśli chodzi o świadczenia udzielane dzisiaj funkcjonariuszom, to są one dzisiaj w podmiotach MSWiA udzielane na takich samych zasadach jak dla innych ludzi, czyli na zasadach ogólnych. Mamy dzisiaj pomoc ambulatoryjną – to są 23 poradnie zdrowia psychicznego, 4 poradnie leczenia uzależnień i jedną poradnię leczenia nerwic. Stacjonarnie mamy 5 oddziałów leczenia zaburzeń nerwicowych, jeden oddział leczenia uzależnień. Mamy również pomoc dzienną i to są 3 oddziały dzienne leczenia zaburzeń nerwicowych oraz 4 oddziały dzienne psychiatryczne. Chciałem powiedzieć, że MSWiA nadzoruje 29 szpitali i sanatoriów, w każdym mieście wojewódzkim mamy swój szpital i w każdym z tych szpitali są również poradnie psychologiczne, choć wiemy jak dzisiaj trudno o pomoc psychologiczną, jakie są trudności z pozyskaniem lekarzy, psychologów, patrząc na rynek lekarski.

Jeśli chodzi o świadczenia, to ze środków finansowanych przez MSWiA mamy przede wszystkim turnusy antystresowe dla funkcjonariuszy. W roku 2024 to były turnusy 14-dniowe, natomiast od roku 2025 są to turnusy 10-dniowe, realizowane w sanatoriach uzdrowiskowych MSWiA. Tak jak powiedziałem, mamy swoje uzdrowiska m.in. w Ciechocinku, Sopocie, Kołobrzegu, Cieplicach, Kudowie czy też Krynicy. Mamy również Głuchołazy, które zajmują się leczeniem uzależnień, więc to jest szeroka gama, gdzie moglibyśmy kierować naszych funkcjonariuszy. W roku 2024 zabezpieczono w naszych szpitalach i sanatoriach  300 miejsc, a na rok 2025 będziemy mieli 434 miejsca. Jednocześnie w ramach działań MSWiA realizujemy programy zdrowotne. To są warsztaty, konferencje, sesje terapii wspomagającej indywidualnej, poradnictwo psychologiczne oraz staże dla psychologów ze służb mundurowych w podmiotach leczniczych, a w ramach wspomnianej sesji terapii wspierającej indywidualnej realizowana jest również procedura współpracy psychologów Policji, PSP, SG i SOP z poradniami zdrowia psychicznego MSWiA.

Jeśli chodzi o inne działania, to mamy również organizację przedsięwzięć wynikających z celu operacyjnego Narodowego Programu Zdrowia na lata 2021–2025 – Promocja zdrowia psychicznego i w 2024 r. w warsztatach z zakresu zarządzania zespołem wielopokoleniowym wzięło udział 415 funkcjonariuszy, przedstawicieli kadry kierowniczej, służb mundurowych resortu spraw wewnętrznych i administracji. Chciałem powiedzieć, że każda z resortowych służb posiada swoich psychologów i możliwości leczenia czy zasięgnięcia opinii ze strony naszych funkcjonariuszy, także nie zostawiamy ich bez opieki. Ona jest najbardziej potrzebna w sytuacjach najbardziej kryzysowych, wtedy kiedy ginie funkcjonariusz albo zdarzają się wypadki. Nie ukrywamy, że w roku 2024 mieliśmy dość dużo tych przypadków. Przede wszystkim, jak Państwo pamiętacie, mieliśmy pożar w centrum Poznania, w którym zginęło dwóch z funkcjonariuszy, a kilkunastu zostało rannych i musieli oni być leczeni w szpitalu. To jest również śmierć funkcjonariuszy Policji; jeden z nich zginął w Słupsku w wyniku zabójstwa popełnionego przez osobę, dla której zabójstwo jest właściwie niczym. Można dzisiaj powiedzieć, że ta osoba dla przyjemności dokonała zabójstwa inspektora, który był wykładowcą w szkole w Słupsku. Była też śmierć funkcjonariusza, który wracał ze służby po powodzi w Nysie Kłodzkiej. Był radosny, bo dzień wcześniej dowiedział się, że będzie oficerem, zdał egzaminy w Szczytnie i już nie doczekał tego awansu. Potrzebna była więc opieka psychologiczna dla funkcjonariuszy Straży Pożarnej, którzy razem z tymi ludźmi byli, czy też dla rodziny i przyjaciół tych osób, których ta śmierć dotknęła. Zatem w ramach naszych działań w pełni obejmujemy funkcjonariuszy opieką psychologiczną. Ponadto w roku 2024 powołany został w MSWiA zespół do spraw rozmów ze związkami zawodowymi, ale przede wszystkim poprawy funkcjonowania i służby funkcjonariuszy. Zadaniem jednej z grup jest poprawa sytuacji, jeśli chodzi o funkcjonariuszy Polskiej Policji, SG, straży pożarnej oraz SOP, w zakresie opieki zdrowotnej i dotyczy to również dostępności do opieki psychologicznej. Natomiast jeżeli będą jakiekolwiek pytania dotyczące tego, jak to wygląda, w jakim zakresie jesteśmy, bo jak państwo wiecie, my niedawno podpisaliśmy porozumienie ze związkami zawodowymi, które dotyczyło głównych problemów finansowych. Natomiast teraz jesteśmy na etapie doszczegółowienia, jeśli chodzi o kwestię pomocy zdrowotnej, bo chcielibyśmy, aby w placówkach należących do MSWiA nasi funkcjonariusze byli traktowani preferencyjnie, pozakolejkowo, tak żeby czuli, że ta służba zdrowia, która ma w nazwie MSWiA, była w głównej mierze przeznaczona dla nich. Oczywiście nie oznacza to odejścia od świadczeń zdrowotnych dla mieszkańców miejscowości, w których szpitale czy nasze poradnie się znajdują.

Jeśli będą szczegółowe pytania, albo któryś z państwa dyrektorów chciałby coś uzupełnić, to po prostu będziemy odpowiadali. Jeśli będą pytania, będę wskazywał, kto ewentualnie – pan oficer, pani psycholog czy państwo dyrektorzy – udzieli odpowiedzi.

Przewodniczący poseł Wojciech Król (KO):
Bardzo dziękuję, panie ministrze. Właśnie chciałem zapytać, czy ktoś z państwa, z funkcjonariuszy chciałby uzupełnić informację, jeśli chodzi o organizację, którą reprezentuje? Straż Graniczna czy Policja w tym momencie? Nie.

Sekretarz stanu w MSWiA Wiesław Szczepański:
Proszę panią dyrektor Szewczyk o krótkie dwa zdania na temat tego, co robimy w tym zakresie, bo staramy się również, aby linia 112 była kierowana do funkcjonariuszy, którzy mają dostęp do broni i ewentualnie czasami mają pewne problemy. Rozmawiamy w tej chwili z Ministerstwem Zdrowia. Jeśli nam się to uda, to będzie specjalna linia pomocowa dla funkcjonariuszy, którzy dzisiaj służą w bardzo trudnych warunkach, ale w tej chwili czekamy na uzgodnienia, na zgodę MZ w tej kwestii.

