Komisja Edukacji i Nauki, obradująca pod przewodnictwem poseł Krystyny Szumilas (KO), przewodniczącej Komisji, przeprowadziła:
– pierwsze czytanie rządowego projektu ustawy o zmianie ustawy o Narodowym Centrum Badań i Rozwoju oraz niektórych innych ustaw (druk nr 1807).
W posiedzeniu udział wzięli: Marek Gzik sekretarz stanu w Ministerstwie Nauki i Szkolnictwa Wyższego wraz ze współpracownikami, Małgorzata Baranowska podsekretarz stanu w Ministerstwie Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej, prof. dr inż. Rafał Łukasik członek prezydium Rady Głównej Nauki i Szkolnictwa Wyższego, prof. dr hab. inż. Marcin Ślęzak wiceprzewodniczący Rady Głównej Instytutów Badawczych, dr Włodzimierz Banasik skarbnik Konferencji Rektorów Zawodowych Szkół Polskich, mgr inż. Kamil Kucharski pełnomocnik ds. NCBR Krajowej Reprezentacji Doktorantów, dr Tomasz Kiljanek pracownik naukowy Państwowego Instytutu Weterynaryjnego – Państwowego Instytutu Badawczego w Puławach oraz Jakub Traczyk asystent przewodniczącej Komisji.
W posiedzeniu udział wzięli pracownicy Kancelarii Sejmu: Agnieszka Jasińska, Agnieszka Kalinowska-Wójcik i Michał Kościński – z sekretariatu Komisji w Biurze Komisji Sejmowych; Anna Jakubik, Jakub Krowiranda – legislatorzy z Biura Legislacyjnego.
Przewodnicząca poseł Krystyna Szumilas (KO):
Dzień dobry państwu.
Otwieram posiedzenie Komisji Edukacji i Nauki. Witam członków Komisji i zaproszonych gości.
Stwierdzam kworum
Witam pana ministra Marka Gzika, sekretarza stanu w Ministerstwie Nauki i Szkolnictwa Wyższego. Witam panią minister Małgorzatę Baranowską, podsekretarza stanu w Ministerstwie Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej. Witam przedstawicieli szkolnictwa wyższego – pana profesora Włodzimierza Banasika, skarbnika Konferencji Rektorów Zawodowych Szkół Polskich, pana profesora Rafała Łukasika, członka Rady Głównej Nauki i Szkolnictwa Wyższego, pana profesora Marcina Ślęzaka z Rady Głównej Instytutów Badawczych, pana Kamila Kucharskiego z Krajowej Reprezentacji Doktorantów. Witam pana Tomasza Kiljanka, NSZZ „Solidarność”, Państwowy Instytut Weterynaryjny – Państwowy Instytut Badawczy w Puławach.
Stwierdzam kworum.
Porządek dzienny posiedzenia został przyjęty przez prezydium Komisji i obejmuje pierwsze czytanie rządowego projektu ustawy o zmianie ustawy o Narodowym Centrum Badań i Rozwoju oraz niektórych innych ustaw (druk nr 1807).
Informuję, że marszałek Sejmu skierował w dniu 14 października 2025 r. do Komisji Edukacji i Nauki do pierwszego czytania rządowy projekt ustawy z druku nr 1807.
Przypominam, że pierwsze czytanie projektu obejmuje uzasadnienie projektu przez wnioskodawcę, debatę w sprawie ogólnych zasad projektu oraz pytania posłów i odpowiedzi wnioskodawcy. Informuję również, że dyskusja, którą będziemy prowadzić, będzie prowadzona w takiej kolejności: pytania, wypowiedzi posłów, ewentualne wypowiedzi innych osób i odpowiedzi przedstawiciela wnioskodawców.
Po zakończeniu pierwszego czytania przewiduję rozpatrzenie projektu.
W takim razie proszę o zabranie głosu pana ministra Marka Gzika.
