Podkomisja stała do spraw rozwoju i promocji Ochotniczych Straży Pożarnych, obradująca pod przewodnictwem posła Bartosza Romowicza (Polska2050-TD), przewodniczącego podkomisji, rozpatrzyła:

– informację na temat działalności oraz możliwości finansowego wsparcia strażackich orkiestr dętych;

– informację na temat możliwości finansowego wsparcia działań obywatelskich Ochotniczych Straży Pożarnych.

W posiedzeniu udział wzięli: Mateusz Adamkowski dyrektor Departamentu Mecenatu Państwa  Ministerstwa Kultury i Dziedzictwa Narodowego, Iwona Chudzik główny specjalista w Departamencie Ochrony Ludności i Zarządzania Kryzysowego Ministerstwa Spraw Wewnętrznych i Administracji, bryg. Grzegorz Szyszko zastępca Komendanta Głównego Państwowej Straży Pożarnej, Piotr Stec główny kierownik projektu w Departamencie Społeczeństwa Obywatelskiego Kancelarii Prezesa Rady Ministrów oraz Joanna Jarosińska kierownik działu Organizacyjno-Programowego Biura Zarządu Głównego Związku Ochotniczych Straży Pożarnych Rzeczypospolitej Polskiej.

W posiedzeniu udział wziął pracownik Kancelarii Sejmu: Andrzej Kniaziowski – z sekretariatu  Komisji w Biurze Komisji Sejmowych.

Przewodniczący poseł Bartosz Romowicz (Polska2050-TD):
Otwieram posiedzenie podkomisji stałej do spraw rozwoju i promocji Ochotniczych Straży Pożarnych.

Witam serdecznie panie i panów posłów. Witam serdecznie zaproszonych gości w osobach: pana bryg. dr inż. Grzegorza Szyszko, zastępcę Komendanta Głównego Państwowej Straży Pożarnej. Witam panią Iwonę Chudzik głównego specjalistę w Departamencie Ochrony Ludności i Zarządzania Kryzysowego w Ministerstwie Spraw Wewnętrznych i Administracji. Witam pana Mateusza Adamkowskiego dyrektora Departamentu  Mecenatu Państwa w Ministerstwie Kultury i Dziedzictwa Narodowego. Witam serdecznie pana Piotra Steca głównego kierownika projektu w Departamencie Społeczeństwa Obywatelskiego w Kancelarii Prezesa Rady Ministrów. Witam serdecznie panią Joannę Jarosińską, kierownika działu Organizacyjno-Programowego Biura Zarządu Głównego Związku Ochotniczych Straży Pożarnych Rzeczypospolitej Polskiej.

Porządek dzienny dzisiejszego posiedzenia obejmuje punkt pierwszy – informację na temat działalności oraz możliwości finansowego wsparcia strażackich orkiestr dętych. Informację przedstawiają minister spraw wewnętrznych i administracji, minister kultury i dziedzictwa narodowego i prezes OSP.

Punkt drugi dotyczy informacji na temat możliwości finansowego wsparcia działań obywatelskich ochotniczych straży pożarnych. Przedstawia minister do spraw społeczeństwa obywatelskiego, minister spraw wewnętrznych i administracji, i prezes OSP.

Jeśli nie usłyszę sprzeciwu, będziemy realizować porządek dzienny według zaproponowanego przeze mnie przed chwilą planu. Nie słyszę sprzeciwu.

Przechodzimy do punktu pierwszego – informacja na temat działalności oraz możliwości finansowego wsparcia strażackich orkiestr dętych.

Bardzo proszę panią Iwonę Chudzik, która przedstawi temat w imieniu ministra spraw wewnętrznych i administracji.

Główny specjalista w Departamencie Ochrony Ludności i Zarządzania Kryzysowego Ministerstwa Spraw Wewnętrznych i Administracji Iwona Chudzik:
Dzień dobry. Panie przewodniczący, szanowni państwo, jeśli chodzi o wsparcie finansowe orkiestr dętych, Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji, jeśli chodzi o „bonus frekwencyjny”, tak domyślam się, z kontekstu tego punktu, minister realizuje tylko bonus dofinansowania remiz OSP. Jeśli chodzi o działalność związaną z OSP, to tutaj jest tylko możliwość wsparcia oferty, którą przedłożył właśnie Związek Ochotniczych Straży Pożarnych, i dotyczy ona przeglądu orkiestr. Jest to realizacja zadania publicznego i minister może przekazać środki finansowe w ramach dotacji na to zadanie. Mamy także ofertę, którą minister wstępnie zaakceptował – te środki są zaplanowane w budżecie ministerstwa.

Przewodniczący poseł Bartosz Romowicz (Polska2050-TD):
Dziękuję bardzo.

Czy pan komendant chciałby dodać coś?

Zastępca Komendanta Głównego Państwowej Straży Pożarnej bryg. Grzegorz Szyszko:
Tak, może w uzupełnieniu dodam kilka słów od siebie. Wywodzę się z Orkiestry Dętej Ochotniczej Straży Pożarnej w Lubartowie. Znam doskonale funkcjonowanie orkiestr. Przez pięć lat byłem prezesem orkiestry w Lubartowie. Szczerze mówiąc, bardzo się ucieszyłem, widząc temat jaki będzie procedowany, bo ze wsparciem orkiestr naprawdę nie jest łatwo. Mówię to jako były prezes OSP w Lubartowie oraz były prezes orkiestry, który starał się pozyskać środki na to, żeby można było wesprzeć orkiestry.

Tak jak poprzedniczka powiedziała, jako komenda główna w tej chwili wspieramy zadania jedynie w zakresie tych, w których zostaną złożone oferty przez ZOSP RP na wsparcie centralnych przeglądów orkiestr. Jednak samych orkiestr nie wspieramy z racji tego, że są to działania kulturalne, które nie mogą być pokrywane ze środków MSWiA na działania ochrony przeciwpożarowej. Staramy się wesprzeć orkiestrę jako Państwowa Straż Pożarna, na ile jest to możliwe, na przykład poprzez użyczanie sprzętu jak autokary, użyczanie sal oraz pomagając tym orkiestrom. Wspieramy orkiestry także pośrednio poprzez Młodzieżowe Drużyny Pożarnicze, bo są orkiestry, w których istnieją MDP. Jeżeli takie środki się pojawiają, to orkiestry je wykorzystują. Jednak bezpośredniego wsparcia, na przykład instrumenty muzyczne, na zakup repertuaru, na pokrycie kosztów nauki gry, na przykład na instrumentach, to takich środków u siebie nie mamy.