Przewodniczący poseł Wojciech Król (KO):
Dziękuję i rozumiem, że pani Karina Szewczyk, zastępca dyrektora Departamentu Zdrowia w ministerstwie. Bardzo proszę.

Zastępca dyrektora Departamentu Zdrowia Ministerstwa Spraw Wewnętrznych i Administracji Karina Szewczyk:
Szanowni państwo, panie ministrze, panie przewodniczący, doprecyzuję, jeżeli chodzi o kwestię linii. Ponieważ MZ w ramach Narodowego Programu Zdrowia prowadzi Centrum Wsparcia Osób w Kryzysie Zdrowia Psychicznego za pośrednictwem dedykowanej infolinii, staramy się i jesteśmy już po wstępnych ustaleniach z MZ, a nawet wstępnej deklaracji, że jeszcze w tym roku być może uda się w ramach tego zadania uruchomić osobny numer dedykowany właśnie przedstawicielom służb mundurowych. Ale byłoby także takie wskazanie na ratowników medycznych. Natomiast kluczowe byłoby to, że na tej infolinii dyżury pełniliby psychologowie, którzy mają doświadczenie w pracach z przedstawicielami służb mundurowych, gdyż wiemy, że kryzysy zdrowia psychicznego mają w tych przypadkach inne podłoże.

Pan minister wspomniał tu o dostępie do broni, specyfice tych nagłych wydarzeń. Na chwilę obecną, po naszym ostatnim kontakcie z MZ, z racji tego, że jest to procedura konkursowa w ramach Narodowego Programu Zdrowia, mamy taką informację zwrotną, że MZ jest w trakcie opracowywania wewnętrznie właśnie zapisów tego konkursu i jakby dopracowywania technikaliów, jeżeli chodzi o funkcjonowanie tej drugiej infolinii. Natomiast tak jak już wcześniej powiedziałam, byłby to osobny numer dedykowany naszym funkcjonariuszom. Spodziewamy się, że proceduralnie może jeszcze dwa miesiące byłyby potrzebne do uruchomienia takiej infolinii. Natomiast niezależnie od tego mamy także deklarację z MZ, że Narodowy Program Zdrowia na kolejne lata – bo jak wiemy, obecny Narodowy Program Zdrowia był dziesięcioletni i kończy się w roku 2025, więc od 2026 musi zostać opracowany nowy, z nowymi założeniami, może też nowymi celami operacyjnymi – natomiast mamy już deklarację z MZ, że w tej nowej edycji Narodowego Programu Zdrowia także pozostanie uwzględniona ta infolinia dedykowana przedstawicielom służb mundurowych. Po wspólnych konsultacjach z przedstawicielami służb uważamy, że będzie to jedno z najlepszych narzędzi wsparcia psychologicznego i wsparcia w kryzysie zdrowia psychicznego, ponieważ taka infolinia jeszcze w podmiocie zewnętrznym jakim jest MZ bądź wykonawca... do tej pory była to Fundacja ITAKA, mająca duże doświadczenie. Zobaczymy, jaki oferent będzie w ramach tego konkursu. Natomiast prowadzenie tej infolinii przez podmiot zewnętrzny daje większą anonimowość, większe poczucie anonimowości dla ewentualnych osób, które tego wsparcia potrzebują. Dlatego wspólnie podczas rozmów uzgodniliśmy, że taka forma wsparcia byłaby najlepsza i właśnie również dzięki wsparciu pana ministra międzyresortowo udało się od MZ pozyskać taką deklarację, że ta infolinia zostanie uruchomiona. Dziękuję bardzo.

Przewodniczący poseł Wojciech Król (KO):
Dziękuję bardzo. Czy ktoś jeszcze chciałby uzupełnić?

Zastępca dyrektora departamentu MSWiA Karina Szewczyk:
Jeżeli mogę, to odniosę się jeszcze do turnusów antystresowych, bo do tej pory były to turnusy 14-dniowe, a teraz będziemy realizować turnusy 10-dniowe. Nie schodzimy jednak z zakresu merytorycznego, natomiast jest to związane z tym, że chcemy, żeby w turnusach wzięła udział większa liczba osób i to też jest jak najbardziej ze służbami ustalone. Doszliśmy do wniosku, że pomoc w ramach 10-dniowego turnusu również zostanie zapewniona należycie, natomiast będziemy mogli przyjąć większą liczbę osób i stąd taka zmiana. Dziękuję.

Przewodniczący poseł Wojciech Król (KO):
Bardzo dziękuję. Jeszcze pani dyrektor Agata Furgała, dyrektor Departamentu Pożytku Publicznego, bardzo proszę.

Dyrektor Departamentu Porządku Publicznego Ministerstwa Spraw Wewnętrznych i Administracji Agata Furgała:
Dziękuję bardzo. Panie przewodniczący, szanowni państwo posłowie, panie ministrze, szanowni państwo, tytułem uzupełnienia troszkę doprecyzowania. Pan minister wspomniał o tym, że pracujemy nad omawianą kwestią w ramach zespołu do spraw poprawy funkcjonowania służb, który został powołany decyzją ministra, i faktycznie w ramach porozumienia ze związkami zobowiązaliśmy się do przedstawienia projektu związanego z uruchomieniem karty rodzin mundurowych. Jest to karta, która będzie przyznawała pewne szczególne uprawnienia, w tym zniżkowe, jeśli chodzi o przejazdy kolejowe, natomiast w kontekście dzisiejszego tematu właśnie wspomniany dostęp do służby zdrowia MSWiA będzie tym... nie chcę powiedzieć, że przywilejem, ale tym należnym świadczeniem, które chcielibyśmy, aby nasi funkcjonariusze mieli przyznane. Chciałabym też powiedzieć, wspomniała też o tym pani dyrektor, że bardzo szczegółowo w ministerstwie wspólnie ze służbami realizujemy zakres i jakość świadczonej pomocy psychologicznej, mając na uwadze i w świadomości zagrożenia, z jakimi mierzą się funkcjonariusze w różnych służbach, oraz wiedząc, jakie to powoduje konsekwencje, jeśli chodzi o traumatyczne przeżycia. I właśnie jedną z odpowiedzi jest skrócenie turnusów związanych z organizacją służby, żeby funkcjonariusze mogli częściej na nie jeździć, bo jednak wyłączenie ich ze służby na dłuższy okres nie zawsze jest możliwe.

