Komisje:

Mówcy:

Komisja Cyfryzacji, Innowacyjności i Nowoczesnych Technologii, obradująca pod przewodnictwem posła Bartłomieja Pejo (Konfederacja), przewodniczącego Komisji, zrealizowała następujący porządek dzienny:

– rozpatrzenie uchwały Senatu w sprawie ustawy o zmianie ustawy o ochronie praw nabywcy lokalu mieszkalnego lub domu jednorodzinnego oraz Deweloperskim Funduszu Gwarancyjnym (druk nr 2782),

– rozpatrzenie i zaopiniowanie dla Komisji do Spraw Kontroli Państwowej sprawozdania z działalności Najwyższej Izby Kontroli w 2025 roku (druk nr 2752) w zakresie działania Komisji.

W posiedzeniu udział wzięli: Michał Gramatyka sekretarz stanu w Ministerstwie Cyfryzacji oraz Dariusz Łubian p.o. wicedyrektora Departamentu Spójności i Infrastruktury Najwyższej Izby Kontroli.

W posiedzeniu udział wzięli pracownicy Kancelarii Sejmu: Jakub Konecki, Ziemowit Uździcki i Jakub Stefański – z sekretariatu Komisji w Biurze Komisji Sejmowych; Adam Niewęgłowski i Ewelina Roguska – legislatorzy z Biura Legislacyjnego.

Przewodniczący poseł Bartłomiej Pejo (Konfederacja):
Dzień dobry. Witam państwa.

Otwieram posiedzenie Komisji Cyfryzacji, Innowacyjności i Nowoczesnych Technologii. Stwierdzam jednocześnie kworum.

Witam panie i panów posłów. Witam pana ministra Michała Gramatykę, sekretarza stanu w Ministerstwie Cyfryzacji. Witam pana Dariusza Łubiana, pełniącego obowiązki wicedyrektora Departamentu Spójności i Infrastruktury w Najwyższej Izbie Kontroli.

Porządek dzisiejszego posiedzenia przewiduje w punkcie pierwszym rozpatrzenie uchwały Senatu w sprawie ustawy o zmianie ustawy o ochronie praw nabywcy lokalu mieszkalnego lub domu jednorodzinnego oraz Deweloperskim Funduszu Gwarancyjnym (druk nr 2782). W punkcie drugim jest rozpatrzenie i zaopiniowanie dla Komisji do Spraw Kontroli Państwowej sprawozdania z działalności Najwyższej Izby Kontroli w 2025 r. w zakresie działania naszej Komisji (druk nr 2752).

Czy są uwagi do porządku obrad? Nie widzę, zatem przechodzimy do rozpatrzenia punktu pierwszego porządku dziennego.

Informuję państwa, że marszałek Sejmu 9 lipca bieżącego roku skierował uchwałę Senatu Rzeczypospolitej Polskiej w sprawie ustawy o zmianie ustawy o ochronie praw nabywcy lokalu mieszkalnego lub domu jednorodzinnego oraz Deweloperskim Funduszu Gwarancyjnym. To jest druk nr 2782. Senat zgłosił trzy poprawki. Oczywiście wszystkie te trzy poprawki macie państwo w materiałach wysłanych z sekretariatu Komisji. Myślę, że nie ma potrzeby, aby je przedstawiać w pełni. Oczywiście bardzo proszę o stanowisko rządu do każdej poprawki.

Panie ministrze.

Poseł Dariusz Stefaniuk (PiS):
Możesz coś powiedzieć.

Sekretarz stanu w Ministerstwie Cyfryzacji Michał Gramatyka:
Z przyjemnością.

Poseł Grzegorz Napieralski (KO):
Tego oczekujemy.

Sekretarz stanu w MC Michał Gramatyka:
Bardzo dziękuję.