Jako prezes orkiestry składałem prośbę i zapotrzebowanie na przeprowadzenie szkolenia dzieci i młodzieży do samorządów lokalnych. Umowę taką bezpośrednio podpisywał wójt lub burmistrz z OSP, a szkolenia odbywały się z udziałem naszej orkiestry. Oczywiście, orkiestra musiała prowadzić całe szczegółowe sprawozdanie, dziennik szkolenia, mieć wykładowców, zatrudniać kapelmistrza. Na tej zasadzie orkiestra się rozwijała i pracowała. Zawsze bolączką orkiestr są instrumenty dęte, na które brakuje środków. Myślę, że na ten temat powinniśmy porozmawiać, w jaki sposób możemy wesprzeć. Zawsze były rozmowy i przepychanki, kto ma wspierać orkiestry, czy OSP, ponieważ z jednej strony nie jest to instytucja MSWiA, bo jest kulturalną pod względem części działalności orkiestr strażackich. Znowu z MKiDN też jest ciężko wesprzeć, bo nie jest to instytucja kulturalna, tylko jest to OSP z nazwy. Gdzieś to zawsze się rozbijało, sam składałem co roku wnioski, czy to do MKiDN, czy do MSWiA, jeszcze wcześniej, gdy nie pracowałem w PSP. Niestety nie uzyskiwały one aprobaty. To tyle, co mogę powiedzieć na temat aktualnego funkcjonowania orkiestr.

Przewodniczący poseł Bartosz Romowicz (Polska2050-TD):
Dziękuję bardzo.

Bardzo proszę pana Mateusza Adamkowskiego, dyrektora Departamentu Mecenatu Państwa w MKiDN.

Dyrektor Departamentu Mecenatu Państwa Ministerstwa Kultury i Dziedzictwa Narodowego Mateusz Adamkowski:
Szanowny panie przewodniczący, szanowni państwo, może zacznę od ogólnych rzeczy związanych z tym w jakiej formule i kogo finansujemy poprzez programy ministra. To jest najważniejszy schemat finansowy, którym minister kultury wspiera różne działania o charakterze kulturalnym, zarówno w Polsce, jak i poza granicami państwa. Programy ministra, co do zasady są skierowane do instytucji kultury, organizacji pozarządowych, instytucji filmowych szkół, uczelni wyższych, a także jednostek samorządu terytorialnego, podmiotów gospodarczych o ile prowadzą działalność kulturalną, kościołów, związków wyznaniowych oraz ich osób prawnych.

Jeżeli chodzi o strażackie orkiestry dęte, to mogą się one ubiegać o finansowanie różnych zadań w ramach programu „Infrastruktura Kultury”. Strategicznym celem programu jest stworzenie optymalnych warunków dla prowadzenia działalności kulturalnej poprzez modernizację i rozbudowę infrastruktury instytucji kultury, a także podmiotów działających w tym obszarze. Co oczywiste, strażackie orkiestry dęty są jednymi z podmiotów, które mogą w ramach tego programu uzyskać dofinansowanie.

Jeżeli chodzi o katalog działań, które są możliwe do uzyskania w ramach programu dofinansowania, są to prace budowlane, zakup wyposażenia niezbędnego dla realizacji celów statutowych, sporządzenie dokumentacji technicznej. Program ten daje możliwość finansowania zadań generujących istotne zmiany jakościowe w zakresie sprawności i efektywności funkcjonowania zaplecza materialno-technicznego podmiotów, które są objęte możliwością finansowania. Istotnym celem programu jest również wzmacnianie kulturotwórczej roli orkiestr dętych, w tym orkiestr strażackich, poprzez zakup wyposażenia i modernizację sieci, w której prowadzą swoją działalność kulturalną.

Jeżeli chodzi o stricte zadania, jakie są możliwe do dofinansowania w ramach tego programu, to jest budowa, roboty budowlane, przebudowa, remonty wraz z zakupem niezbędnych urządzeń budowlanych na potrzeby prowadzenia działalności, w tym działalności kulturalnej, ale także zakup wyposażenia. Program ten obejmuje szeroki zakres kosztów kwalifikowanych, które mogą być sfinansowane, takich jak zakup instrumentów, akcesoriów muzycznych, sprzętu czy też systemów nagłośnieniowych, oświetleniowych, multimedialnych, wyposażenie pracowni specjalistycznych, na przykład pracowni muzycznych, zakup sprzętu audio-video, wyposażenie służące do imprez plenerowych, takich jak, na przykład sceny, podesty sceniczne, balustrady itd, a także specjalistyczny sprzęt umożliwiający osobom ze szczególnymi potrzebami, w tym osobom z niepełnosprawnościami dostęp do oferty kulturalnej.

Jeżeli chodzi o ilość zadań, które zostały sfinansowane w ciągu ostatnich dwóch lat, całościowa kwota przeznaczona wyłącznie na dofinansowanie dla strażackich orkiestr dętych, oscyluje w granicach 1 mln zł. Dofinansowanie oczywiście jest w różnych kwotach. Mam przy sobie zestawienie, które pokazuje poszczególne dofinansowanie, są zarówno na poziomie, na przykład 20 tys. zł, ale są to też dofinansowania oscylujące w granicach 130 tys. zł.

Zwracam uwagę, że OSP w Lubartowie była beneficjentem tego programu w 2023 r. Wówczas uzyskała środki na zakup instrumentów muzycznych do prowadzenia działalności edukacyjnej w wysokości 20 tys. zł. Dziękuję bardzo.

Przewodniczący poseł Bartosz Romowicz (Polska2050-TD):
Dziękuję bardzo. Czy mógłbym prosić pana dyrektora o przesłanie takiego zestawienia na adres sekretariatu Komisji, żebyśmy mogli udostępnić to wszystkim posłom, którzy są członkami tej podkomisji?

Dyrektor departamentu MKiDN Mateusz Adamkowski:
Oczywiście, nie widzę żadnego problemu.

Przewodniczący poseł Bartosz Romowicz (Polska2050-TD):
Dziękuję. Pytania będą po wystąpieniu pani kierownik działu  Organizacyjno-Programowego Biura Zarządu Głównego ZOSP RP pani Joanny  Jarosińskiej, którą bardzo proszę o zabranie głosu.

Kierownik działu Organizacyjno-Programowego Biura Zarządu Głównego Związku Ochotniczych Straży Pożarnych Rzeczypospolitej Polskiej Joanna Jarosińska:
Szanowni państwo, otóż OSP to instytucja, ja to nazywam instytucją dlatego, że one są poniekąd pomiędzy strażą pożarną a samorządem, który w znacznym stopniu dotuje ich działalność. Natomiast, jako tako, nie mają swojej osobowości prawnej i z tego wynikają wielokrotnie problemy z pozyskiwaniem środków na działalność. Tak jak już wcześniej zauważył pan komendant Szyszko, w tej kwestii znaczące są braki.

Powiem szczerze, że ZOSP RP w ramach środków, które wcześniej były dostępne w ramach środków przekazywanych przez firmy ubezpieczeniowe na propagowanie ochrony przeciwpożarowej, realizowaliśmy wiele zadań. Były one skierowane do orkiestr w ramach szkoleń kapelmistrzów oraz organizacji wszelkiego rodzaju konkursów na różnych poziomach – regionalnych, powiatowych, gminnych i oczywiście ogólnopolskich. Zatem do okresu wystąpienia pandemii, gdzie generalnie, te działania zostały w pewien sposób zawieszone. Teraz, przy użyciu środków MSWiA, próbujemy podnieść i zapoczątkować nowy cykl działań. W tym roku odbędą się cztery przeglądy, które mają być kwalifikacją do Festiwalu Orkiestr w przyszłym roku, prowadzimy działania w tym zakresie.