Drugim aspektem, który analizujemy w porozumieniu ze służbami, jest kwestia... nie chcę powiedzieć wyprowadzenia, ale zapewnienia usług psychologicznych poza miejsce pełnienia służby, bo czasem funkcjonariusz, mimo że pomoc jest na miejscu, z różnych względów nie chce z niej skorzystać w swojej macierzystej jednostce. W przekazanej informacji macie państwo szczegółowe dane, ilu psychologów w danej formacji jest, i na tej podstawie można się zorientować, że liczba psychologów zatrudnionych w poszczególnych służbach systematycznie wzrasta.  Dla przykładu powiem, że w 2023 r. było zatrudnionych w Policji 179 psychologów, a w 2024 już 181, także ten kierunek oddaje, jak to jest prowadzone. To tyle tytułem uzupełnienia. Wiem, że też służby planują nowe inicjatywy, tak żeby faktycznie pokazać, że dbamy o naszych funkcjonariuszy również w aspekcie ich komfortu pełnienia służby, także psychicznego. Dziękuję bardzo.

Przewodniczący poseł Wojciech Król (KO):
Bardzo dziękuję. Przejdziemy w takim razie do pytań. Bardzo pozytywnie przyjąłem informację przekazaną przez ministerstwo, że szpitale, poradnie, które podlegają ministerstwu spraw wewnętrznych, będą obsługiwać funkcjonariuszy w sposób priorytetowy. Jak rozumiem, na dzień dzisiejszy szpital MSWiA, tak jak każdy inny szpital, funkcjonuje w systemie ochrony zdrowia, ale funkcjonariusze są traktowani dokładnie tak samo jak inni pacjenci. I tutaj absolutnie podpisuję się pod tym rozwiązaniem, bo praca w służbach mundurowych, szczególnie w dzisiejszych czasach, czy to w Policji, czy w SG ze względu na sytuację na granicy, czy chociażby w straży pożarnej... tu też całkiem niedawno, kilka dni temu mieliśmy informację premiera potwierdzającą, że były też pożary inicjowane przez rosyjskie służby specjalne. Tych zdarzeń jest po prostu dużo i funkcjonariusze mierzą się z trudnymi wyzwaniami, przez co ich zdrowie psychiczne również na tym cierpi. Dlatego bardzo istotne jest, żeby te szpitale, które podlegają MSWiA, po prostu priorytetowo, poza kolejką świadczyły pomoc w każdym zakresie oczywiście, bo te poradnie są bardzo różne i potrzeby również, natomiast żeby opieka szpitalna, medyczna czy w poradni specjalistycznej była dla funkcjonariuszy poza kolejką. Rozumiem, że dotyczy to nie tylko poradni psychologicznych, ale każdej poradni i opieki szpitalnej również, więc jest to bardzo dobra informacja. Zważywszy, że SG w ostatnich latach mierzy się z wieloma nowymi wyzwaniami, stale musi wzrastać liczba funkcjonariuszy SG. Czy również w tym zakresie MSWiA przewiduje zwiększanie etatów psychologów, tak żeby ta pomoc psychologiczna w bardzo trudnych warunkach była dostępna? Widzimy bowiem, co się dzieje na granicy, niejednokrotnie funkcjonariusze SG mierzą się z różnymi dylematami, problemami, ale też są notorycznie atakowani przez migrantów próbujących sforsować granicę. Wydaje się, że w tym przypadku pomoc psychologiczna nie może być doraźna, tylko musi być stała i pewnie należy też monitorować, jaki jest stan zdrowia psychicznego funkcjonariuszy, którzy na co dzień pracują w bardzo trudnych warunkach, często poza domem, w rozłące z rodziną.

Padła również informacja dotycząca funkcjonariuszy, którzy mają dostęp do broni, co jest szczególnym uprawnieniem. Wiem, że osoba fizyczna posiadająca uprawnienie do posiadania broni musi przechodzić co 5 lat specjalistyczne badania. A jak to wygląda, jeśli chodzi o pomoc policjantom, funkcjonariuszom SG czy SOP w sytuacji, w której byli uczestnikami trudnej interwencji, trudnego zdarzenia z użyciem broni? Czy w takiej sytuacji profilaktycznie też udziela się pomocy psychologicznej? Czy chociażby proponuje się taką pomoc i czy te ewentualne badania są też obowiązkowe?

Chciałbym również zapytać o turnusy antystresowe, bo pojawiła się o nich informacja; pewnie będzie to pytanie do pani dyrektor. Czy można samemu zgłosić chęć udziału w takim turnusie, czy funkcjonariusze są po prostu kierowani na takie turnusy? Jak wygląda to w instytucjach, w których mierzymy się z wieloma wakatami, bo w Policji brakuje funkcjonariuszy, do tego wiadomo, że funkcjonariusze chorują, korzystają z urlopów i w sytuacji, kiedy ktoś jest kierowany albo ma odbyć turnus antystresowy, bo czuje taką potrzebę, to może się okazać, że jest problem, żeby ktoś go zastąpił w pracy. Jak w tej sytuacji państwo dostrzegacie te problemy? Dotyczy to też SG.

Chciałbym też rozwinąć wątek karty rodzin mundurowych, bo również ten pomysł bardzo pozytywnie odbieram. Natomiast rozumiem, że karta rodzin mundurowych..., bo padła informacja o jakichś zniżkach na przejazdy, natomiast czy to będzie karta z uprawnieniami także dla rodziny, np. do świadczeń zdrowotnych w szpitalach polegających MSWiA? Czy również jakieś inne profity dla rodzin mundurowych będą wynikały z tej karty? Jak rozumiem, to też ma być zachęta do tego, żeby zwiększać liczbę etatów i funkcjonariuszy w służbach, bo takie są dzisiaj potrzeby. Tyle na ten moment, myślę, że zrobimy teraz rundę odpowiedzi, a potem oddam głos koleżance i koledze. Bardzo proszę.

Sekretarz stanu w MSWiA Wiesław Szczepański:
Państwo posłowie będą jeszcze pytać, tak? Jeśli mogę, to poproszę najpierw pana płk. Tetruka o odpowiedź dotyczącą zwiększenia liczby psychologów, m.in. w SG. Potem pani dyrektor Furgała odniesie się do kwestii dotyczącej pomocy policjantom oraz broni, a pani dyrektor Karina Szewczyk, jeśli chodzi o turnusy antystresowe i tego, co będzie w karcie mundurowej w zakresie zdrowia, krótko. Natomiast ja odniosę się już do całej karty mundurowej, co ona przewiduje, dlatego że ona jest kompatybilna z kartą mundurową, którą będzie miało wojsko. To będzie jedna wspólna ustawa, bo chcielibyśmy, żeby te uprawnienia były takie same, zrównujemy uprawnienia żołnierzy zawodowych z uprawnieniami służb mundurowych, żeby nie było różnicy. Ale to ja sobie pozwolę na to ostatnie pytanie odpowiedzieć, więc bardzo proszę, panie pułkowniku, może pan jako pierwszy? Czy pani pułkownik?

Przewodniczący poseł Wojciech Król (KO):
Proszę włączyć mikrofon. Przedstawię, że będzie teraz zabierać głos pani płk SG Izabela Bolczyk, naczelnik Wydziału do Spraw Lecznictwa.