Jak państwo pamiętają, kiedy pracowaliśmy nad tym projektem w Sejmie, na ostatnim posiedzeniu Komisji państwo legislatorzy zwrócili uwagę na konieczność przyjęcia jednej poprawki. To znaczy, sankcja wskazująca na naruszenie interesów konkurencji i konsumentów była powielona dwukrotnie. Wtedy zobowiązałem się, że taka poprawka zostanie przeprocedowana na etapie senackim. To jest trzecia z poprawek Senatu. Pierwsze dwie mają charakter redakcyjno-legislacyjny.  Myślę, że powinniśmy poprosić państwa legislatorów o takie rekomendacje co do przyjęcia ich bądź odrzucenia. Natomiast trzecia poprawka stanowi realizację obietnicy, którą podjąłem wobec Wysokiej Komisji na etapie prac sejmowych. Dziękuję.

Przewodniczący poseł Bartłomiej Pejo (Konfederacja):
Bardzo dziękuję.

Oczywiście też zamierzałem zapytać o stanowisko Biura Legislacyjnego. Bardzo proszę o wyrażenie swojej opinii.

Legislator Adam Niewęgłowski:
Szanowna Komisjo, dziękuję za udzielenie głosu.

Co do poprawki nr 1, bo rozumiem, że będziemy ją głosowali jako pierwszą, Biuro Legislacyjne proponuje, aby rekomendacja Komisji była negatywna.

Senat chciał usunąć pewną nieścisłość, nazwijmy to, redakcyjną, natomiast poprzez pewnego rodzaju – oczywiście niezamierzoną – pomyłkę, gdyby wprowadzić poprawkę Senatu tak, jak ona została sformułowana, to mielibyśmy dwie kropki na końcu. Zamienianie pewnej wątpliwości, która jest czysto teoretyczna, na jednak techniczny błąd jest niewskazane, więc Biuro Legislacyjne proponuje zarekomendować poprawkę nr 1 negatywnie, odrzucić ją. Dziękuję.

Przewodniczący poseł Bartłomiej Pejo (Konfederacja):
OK. Dziękuję bardzo.

Czy ktoś chciałby zabrać głos w sprawie poprawki nr 1? Nie. Rozumiem, że… Czy jest sprzeciw wobec odrzucenia poprawki nr 1?

Poseł Grzegorz Napieralski (KO):
Żebyśmy ją odrzucili?

Przewodniczący poseł Bartłomiej Pejo (Konfederacja):
Tak. Zgodnie z rekomendacją. Proponuję to zgodnie z rekomendacją Biura Legislacyjnego.

Zatem jeszcze raz zapytam: Czy jest sprzeciw wobec odrzucenia poprawki nr 1? Nie widzę. Zatem stwierdzam, że Komisja odrzuciła poprawkę nr 1.

Poprawka nr 2. Panie ministrze, rozumiem, że już się pan wypowiedział. Biuro Legislacyjne jest bez uwag. Czy jest sprzeciw wobec przyjęcia poprawki nr 2? Stwierdzam, że Komisja przyjęła poprawkę nr 2, rozpatrzyła poprawkę nr 2.

Poprawka nr 3. Pan minister, w poprawce nr 3? Bardzo proszę. Jest rekomendacja za przyjęciem.

Poseł Dariusz Stefaniuk (PiS):
Możesz coś o niej powiedzieć?

Sekretarz stanu w MC Michał Gramatyka:
Szanowny panie pośle, już to mówiłem.

Poprawka nr 3 stanowi realizację obietnicy, którą podjąłem wobec państwa na ostatnim posiedzeniu Komisji, jeszcze na sejmowym etapie prac. Tam państwo legislatorzy zwrócili uwagę na to, że sankcja jest powtórzona dwukrotnie i że wystarczy jedna sankcja, żeby niepublikowanie danych w określonym formacie było uznane za sprzeczne z interesami konkurencji i konsumentów. Jako że byliśmy już na etapie drugiego czytania i nie było możliwości modyfikacji treści tej ustawy, w związku z tym zobowiązałem się, że dowieziemy tę poprawkę w Senacie, co niniejszym się stało.

Przewodniczący poseł Bartłomiej Pejo (Konfederacja):
Bardzo dziękuję.

Czy Biuro Legislacyjne bez uwag?

Legislator Adam Niewęgłowski:
Bez uwag.