Natomiast pozyskujemy środki na szkolenia kapelmistrzów. W poprzednich latach pozyskaliśmy z Funduszu Inicjatyw Obywatelskich, w ramach organizacji pożytku publicznego środki na szkolenia. Taki cykl szkoleń był przeprowadzony, z tego co pamiętam, chyba w okresie trzyletnim. Toteż pracownia liderów orkiestr OSP dała duży zastrzyk merytorycznej wiedzy dla kapelmistrzów. Jeżeli chodzi o systemowe wsparcie orkiestr OSP, wydaje mi się, że orkiestry oczekują bardziej skonkretyzowanego programu, z którego mogłyby czerpać środki na zakup instrumentów, na płace dla instruktorów, kapelmistrzów. W tym momencie OSP nie są w stanie same zapłacić, jeżeli chodzi o wynagrodzenia instruktorów. Wielokrotnie te środki są przekazywane właśnie przez jednostki samorządowe, ośrodki kultury, domy kultury w najmniejszych miejscowościach.

Według naszych szacunków, w kraju mamy ponad 600 orkiestr OSP, które budują potencjał kulturalny na obszarze lokalnych społeczności. Tutaj przywołam orkiestrę OSP Nadarzyn, która reprezentuje Polskę na różnego rodzaju festiwalach na świecie i jest znana szerokiej publiczności. Jednak są też małe orkiestry, które ograniczają swoją działalność, być może ze względu na to, że nie mają osób, które są odpowiednio wyszkolone, dzieci oraz w pobliżu nie ma żadnych szkół muzycznych. Generalnie obsługują lokalne imprezy okolicznościowe.

Podniosłam również problem kształcenia muzyków. Generalnie, jeżeli chodzi o kształcenie muzyków, należałoby spojrzeć na liczbę szkół muzycznych, które są w obszarze działania takich orkiestr. Niektóre orkiestry, przejmują w ramach ognisk muzycznych działania edukacyjne i dzieci, które nie mają możliwości wyjazdu do Państwowych Szkół Muzycznych, kształcą się muzycznie w takich ogniskach. Osobiście znam orkiestrę OSP Maków z powiatu skierniewickiego, która korzysta z takiego wsparcia samorządowego poprzez funkcjonowanie i kształcenie w ramach ogniska muzycznego. Potrzeby są olbrzymie, zwłaszcza jeżeli chodzi o zakup instrumentów. Instrumenty są bardzo drogie i orkiestry korzystają głównie ze starych, wyremontowanych instrumentów. Szczerze mówiąc, dla wielu młodych muzyków jest to problem, że rodziców nie stać na zakupy instrumentów, bo wielokrotnie to są kwoty przewyższające 5 tys. zł. Już nie mówiąc o tych najdroższych instrumentach – po 20-30 tys. zł. Generalnie nie jest to zachęta do tego, żeby się bardziej kształcić, wyjeżdżać na koncerty, prezentować się, prezentować repertuar polskich kompozytorów, szerokiej publiczności, żeby po prostu jak najwięcej koncertować. Potrzeby są duże i przez wiele lat zwracaliśmy na nie uwagę. Dziękuję bardzo.

Przewodniczący poseł Bartosz Romowicz (Polska2050-TD):
Dziękuję bardzo pani kierownik.

Otwieram dyskusję.

Na początku w pełni zgadzam się z tym, co powiedziała pani kierownik, bo punkt poruszany na dzisiejszym posiedzeniu podkomisji nie jest przypadkowy. Właśnie z tego powodu, że orkiestry strażackie są pomiędzy jednym a drugim ministerstwem. Z jednej strony nie są działalnością szeroko pojętej kultury, a z drugiej strony nie są działalnością z ochrony przeciwpożarowej. Stwarza to pewien dysonans, że nie są u nikogo, tak mówiąc kolokwialnie.

Między innymi chciałbym, żeby efektem spotkania podkomisji było wypracowanie propozycji, aby w naborach m.in. w MKiDN można było zrobić dedykowane nabory dla strażackich orkiestr dętych. Tak jak pani kierownik powiedziała, często jest tak, że młodzi ludzie, bo zwykle są to młodzieżowe orkiestry dęte, to narybki do szkół muzycznych. Sam mogę podać przykład gminy Kańczuga na Podkarpaciu, która ma kilka orkiestr dętych i bardzo dobrą szkołę muzyczną, samorządową szkołę muzyczną. Tak naprawdę większość uczniów, która uczy się w szkole muzycznej t gra w orkiestrach dętych strażackich. Gdyby nie te orkiestry, ci młodzi ludzie nie mieliby żadnego styku z instrumentem i pewnie mogliby nie trafić, albo niewiele z nich trafiłoby do szkoły muzycznej. Wydaje mi się, że jest to jeden z ważnych elementów działalności OSP.

Czy ktoś z państwa posłów chciałby zabrać głos w dyskusji? Pan poseł, przewodniczący Paweł Hreniak, bardzo proszę.

Poseł Paweł Hreniak (PiS):
Dziękuję bardzo. Przez dyskusję o orkiestrach dętych OSP przebrnęliśmy również w tamtej kadencji, dyskutowaliśmy na tej Komisji. Wynikiem tej dyskusji było m.in. to, o czym mówił pan przedstawiciel ministerstwa kultury. Środki i możliwości pozyskania pieniędzy z ministerstwa kultury, bo akurat jestem zwolennikiem – zresztą od strony formalnej chyba się inaczej nie da, to ministerstwo kultury powinno być tutaj gospodarzem, jeżeli chodzi o źródło finansowania. Udało się w pewnym zakresie stworzyć lub poszerzyć istniejące już programy o element dodatkowy. Zgadzam się, że środki, bo to chyba 1 mln zł, jeżeli dobrze pamiętam, nie wiem, ale mniej więcej milion złotych – są zbyt małe. Myślę, że wszyscy się z tym zgadzamy, patrząc na liczbę orkiestr dętych w kraju i na to, ile ten sprzęt kosztuje, to nie są małe pieniądze.

Wydaje się, panie przewodniczący, że powinniśmy pójść w tym kierunku, który został już wytyczony, czyli poszerzenia tego programu o dodatkowe środki finansowe i być może zakres. Tak mocno aż nie wnikałem w ramach tego konkursu, na co można dokładnie te pieniądze uzyskać. Ale w mojej ocenie ministerstwo kultury to jest ten adresat, do którego jako podkomisja powinniśmy się zwracać, a w tym adresie powinien być zapis z naszej strony, z prośbą o poszerzenie środków finansowych w kolejnych naborach. Być może przyjrzenie się tak naprawdę, jeśli chodzi o zakres, co za te pieniądze można kupić, bo wiemy dobrze, że czasem jest tak, że zapisy i możliwości formalne to jedno, a potrzeby to drugie.

Panie przewodniczący, taka propozycja, żeby na tym poziomie, już bardzo szczegółowym, być może sami strażacy ochotnicy mogliby wskazać, jak ten zakres powinien być poszerzony, jakich zmian powinniśmy dokonać w tym programie, żeby był bardziej życiowy. Pewnie będziemy jeszcze bardziej życiowi, jak tych pieniędzy będzie więcej, ale to już pewnie trudniejsza sprawa.

Przewodniczący poseł Bartosz Romowicz (Polska2050-TD):
Dziękuję bardzo. Statystycznie podam, że jeżeli mieliśmy 1 mln zł dla strażackich orkiestr dętych, a mamy 600 orkiestr, to jest średnio 1,5 tys. zł na rok. Jest to kwota bardzo niska, której nawet nie jest wiadomo, na co mogłaby być przeznaczona.