Naczelnik Wydziału do Spraw Lecznictwa w Biurze Techniki i Zaopatrzenia w Komendzie Głównej Straży Granicznej płk SG Izabela Bolczyk:
Bardzo mi miło, dziękuję. Jeżeli chodzi o pomoc psychologiczną dla funkcjonariuszy SG, to u nas ta pomoc opiera się troszeczkę inaczej niż w innych służbach, ponieważ mamy 10 podmiotów leczniczych, w których zatrudnieni są psycholodzy. Ze względu na zadania SG mamy również psychologów zatrudnionych w ośrodkach szkolenia, mamy też psychologów zatrudnionych w ośrodkach strzeżonych dla cudzoziemców, także grupa psychologów jest zmienna, ale na dzień dzisiejszy raczej wystarczająca na te potrzeby, które mamy. Jeżeli zachodzi potrzeba zwiększenia, jeśli jest większa liczba zadań w danej jednostce, wówczas jest możliwość oddelegowania funkcjonariuszy, którzy są psychologami czy to z placówek, czy właśnie z ośrodków strzeżonych, pomagają też wtedy psycholodzy z ośrodków szkolenia.

Ten system, który mamy, bardzo nam się sprawdza, jesteśmy bardzo z niego zadowoleni, ponieważ psycholog służby zdrowia czy psycholog z naszych podmiotów leczniczych bada kandydata do służby, czyli prowadzi jakby ścieżkę opieki psychologicznej już od kandydata do służby aż do zakończenia tej służby. W trakcie przyjęcia do służby dana osoba, która zostaje funkcjonariuszem, jest dokładnie badana i później w trakcie służby ma zarówno badania profilaktyczne, jak na bieżąco psycholodzy prowadzą szkolenia dla funkcjonariuszy. Co 3 lata w trakcie badań profilaktycznych są przeprowadzane dokładne badania psychologiczne w zakresie dostępności do broni, jak i prowadzenia pojazdów uprzywilejowanych. Mamy również rozporządzenie MSWiA, które określa zakres badań okresowych dla funkcjonariuszy i on jest dużo szerszy niż dla pracowników, dużo szerszy niż to wynika ze rozporządzenia dla pracowników. Staramy się więc, aby ta stała opieka nad funkcjonariuszami była jak najlepsza. Oprócz tego mamy jeszcze różne inne formy pomocy dla funkcjonariuszy, więc na co dzień psycholodzy są dostępni w służbie zdrowia. Jeżeli jest taka potrzeba, to komendanci też kierują na tzw. monitoringi albo dyżury na placówkach i wówczas psycholog jedzie na placówkę i tam czeka, czy któryś z funkcjonariuszy potrzebuje jakiejś pomocy. Psycholodzy są też oczywiście dostępni u siebie, w swoich gabinetach w podmiotach leczniczych. Mamy również bardzo dobrą współpracę z departamentem zdrowia, o czym zaraz jeszcze wspomnę.

Był tu wspomniany temat turnusów antystresowych, więc my również mamy od lat swój system turnusów antystresowych, oparty na naszych ośrodkach szkolenia. Takie turnusy trwają dwa tygodnie, są tam zajęcia z psychologiem i jednocześnie z instruktorem WF-u, więc są zarówno zajęcia psychologiczne, stacjonarne, jak też w formie ruchu, aktywności fizycznej, w których często uczestniczy też psycholog, razem z wuefistą, z instruktorem wychowania fizycznego. Funkcjonariusze bardzo są zadowoleni z tej formy i staramy się, żeby to się odbywało oczywiście poza miejscem służby. Jeżeli ktoś np. pełni służbę na południu kraju, to taki turnus odbywa się w Mielnie albo w Koszalinie, a jeżeli ktoś pełni służbę w pozostałych miejscach, to mamy Szklarską Porębę, bardzo dobry ośrodek szkoleniowy, z bardzo dobrą bazą szkoleniową. Jest tam np. jaskinia solna, łóżko do masażu i inne metody, które psycholog oraz instruktor WF-u wykorzystują.

Chciałam się wspomnieć o współpracy z departamentem zdrowia, ponieważ poza turnusami w sanatoriach MSWiA, na które nasz psycholog kieruje funkcjonariuszy, jest też procedura tzw. szybkiej ścieżki, bo był tu wspomniany temat dostępu do szpitali MSWiA. Od 2016 r. funkcjonuje taka procedura – współpraca psychologów Policji, PSP, SG, SOP z poradniami zdrowia psychicznego MSWiA w zakresie sposobu organizowania i realizowania pomocy dla osób w sytuacji kryzysu psychologicznego. Praktycznie to wygląda tak, że jeżeli jakiś funkcjonariusz potrzebuje pilnej pomocy psychologicznej czy specjalisty psychiatry ze względu na jakieś traumatyczne zdarzenie w służbie, wówczas kontaktuje się z najbliższym szpitalem MSWiA i w ciągu jednego, dwóch dni jest przyjmowana poza NFZ, na podstawie współpracy z Departamentem Zdrowia MSWiA, i z tego jesteśmy bardzo zadowoleni. Wiem, że departament zdrowia pracuje jeszcze nad aktualizacją tej procedury, aby to nadal sprawnie działało. Korzystamy też w ramach Narodowego Programu Zdrowia, o którym mówiła pani dyrektor, z różnych warsztatów, szkoleń dla funkcjonariuszy, również dla psychologów, także nasi psycholodzy starają się poszerzać swoje kompetencje, swoje umiejętności. Organizujemy wewnętrznie różne szkolenia, jak również centralnie, SG pokrywa koszty tych szkoleń, np. w ciągu ostatnich dwóch lat superwizja czy też szkolenia z zarządzania personelem, jakieś interwencje kryzysowe, więc cały czas tego typu szkolenia staramy się dla naszych psychologów prowadzić i to się spotyka z bardzo dobrym odbiorem. Staramy się przy tym, żeby osoby prowadzące szkolenia były doświadczone. Departament zdrowia zapewnia też... na przykład był bardzo dobry temat: zarządzanie personelem wielopokoleniowym, więc jest reakcja ze strony departamentu zdrowia na potrzeby naszej służby, na aktualne problemy. Wiemy bowiem, że jest bardzo duża rotacja funkcjonariuszy, przychodzą młodsi, którzy mają mniej doświadczenia, a muszą bardzo szybko się wdrożyć do służby, więc pomoc, żeby to starsze pokolenie mogło pomóc dla młodszego, jest bardzo ważna. Oczywiście ci młodzi funkcjonariusze mają inne oczekiwania, więc my tę rotację też odczuwamy, wszyscy to wiemy. Tak samo ze strony psychologów też widzimy, że starsi odchodzą, musimy tych młodszych nauczyć specyfiki służby i podejścia, żeby potrafili zrozumieć problemy naszych funkcjonariuszy. Dobrym dla nas… Dobrym rozwiązaniem jest to, że mamy wśród psychologów zarówno funkcjonariuszy, jak i pracowników cywilnych, bo to powoduje, że jest dobry kontakt z funkcjonariuszem, a wiadomo, że to są tematy wrażliwe i trudne często do omówienia.

Z karty mundurowej też oczywiście się cieszymy, czekamy. I to tyle. Czy coś jeszcze może trzeba dopowiedzieć?