Przewodniczący poseł Bartłomiej Pejo (Konfederacja):
Bardzo dziękuję.

Czy jest sprzeciw wobec przyjęcia poprawki nr 3? Stwierdzam, że Komisja rozpatrzyła poprawkę nr 3.

Po rozpatrzeniu wszystkich poprawek pozostał nam wybór posła sprawozdawcy, który przedstawi sprawozdanie Komisji na posiedzeniu plenarnym Sejmu. Proponuję, aby sprawozdawcą został pan poseł Łukasz Osmalak. Czy pan poseł wyraża zgodę? Wyraża. Czy jest sprzeciw wobec kandydatury pana posła Łukasza Osmalaka? Nie widzę.

Poseł Grzegorz Napieralski (KO):
Może niech coś opowie o sobie.

Przewodniczący poseł Bartłomiej Pejo (Konfederacja):
To opowie w kuluarach.

Wobec niezgłoszenia sprzeciwu stwierdzam, że Komisja wybrała pana posła Łukasza Osmalaka na sprawozdawcę Komisji.

Przechodzimy do drugiego punktu porządku dziennego. Zgodnie z art. 126 ust. 4 regulaminu Sejmu marszałek Sejmu skierował 1 lipca bieżącego roku przedstawione przez prezesa Najwyższej Izby Kontroli sprawozdanie z działalności Najwyższej Izby Kontroli w 2025 r. (druk nr 2752) do Komisji do Spraw Kontroli Państwowej w celu rozpatrzenia i zaopiniowania. Jednocześnie marszałek Sejmu skierował to sprawozdanie do pozostałych komisji sejmowych w celu rozpatrzenia w swoim zakresie działania oraz przedstawienia do 17 lipca 2026 r. uwag i wniosków do Komisji do Spraw Kontroli Państwowej.

Bardzo proszę przedstawiciela Najwyższej Izby Kontroli, pana dyrektora Dariusza Łubiana o zabranie głosu w tym punkcie. Bardzo proszę, panie dyrektorze.

Pełniący obowiązki wicedyrektora Departamentu Spójności i Infrastruktury Najwyższej Izby Kontroli Dariusz Łubian:
Dziękuję, panie przewodniczący.

Szanowni państwo, jak co roku mam przyjemność przedstawić Wysokiej Komisji sprawozdanie z działalności NIK. W sprawozdaniu znajdą państwo informacje o działalności kontrolnej, jej rezultatach, dane ogólne o skali kontroli NIK, informacje o współpracy z Sejmem, z organami państwa, ze społeczeństwem, informacje o organizacji wewnętrznej. Przeszliśmy reorganizację i od nowego roku NIK jest już w nowej strukturze organizacyjnej. Znajdą tam także państwo informacje o wykonaniu budżetu NIK w 2025 r. W załącznikach są dane o kontrolach wykonania budżetu państwa, wykaz planowych kontroli zakończonych w 2025 r. i wykaz doraźnych kontroli zakończonych w 2025 r.

Najwyższa Izba Kontroli w 2025 r. zrealizowała 1472 kontrole w jednostkach. W wystąpieniach sformułowano 5464 wnioski pokontrolne, z których 86% zostało przyjętych do realizacji lub zrealizowanych. Mówię o tym dlatego, że jest to postęp w porównaniu do poprzedniego roku. Wtedy ten wskaźnik realizacji wniosków wynosił siedemdziesiąt parę procent. Przedstawiciele NIK uczestniczyli w 565 posiedzeniach komisji sejmowych. NIK zrealizowała 11 tematów spośród propozycji tematów zgłoszonych przez komisje sejmowe, w tym m.in. kontrolę dotyczącą zapewnienia powszechnego dostępu do internetu szerokopasmowego w ramach programu „Fundusze europejskie na rozwój cyfrowy”.