Po drugie, zwróćmy uwagę na jeden aspekt; środki powinny być dwojakiego rodzaju. Pierwsza rzecz, to doposażenie w instrumenty, a druga środki dla instruktorów. Myślę, że żaden program nie przewiduje na ten moment, jeżeli się mylę, to bardzo proszę o poprawę, możliwości sfinansowania wynagrodzenia instruktorów strażackich orkiestr dętych, a na pewno w ministerstwie kultury chyba takiego programu nie ma, bo tam mamy tylko dodatki na doposażenie. Zatem wydaje mi się, że w tym obszarze jest wiele do zrobienia.

Bardzo proszę pan poseł Tadeusz Tomaszewski.

Poseł Tadeusz Tomaszewski (Lewica):
Panie przewodniczący, panie komendancie, szanowni państwo, orkiestry dęte, funkcjonujące w OSP, w większości są częścią Stowarzyszenia OSP. Jednakże znaczna ich część podjęła decyzję o utworzeniu własnego stowarzyszenia, po to, aby móc prowadzić działalność związaną z pozyskiwaniem środków finansowych bezpośrednio na prowadzenie swojej działalności, nie mówiąc już o tym, żeby również koncertować, wystawiać faktury, prowadzić działalność itd. Trzecią formą są instytucje włączone w działalność ośrodków kultury prowadzonych przez gminy, przy okazji są one częścią OSP.

Można powiedzieć, że to są trzy formuły prawne. Pomoc ze strony państwa jest bardzo potrzebna. Myślę, że warto też zapytać o program FIO, o którym wspomniała pani reprezentująca zarząd główny związku. Program ten funkcjonował i przewidywał nabory dla organizacji pozarządowych, nie tylko mających status pożytku publicznego, ale dla wszystkich, prowadzących działalność pożytku publicznego. Nie tylko związane z zakupem, ale były to szersze projekty związane z możliwością zakupu sprzętu, dofinansowania organizowanych koncertów, czy ewentualnie środków na kapelmistrzów. W związku z tym powinniśmy to zaadresować albo bezpośrednio, tak jak mówimy, z MKiDN albo FIO, czyli Narodowy Instytut Wolności. Od pani ministry, pełnomocnika do spraw społeczeństwa obywatelskiego. oczekiwać albo wspólnego programu adresowanego bezpośrednio do orkiestr dętych funkcjonujących w Polsce przy OSP. To jest ta pomoc publiczna.

Druga sprawa, to uproszczona metoda, na przykład dotacja dla ZOSP RP zdecydowanie większa i z konkretnym celem związanym z funkcjonowaniem OSP, promocją, zakupem sprzętu, szkoleniami itd. Taki duży program, który byłby adresowany właśnie do orkiestr dętych funkcjonujących przy OSP. Jeden partner, łatwiejsze rozliczanie, szybciej można osiągnąć zakładane cele, nie ma takiego rozproszenia.

Część tych spraw mogłaby być realizowana, ale musimy wrócić do źródła, czyli do pieniędzy. Związek, z inicjatywy Poselskiego Zespołu Strażaków, otrzymywał połowę środków z ubezpieczenia od firm, a w poprzedniej kadencji przejął to komendant główny. Wiem, że komendant główny dzieli się również tymi środkami, ale on jest gospodarzem tego działania. Dlatego też nie rezygnowałbym z dwóch dróg. Pierwsza to, w aktualnym systemie prawnym program dedykowany, czyli zarówno przez resort kultury, ewentualnie w ramach inicjatyw minister do spraw społeczeństwa obywatelskiego. Drugi to, rozmowa na temat dodatkowych źródeł systemowych dofinansowania związku, który mógłby mieć program dedykowany do orkiestr OSP, bo tak na dobrą sprawę, to wszystko skupia się w związku. Pojedyncze orkiestry mają własną osobowość prawną, funkcjonują ewentualnie poza związkiem w ramach instytucji kultury, ale tam, jak powiedzieliśmy, są inne możliwości pozyskiwania środków finansowych. Dziękuję.

Przewodniczący poseł Bartosz Romowicz (Polska2050-TD):
Dziękuję bardzo. Stąd też dzisiejsza obecność pana Piotra Steca, głównego kierownika projektu, którego bardzo prosiłbym o zabranie głosu w tym punkcie. Mamy jeszcze drugi punkt, który jeszcze bardziej będzie dotyczył KPRM-u i pani minister Buczyńskiej. Bardzo proszę, pana Piotra Steca.

Główny kierownik projektu w Departamencie Społeczeństwa Obywatelskiego  Kancelarii Prezesa Rady Ministrów Piotr Stec:
Dzień dobry państwu. Panie przewodniczący, bardzo dziękuję za głos. W punkcie drugim będę szczegółowo przedstawiał, ile, gdzie, w jakich programach były przyznawane środki dla OSP.

Jak pan wspomniał, OSP często posiadają wewnątrz swoich organizacji orkiestry. Natomiast bardzo się cieszę, że dostrzegł pan program FIO, chociaż to nie jest jedyny program, z którego środki w tym zakresie są przekazywane z NIW. Wydaje mi się, że środki są przyznawane na bardzo ciekawych zasadach, i to są środki od kilku tysięcy do nawet 360 tys. Szybko przerzuciłem listę prawie 230 dofinansowanych OSP, w tych dotacjach są również pokaźne środki, jak wspomniane 360 tys.

Myślę, że najlepszym rozwiązaniem byłoby pójść dwutorowo. To znaczy, wzmacnianie struktury sieciowo-federacyjnej, jakim jest związek i również jego potrzeby, które są związane z integracją tego środowiska, profesjonalizacją, wzmacnianiem i reprezentowaniem tego środowiska z poziomu krajowego. Jednakże nie zamykałbym lokalnej drogi, dlatego że bardzo często jest też tak, iż pewne sprawy są procedowane z poziomu centralnego, wtedy często długo trwają i czasami są też trudności. Zresztą wiele oddolnych inicjatyw, oddolnych organizacji, które są zrzeszone w formule związkowej czy federacyjnej, zgłasza często uwagi, że ich sprawy grzęzną, ponieważ centrala ma mnóstwo takich spraw.

My, pani minister do spraw społeczeństwa obywatelskiego oraz agencja podległa pani minister, czyli NIW, jesteśmy bardzo otwarci na taką współpracę. Jeżeli byłaby szansa i środki rzeczywiście by się gdzieś znalazły, to dajemy całe know-how, narzędzia, za pomocą którego są przyznawane dotacje w NIW. W ostatnich latach przyznaliśmy 6,5 tys. dotacji o wartości prawie 1,3 mld złotych. Gdyby rzeczywiście znalazły się środki, aby móc dołożyć do tego typu działalności, to my całą operacjonalizację procesu jesteśmy w stanie przeprowadzić i bardzo chętnie zaprosimy do współpracy OSP i orkiestry dęte.