Przewodniczący poseł Wojciech Król (KO):
Dziękuję bardzo. Myślę, że pani dyrektor teraz, bardzo proszę. Panią pułkownik poproszę o wyłączenie mikrofonu.

Zastępca dyrektora departamentu MSWiA Karina Szewczyk:
Tak, pozwolę sobie kontynuować. Pani pułkownik już jak najbardziej, jak myślę, jeżeli chodzi o zakres departamentu zdrowia, udzieliła odpowiedzi, czyli jeżeli chodzi o kierowanie na turnusy, to oczywiście po wizycie psychologa służby wskazują te osoby, które wymagają pomocy. Co mogę dodać? Po naszych konsultacjach i stałej współpracy podjęliśmy w tym roku działania, które mogłyby skutkować zwiększonym finansowaniem zadań z zakresu ochrony zdrowia psychicznego i szeroko rozumianej promocji zdrowia, finansowanych ze środków ministra spraw wewnętrznych. Wtedy szybką ścieżkę czy inne różnego rodzaju terapie wspierające, porady psychologiczne moglibyśmy realizować w większej skali. Widzimy potencjał finansowania tego również z puli Narodowego Programu Zdrowia, ale w tym zakresie jesteśmy jeszcze w trakcie konsultacji z MZ.

Co mogę jeszcze dodać? Jeżeli chodzi o kartę mundurowych, to jak najbardziej kluczowym aspektem ze strony zdrowia jest pierwszeństwo w dostępie do świadczeń. Staraliśmy się wypracować jakieś rozwiązanie, które pozwoliłoby na ominięcie skierowań, ale niestety to wynika z organizacji systemu ochrony zdrowia, że te skierowania są niezbędne. Wszystkie rozliczenia będą też przychodzić przez NFZ, więc jak najbardziej tutaj to pierwszeństwo w dostępie. Myślę, że pozostały zakres już pani pułkownik wyczerpała, także jeżeli… Tak, tak, jak najbardziej, jeżeli chodzi o kartę, to również będzie ona dotyczyła rodzin, małżonków, dzieci. Pewna linia spokrewnienia, spowinowacenia będzie wskazana, także będzie to trochę szerszy zakres, jeżeli chodzi o liczbę osób.

Przewodniczący poseł Wojciech Król (KO):
Bardzo dziękuję. Pan minister, proszę.

Dyrektor departamentu MSWiA Agata Furgała:
Szanowny panie przewodniczący, szanowni państwo, w zasadzie bardzo dużo pani pułkownik powiedziała. Pan przewodniczący pytał o kwestię okresowych badań osób, które mają pozwolenie na broń. Nie ma takiego formalnego wymogu, natomiast tak jak pani pułkownik wskazała, tak naprawdę ta weryfikacja jest dużo częstsza.

Na wstępie, kiedy funkcjonariusz przechodzi szczegółowe badanie psychologiczne, weryfikowana jest również jego zdolność psychofizyczna uprawniająca do posiadania broni. Natomiast później w ramach badań profilaktycznych co 3 lata, a także co roku jest szkolenie strzeleckie, więc można powiedzieć, że cały czas jest pod nadzorem i opieką. I to, co ważne, o czym wspomniała pani pułkownik, po każdym traumatycznym zdarzeniu, zwłaszcza z użyciem broni palnej, jest specjalna procedura, także opieki psychologicznej, o której pewnie szerzej mogą powiedzieć przedstawiciele służb, natomiast jest to w ten sposób zaopiekowane, żeby mieć pewność, że ta osoba nie ma jakichś problemów, z którymi należałoby jej pomóc sobie poradzić, najkrócej mówiąc.

Sekretarz stanu w MSWiA Wiesław Szczepański:
Jeśli chodzi o kartę mundurową, to chciałem powiedzieć, że 27 lutego podpisaliśmy porozumienie z pięcioma reprezentatywnymi związkami zawodowymi funkcjonariuszy służb mundurowych, przedstawicieli straży pożarnej, SG i Policji. To porozumienie zawiera trzy podstawowe punkty; to jest kontynuacja programu modernizacji służb mundurowych na lata 2026–2029, bo jak państwo wiedzą, rok 2025 jest ostatnim rokiem programu, który był przewidziany na lata 2022–2025. W związku z tym będziemy chcieli kilkanaście miliardów przeznaczyć na funkcjonowanie, w tym również na zwiększenie etatów w SG i straży pożarnej.

Drugi punkt to jest kwestia dodatków mieszkaniowych, które zostaną wprowadzone od 1 lipca w wysokości od 900 do 1800 zł. To powinno poprawić sytuację materialną funkcjonariuszy, a jednocześnie pomóc w zakresie utrzymania czy wynajmu mieszkań, głównie w dużych aglomeracjach. I rzecz trzecia to kwestia karty mundurowej, która powinna być wprowadzona od 1 lipca 2025 r. Ten projekt ustawy wprowadzimy razem z MON, dlatego że tam było to najdalej posunięte i chcielibyśmy, żeby te uprawnienia były takie same jak uprawnienia żołnierzy zawodowych. Kartę mundurową otrzyma każdy funkcjonariusz służb mundurowych podległych MSWiA, jego rodzina, ale również emeryci, renciści i weterani. Ona będzie miała albo charakter plastikowy, albo będzie możliwość posługiwania się tą kartą w telefonie. Ta karta będzie uprawniała do przejazdów jednorazowych w wysokości 49% i 37% na bilet miesięczny. To będą uprawnienia i preferencje do szkół, przedszkoli, żłobków, przykładowo, kiedy funkcjonariusz mieszka poza miejscem zamieszkania z małżonką, w miejscowości, w której służy, dziecko na zasadach preferencyjnych będzie przyjmowane do szkoły, do przedszkola. To będą również kwestie darmowych biletów do parków narodowych, rezerwatów, ewentualnie teatrów, kin. To jest kwestia porozumień, ale to również kwestie związane, jak już pani dyrektor powiedziała, z bezkolejkowym dostępem do naszej służby zdrowia, MON będzie miał dostęp do swojej służby zdrowia. To również tańsze paszporty czy też możliwość korzystania z podobnych zasad, jakie są dzisiaj przewidziane w przypadku karty seniora, czyli bonifikaty w sieciach handlowych.

Chodzi o to, że ewentualnie na kartę mundurową będzie można w sieciach handlowych, a być może również na stacjach benzynowych tankować o kilka groszy taniej czy kupować kilka groszy taniej. Myślę, że to jest też takim jakby wyjściem do sieci handlowych, kiedy będziemy negocjowali 380 tys. funkcjonariuszy i żołnierzy zawodowych, prawie 400 tysięcy z rodzinami, a więc dla wielu sieci to są potencjalni klienci, którzy mogą tam trafić, stąd mam nadzieję, że również te bonifikaty będą. MON dostanie uprawnienia, aby podpisywać w naszym imieniu te porozumienia, z których będą korzystali nasi funkcjonariusze. Będzie to więc dość szeroka gama uprawnień dla funkcjonariuszy i ich rodzin, jak również emerytów, rencistów służb mundurowych.