W ubiegłym roku NIK sformułowała 62 wnioski de lege ferenda, skierowała 165 zawiadomień o podejrzeniu przestępstw lub wykroczeń, a także 85 zawiadomień o naruszeniu dyscypliny finansów publicznych. Do NIK wpłynęło łącznie blisko 7 tys. skarg, wniosków i wniosków o przeprowadzenie kontroli oraz 642 wnioski o udostępnienie informacji publicznej. Korzyści finansowe, to jest suma kwot, które zostały lub zostaną pozyskane lub zaoszczędzone w wyniku kontroli NIK, wyniosły 17 mln zł. Teraz może kilka słów o kontrolach w zakresie zainteresowania państwa Komisji. W ramach kontroli planowych NIK przeprowadziła kontrolę zapewnienia dostępu obywateli wykluczonych cyfrowo do środków publicznych, kontrolę zapewnienia bezpieczeństwa informacji oraz ciągłości działania systemów informatycznych w jednostkach samorządowych. Ta kontrola była już omawiana na posiedzeniu Wysokiej Komisji.

NIK przeprowadziła też kontrolę realizacji programu „Granty PPGR – wsparcie dzieci i wnuków byłych pracowników PGR w rozwoju cyfrowym”, kontrolę nadzoru wojewody nad realizacją zadań na szczeblu powiatowym w zakresie zadań dotyczących ewidencji gruntów i budynków, planową kontrolę modernizacji i cyfryzacji danych geodezyjnych w województwie podlaskim, a także kontrolę funkcjonowania sieci badawczej Łukasiewicz.

W ubiegłym roku zakończono trzy kontrole doraźne: powszechnie znaną kontrolę organizacji i funkcjonowania Narodowego Centrum Badań i Rozwoju i spółek powołanych przez to centrum, kontrolę realizacji celów systemu S46 i kontrolę nabywania wykorzystywania systemów informatycznych i teleinformatycznych przez wybrane lubelskie uczelnie publiczne.

Może powiem kilka słów o kontroli dotyczącej systemu S46. Ten system to jest takie narzędzie przewidziane w ustawie o krajowym systemie cyberbezpieczeństwa do zgłaszania obsługi incydentów, szacowania ryzyka, wymiany informacji o zagrożeniach między instytucjami i zespołami reagowania na incydenty bezpieczeństwa komputerowego, a także do komunikacji z sektorem prywatnym w tym zakresie. Ten system nie spełnił zakładanych celów. Kosztował sporo, bo ponad 74 mln zł. Co prawda został wdrożony w terminie przez Naukową i Akademicką Sieć Komputerową – Państwowy Instytut Badawczy, jednak nie osiągnięto celu w postaci realnego wsparcia uczestników krajowego systemu cyberbezpieczeństwa. Przyczyną był brak właściwej analizy potrzeb użytkowników przed wdrożeniem systemu. W związku z tym powstał system, w którym podstawowe mechanizmy w zakresie rekomendacji, ostrzegania przed zagrożeniami, szacowania ryzyka nie działały zgodnie z oczekiwaniami, a wykorzystanie systemu przez użytkowników było marginalne. NIK po kontroli postulowała wprowadzenie zmian funkcjonalnych w systemie, żeby ten system był bardziej użyteczny, w szczególności w zakresie przekazywania ostrzeżeń, komunikacji między uczestnikami, szacowania ryzyka obsługi zgłaszanych incydentów.

Druga taka ciekawa kontrola doraźna to dotyczyła nabywania i wykorzystywania systemów informatycznych przez wybrane lubelskie uczelnie publiczne. We wrześniu 2024 r. został odebrany zintegrowany system informatyczny do zarządzania dla Uniwersytetu Medycznego w Lublinie. Zapłacono za niego prawie 16 mln zł, jednak nie został on uruchomiony do zakończenia kontroli w październiku 2025 r. W przypadku drugiego systemu, który miał służyć do zarządzania badaniami klinicznymi, stwierdzono, że były opóźnienia w udostępnieniu środowiska informatycznego do wdrożenia systemu i do dostępu do serwerów uczelnianych, wskutek tego wydłużyła się realizacja umowy i został skrócony okres usług serwisowych i opieki powdrożeniowej.