Dodatkowo, jest kwestia tego, że są specjalne cykle szkoleniowe edukujące podmioty, które jako organizacje pozarządowe działają na rynku. Myślę, że dla lokalnego rozwoju byłoby to spore wzmocnienie. Tak jak pan wspominał, one też chcą prowadzić swoją działalność w postaci koncertów. To wsparcie, również w NIW mają szansę otrzymać, więc myślę, że to jest bardzo dobre miejsce do adresowania tego typu działań.

Jeśli pojawi się sugestia lub decyzja sejmowa o zwiększeniu alokacji, czy to w ramach FIO czy w ramach specjalnego konkursu dedykowanego, jesteśmy otwarci i gotowi przeprowadzić i wspierać te podmioty długofalowo. Dziękuję bardzo.

Przewodniczący poseł Bartosz Romowicz (Polska2050-TD):
Dziękuję bardzo. Jako podkomisja, moglibyśmy zwrócić się z apelem do pani minister i do pana ministra kultury, żeby jednak rozważyć możliwość zorganizowania w najbliższych naborach dedykowanego naboru na szeroko pojętą działalność kulturową OSP. Dzisiaj mówimy o orkiestrach dętych, ale mamy też mażoretki oraz inne formy działalności kulturowej OSP, żebyśmy nie uprościli zbytnio, że działalność kulturowa OSP to tylko orkiestry dęte. Wszyscy wiemy, że startowanie w naborze, w którym startują setki tysięcy albo dziesiątki tysięcy organizacji pozarządowych lub samorządów jest bardzo trudne. Natomiast gdyby taki nabór, choćby pilotażowo, był zorganizowany, dedykowany dla tych, którzy mają w KRS działalność z zakresu ochrony przeciwpożarowej, ponieważ jest to jednak działalność podstawowa tych jednostek. Myślę, że pokazałoby to skalę zainteresowania przez OSP takimi naborami. Tak że zwracamy się tutaj z taką prośbą i apelem, aby jednak rozważyć taką opcję, żeby w ramach już istniejących naborów, w ramach istniejących środków, zorganizować dedykowany dla OSP.

W tym punkcie dziękuję. Zamykam punkt pierwszy.

Przechodzimy do punktu drugiego: informacja na temat możliwości finansowego wsparcia działań obywatelskich OSP.

Rozpoczniemy od informacji pana Piotra Steca w imieniu pani minister Agnieszki Buczyńskiej. Pana Piotra Steca, który jest głównym kierownikiem projektu  w Departamencie Społeczeństwa Obywatelskiego KPRM. Bardzo proszę.

Główny kierownik projektu w departamencie KPRM Piotr Stec:
Panie przewodniczący, szanowni państwo, dziękuję za głos. Mam przygotowane bardzo precyzyjne zestawienie, tak jak wspominałem prawie 230 dotacji, które zostały przyznane z bardzo różnych programów, które są w zarządzie NIW – Centrum Rozwoju Społeczeństwa Obywatelskiego. Nie będę omawiał wszystkich. Przekażę państwu skróconą informację, ale oczywiście prześlę do pana przewodniczącego, pełne zestawienie, więc będziecie państwo mogli zapoznać się, gdzie, jak i w jakim zakresie te działania były realizowane. Opowiem o kilku programach, z których przyznawane są środki razem z bardzo konkretnymi przykładami, żeby można było zobrazować na co te środki są wydatkowane.

Program Rozwoju Organizacji Obywatelskich, tzw. PROO, obejmuje kilka priorytetów, z których korzystają OSP, m.in. priorytet 1a, związany z rozwojem instytucjonalnym organizacji pozarządowych. Przykładowo, OSP w Chęcinach otrzymała w 2023 r. dotację 360 tys. zł na rozwijanie projektu pod tytułem „Stabilne podstawy funkcjonowania OSP poprzez rozwój misyjny i instytucjonalny”. W ramach tego projektu wspierane były m.in. organizacja ćwiczeń i szkoleń dla druhów, doposażenie OSP, aktywizacja młodzieżowej drużyny, a także remont siedziby OSP.

Priorytet piąty to taki priorytet, który obejmuje pomoc doraźną w trudnych sytuacjach, udział w różnego rodzaju konferencjach, wydarzeniach, a także bycie członkiem międzynarodowych podmiotów, międzynarodowych organizacji. Na przykład OSP  w Nietuszynie otrzymała dotację 10 tys. zł na remont strażnicy OSP Nietuszyna. Dotacja została przeznaczona na remont instalacji elektrycznej po awarii, której przyczyną było zwarcie i w wyniku tego należało ją wymienić. Tak że na takie coś również można było otrzymać dotacje z priorytetu piątego, w PROO.

Program FIO, o którym wspominał pan poseł, obejmuje różne działania społeczne i obywatelskie. Jest to jeden z większych programów realizowanych w ramach NIW, obejmujący edukację obywatelską, wolontariacką, wspieranie dialogu obywatelskiego, procesów konsultacyjnych oraz budowanie potencjału organizacji itd. Na przykład, OSP w Biesowicach otrzymała dotację 147 tys. zł na realizację zadania „Szkoła Liderów MDP”, w ramach którego aktywizowano młodzież w zakresie postaw patriotycznych, postaw prospołecznych oraz niesienia pomocy słabszym, poszkodowanym. Były prowadzone działania integracyjne MDP w Biesowicach. Były również...

Przewodniczący poseł Bartosz Romowicz (Polska2050-TD):
Przepraszam, że wejdę w słowo. Prosiłbym, żebyśmy nie mieli tak szczegółowej  informacji.

Główny kierownik projektu w departamencie KPRM Piotr Stec:
Krócej, jasne.

Przewodniczący poseł Bartosz Romowicz (Polska2050-TD):
Myślę, że bardziej chodziłoby nam o skalę, jaka to była kwota globalnie, w jakim okresie tych 240 projektów? Z racji tego, że jeżeli ta informacja będzie przesłana Komisji, to każdy z posłów będzie się mógł z nią zapoznać szczegółowo.

Główny kierownik projektu w departamencie KPRM Piotr Stec:
Oczywiście. W ciągu ostatnich sześciu lat, w ramach jedenastu dostępnych programów, przyznano 227 dotacji na łączną kwotę prawie 1,5 mld zł. Kwoty te wahają się od kilku tysięcy do 360 tys. zł, tak jak państwu wspominałem. W zależności od kreatywności i otwartego myślenia OSP, na co otrzymywały środki, ale od różnego rodzaju wydarzeń, zakupów, częściowo też doposażenia OSP, poza tymi stricte związanymi z działalnością pożarniczą. Gdzieś tam była potrzebna nawet pralka, co nie wchodzi w system MSWiA, po różnego rodzaju wzmacnianie liderów tych organizacji, kompetencje miękkie, umiejętności zarządcze itd. Zatem obszar działania OSP był bardzo szeroki.

Co ważne, te OSP bardzo często uczestniczyły w różnego rodzaju szkoleniach, warsztatach, które NIW organizował. Dzięki temu wzmacniały swoje kompetencje do poruszania się na rynku dotacyjnym, może tak nieładnie to brzmi, ale budowały swój potencjał do tego, żeby lepiej potrafić pozyskiwać dotacje i móc realizować więcej działań. Wsparcie to było bardzo różnorodne i szerokie

Przewodniczący poseł Bartosz Romowicz (Polska2050-TD):
Dziękuję bardzo. Czy w tym punkcie przedstawiciel MSWiA, bądź pan komendant chciałby zabrać głos? Panie komendancie, bardzo proszę.