Sekretarz stanu w Ministerstwie Nauki i Szkolnictwa Wyższego Marek Gzik:
Pani przewodnicząca, Wysoka Komisjo, szanowni państwo, to, z czym przechodzimy dzisiaj na posiedzenie Komisji, to w większości poprawki porządkujące. Problemy, które chcemy rozwiązać w pięciu ustawach, to tak.
Jeżeli chodzi o ustawę z dnia 30 kwietnia 2010 r. o Narodowym Centrum Badań i Rozwoju – uporządkowanie spraw związanych z powołaniem przez ministra właściwego do spraw szkolnictwa wyższego i nauki członków organów centrum. Zastępcy dyrektora będą powoływani po wyłonieniu w konkursie organizowanym przez ministra. Zwiększy się liczba zastępców z dwóch do trzech. Pięciu członków rady reprezentujących środowiska naukowe oraz pięciu członków rady reprezentujących środowiska społeczno-gospodarcze i finansowe minister będzie powoływał bezpośrednio bez konieczności wskazywania kandydatów przez te środowiska, pozostali członkowie reprezentujący środowiska będą powoływani po wskazaniu przez te środowiska. Uporządkowana zostanie kadencyjność członków rady. Jeszcze w odniesieniu do tej ustawy – uporządkowanie terminologiczne w zakresie zadań i sposobu realizacji zadań przez centrum.
W ustawie natomiast o Zakładach Kórnickich zmiany dotyczą uregulowania sposobu powoływania członków rady kuratorów, organu fundacji Zakłady Kórnickie, zwanej dalej „Zakładami”, gdyż aktualnie zasady jej powoływania oraz kompetencje określa statut zakładów, tymczasem materia ta powinna być uregulowana w ustawie. W nowelizacji ustawy wskazano, że rada kuratorów jest powoływana przez ministra, który sprawuje nadzór nad zakładami.
Zmiana składu rady kuratorów, gdyż z uwagi na cele i zadania zakładów jest uzasadnione zwiększenie udziału w jej składzie przedstawicieli ministra oraz ministra właściwego dla spraw rolnictwa… Proponuje się zwiększenie w składzie rady kuratorów liczby przedstawicieli ministra właściwego do spraw rolnictwa z jednego do dwóch, a także przedstawicieli ministra, który – jak wyżej wskazano – sprawuje nadzór nad zakładami, z jednego do trzech.
W kolejnej ustawie, o instytutach badawczych, zmiany dotyczą zapewnienia bardziej stabilnego finansowania bieżącej działalności instytutów badawczych, w szczególności nowo powstałych instytutów, które z różnych względów znalazły się w trudnej sytuacji finansowej albo są zagrożone jej wystąpieniem. Wprowadzono możliwość przekazywania dotacji podmiotowej przez ministra nadzorującego. Tutaj także zmiana dotyczy możliwości zlecania instytucjom różnych zadań. Przywrócenie wymagań dotyczących wykształcenia dla dyrektorów instytutów badawczych… I tu wymagany będzie stopień doktora.
W kolejnej ustawie, o Narodowej Agencji Wymiany Akademickiej, nastąpi uproszczenie i uelastycznienie rozwiązań dotyczących powoływania dyrektora. Dyrektor będzie powoływany przez ministra, a nie jak dotychczas przez prezesa Rady Ministrów na wniosek ministra.
I ostatnia z ustaw, dotycząca Sieci Badawczej Łukasiewicz. Zmiany dotyczą ujednolicenia podstawy prawnej zatrudniania prezesa i wiceprezesów Centrum Łukasiewicz oraz dyrektorów i zastępców dyrektorów instytutów działających w ramach Sieci Badawczej Łukasiewicz, zwanych dalej „instytutami Sieci”. Wyeliminowane zostały umowy o zarządzanie, tzw. kontrakty menadżerskie, oraz na rzecz tych powołanie. Wprowadzone zostaną osobno umowy dotyczące zakazu prowadzenia działalności konkurencyjnej.