Przewodniczący poseł Wojciech Król (KO):
Bardzo dziękuję i proszę panią poseł Małgorzatę Gromadzką o zabranie głosu.

Poseł Małgorzata Gromadzka (KO):
Szanowny panie ministrze, szanowny panie przewodniczący, szanowni państwo, myślę, że ważnym czynnikiem, który warunkuje pomoc psychologiczną oraz podejmowane przez ministerstwo działania, są przede wszystkim potrzeby. Dlatego chciałabym się dowiedzieć, jakie są potrzeby dotychczasowe, jeżeli chodzi o udzielaną pomoc psychologiczną w każdej formacji czy w Państwowej Straży Pożarnej, czy w Policji, czy w SG. To jest ważne, bo każda służba to jest inna specyfika, inaczej wygląda praca jest w Policji, inaczej w PSP, a jeszcze inaczej w SG. Zależne to jest też od tego, gdzie dany funkcjonariusz sprawuje również swoją funkcję, bo inaczej jest na Podlasiu czy w takich rejonach, gdzie np. strzeże się polskiej granicy i jest presja migracyjna, a inaczej jest, gdy dany funkcjonariusz sprawuje funkcję w Polsce centralnej bądź też w innym miejscu. W związku z tym chciałabym się dowiedzieć, jakie były w poprzednich latach statystyki dotyczące różnych zdarzeń, które sprawiały, że ta pomoc była konieczna. Jak to się kształtuje na przestrzeni lat?

Panie ministrze, serdecznie panu dziękuję za podjęcie inicjatywy w sprawie karty mundurowej oraz zrównania pozostałych służb mundurowych ze służbą żołnierza. Szczególnie w Policji w mieście stołecznym Warszawa, jak wiemy, jest to bardzo potrzebne ze względu na dodatki mieszkaniowe i brak chętnych do służby. Uważam, że to jest bardzo potrzebne, że to będzie kolejna zachęta, żeby młodzi angażowali się, mieli możliwość podjęcia służby i chcieli tę służbę podjąć, także dziękuję bardzo.

Sekretarz stanu w MSWiA Wiesław Szczepański:
Można?

Przewodniczący poseł Wojciech Król (KO):
Tak, bardzo proszę, pan minister.

Sekretarz stanu w MSWiA Wiesław Szczepański:
Pani poseł, za chwilkę udzielimy odpowiedzi, tylko proszę przyjąć, że ta odpowiedź będzie w pewnej części ogólna. O niektórych rzeczach nie możemy mówić, jeśli chodzi o kwestię stanu funkcjonariuszy, bo to ma charakter wrażliwy albo poufny, natomiast ogólnie pani inspektor i pan pułkownik postarają się odpowiedzieć. Bardzo proszę o informacje panią Sylwię Majewską, inspektor Policji, a potem pana pułkownika.

Przewodniczący poseł Wojciech Król (KO):
Proszę bardzo i dziękuję.

Dyrektor Biura Koordynacji Postępowań Kwalifikacyjnych i Szkolenia Policji Komendy Głównej Policji insp. Sylwia Majewska-Mazepa:
Panie przewodniczący, panie ministrze, szanowni państwo, obrazując sytuację w naszej formacji, która liczy ponad 110 tys. funkcjonariuszy, na chwilę obecną zatrudnionych mamy ponad 96 tys., widzimy, że liczba interwencji w ciągu doby wynosi ponad 16 tys. Biorąc pod uwagę interwencje trudne, trudno mówić o skali potrzeb, jakie widzimy w naszej formacji, ale drodzy państwo, żeby odpowiedzieć na pani pytanie, to jak najbardziej takich wydarzeń traumatycznych, które jakby zdefiniowaliśmy i zakwalifikowaliśmy jako wydarzenia nadzwyczajne, kryzysowe, na pewno są tysiące. W tej chwili mogę przybliżyć, że ze statystycznych danych wynika, że jest ich ponad 5,5 tys. Natomiast, drodzy państwo, w ramach formacji, bardzo podobnie jak w SG, mamy szereg działań w zakresie opieki psychologicznej naszych funkcjonariuszy zaraz po zdarzeniu, o czym już pani dyrektor Furgała wspomniała. Jednocześnie widzimy potrzebę profilaktyki szkoleniowej, aby pomoc psychologiczna była bardziej dostępna i żeby przełamać bariery funkcjonariuszy Policji, którzy niejednokrotnie nie korzystają z tej pomocy z obawy, że psycholog policyjny w naszej formacji może w jakiś sposób przekazać informacje dotyczące jego stanu zdrowia i może się to wiązać z utratą uprawnień czy nawet utratą służby. Natomiast pomoc psychologiczna jest udzielana natychmiast po zdarzeniu traumatycznym, które może mieć następstwa. Jeśli chodzi, drodzy państwo, o działania profilaktyczne z naszej strony, to należy do nich szeroka gama szkoleń w tym zakresie: zapobieganie problemom, wczesna interwencja czy łagodzenie skutków jeszcze przed takim skutkiem traumatycznym zdiagnozowanym. Jeśli na chwilę obecną wystarczą te dane, to dziękuję bardzo.

Sekretarz stanu w MSWiA Wiesław Szczepański:
Panie pułkowniku, bardzo proszę.

Zastępca dyrektora Biura Techniki i Zaopatrzenia Komendy Głównej Straży Granicznej  płk SG Dariusz Teteruk:
Panie ministrze, panie przewodniczący, szanowni państwo, tak jak koleżanka wspomniała, w SG zatrudnionych jest 30 psychologów, którzy na bieżąco realizują wszystkie potrzeby wynikające z pomocy psychologicznej. Mam akurat dane za drugie półrocze ubiegłego roku i pierwszy kwartał tego roku i sytuacja wygląda następująco. W drugim półroczu ubiegłego roku nasi psychologowie udzielili wsparcia psychologicznego w postaci porad psychologicznych w liczbie około 230. Odbyły się również szkolenia z zakresu profilaktyki. Było kilka interwencji kryzysowych, kilka dyżurów psychologicznych. Jeżeli chodzi o pierwszy kwartał bieżącego roku, wygląda to następująco. Udzielono około 75 porad psychologicznych, 8 szkoleń, 17 interwencji kryzysowych i 4 dyżury. Jeżeli będą potrzebne jeszcze jakieś informacje, statystyki dotyczące innego okresu czy w innym ujęciu, to jak najbardziej udzielimy odpowiedzi. To chyba tyle. Dziękuję bardzo.

