Komisja Cyfryzacji, Innowacyjności i Nowoczesnych Technologii, obradująca pod przewodnictwem posła Dariusza Stefaniuka (PiS), zastępcy przewodniczącego Komisji, zrealizowała następujący porządek dzienny:

– informacja o kierunkach przeglądu programu polityki „Droga ku cyfrowej dekadzie” do 2030 r.;

– rozpatrzenie propozycji tematów kontroli do planu pracy Najwyższej Izby Kontroli na 2027 rok.

W posiedzeniu udział wzięli: Dariusz Standerski sekretarz stanu w Ministerstwie Cyfryzacji wraz ze współpracownikami, Tomasz Emiljan pełniący obowiązki wicedyrektor Departamentu Spójności i Infrastruktury i Paweł Gibuła pełniący obowiązki wicedyrektor Departamentu Bezpieczeństwa Narodowego Najwyższej Izby Kontroli, Dagmara Rybicka-Grzebień zastępca dyrektora Gabinetu Rzecznika Małych i Średnich Przedsiębiorstw, Michał Kanownik prezes zarządu Związku Cyfrowa Polska, Patrycja Sass-Staniszewska prezes Izby Gospodarki Elektronicznej, Wiesław Wilk przewodniczący zarządu Związku Pracodawców – Polska Chmura, dr inż. Jarosław Tworóg wiceprezes zarządu Krajowej Izby Gospodarczej Elektroniki i Telekomunikacji, Daniela Werbeniec dyrektor Forum Cyfrowego Związku Przedsiębiorców i Pracodawców, Izabela Zbonikowska ekspert Konfederacji Lewiatan, Joanna Karczewska członek Stowarzyszenia Absolwentów Elektroniki na Politechnice Warszawskiej @ELKApw oraz Amelia Skonecka przedstawiciel Forum STEM.

W posiedzeniu udział wzięli pracownicy Kancelarii Sejmu: Jakub Konecki i Magdalena Krzymowska – z sekretariatu Komisji w Biurze Komisji Sejmowych.

Przewodniczący poseł Dariusz Stefaniuk (PiS):
Dzień dobry państwu. Szanowni państwo, otwieram posiedzenie Komisji Cyfryzacji, Innowacyjności i Nowoczesnych Technologii.

Stwierdzam kworum.

Witam panie i panów posłów. Witam sekretarza stanu w Ministerstwie Cyfryzacji, pana ministra Dariusza Standerskiego, z zespołem. Witam przedstawicieli Najwyższej Izby Kontroli, pana Pawła Gibułę, pełniącego obowiązki wicedyrektora Departamentu Bezpieczeństwa Narodowego oraz pana Tomasza Emiljana, pełniącego obowiązki wicedyrektora Departamentu Spójności i Infrastruktury. Witam reprezentację Biura Rzecznika Małych i Średnich Przedsiębiorców oraz strony społecznej – Polskiego Towarzystwa Informatycznego, Konfederacji Lewiatan, Krajowej Izby Gospodarczej, Związku Cyfrowa Polska, Polskiej Izby Radiodyfuzji Cyfrowej, Izby Gospodarki Elektronicznej, Krajowej Izby Gospodarczej Elektroniki i Telekomunikacji, Związku Przedsiębiorców i Pracodawców, Związku Pracodawców Polska Chmura, Forum STEM, Fundacji Edukacja dla Rozwoju EDUKO, Stowarzyszenia @ELKApw, Forum Związków Zawodowych oraz Politechniki Warszawskiej.

Porządek dzisiejszego posiedzenia przewiduje w punkcie pierwszym rozpatrzenie informacji o kierunkach przeglądu programu polityki „Droga ku cyfrowej dekadzie” do 2030 roku, w punkcie drugim rozpatrzenie propozycji tematów kontroli do planu pracy Najwyższej Izby Kontroli na 2027 rok.

Czy są uwagi do porządku dziennego? Nie widzę. Przechodzimy zatem do rozpatrzenia punktu pierwszego porządku dziennego. Proszę pana ministra Dariusza Standerskiego o zabranie głosu. Bardzo proszę, panie ministrze.