W przypadku drugiej uczelni, Politechniki Lubelskiej, uczelnia zamówiła aplikację mobilną, która miała służyć zwiększeniu dostępności kampusu uczelni dla osób niepełnosprawnych. Zapłacono za tę aplikację 570 tys. zł, ale nie spełniała ona wymagań w zakresie postrzegalności, funkcjonalności i zrozumiałości. Oczywiście to było niezgodne z ustawą o dostępności cyfrowej. W aplikacji nie funkcjonował też moduł wyświetlający plan zajęć. Nie została ona zamieszczona w sklepach internetowych.

Przewodniczący poseł Bartłomiej Pejo (Konfederacja):
Przepraszam, panie dyrektorze. Proszę troszeczkę…

Pełniący obowiązki wicedyrektor departamentu NIK Dariusz Łubian:
Mówię krótko, już zbliżam się do końca. Ponadto w uczelniach ujawniono nieprawidłowości w zakresie zarządzania bezpieczeństwem informacji.

Kilka słów o współpracy międzynarodowej NIK w zakresie właściwości Komisji.

NIK przewodniczy podgrupie ds. e-Governmentu, która jest częścią Grupy Roboczej ds. Technologii Informacyjnych w ramach EUROSAI, czyli Europejskiej Organizacji Najwyższych Organów Kontroli. W ubiegłym roku kontrolerzy NIK brali udział w dorocznym spotkaniu grupy roboczej EUROSAI, które dotyczyło „Innowacyjnego podejścia i rozwiązań cyfrowych w kontroli zarządzania klęskami żywiołowymi”. To jest m.in. zastosowanie rozwiązań cyfrowych w zakresie zarządzania schronami, przygotowania infrastruktury krytycznej, zapewnienia ochrony obiektów infrastruktury krytycznej czy chociażby ryzyka hydrogeologicznego.

Kontrolerzy NIK uczestniczyli także w spotkaniach z przedstawicielami innych najwyższych organów kontroli, m.in. Czech, Holandii, Danii, w zakresie możliwości wykorzystania sztucznej inteligencji i analizy danych w kontroli. W listopadzie ubiegłego roku odbyło się zebranie Komitetu Kontaktowego prezesów najwyższych organów kontroli państw Unii Europejskiej i Europejskiego Trybunału Obrachunkowego, które dotyczyło konkurencyjności Unii i perspektyw jej wzmocnienia przez wzrost produktywności, innowacji i odporności. To spotkanie odbyło się z udziałem przedstawicieli Komisji Europejskiej i przedstawicieli sektora innowacyjnych technologii dla rozwoju AI.

Na zakończenie chciałbym dodać, że niedawno przesłano do państwa informację o wynikach kontroli realizacji projektu „Cyberbezpieczny samorząd”, finansowanego ze środków programu „Fundusze europejskie na rozwój cyfrowy”. Wkrótce otrzymają państwo także informację, o której już wspominałem, o zapewnieniu powszechnego dostępu do internetu szerokopasmowego w ramach programu „Fundusze europejskie na rozwój cyfrowy”.

W skrócie to jest tyle. Dziękuję za uwagę. Proszę o pozytywne zaopiniowanie.

Przewodniczący poseł Bartłomiej Pejo (Konfederacja):
Bardzo dziękuję, panie dyrektorze.

Otwieram dyskusję. Czy ktoś z państwa chciałby zabrać głos w tym punkcie? Nie widzę. Bardzo serdecznie dziękujemy. Oczywiście państwo posłowie posiadacie szczegóły. W takim razie zamykam dyskusję.

Pozostało nam jeszcze uchwalenie opinii dla Komisji do Spraw Kontroli Państwowej. Jeśli nie usłyszę sprzeciwu, uznam, że Komisja pozytywnie opiniuje powyższe sprawozdanie, nie zgłaszając do niego uwag i wniosków. Taką opinię przekażemy wówczas do Komisji do Spraw Kontroli Państwowej. Nie słyszę sprzeciwu.

Informuję, że Komisja uchwaliła opinię w powyższej sprawie. Na tym wyczerpaliśmy porządek dzienny posiedzenia Komisji. Zamykam posiedzenie Komisji. Dziękuję państwu bardzo serdecznie i życzę dobrego popołudnia.