To, tak ogólnie rzecz biorąc, wszystkie zmiany, które planujemy w tych ustawach. Dziękuję bardzo.
Przewodnicząca poseł Krystyna Szumilas (KO):
Dziękuję, panie ministrze.
Otwieram dyskusję. Kto z państwa posłów chciałby zabrać głos?
Nie widzę. O, pan poseł Dolata niezawodny. Bardzo proszę, panie pośle.
Poseł Zbigniew Dolata (PiS):
Tak. Dziękuję bardzo, pani przewodnicząca.
W pierwszych słowach chciałbym zaproponować, w sposób taki dość luźny, zmianę tytułu. Wiem, że będziemy potem to rozpatrywać już w kolejnej części naszego posiedzenia, ale myślę, że od tego należałoby rozpocząć – żeby jednak tytuł tego projektu ustawy, który został przygotowany przez rząd, oddawał istotę zamiarów. Moja propozycja treści tego tytułu brzmiałaby w ten sposób: „ustawa o ułatwianiu zaspokajania apetytów na stanowiska kierownicze w instytucjach funkcjonujących w obszarze nauki ze strony działaczy koalicji 13 grudnia”.
Głód. Może, panie profesorze, rzeczywiście to środowisko formacji…
Poseł Lucjan Marek Pietrzczyk (KO):
Państwo posłowie, jak to ma być śmieszne, to nie było śmieszne.
Przewodnicząca poseł Krystyna Szumilas (KO):
Chwileczkę, panie pośle.
Poseł Lucjan Marek Pietrzczyk (KO):
No, nie wytrzymałżem.
Przewodnicząca poseł Krystyna Szumilas (KO):
Bardzo proszę, panie pośle do rzeczy, a reszta nie przeszkadza. Im swobodniej pan poseł Dolata będzie się mógł wypowiadać, tym szybciej będziemy to mieli za sobą.
Poseł Zbigniew Dolata (PiS):
Bardzo dziękuję, pani przewodnicząca. Nie spodziewałem się takiego wsparcia.
W każdym razie niech to będzie „zaspokajanie głodu”, bo rzeczywiście stronnictwa, które wchodzą w skład koalicji 13 grudnia, są bardzo wygłodniałe, jeśli chodzi o możliwy skok na stanowiska, rzeczywiście jest z tym dużo ambarasu. Macie z tym rzeczywiście duży problem, żeby te wszystkie apetyty zaspokoić. Odwołując osoby, które pełniły te funkcje, musicie się tłumaczyć, uzasadniać to. To jest rzeczywiście nad wyraz ambarasujące.
Chodzi chociażby o takie działania, jakie zostały podjęte przez prezesa Sieci Badawczej Łukasiewicz, który wymieniał wybitnych naukowców na funkcjonariuszy związanych z formacjami, które tworzą rząd. To rzeczywiście był duży kłopot i za każdym razem oburzało to środowisko naukowe. Ba, przedostawało się do opinii publicznej i obniżało poparcie dla was czy zupełnie obnażało to, co chcecie osiągnąć. Może nie wymienię nazwiska, ale pewna pani profesor, politolog po Akademii Nauk Społecznych przy Komitecie Centralnym Polskiej Zjednoczonej Partii Robotniczej, była dyrektorem Warszawskiego Instytutu Technologicznego – ewidentnie nauki ścisłe. Z tego, co słyszałem, ostatnio awansowała – jest zastępcą prezesa sieci Łukasiewicz czy Centrum Łukasiewicz do spraw badań naukowych. To rzeczywiście pokazuje, jak bardzo kompetentne macie kadry i komu powierzacie takie istotne stanowiska.