Sekretarz stanu w Ministerstwie Cyfryzacji Dariusz Standerski:
Bardzo serdecznie dziękuję. Panie przewodniczący, Wysoka Komisjo, bardzo dziękuję za zorganizowanie tego posiedzenia, choć przyznam szczerze, że jak otrzymałem zaproszenie od Wysokiej Komisji na posiedzenie dotyczące przeglądu programu „Cyfrowa dekada”, to z jednej strony bardzo się ucieszyłem, bo to dla mnie zawsze ogromny zaszczyt przychodzić na posiedzenia Wysokiej Komisji, a z drugiej strony trochę się zestresowałem, ponieważ zacząłem myśleć, czy może Ministerstwo Cyfryzacji coś przeoczyło, jeżeli chodzi o pracę nad właśnie przeglądem „Cyfrowej dekady”. Ale na szczęście Komisja Europejska tutaj przychodzi z pomocą, ponieważ podczas posiedzenia rady „Cyfrowej dekady” 4 marca Komisja Europejska przekazała, że przesuwa harmonogram prac nad raportem przeglądu, a finalny raport, już po uwzględnieniu opinii rady „Cyfrowej dekady”, będzie gotowy wczesną jesienią, we wrześniu lub październiku. Obecnie jesteśmy w trakcie zbierania stanowisk do projektu opinii rady „Cyfrowej dekady” do raportu z przeglądu. Dodatkowo Komisja Europejska przedstawiła, że jeżeli uzna w wyniku przeglądu, że konieczna jest nowa inicjatywa legislacyjna, to takiej inicjatywy legislacyjnej należy spodziewać się w pierwszym kwartale 2027 roku. Już teraz mogę zapowiedzieć stanowisko Polski, że nie sądzi, że będzie potrzebna jakaś nowa inicjatywa legislacyjna i będzie to odradzać Komisji Europejskiej.

Równolegle toczą się po stronie Komisji Europejskiej prace nad corocznym raportem o stanie „Cyfrowej dekady”. Publikacja raportu przewidywana jest w połowie czerwca tego roku. Z zaprezentowanego projektu opinii rady „Cyfrowej Dekady”, czyli rady, w której uczestniczą wszyscy członkowie Unii Europejskiej odpowiedzialni za wykonanie tego programu, wynika, że postulowane będą nowe cele dotyczące suwerenności cyfrowej, cyberbezpieczeństwa, zielonej transformacji oraz danych w zakresie interoperacyjności, budowy przestrzeni danych lub ich dostępności na potrzeby rozwoju sztucznej inteligencji. Dodatkowo będą zmodyfikowane cele dotyczące identyfikacji elektronicznej, wykorzystywania technologii chmurowych przez przedsiębiorców, intensywności cyfrowej małych i średnich przedsiębiorstw, półprzewodników oraz technologii kwantowych.

Do usunięcia będzie proponowany wskaźnik dotyczący węzłów brzegowych oraz wyrażone zostaną oczekiwania dotyczące uproszczeń administracyjnych i ograniczenia obowiązków sprawozdawczych, w szczególności w zakresie ich spójności. Dodatkowo w zakresie zgłaszanych postulatów, między innymi przez stronę polską, były kwestie postulaty uproszczenia procedur dla pozyskiwania środków finansowych oraz optymalnej synergii wieloletnich ram finansowych z programem polityki „Droga ku cyfrowej dekadzie”. Dodatkowo zwróciliśmy uwagę na unikanie dalszych obciążeń administracyjnych i skupieniu się na skutecznym wdrażaniu programu, zamiast na częstych obowiązkach sprawozdawczych oraz na zachowaniu spójności między horyzontami czasowymi przewidzianymi w poszczególnych instrumentach finansowych Unii Europejskiej a programem polityki „Droga ku cyfrowej dekadzie” do 2030 r. Uważamy bowiem, że niefortunnym jest, że programy unijne, także finansowe, dotyczą horyzontu 2028–2034, a „Cyfrowa dekada”  dotyczy horyzontu 2030.

Dodatkowo w okresie przeglądu interesariusze zgłaszali dodatkowe postulaty i w stanowisku Ministerstwa Cyfryzacji za bardzo istotne dla transformacji cyfrowej uznano cele dotyczące zwalczania wykluczenia cyfrowego i rozwoju umiejętności cyfrowych w całej Unii Europejskiej, zapewnienia suwerenności cyfrowej Unii Europejskiej przez bezpieczną infrastrukturę i wzmocnienie konkurencyjności, zapewnienie powszechnego i bezpiecznego dostępu do usług cyfrowych publicznych i uczestnictwa w życiu społecznym, poprawienie odporności na cyberzagrożenie i zwiększenie wysiłków na rzecz cyberbezpieczeństwa, rozwijanie wszechstronnego, interoperacyjnego i zrównoważonego ekosystemu infrastruktury cyfrowej Unii Europejskiej. Dodatkowo należy mieć na względzie, że wskazywana jest potrzeba priorytetyzacji celów oraz skupienie się na wdrażaniu zaprojektowanych już działań, co prowadzi do dwóch wniosków. Prowadzi do wniosku, aby nie dodawać nowych celów w perspektywie do roku 2030, ponieważ powinniśmy się skupić już na realizacji tego, co mamy. Oraz ważny postulat zmniejszenia częstotliwości raportów krajowych i wydawania rekomendacji Komisji Europejskiej – ponieważ w tym momencie niestety mierzymy się z takim wyzwaniem, w którym każdy przegląd krajowego programu „Cyfrowej dekady” kończy się miesiąc przed rozpoczęciem nowego przeglądu na nowy rok. Jest to ćwiczenie, które wymaga obecnie takiego samego procesu legislacyjnego jak inne dokumenty rządowe, w związku z czym taki coroczny przegląd wymaga stałej pracy, a sam dokument staje się niespójny ze względu właśnie na te częste ramy czasowe sprawozdawania. Dlatego też na poziomie krajowym rozmawiamy z Komisją Europejską, żeby każda rewizja programu „Cyfrowej dekady” nie wymagała uchwały Rady Ministrów, tylko żeby po prostu wpisywać to w ramach ekosystemu strategii cyfryzacji państwa, którą mamy do roku 2035.