Sekretarz stanu w MSWiA Wiesław Szczepański:
Jeśli chodzi o PSP, to chciałem powiedzieć, że mamy 26 psychologów, w tym 20 funkcjonariuszy i 6 osób cywilnych. Najważniejsze zdarzenia w zeszłym roku, to jak państwo wiedzą, wydarzenia w Poznaniu, gdzie dwie osoby zginęły, kilkunastu naszych strażaków zostało ciężko rannych. Wcześniej mieliśmy również sytuację w Ostrowie Wielkopolskim, gdzie strażak ochotnik podczas ćwiczeń na ratownika medycznego wszedł do komory dymnej i już stamtąd nie wyszedł; 39-letni, młody chłopak, osierocił dwójkę dzieci. Natomiast dwa dni temu, jak państwo wiecie, mamy również kolejnego strażaka, tym razem z PSP, w województwie świętokrzyskim, który też zasłabł w komorze dymnej. W każdej takiej sytuacji udzielana jest pomoc ze strony psychologów zarówno kolegom, którzy są przy tym, jak i najbliższej rodzinie.

Przewodniczący poseł Wojciech Król (KO):
Bardzo dziękuję, panie ministrze, a pana pułkownika poproszę o wyłączenie mikrofonu. Oddaję głos panu posłowi Łukaszowi Ściebiorowskiemu. Bardzo proszę.

Poseł Łukasz Ściebiorowski (KO):
Dziękuję panie, przewodniczący. Panie ministrze, szanowni państwo, kilka pytań. Część to może będzie rozwinięcie tego, co już tutaj padło. Pierwsze: czy te formy wsparcia dla funkcjonariuszy są w jakikolwiek sposób obligatoryjne, czy oni mogą odmówić? O to też pan przewodniczący pytał, o tę ewentualną presję, zwłaszcza w Policji, gdzie są wakaty, że ktoś może odmówić, bo nie chce powiedzieć, że się boi, ale będzie chciał uniknąć sytuacji, że w jakikolwiek sposób przyczyni się do tego, że jego stanowisko może być nieobsadzone, jeżeli on pójdzie na urlop, na zwolnienie w związku z sytuacją czy skorzysta z tej pomocy, więc czy są tutaj takie zależności? I jak długo to trwa, jeżeli funkcjonariusz zgłosi potrzebę, czy to jest faktyczne, tak jak państwo mówili, jeden dzień, dwa dni, czy czasami skorzystanie z tej pomocy się wydłuża z jakichś względów? Kolejne pytanie dotyczy infolinii: czy na to już są zabezpieczone środki i czy to pewne, że to już rusza bez względu na sytuację finansową?

Chciałbym się jeszcze odnieść do tragicznego zdarzenia sprzed dwóch dni, o ile dobrze liczę, na lotnisku w Pyrzowicach w związku z tragiczną śmiercią i tu oczywiście też kondolencje z mojej strony dla rodziny i bliskich, funkcjonariuszy SG. Czy tam też była konieczność udzielenia wsparcia dla pozostałych funkcjonariuszy, którzy być może byli świadkami albo w tym samym czasie pełnili służbę.? Czy możecie państwo udzielić takiej informacji? Jeżeli mogę, to proszę o odpowiedź. Dziękuję.

Sekretarz stanu w MSWiA Wiesław Szczepański:
Jeśli chodzi o pytanie pierwsze, to myślę, że pani inspektor. Jeśli chodzi o pytanie drugie, o infolinię, to pani Karina Szewczyk. A na pytanie trzecie odpowie pan pułkownik, bo rozumiem, że chodzi o wypadek z 27-letnią funkcjonariuszką. To jest w tej chwili objęte tokiem postępowania prokuratorskiego. Pani była sama w pokoju, ale myślę, że to, co pan pułkownik będzie mógł powiedzieć na temat opieki psychicznej czy psychologicznej dla osób, które służyły tego dnia z naszą funkcjonariuszką, to powie. Może zaczniemy od pani inspektor, potem pani dyrektor, a na końcu pan pułkownik.

Dyrektor biura KGP insp. Sylwia Majewska-Mazepa:
Panie ministrze, szanowni państwo, oczywiście po wydarzeniu nadzwyczajnym, takiej sytuacji traumatycznej jest natychmiastowy kontakt z psychologiem. On taką pierwszą rozmowę przeprowadza i widzimy wtedy, na jakim etapie jest też stan psychiczny, czy jest ta pierwsza pomoc emocjonalna, czy też następstwem będzie interwencja kryzysowa. Natomiast, drodzy państwo, oczywiście policjant może w jakiejś części odmówić, niemniej jednak biorąc pod uwagę komisję kwalifikacyjną, która później kieruje policjantów na turnusy antystresowe, pierwszeństwo mają właśnie ci funkcjonariusze, którzy uczestniczą w tych zdarzeniach i w tym aspekcie policjant raczej nie odmawia i korzysta z pomocy. Także jak najbardziej w sposób systemowy radzimy sobie z następstwem tego, nawet w takim dalszym okresie przeżycia tej traumy czy następstw emocjonalnych. Dziękuję bardzo.

Sekretarz stanu w MSWiA Wiesław Szczepański:
Pani dyrektor.

Zastępca dyrektora departamentu MSWiA Karina Szewczyk:
Szanowni państwo, jeżeli chodzi o kwestię infolinii i jej finansowania, to sytuacja wygląda tak, że infolinia miałaby być finansowana ze środków Narodowego Programu Zdrowia w części budżetu ministra zdrowia, więc nie byłoby to finansowane ze środków ministra właściwego do spraw wewnętrznych i administracji, tylko ze środków ministra zdrowia.

Tak jak powiedziałam na początku, na chwilę obecną wystąpiliśmy z wnioskiem i dostaliśmy odpowiedź deklarującą uruchomienie tej infolinii, natomiast ostatecznie prace w MZ są w toku, więc dopóki ogłoszenie nie będzie opublikowane, uznajemy, że jest to na razie odpowiedź deklaratywna. Natomiast po konsultacji z MZ mam taką odpowiedź, że to są środki dedykowane właśnie w ramach Narodowego Programu Zdrowia, cel operacyjny – Promocja zdrowia psychicznego – Zapobieganie zachowaniom samobójczym. Tyle w tym temacie jestem w stanie dzisiaj powiedzieć. Dziękuję.

Sekretarz stanu w MSWiA Wiesław Szczepański:
Dziękuję bardzo. Proszę, panie pułkowniku.

Zastępca dyrektora biura KGSG płk SG Dariusz Teteruk:
Panie ministrze, panie przewodniczący, szanowni państwo, jak wiemy, 17 marca miało miejsce to tragiczne zdarzenie na lotnisku w Katowicach Pyrzowicach. Postrzelona funkcjonariuszka mimo reanimacji niestety zmarła. Odnosząc się do udzielonej pomocy, w dniu 17 marca osobom, które były najbardziej dotknięte tym tragicznym wydarzeniem, została udzielona profesjonalna pomoc psychologiczna zarówno funkcjonariuszom, którzy brali udział w reanimacji, jak i pozostałym funkcjonariuszom, którzy w tym dniu pełnili służbę, jeżeli sytuacja tego wymagała. Dodatkowo pomocą psychologiczną została objęta również rodzina zmarłej funkcjonariuszki. Zarówno w dniu wczorajszym, jak i w dniu dzisiejszym mamy informację, że pomoc psychologiczna dalej jest kontynuowana. Dziękuję.