Zastępca Komendanta Głównego PSP bryg. Grzegorz Szyszko:
Jeżeli chodzi o działania i wsparcie OSP w tych działaniach obywatelskich, tutaj wspieramy jednostki w zakresie Ogólnopolskiego Turnieju Wiedzy Pożarniczej. W tej chwili na poziomie powiatowym każdy oddział powiatowy, każda komenda powiatowa mogła przeznaczyć na Turniej Wiedzy Pożarniczej 2 tys. zł. Każdy oddział wojewódzki otrzymał również 3 tys. zł. Razem to jest ponad 600 tys. zł wsparcia w zakresie Turnieju Wiedzy Pożarniczej. ZOSP RP występował również do nas o wsparcie centralnych konkursów plastycznych i konkursu „Najlepsi z najlepszych”, który również dofinansowaliśmy w kwotach 300 tys. zł, o których wcześniej rozmawialiśmy i przeglądu orkiestr razem. Takie wsparcie się odbywa. Jako PSP prowadzimy działania, jeżeli chodzi o nasze salki dydaktyczne dla dzieci i młodzieży, tutaj również współpracujemy z OSP przy różnego rodzaju festynach – wspólne działania w kierunku działań obywatelskich. Na pewno wspieramy już nie tylko finansowo OSP, ale wspieramy w trakcie realizacji tych przedsięwzięć. Dziękuję bardzo.

Przewodniczący poseł Bartosz Romowicz (Polska2050-TD):
Dziękuję bardzo.

Czy pani Joanna Jarosińska z ZOSP RP chce zabrać głos w tym punkcie? Bardzo proszę.

Kierownik działu Biura Zarządu Głównego ZOSP RP Joanna Jarosińska:
Jeżeli mogłabym dodać, szanowni państwo, to rzeczywiście OSP występują jako podmioty w wielu konkursach i przygotowują bardzo dużo wniosków. Wiadomo, że tryb konkursowy jest dosyć specyficznym trybem i powiedzmy, że tylko niewielka część wnioskodawców dostaje dofinansowania. Tak jak tutaj wspomniano, jeżeli chodzi o 227 projektów na przestrzeni sześciu lat, to trzeba też wspomnieć, że mamy 16 tys. jednostek OSP, więc generalnie, jest to znikoma skala dofinansowania w ramach tych programów.

Generalnie, jeżeli chodzi o takie wsparcie inicjatyw obywatelskich w OSP, rzeczywiście tutaj powinno być szersze wsparcie. NIW realizuje wiele programów skierowanych bezpośrednio do związków harcerskich, do izb rzemieślniczych, skierowanych również do wolontariatu, więc dobrze byłoby, gdybyśmy spróbowali podjąć właśnie, tak jak już pan przewodniczący wspomniał, jakieś pilotażowe zadania takich projektów, które byłyby skierowane bezpośrednio do OSP. Wydaje mi się, że skala problemu jest na tyle duża, że warto się nią po prostu systemowo zainteresować. Zatem, jeżeli harcerze mają swoje dofinansowanie i mogą w ramach tego programu składać wnioski, to uważam, że ochotnicy ze straży pożarnych również zasługują na takie dofinansowanie. Więc można byłoby im to umożliwić. Wiadomo, rzeczywiście tutaj też występuje konkurs. Jednak wydaje mi się, że na tyle prowadzimy w ramach związku przygotowanie liderów OSP. W ramach środków norweskich prowadziliśmy takie projekty, że OSP stają się coraz silniejszym potencjałem również w tym zakresie. Myślę, że jeżeli tylko damy im taką możliwość, będą występować w konkursach i myślę, że będą mieć większą szansę na zdobycie środków na realizację tych inicjatyw. Dziękuję bardzo.

Przewodniczący poseł Bartosz Romowicz (Polska2050-TD):
Dziękuję bardzo.

Pan Piotr Stec, bardzo proszę.

Główny kierownik projektu w departamencie KPRM Piotr Stec:
Tak, odpowiadając na pytanie pana przewodniczącego, to oczywiście jest decyzja Sejmu, jak jest alokacja przesuwana.

Przewodniczący poseł Bartosz Romowicz (Polska2050-TD):
Kto ustala priorytety?

Główny kierownik projektu w departamencie KPRM Piotr Stec:
Natomiast priorytety, wszystkie, które były przygotowywane w ramach NIW są zawsze dyskutowane ze środowiskiem. Przygotowywany jest wtedy program skrojony pod potrzeby, a później na podstawie tego programu jest ogłaszany konkurs, z którego można korzystać, aby uzyskać dofinansowanie. Zgadzam się z...

Przewodniczący poseł Bartosz Romowicz (Polska2050-TD):
Chciałbym, żebyśmy to usłyszeli, żeby to wybrzmiało. Jak rozumiem, pani minister decyduje o tym, jakie priorytety w ramach przyznanych przez Sejm środków są ustalane, czy jest to decyzja Sejmu?

Główny kierownik projektu w departamencie KPRM Piotr Stec:
To jest decyzja rady NIW i oczywiście dyrekcji. Natomiast wszystkie programy były przygotowywane ze środowiskiem, do którego te środki miały trafiać, tak żeby one były, wiecie państwo, jak najlepiej przygotowane pod potrzeby, które są. Taka procedura była prowadzona przy wszystkich programach. Myślę, że tutaj też taka procedura mogłaby być zastosowana. Tylko musiałaby być decyzja Sejmu, żeby tę alokację środków po prostu zwiększyć dla NIW-u, a pewnie byłaby taka możliwość.

Chciałem jeszcze zauważyć, bo pani wspomniała o programach dla harcerzy czy dla rzemieślników. Program dla rzemieślników jest dosyć specyficzny, dlatego że pieniądze na niego idą z ministerstwa – kiedyś rozwoju, a teraz Ministerstwa Funduszy i Polityki Regionalnej – na podstawie dwustronnej umowy porozumienia. Ministerstwo przekazuje do NIW-u środki, a NIW operacjonalizuje cały konkurs i przyznawanie grantów, rozliczanie itd. Dla ministerstwa to i za małe środki i zbyt trudny proces, taki rozproszony, a NIW świetnie to realizuje. Myślę, że też taka możliwość mogłaby zafunkcjonować.

Natomiast co do harcerzy, chciałem tylko zauważyć, że wcześniej zanim ROHiS wszedł do realizacji, to harcerze nie mieli nigdzie żadnych strukturalnych środków, które byłyby dla nich dedykowane i cyklicznie przyznawane. OSP, przynajmniej na część związaną z pożarnictwem, mogą jednak pewne środki i sprzęt pozyskiwać. Natomiast absolutnie, tak jak pani wspomniała, trzeba wzmacniać pozostałe funkcje, które są w ramach OSP. Tutaj jest na pewno taka możliwość i są zasoby do tego.

Przewodniczący poseł Bartosz Romowicz (Polska2050-TD):
Dziękuję bardzo.

Otwieram dyskusję.

Bardzo proszę, pan poseł Zbigniew Chmielowiec.