Podsumowując, szanowny panie przewodniczący, Wysoka Komisjo, prace trwają. Po posiedzeniu rady, które miało miejsce 4 marca tego roku, mamy następujące ramy czasowe – czerwiec to przegląd wykonania „Cyfrowej dekady” we wszystkich państwach Unii Europejskiej, wrzesień lub październik to ewentualne zmiany w samym programie „Cyfrowej dekady”. Polska będzie postulowała i postuluje, żeby te zmiany były raczej ograniczone, żeby skupić się na wykonaniu obecnego planu oraz żeby wzmacniać ewentualnie te elementy, które należy poprawić, między innymi w zakresie półprzewodników przy okazji pracy nad Chips Act 2.0, czy w zakresie inwestycji dotyczących sztucznej inteligencji, ponieważ te inwestycje przyspieszyły dużo bardziej, niż zakładano w samym programie „Cyfrowa dekada”. Bardzo serdecznie dziękuję.

Przewodniczący poseł Dariusz Stefaniuk (PiS):
Bardzo dziękuję, panie ministrze. Otwieram dyskusję.

Kto z pań i panów posłów chciałby zabrać głos? Nie widzę.

Czy ktoś z gości chciałby się wypowiedzieć? Bardzo proszę.

Członek Stowarzyszenia Absolwentów Elektroniki na Politechnice Warszawskiej @ELKApw  Joanna Karczewska:
Dziękuję. Nazywam się Joanna Karczewska. Jestem absolwentką Wydziału Elektroniki Politechniki Warszawskiej. Zajmuję się cyberbezpieczeństwem, bezpieczeństwem informacji i ochroną danych osobowych.

Mam pytanie dotyczące krajowego planu działania do programu polityki „Droga ku cyfrowej dekadzie” do 2030 r. Sprawa dotyczy celu ogólnego polityki „Środki i działania”, litera A – zorientowanie na człowieka. I tutaj jest zapis w planie: „Promowanie skoncentrowanego na człowieku i opartego na prawach podstawowych, inkluzywnego, przejrzystego i otwartego środowiska cyfrowego, w którym bezpieczne i interoperacyjne technologie i usługi cyfrowe są zgodne z zasadami, prawami i wartościami Unii i je wzmacniają oraz są dostępne dla wszystkich i na całym terytorium Unii”. I w ramach działań jest wskazanie wdrażanie założeń Europejskiej deklaracji praw i zasad cyfrowych w „Cyfrowej dekadzie” oraz zobowiązań Deklaracji Berlińskiej w sprawie społeczeństwa cyfrowego i administracji cyfrowej opartej na wartościach. I to działanie akurat rozumiem – w ramach zorientowania na człowieka. Natomiast nie bardzo rozumiem pozostałe działania wykazane. To jest strona 111 uchwały 125. W ramach krajowego planu jest cyfryzacja usług cyfrowych, e-Zdrowie oraz identyfikacja elektroniczna plus jeszcze nowelizacja ustawy o informatyzacji, przyjęcie nowych przepisów dotyczących KRI oraz badanie przez Radę Architektury IT zgodności założeń projektów informatycznych z architekturą informacyjną państwa.

Natomiast jak sięgnęłam do Europejskiej deklaracji praw i zasad cyfrowych w „Cyfrowej dekadzie” – to jest dokument z 2022 roku – znalazłam tematy, które dotyczą ukierunkowania transformacji cyfrowej na człowieka oraz swobody wyboru. I jeżeli sięgnęłam dalej, to znalazłam następujące zapisy: „Wprowadzenie niezbędnych środków, aby zapewnić poszanowanie w internecie oraz poza internetem uznanych w prawie Unii wartości Unii i praw jednostek”, „Transformacja cyfrowa, która nikogo nie pomija” oraz w sprawach dotyczących interakcji z algorytmami i systemami sztucznej inteligencji: „Systemy powinny podlegać ochronie przed zagrożeniami dla zdrowia i uszczerbkiem na zdrowiu oraz przed zagrożeniami dla cyberbezpieczeństwa i praw podstawowych” – i tu podkreślam: praw podstawowych – „Zapewnienie przejrzystości, stworzenie zabezpieczeń służących zapewnieniu, żeby sztuczna inteligencja i systemy cyfrowe były bezpieczne oraz wykorzystywane z pełnym poszanowaniem praw podstawowych ludzi”.