Przewodniczący poseł Wojciech Król (KO):
Dziękuję bardzo. Proszę, pan minister.

Sekretarz stanu w MSWiA Wiesław Szczepański:
Chcę jeszcze powiedzieć, że my nie możemy żadnego z funkcjonariuszy zmusić, żeby uczestniczył w jakichkolwiek wyjazdach sanatoryjnych czy też do ewentualnych zgłoszeń w zakresie swojego stanu, więc to jest samodzielna decyzja danego funkcjonariusza.

Przewodniczący poseł Wojciech Król (KO):
Dziękuję bardzo, panie ministrze, za uzupełnienie i pan poseł Ściebiorowski ponownie, bardzo proszę.

Poseł Łukasz Ściebiorowski (KO):
Dziękuję. Jeszcze jedno pytanie, panie przewodniczący, pozwolę sobie zadać. Była mowa o preferencjach dla funkcjonariuszy, jeżeli chodzi o przyjmowanie dzieci do szkół i przedszkoli. Na jakiej zasadzie to się ma odbywać? Czy to już jest uzgodnione z ministerstwem edukacji, czy z samorządami, które te placówki prowadzą? Czy to będzie jakieś obligo dla prowadzących te placówki samorządów? Czy to jest tylko takie deklaratywne na razie?

Sekretarz stanu w MSWiA Wiesław Szczepański:
Za całość operacji, za całość ustawy odpowiada minister obrony narodowej. My jesteśmy resortem wspomagającym, który znajdzie się w tej ustawie, i to będą rozmowy bezpośrednie z samorządami, bo to samorządy będą decydowały. Natomiast wydaje się, że te wstępne rozmowy zarówno MON, jak i MSWiA zmierzają do tego, że jednak te osoby będą preferencyjnie traktowane. Zresztą jak państwo widzicie, w Warszawie pan prezydent już zapewnił określone środki i możliwości przyszłych lokali dla funkcjonariuszy. Będzie to głównie w tych miejscowościach, gdzie samorząd sam dostrzega, że brak policjantów jednak nie zapewnia bezpieczeństwa, więc myślę, że w tym zakresie... jak również wojska, które stanowi też element dochodu tego miasta, więc myślę, że ze strony samorządu te preferencje będą stosowane. Ale to będzie wynikało z indywidualnych rozmów i podpisywanych porozumień między samorządami a przedstawicielem MON, które będzie odpowiedzialne za realizację karty mundurowej, do której my jako funkcjonariusze z MSWiA będziemy przyłączeni.

Przewodniczący poseł Wojciech Król (KO):
Dziękuję bardzo. Jeszcze jedno pytanie z mojej strony. Jeśli chodzi o funkcjonariuszy, którzy przeszli w stan spoczynku, przeszli na emeryturę, czy również oni mogą liczyć na pomoc psychologiczną, mimo że nie są czynnymi funkcjonariuszami? Czy taka pomoc jest udzielana? Bo wiemy, że ta praca wiąże się z takimi doświadczeniami, które mogą być ciężkim bagażem niesionym również w wieku emerytalnym, kiedy służba jest już zakończona. To jest jedno pytanie.

I drugie. Jeżeli funkcjonariusz z przyczyn zdrowotnych – okoliczności mogą być różne, może to być spowodowane obowiązkami służbowymi – nie może już pełnić swojej służby, to czy również w tym okresie jest mu udzielana jakaś pomoc szczególna? Nie tylko psychologiczna, ale może pomoc w znalezieniu nowej pracy, nowego zajęcia, przekwalifikowaniu. Może troszeczkę rozszerzam to pytanie, natomiast to może się wiązać z jakąś ewentualną traumą i uszczerbkiem na zdrowiu psychicznym, jeżeli funkcjonariusz musi opuścić służbę, a niestety nie mógłby liczyć na państwo polskie. Rozumiem, że pani inspektor odpowie, bardzo proszę.

Dyrektor biura KGP insp. Sylwia Majewska-Mazepa:
Drodzy państwo, jeśli chodzi o funkcjonariuszy, którzy nie mogą pełnić służby z różnych powodów, to w pierwszej kolejności w procedurze kierowany jest policjant na komisję lekarską, która orzeknie o jego stanie zdrowia i dopuszczalności do tego, czy może pełnić dalej służbę, czy może to jest okres przejściowy. Może być udzielony mu taki okres zdrowotny, rekonwalescencja i powrót – reguluje to rozporządzenie. W przypadku, kiedy definitywnie jest brak możliwości z uwagi na stan zdrowia emocjonalny czy traumatyczny na tyle poważny, że wpływa to na stan psychiczny, to w ramach orzeczenia, które definiuje brak możliwości, zwalniany jest policjant ze służby. Ale może być on również orzeczony w ramach związku ze służbą i ewentualnie wtedy to świadczenie rentowe występuje. Natomiast szczegóły musiałabym przedstawić państwu, biorąc pod uwagę analizę prawną, dokładnie na jaki okres, bo to komisje niezależne MSWiA orzekają o stanie zdrowia funkcjonariuszy Policji – można powiedzieć, że byłych. Jeśli chodzi o opiekę, o byłego funkcjonariusza, który odejdzie po zdarzeniu, to na zasadach ogólnych korzysta on z opieki zdrowotnej oferowanej przez wszystkie placówki NFZ.

Sekretarz stanu w MSWiA Wiesław Szczepański:
Natomiast jak wyjdzie karta mundurowa, to będzie miał prawo do opieki zdrowotnej poza kolejnością jako były funkcjonariusz. Nie wiem, czy pan pułkownik jeszcze coś doda w tym zakresie? Panie pułkowniku, o funkcjonariuszach, którzy ewentualnie...

Zastępca dyrektora biura KGSG płk SG Dariusz Teteruk:
Panie ministrze, u nas podobnie to wygląda.

Przewodniczący poseł Wojciech Król (KO):
Czyli podobnie to wygląda w służbach. Deklaracja pana ministra, że karta rodzin mundurowych będzie również należała się, jak rozumiem, emerytom, którzy dzisiaj są już w stanie spoczynku – nie chodzi o przyszłych, ale o obecnych już emerytów i rencistów służb mundurowych – to jest bardzo ważna deklaracja. I za tę deklarację dziękuję, dziękuję za to, że będą oni mogli liczyć na pomoc państwa po okresie służby, bo myślę, że to jest właśnie odpowiedzialność państwa za funkcjonariuszy, którzy służyli często kosztem swojego zdrowia. Bardzo dziękuję. Czy ktoś jeszcze, pani poseł lub pani poseł chcieliby coś uzupełnić? Bardzo dziękuję. Czy pan minister chciałby coś dodać jeszcze?

Bardzo dziękuję za wyczerpanie dzisiejszego tematu. Bardzo dziękuję wszystkim państwu, na ręce oczywiście pana ministra, i zamykam posiedzenie podkomisji. Dziękuję bardzo.