Poseł Zbigniew Chmielowiec (PiS) – spoza składu podkomisji:
Mam jeszcze takie pytanie, idąc tokiem myślenia na początku pana przewodniczącego. Jest taka sytuacja, że w ministerstwie kultury zawsze na koniec roku ogłaszane są konkursy, na przykład zabytki, czasopisma, infrastrukturę domów kultury, sprzęt itp. Czy tam ewentualnie, bo chyba dobrze zrozumiałem, nie dzisiaj, tylko na końcu roku, nie mogłaby się tak pojawić jakaś dodatkowa, nie wiem, jak to powiedzieć, dziedzina, żeby można było finansować ewentualnie orkiestry młodzieżowe? Jak zrozumiałem pana przewodniczącego, wtedy czyja to jest decyzja o rozszerzenie całego zakresu ewentualnych dofinansowań?

Przewodniczący poseł Bartosz Romowicz (Polska2050-TD):
Dziękuję bardzo.

Za chwilę będę udzielał głosu gościom.

Bardzo proszę, pan poseł Tomaszewski.

Poseł Tadeusz Tomaszewski (Lewica):
Chciałem zapytać pana dyrektora, jak w tym roku jest z kwestią konkursów? Czy one już w ubiegłym roku były ogłoszone i teraz trwa nabór? Czy z tegorocznego budżetu? Jakie projekty są ogłaszane, będą ogłaszane itd.? Na jaką kwotę?

Główny kierownik projektu w departamencie KPRM Piotr Stec:
Jestem przewodniczącym Rady NIW, nie dyrektorem, więc z tego poziomu mogę panu tej informacji udzielić. W tym roku NIW przyznał i przyzna, bo część konkursów jeszcze jest w trakcie, około 250 mln zł, na 11 typów programów, które są adresowane w NIW.  Te kwoty, spora część z nich już została przyznana, bo część tych konkursów była rozstrzygnięta jeszcze w grudniu albo częściowo też w listopadzie, styczniu. Natomiast część jest jeszcze w fazie aplikowania i rozstrzygania. Pewnie w najbliższym czasie będą również przyznawane. Tak że to jest kwota tegoroczna, całościowa.

Poseł Zbigniew Chmielowiec (PiS) – spoza składu podkomisji:
Ale wszystkie konkursy są już zamknięte?

Główny kierownik projektu w departamencie KPRM Piotr Stec:
Większość z nich tak.

Przewodniczący poseł Bartosz Romowicz (Polska2050-TD):
Dziękuję bardzo.

Chciałbym zwrócić uwagę na jedną rzecz, że mamy około 40 wniosków rocznie z FIO, NIW. To jest promil, jeśli chodzi pewnie o wszystkie wnioski.

Dlaczego pytam o to, kto o tym decyduje? Wydaje mi się, że decyzyjność w zakresie wydzielania odrębnych naborów zarówno w ministerstwie kultury, jak i w KPRM oraz u pani minister społeczeństwa obywatelskiego jest na poziomie ministrów. Jeżeli będzie wola pana ministra Sienkiewicza, czy jego następcy oraz pani minister Buczyńskiej, żeby takie nabory w kolejnych ogłaszanych naborach, z tej samej puli środków wydzielić, to się da zrealizować. To jest tylko kwestia dobrej woli.

Natomiast nie wiązałbym tego i nie chciałbym, żebyśmy to wiązali ze zwiększeniem alokacji środków przez Sejm, bo to będzie bardzo trudne do zrealizowania. Zatem zwracaliśmy się z apelem i prośbą, żeby rozważyć zarówno w KPRM u pani minister  Buczyńskiej, jak i w MKiDN, aby faktycznie przyjąć to w tych naborach. Ale z drugiej strony pamiętajmy, żeby nie wykluczyć OSP z innych naborów, bo nie chciałbym, żebyśmy zrobili sztuczne przeniesienie środków. Może być tak, że wydzielimy odrębny nabór i wyłączymy z pozostałych naborów jednostki OSP i okaże się, że kwota w naborze specjalnym dla OSP okaże się niższa niż w normalnych naborach, gdyby startowali, żebyśmy nie wylali dziecka z kąpielą.

Bardzo proszę, pan dyrektor Mateusz Adamkowski, dyrektor Departamentu  Mecenatu Państwa w MKiDN i potem jeszcze pan Piotr Stec, w takiej kolejności.

Dyrektor departamentu MKiDN Mateusz Adamkowski:
Bardzo proszę. Jeżeli chodzi o podział merytoryczny w ramach programów ministra, zwracam uwagę na to, że podziały pomiędzy programami są dokonywane ze względu na rodzaj działań, które dany program obejmuje, a nie na podmioty, które mogą ubiegać się o dofinansowanie w ramach danego programu.

Jeżeli chodzi o sam budżet programu „Infrastruktura kultury” na 2024 r., to jest kwota wykraczająca ponad 32 mln zł. W ramach tej kwoty, oczywiście, finansowane są również zadania realizowane przez orkiestry dęte OSP.

Zwracam również uwagę na ograniczoną pulę środków. Wydzielenie tych środków z ogólnego programu w niczym nie pomoże, bo możemy jedynie oszacować, ile tych środków, jaka jest chłonność na poziomie wniosków składanych przez orkiestrę. Jednak to nie pomnoży środków, które są ogólnie dostępne w puli. A podmiotów zainteresowanych finansowaniem poprzez programy ministra realizowanych przez MKiDN są tysiące.

Przewodniczący poseł Bartosz Romowicz (Polska2050-TD):
Dziękuję bardzo.

Pan Piotr Stec.

Główny kierownik projektu w departamencie KPRM Piotr Stec:
Myślę nad stroną formalno-prawną, bo wydaje mi się, że samo wydzielenie w ministerstwie kultury podmiotowo konkursu dla OSP mogłoby być bardzo trudne, bo konkursy rządzą się swoimi zasadami. Odebranie możliwości aplikowania innym podmiotom, które mają status organizacji pozarządowych, z ustawy o pożytku publicznym myślę, że byłoby dosyć trudnym rozwiązaniem. W ramach NIW to jest realizowane w ten sposób, że to po pierwsze, chodzi na innej ustawie, bo na ustawie o NIW. Po drugie, tak jak udało się zorganizować specjalne, dedykowane programy, czy dla harcerzy, czy dla izb rzemieślniczych, podobna możliwość wydaje mi się możliwa również dla OSP.

Natomiast mówię, że to wiązałoby się z tym, że środki do NIW jakoś musiałyby napłynąć. Pomagamy NIW w całej procedurze realizacji tych rzeczy. Ponieważ NIW jest agencją rządową, a nie ministerstwem, to jest trochę mniej formalności. Mówiąc prostym językiem, procedury mogą być trochę delikatniejsze, mniej dokumentacji niż to jest potrzebne w przypadku ministerstw. Dlatego podsuwam państwu ten kierunek, ale to oczywiście jest decyzja zarówno państwa, jak i pomiędzy ministerstwami.

Przewodniczący poseł Bartosz Romowicz (Polska2050-TD):
Dziękuję bardzo.