A tak się składa, że 28 lutego tego roku na portalu Interia, ukazał się artykuł o tytule  „Niewidzialni ludzie” i zacytuję dwa fragmenty z tegoż artykułu. To są cytaty z pana Piotra Staniucha, założyciela Fundacji „Niosę Pomoc” – to jest organizacja pozarządowa z siedzibą w Lubichowie. I cytuję: „Znam kobietę, która nie była w stanie kupić sobie węgla. Zamówienia trzeba było składać online, potwierdzić przelewem. Po prostu nie umiała tego zrobić. Inny z seniorów nie złożył wniosku o dofinansowanie wymiany okien. Powód? Wniosek trzeba było złożyć elektronicznie, ewentualnie pobrać, wydrukować i dopiero wypełnić ręcznie. Jak ktoś bez komputera i drukarki ma to zrobić?”. Czyli dokładnie naruszenie praw podstawowych obywateli Unii Europejskiej.

W mojej własnej sprawie, po czteroletniej batalii z urzędami polskimi, kilka dni temu złożyłam skargę do Komisji Europejskiej na naruszenie artykułów 7, 8 i 21 Karty praw podstawowych. W związku z tym właśnie wracam do pytania – co ma cyfryzacja do zapewnienia ukierunkowania na człowieka? Dziękuję.

Przewodniczący poseł Dariusz Stefaniuk (PiS):
Bardzo dziękuję. Panie ministrze, bardzo proszę.

Sekretarz stanu w MC Dariusz Standerski:
Bardzo serdecznie dziękuję za ten głos. W zakresie Europejskiej deklaracji praw cyfrowych oraz zasad „Cyfrowej dekady” rzeczywiście w zakresie „Cel ogólny – zorientowanie na człowieka” mamy kilka działań, między innymi w zakresie promowania zobowiązań tych działań, w szczególności, jak jest wpisane, w obrębie administracji publicznej. Dodatkowo nowelizacja ustawy o informatyzacji działalności podmiotów realizujących zadania publiczne została wykonana. Przyjęcie nowych przepisów rozporządzenia Rady Ministrów w sprawie krajowych ram interoperacyjności – zgodnie z ustawą mamy czas, który w tej chwili pożytkujemy na uzgodnienia międzyresortowe w zakresie nowego rozporządzenia. Natomiast w zakresie rozdziału trzeciego krajowego planu, czyli wdrożenia usług, to tutaj kończymy już wdrażanie przedmiotowych usług. Badanie przez Radę Architektury w ramach Komitetu Rady Ministrów do spraw cyfryzacji zgodności założeń projektów informatycznych z architekturą informacyjną państwa jest to działanie bieżące, które jest wykonywane. Każdy projekt, który jest rozpatrywany przez Komitet do spraw cyfryzacji, przechodzi taką ocenę Rady Architektury, w związku z czym większość tych założeń „Celu ogólnego – zorientowanie na człowieka” jest już wykonanych.

Natomiast chciałbym podkreślić, że mamy tutaj do czynienia z przykładami, które są ważne i wymagają reakcji. Natomiast są to przykłady w zakresie usług prywatnych. I to jest dyskusja właśnie o tym, jak bardzo mamy wchodzić w kwestie i reagowanie na relacje podmiotów z Kodeksu cywilnego czy działających na podstawie Kodeksu spółek handlowych. Dlatego zawsze staramy się precyzyjnie wskazywać nasze kierunki interwencji, tak jak precyzyjnie wskazaliśmy działania w zakresie wdrożenia Europejskiej deklaracji praw i zasad cyfrowych w „Cyfrowej dekadzie”, na promowaniu tych zobowiązań w obrębie administracji publicznej. Wielokrotnie, także podczas posiedzeń tej Komisji, odbywaliśmy dyskusje, jak bardzo ustalać kwestie dotyczące relacji konsumentów z przedsiębiorcami. I też wielokrotnie, czy na posiedzeniach Wysokiej Komisji, czy na posiedzeniach komitetów rządowych, czy na konsultacjach publicznych, otrzymuję też wiele głosów, że powinniśmy to pozostawić działaniu prawa ochrony konkurencji i konsumentów. I tutaj Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów w moim przekonaniu powinien być właściwym adresatem. Też w reakcji na tę uwagę poproszę o spotkanie pana prezesa UOKiK, żeby także z nim omówić, jak UOKiK może działać w tym zakresie, żeby zwiększać świadomość. Bo każdą skargę czy każdy wniosek w takim obszarze UOKiK oczywiście przyjmie, tylko mamy też pełną świadomość, że konsumenci dalej nie mają pełnej wiedzy dotyczącej swoich praw i możliwości korzystania z usług, które są na rynku. W związku z tym tutaj zobowiązuję się do tego, że sprawę poruszę u prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów. Dziękuję bardzo.

Przewodniczący poseł Dariusz Stefaniuk (PiS):
Dziękuję bardzo. Bardzo proszę.

Prezes zarządu Związku Cyfrowa Polska Michał Kanownik:
Dziękuję bardzo. Panie przewodniczący, panie ministrze, nie chcę rozwodzić się, bo zgadzam się, że chyba trochę za wcześnie jest na jakieś głębsze konkluzje o „Cyfrowej dekadzie” – natomiast  takie trzy przemyślenia i konkluzje z tego, co pan minister powiedział, ale z tego również, co obserwujemy jako biznes od strony Brukseli.

Myślę, że ten program jest oczywiście bardzo potrzebny, słuszny. Cele są bardzo słusznie wskazane. Myślę, że przeszacowane i zdecydowanie zbyt ambitne, szczególnie w kontekście osiągnięcia kompetencji cyfrowych przez mieszkańców Europy czy też absorpcji technologii przez MŚP. I wydaje mi się, że trochę to jest takie mieszanie herbaty, żeby była słodsza bez dosypywania cukru. Ale mam nadzieję, że to będzie jakiś tam sygnał, impuls do właśnie zwiększenia choćby inwestycyjnego zaangażowania w tym zakresie.

Bardzo niepokoi mnie to, co pan minister powiedział, że ze strony Komisji Europejskiej być może pojawi się potrzeba legislacyjna w tym zakresie. Ale też dziękuję za zdecydowane i jednoznaczne stanowisko polskiego rządu w tej kwestii. Bo myślę, że akurat w zakresie „Cyfrowej dekady” i przyspieszenia cyfryzacji Europy akurat legislacji mamy nadmiar, a nie niedobór.

To co mnie martwi w realizacji tego programu, to jest właśnie brak koordynacji, synchronizacji „Cyfrowej dekady” z innymi działaniami Komisji Europejskiej w tym zakresie. Po pierwsze, uproszczenie prawa, które wydaje nam się kluczowe do osiągnięcia celów, które są w „Cyfrowej dekadzie”. Tutaj nie do końca mam świadomość i pewność, czy realizacja „Cyfrowej dekady” jest zbieżna i zsynchronizowana z pracami Komisji Europejskiej nad programem uproszczenia prawa europejskiego. Pan minister wspomniał już o rozjeździe terminowym, jeśli chodzi o programy finansowe, ramy finansowe i termin realizacji „Cyfrowej dekady”. Ja dodam jeszcze inny wątek. Mówimy o konkurencyjności europejskiej gospodarki jako klucza do osiągnięcia sukcesu, choćby z zakresu suwerenności, a z drugiej strony mamy w Brukseli pracę nad Innovation Act oraz Competitiveness Fund, gdzie ewidentnie próby likwidacji balansu podziału środków z funduszu Competitiveness stoją w sprzeczności z ideą budowy równomiernego rozwoju cyfrowego Europy. Stąd, panie ministrze, panie przewodniczący, szanowni państwo, tutaj prośba ze strony biznesu właśnie – żeby pilnować tego programu na poziomie brukselskim, żeby nie zgubić tego głównego celu, czyli wzrostu konkurencyjności europejskiej gospodarki, przyspieszenia absorpcji nowych technologii przez MŚP i wzrostu kompetencji cyfrowych wśród obywateli, ale całej w Unii Europejskiej równomiernie rozłożonej. Żebyśmy absolutnie nie dopuścili do sytuacji, kiedy znowu wprowadzimy trochę tylnymi drzwiami do tego programu znowu nierównomierne preferencje dla krajów „Starej Unii Europejskiej”, szczególnie w zakresie właśnie Competitiveness Fund. Na to zwracam uwagę, bo widzimy w Brukseli, że presja ze strony „Starej Unii Europejskiej”, żeby likwidować balans geograficzny podziału środków, jest bardzo wyraźny.

I kończąc, zgadzam się absolutnie, że kluczem do sukcesu jest właśnie po pierwsze uproszczenie prawa, likwidacja barier administracyjnych, zmniejszenie obciążeń po stronie biznesu. Po raz kolejny nadmienię, że w zakresie cyfrowym mamy w Europie około 200 regulatorów, a szykują się kolejne dziesiątki i kolejne projekty legislacyjne, które Komisja przygotowuje – co na pewno nie ułatwi realizacji tych celów. I drugi wątek, który chciałem podkreślić, to jest kwestia koordynacji tych prac nad realizacją tych celów na poziomie regionalnym. Zachęcam do tego, żeby starać się budować w regionie Europy Środkowo-Wschodniej koalicję pod liderstwem Polski – mam nadzieję – w zakresie odpowiedniego modelowania działań Komisji Europejskiej i całej Unii Europejskiej, żebyśmy stanowili bardzo mocny głos koordynacyjny, choćby w zakresie rozwoju sztucznej inteligencji, budowy na przykład regionalnej strategii rozwoju tej technologii, czy też łączenia sił, jeśli chodzi o kategoryczny głos – jak słyszymy ze słów pana ministra – w Brukseli przeciwko dodatkowym legislacjom, które są co najmniej zbędne, jeśli nie przeciwskuteczne wobec tego, co Komisja Europejska wskazuje jako swoje cele.