Krótki komentarz. Myślę, że to kwestia nie wykluczania, bo w ministerstwie kultury, jeżeli mamy nabór „Infrastruktury kultury”, to samorządy składają wnioski z reguły na duże projekty, które realizują. Jeżeli wójt, burmistrz, prezydent miasta, który ma strażacką orkiestrę dętą, mimo nawet ogromnej sympatii do orkiestry, mimo wsparcia tej orkiestry, miałby do wyboru złożyć jeden wniosek w ramach naboru „Infrastruktury kultury”, albo na przykład na remont jakiejś instytucji kultury czy doposażenie jej w sprzęt, a doposażenie orkiestry dętej, zawsze wybierze ten pierwszy wniosek. Wydaje mi się, że nie da się zrealizować wszystkich interesów jednym naborem w ramach naborów, które organizuje ministerstwo kultury.

Czy pan dyrektor się zgłasza?

Dyrektor departamentu MKiDN Mateusz Adamkowski:
Tak, jeżeli mogę, mogę ad vocem trochę do tego, co powiedział pan przewodniczący przed chwilą. Jeżeli chodzi o program „Infrastruktura kultury”, wnioski składają podmioty, które mają osobowość prawną. Czyli one nie są składane za pośrednictwem samorządu. Składa je podmiot, który ubiega się o finansowanie, czyli w tym przypadku OSP w danej miejscowości.

Przewodniczący poseł Bartosz Romowicz (Polska2050-TD):
Tak, ale jestem samorządowcem z dziesięcioletnim stażem i praktyka rozstrzygania naborów jest taka, że jeszcze nie widziałem naboru, w którym z jednej gminy będą złożone dwa wnioski i dwa wnioski uzyskają dofinansowanie w jednym przypadku. Raczej to jest niepraktykowane od wielu, wielu lat. Zatem panie dyrektorze, sama potencjalna możliwość złożenia wniosku przez organizacje pozarządowe, jaką jest OSP, jest oczywista. Natomiast wiemy, że jeżeli będzie wniosek samorządu, i organizacji z tego samego miasta i z tej samej gminy przykładowo, to oba nie uzyskają dofinansowania. Myślę, że tak jest. Bardzo proszę.

Dyrektor departamentu MKiDN Mateusz Adamkowski:
Nie. Jest wprost proporcjonalnie przeciwnie. Komisja oceniająca wniosek, patrzy na wniosek. Oczywiście w pewnych zakresach ma znaczenie pochodzenie tego wniosku, ale to się nie odnosi. To znaczy, nie jest to robione w taki sposób, że wnioski są dzielone, nie wiem, na gminy, powiaty, województwa, niezależnie od tego, którego rzędu podział administracyjny kraju przyjmiemy i że w tym zakresie są dokonywane jakieś wybory. Jest mnóstwo przypadków, gdzie w ramach jednej gminy jest finansowany więcej niż jeden wniosek. Nawet podejrzewam, że zdarzają się takie przykłady, że jest ich całkiem sporo.

Przewodniczący poseł Bartosz Romowicz (Polska2050-TD):
Panie dyrektorze, co do zasady ma pan rację. Natomiast poświęcę czas, aby przedstawić państwu informację, że w ostatnich ośmiu latach nie było sytuacji w naborze w ministerstwie kultury, w programie „Infrastruktura kultury”, żeby dwa wnioski z jednej okolicy, tak mówiąc kolokwialnie, znalazły dofinansowanie. Nie mówię tego dlatego, że jakkolwiek odbiera pan to jako żal w stosunku do komisji oceniającej i nie twierdzę, że to jest jednym z kryteriów, natomiast praktyka tak pokazuje. Co więcej, pan dobrze wie o tym, że w ministerstwie kultury w tych naborach jest wielokrotnie więcej wniosków niż przyznanych dotacji, a dotacje są dużo niższe niż te oczekiwane. Oczywiście samorządy i inne wnioskujące podmioty chciałyby, żeby środki były dużo większe. Natomiast praktyka pokazuje to, co ja mówię, przy całym obiektywizmie oceny wszystkich wniosków.

Pani Iwona Chudzik zgłaszała się, bardzo proszę.

Główny specjalista w departamencie MSWiA Iwona Chudzik:
Dziękuję bardzo, panie przewodniczący. Właściwie tylko tak słowem komentarza, bo status OSP jest w dualizmie, oczywiście zauważyliśmy to. Uważam, że pozwala im to korzystać z wielu źródeł, o czym pan wspomniał wcześniej. Trzeba zauważyć, że poziom centralny, który daje te dotacje, czyli ministerstwa, jest o tyle trudny, że jednostki mają obowiązek wpisu do KRS, ponieważ dotacja zgodnie z ustawą o finansach publicznych powinna być rozliczona. Dlatego jako ministerstwa mamy pewne obwarowania, ale głównie wspieramy ochronę przeciwpożarową. W większości, również bierzemy pod uwagę to, co jest możliwe, czyli działalność MDP. Jednostki, które mają utworzoną MDP mogą również ubiegać się o dofinansowanie, tylko stricte na rzecz MDP, czyli na organizację obozów, wycieczek, kolonii. W tamtym roku była duża rezerwa przeznaczona dla młodzieżowych drużyn.

Tak jak mówię, są pewne obwarowania z poziomu centralnego, o których tutaj już mówiliśmy. Jeśli projekty znajdują się w NIW, to tylko z dobrej woli może to ułatwić proces, gdyż to też są, zwykli ludzie, którzy pracują jednocześnie i mogliby tylko w jakiś transparentny sposób informować o tym, jak można pozyskać dofinansowania. Tyle z mojej strony. Dziękuję.

Przewodniczący poseł Bartosz Romowicz (Polska2050-TD):
Dziękuję bardzo.

Czy ktoś z państwa posłów chciałby zabrać głos w tym punkcie?

Czy ktoś z gości jeszcze? Nie widzę.

Na zakończenie dzisiejszego posiedzenia chciałbym krótko podsumować i zaapelować zarówno do ministerstwa kultury, jak i do pani minister do spraw społeczeństwa obywatelskiego, abyście państwo jednak rozważyli możliwość zwiększenia szans jednostek OSP na uzyskanie dofinansowania działalności szeroko pojętej kulturalnej, nie ograniczając się tylko do orkiestr, ale mając z tyłu głowy to, że to głównie orkiestry. Jednak, jeżeli to w ministerstwie kultury może być trudne, to w KPRM u pani minister Buczyńskiej, aby jednak rozważyć przy kolejnych naborach taki dedykowany nabór. Nawet żebyśmy pilotażowo sprawdzili, jaki będzie poziom zainteresowania takim wnioskiem. Uważam, że będzie bardzo duży, bo jeżeli jednostki OSP statystycznie widzą, że przechodzi co setny wniosek, to często nie składają tego wniosku z racji trudności jego przygotowania. Nie oszukujmy się, to też wymaga poświęcenia czasu i umiejętności, co niekoniecznie zawsze idzie w parze w jednostkach i po prostu odpuszczają. Natomiast jeżeli będzie nabór dedykowany, to dopiero wtedy myślę, że zobaczymy skalę zainteresowania jednostek OSP środkami z NIW.

Czy ktoś z państwa chciałby zabrać głos? Nie widzę. W związku z tym dziękuję  państwu za przybycie.

Zamykam posiedzenie podkomisji stałej do spraw rozwoju i promocji Ochotniczych Straży Pożarnych. Dziękuję za przybycie.