I oczywiście, jako branża cyfrowa, jesteśmy do dyspozycji parlamentu i rządu w tym zakresie. Będziemy absolutnie ramię w ramię walczyli, żeby te cele były po pierwsze równomiernie rozłożone w skali całej Unii Europejskiej, żebyśmy nie byli pokrzywdzeni w podziale tych środków w zakresie budowy konkurencyjności europejskiej gospodarki. Ale też jesteśmy do dyspozycji w sensie budowy właśnie regionalnych strategii, regionalnej koalicji silnego głosu naszej części Europy w Brukseli. Dziękuję.

Przewodniczący poseł Dariusz Stefaniuk (PiS):
Dziękuję bardzo. Czy są jeszcze jakieś pytania?

Bardzo proszę. Tam z tyłu.

Wiceprezes zarządu Krajowej Izby Gospodarczej Elektroniki i Telekomunikacji dr inż.  Jarosław Tworóg:
Dzień dobry. Krajowa Izba Gospodarcza Elektroniki i Telekomunikacji. Jesteśmy upoważnieni z mocy ustawy o izbach gospodarczych do wypowiadania się na temat istotnych dla gospodarki polskiej aspektów cyfryzacji.

Zacznę od tego, że cała realizacja tej decyzji 2030 miała na celu wzmocnienie infrastruktury cyfrowej polskiej gospodarki – i na tym się skupię. Musimy też wziąć pod uwagę w realizacji tej polityki i przy wszystkich dyskusjach na ten temat, że wśród stu największych przedsiębiorstw w Polsce tylko 24 jest pod kontrolą polskiego kapitału. I to było powodem bardzo gorącej dyskusji w czasie konsultacji na temat strategii rozwoju Polski do 2035 r. Szóstego ukazała się notatka na ten temat. I zwrócę uwagę, że local content był następnym, najbardziej gorącym tematem zaraz po mieszkalnictwie. Nie przypadkiem. Dlatego, że polscy przedsiębiorcy coraz bardziej niepokoją się, że infrastruktura cyfrowa nie służy polskim przedsiębiorcom. Jednym z najważniejszych elementów w tym programie, który cały czas podkreślaliśmy – i tutaj z Panem Ministrem Standerskim uzgodniliśmy, że to istotna sprawa – jest jak najszybsze pobudzanie inwestycji w centra cyfrowe, czyli tak zwane węzły brzegowe. Postulowaliśmy tysiąc tych węzłów z jednego prostego powodu – ponieważ przybliżenie tych węzłów do przemysłu przetwórczego jest warunkiem zwiększenia tempa cyfryzacji zakładów przetwórczych występujących głównie w terenach mniej zurbanizowanych w tej chwili, ze względu na przekształcanie gospodarki węzłowej w sieciową. Ja rozumiem czynniki, które powodują ograniczanie liczby tych węzłów, ale zwracam uwagę, że z punktu widzenia struktury przemysłowej, w relacji do struktury przemysłowej reszty Europy, w tym planie 10 tys. węzłów, tysiąc węzłów jest po prostu planem proporcjonalnym do skali produkcji, jaka jest realizowana w Polsce. To nie jest ani za dużo, ani za mało. W związku z tym pierwszy postulat izby jest taki, żeby jeszcze raz przyjrzeć się kwestii węzłów.

Teraz zwrócę uwagę, że ta sprawa również bardzo zaniepokoiła szereg spółek Skarbu Państwa. W ostatnich dwóch latach do Krajowej Izby Gospodarczej Elektroniki i Telekomunikacji przystąpiły tak duże spółki jak PSE, Orlen i operatorzy systemów dystrybucyjnych. Co takiego spowodowało, że energetyka zintegrowała się z Krajową Izbą Gospodarczą Elektroniki i Telekomunikacji w zakresie bezpieczeństwa cyfryzacji? Otóż okazało się, że po to, żeby można było przyspieszyć cyfryzację na poziomie AI i zwiększyć liczbę data center w Polsce, konieczne jest przyspieszenie produkcji energii. A przyspieszenie wzrostu produkcji energii jest możliwe tylko poprzez cyfryzację. PSE podjęło w tym roku i złożyło oczywiście odpowiednie wnioski do URE o ustanowienie piaskownic regulacyjnych, ażeby umożliwić wdrożenie specyfikacji na tak zwanych lokalnych obszarach bilansowania obciążeniem. Są to systemy cyfrowe, których celem jest zarządzanie energią na poziomie lokalnym. A więc pierwsze działanie jest uruchomione. Na północy drugi zespół projektowy również potrzebuje opracowania takiej specyfikacji. Więc z całą pewnością będą dwa duże krajowe projekty, których celem jest cyfryzacja energetyki. Bez cyfryzacji nie zwiększymy nasycenia OZE w sposób efektywny ekonomicznie. Bo obecnie się tak dzieje, na skutek niezastosowania innowacji cyfrowych, że każdy wzrost OZE powoduje wzrost kosztów – dlatego, że my po prostu inwestujemy w turbiny gazowe, co powoduje wzrost kosztów energii, bo jest niewłaściwy, niedopasowany do rozwijającej się technologii system bilansowania. Bez tych data center nie widzę możliwości, ażeby taka konsumpcja tych specyfikacji i osiągnięć podmiotów energetycznych była możliwa.

I w związku z tym bardzo prosimy Ministerstwo Cyfryzacji może o pełniejszy kontakt ze spółkami Skarbu Państwa zajmującymi się lokalnymi obszarami bilansowania i zwrócenie uwagi jeszcze na jedną rzecz – na co zwraca również PSE. Mianowicie, ważną kwestią dla bezpieczeństwa danych i dla bezpieczeństwa infrastruktury dual-use, którą są zarówno infrastruktura światłowodowa, jak i infrastruktura cyfrowa, która jest położona na infrastrukturze światłowodowej, jak również infrastruktura elektroenergetyczna… One najbardziej są zagrożone od strony cyfrowej. A więc rozproszenie danych, a nie ich centralizacja, jest kluczowym warunkiem zwiększenia bezpieczeństwa danych. A zatem te centra danych i te centra brzegowe, o które apelujemy, to warunek bezpieczeństwa, efektywności produkcji, możliwości wzrostu produkcji energii oraz zwiększenia odporności infrastruktury dual-use na sytuacje kryzysowe. Dziękuję bardzo.

Przewodniczący poseł Dariusz Stefaniuk (PiS):
Dziękuję bardzo. Bardzo proszę.

Sekretarz stanu w MC Dariusz Standerski:
Bardzo serdecznie dziękuję, panie przewodniczący. Bardzo dziękuję za te uwagi. W związku z tym chciałbym bardzo serdecznie prosić pana prezesa o przekazanie uwag dotyczących węzłów brzegowych. Z tego względu, że sygnalizuję, że wiele państw członkowskich wnosi o zniesienie tego punktu z programu „Cyfrowej dekady”, wskazując kwestię wskaźnika węzłów brzegowych jako przestarzałą. Dlatego tutaj silny głos strony gospodarczej będzie bardzo ważny w dyskusji, zwłaszcza przed czerwcowym raportem Komisji Europejskiej w tym zakresie.

Natomiast jeżeli chodzi o kwestię local content, mamy pełną świadomość tego zagadnienia. Dlatego też zgłaszamy się do Ministerstwa Aktywów Państwowych przede wszystkim, bo to tam jest ta moc, jeżeli chodzi o zmiany w tym zakresie. Ja się bardzo cieszę, że zespół do spraw udziału komponentu krajowego w kluczowych procesach inwestycyjnych, który pracuje od października, dwa tygodnie temu wypracował definicję local content. Zatem mam nadzieję, że również w bardzo dobrym tempie będą podejmowane kolejne kroki i działania, żeby od definicji przejść do działań. Bo bardzo często jesteśmy związani przepisami prawa zamówień publicznych, nie mając dodatkowych instrukcji, zaleceń od strony Ministerstwa Aktywów Państwowych. A widząc też, jak wygląda sprawa późniejszych odwołań do KIO, takie działania Ministerstwa Aktywów Państwowych zdecydowanie ułatwiłyby nam działanie. Dziękuję bardzo.

Przewodniczący poseł Dariusz Stefaniuk (PiS):
Dziękuję bardzo. Bardzo proszę.

Przewodniczący zarządu Związku Pracodawców – Polska Chmura Wiesław Wilk:
Dzień dobry. Wiesław Wilk, Związek Pracodawców – Polska Chmura, organizacji, która skupia jednostki, firmy, organizacje, które posiadają infrastrukturę cyfrową na terenie Polski – to jest taki wyznacznik determinujący, kto może zostać członkiem naszej organizacji. – organizacji, która 10 lat temu chyba jako pierwsza wprowadziła pojęcie cyfrowej suwerenności jako zjawiska pokrewnego, ale jednak zasadniczo różniącego się od cyberbezpieczeństwa.

I w tej dyskusji chciałbym zadać ministerstwu pytanie. W przedmiotowej decyzji na miejscu trzecim występuje punkt: „Zapewnienie strategicznej cyfrowej suwerenności Unii z zachowaniem otwartości, przy wspieraniu konkurencyjności i równoważności przemysłu”. Skróciłem oczywiście ten punkt. I później jest jeszcze taki punkt z celów głównych: „Promowanie unijnego cyfrowego otoczenia regulacyjnego w celu wspierania zdolności unijnych przedsiębiorstw, zwłaszcza małych i średnich przedsiębiorstw, do sprawiedliwej konkurencji w globalnych łańcuchach wartości”. Tutaj mam takie pytanie, ponieważ pod koniec zeszłego roku ukazały się dwa raporty. Raport Sieci Badawczej Łukasiewicz „Bilans Cyfrowy Polski”, pokazujący, że Polska staje się w ogromnym tempie importerem usług cyfrowych – z szokującym wnioskiem, że jeśli ten trend się nie odwróci, to w 2030 r. import produktów cyfrowych zrówna się albo przewyższy import wszystkich nośników energii, czyli węgla, gazu, ropy, tego wszystkiego, co importujemy w postaci surowców energetycznych. I drugi raport Fundacji Instrat przedstawiający analizę przetargów publicznych – nosi on tytuł „Zamówienia na pozór otwarte” – pokazujący, jak w praktyce preferowani są duzi dostawcy.

Jako Polska Chmura jesteśmy zdania, że trwanie przy pewnym idealizmie wolnorynkowym w sytuacji, w której mamy na rynku dominujących graczy, którzy zajmują pozycję monopolistów, bez interwencji ze strony organów regulacyjnych jest po prostu utopią. W tej chwili mamy taką dyskusję, która dotyczy suwerenności i wszystkie dyskusje na ten temat sprowadzane są do absurdu – czyli wyboru pomiędzy liberalizmem wolnorynkowym a autarkią, co w praktyce jest nieprawdą, ponieważ można znaleźć rozwiązania, które zapewnią Polsce suwerenność w obszarze infrastruktury cyfrowej. Infrastruktura cyfrowa, w chwili obecnej – zresztą konflikt na Bliskim Wschodzie to dobrze pokazuje – staje się elementem infrastruktury krytycznej i tak powinna być traktowana. Jej posiadanie na terenie Polski powinno być celem strategicznym – i każda polska infrastruktura jest również infrastrukturą unijną. Moje pytanie brzmi, czy ministerstwo dostrzega ten problem, który opisują te dwa raporty, które ukazały się w zeszłym roku? Bo jeśli zawierają one prawdziwe tezy, to osiągnięcie tych celów, które wymieniłem na początku swojej wypowiedzi, będzie ze strony Polski bardzo trudne.

Przewodniczący poseł Dariusz Stefaniuk (PiS):
Bardzo dziękuję. Czy są jeszcze jakieś pytania?

Bardzo proszę.

Prezes Izby Gospodarki Elektronicznej Patrycja Sass-Staniszewska:
Patrycja Sass-Staniszewska, Izba Gospodarki Elektronicznej.

Ja przede wszystkim chciałabym wesprzeć bardzo mocno głos podmiotów cyfrowych na poziomie CE. To jest bardzo istotne, żeby w Unii Europejskiej nasz głos nie umknął w ważnych decyzjach – to jest pierwsza rzecz. Deregulacja – oczywiście od zawsze, od 13 lat, jak funkcjonuje nasza organizacja, stoimy w temacie deregulacji. Rynek cyfrowy jest naprawdę w tym momencie tak przeregulowany, że MŚP nie dają rady, krótko mówiąc, ze zmianami legislacyjnymi ani z kwestiami finansowymi – bo to trzeba oczywiście wprowadzić – ani z kwestiami czasu przygotowania na tego typu zmiany. W związku z tym my też przygotowujemy kolejną białą księgę deregulacyjną. Dwudziestego trzeciego jest konferencja prasowa, pan minister będzie obecny. I z przyjemnością przedstawimy również w Komisji wynik tej księgi deregulacyjnej jako wsparcia. Ja mam jeszcze tutaj postulat większego, mimo wszystko, wsparcia polskiego MŚP. Mówimy cały czas o Unii Europejskiej, jesteśmy w Unii Europejskiej. Natomiast pamiętajmy, że my też możemy być siłą europejskiej cyfryzacji. Ja reprezentuję branżę e-handlu. Tak że wszelkiego rodzaju wsparcie polskiego MŚP jest bardzo istotne. Między innymi wystąpiliśmy z postulatem wsparcia w budowaniu magazynów w pełni scyfryzowanych dla polskich podmiotów. To już spowoduje, że zwiększymy eksport internetowy nie tylko na poziomie unijnym, ale na poziomie globalnym. To jest bardzo istotne w mojej ocenie, żeby Polska była tym głosem numer jeden, ponieważ mamy do tego kompetencje zarówno od strony biznesu, od strony przemysłu, jak i od strony polityki. Dziękuję.

Przewodniczący poseł Dariusz Stefaniuk (PiS):
Dziękuję bardzo. Czy są jeszcze pytania?

Nie widzę. W związku z tym zamykam dyskusję.

Przystępujemy do rozpatrzenia punktu drugiego porządku obrad. W związku z przesłaną przez prezesa Najwyższej Izby Kontroli informacją o podjęciu prac nad planem pracy NIK na 2027 rok marszałek Sejmu zwrócił się do przewodniczących komisji sejmowych o przekazanie  do 13 marca 2026 r. propozycji tematów kontroli do Komisji do Spraw Kontroli Państwowej. 4 marca bieżącego roku mailowo zostaliście państwo poproszeni o nadsyłanie propozycji tematów leżących w zakresie działania naszej Komisji. Do sekretariatu Komisji nie wpłynęły żadne propozycje.

Czy ktoś z państwa posłów chce zgłosić jeszcze jakieś tematy kontroli? Nie widzę.

W związku z tym, szanowni państwo, zamykam dyskusję i na tym wyczerpaliśmy porządek dzienny.

Dziękuję, panie ministrze. Dziękuję państwu.