Te wszystkie rozwiązania, które proponujecie, czyli na przykład rezygnacja z kadencyjności i praktycznie ręczne sterowanie wyborem osób pełniących funkcje kierownicze – minister zyskuje wpływ praktycznie samodzielny kosztem środowiska naukowego na te nominacje. Wszędzie w świecie, w krajach, które nas wyprzedzają, jeśli chodzi o postęp naukowy, liczbę cytowań, nie mówiąc już o Nagrodach Nobla, akurat tendencja jest dokładnie odwrotna. To znaczy, tam funkcje kierownicze są powierzane osobom wskazanym przez środowisko naukowe. To środowisko naukowe bierze odpowiedzialność za to, kto pełni funkcję kierowniczą w danej instytucji, w danym instytucie, w jakiejś jednostce naukowo-badawczej. A tu się okazuje, że to minister będzie decydował? Już do tej pory decydował.
I efekty widzimy – efekty fatalne. To wywołuje ogromną frustrację naukowców, którzy muszą pracować – bo muszą pracować, przynajmniej niektórzy – pod kierunkiem osób, których kompetencje są zerowe w danej dziedzinie. Jak politolog może kierować instytutem technologicznym? Jest to po prostu karkołomne i nie ma żadnych perspektyw na to, że Polska będzie doganiała te najbardziej zaawansowane kraje, jeśli chodzi o postęp w badaniach naukowych, postęp naukowo-techniczny.
Zatem składam wniosek o odrzucenie tego projektu w pierwszym czytaniu. Zaznaczam, że nie będziemy do tego projektu zgłaszać poprawek, bo tego projektu po prostu się nie da poprawić. To jest projekt, który jest absolutnie szkodliwy dla polskiej nauki. Mam nadzieję, że nawet jeśli przeforsujecie ten projekt, a pewnie tak się stanie, to pan prezydent go nie podpisze, tak żebyście się jeszcze musieli troszkę gimnastykować w tym zapamiętaniu w usuwaniu osób, które mają ogromny dorobek naukowy i pełnią funkcje kierownicze, a wam to spędza sen z powiek i chcielibyście ich się jak najszybciej pozbyć. Pewnie najbardziej was cieszy to, że te osoby po prostu pakują walizki i bardzo często wyjeżdżają do tych krajów, gdzie ich wiedza, umiejętności, doświadczenie będą lepiej wykorzystane, lepiej opłacone, będą mieli możliwość swobodnego prowadzenia badań.
Takich przykładów mamy już bardzo wiele. Ci, którzy chociażby przy okazji tworzenia Sieci Badawczej Łukasiewicz, która powstała w 2019 r., wracali do Polski pełni nadziei, że zyskają teraz możliwość pracy dla swojej ojczyzny – wielu z nich już po prostu zagłosowało nogami i wrócili tam, skąd przybyli, albo jadą do innych krajów. Też mógłbym wymieniać. Zresztą pan poseł Schreiber na posiedzeniu podkomisji mówił na ten temat, wymieniał konkretne nazwiska naukowców, którzy właśnie w ten sposób musieli postąpić, bo tutaj po prostu nie widzieli żadnej możliwości, żadnych perspektyw rozwoju. I to jest bardzo smutne. Nie będziemy do tego przykładać ręki.
Powinniście się tej ustawy wstydzić, bo ona świadczy tylko i wyłącznie o takiej pazerności i chęci, tak jak powiedziałem, skoku na stanowiska, totalnego upartyjnienia polskich instytutów, polskiej nauki. Ale to nie potrwa długo, bo wywołaliście już taką frustrację wśród naukowców… W tych apelach oni zresztą wskazują na to, że jest gigantyczna rozbieżność między tym, co głosiliście w kampanii wyborczej, a tym, co robicie – nie tylko w obszarze polityki kadrowej, ale w obszarze finansowania badań naukowych.
I cóż? To wygląda bardzo smutno, ale Polska musi to jakoś przetrwać. Polska przetrwa te wasze rządy, z których cieszą się tylko nasi konkurenci, chociażby w staraniach o granty. Mówiłem na posiedzeniu podkomisji i Komisji, że na przykład naukowcy niemieccy uzyskują z grantów europejskich 47 razy więcej środków niż naukowcy polscy – i to jest właściwie cała recenzja tych waszych działań.
Tak więc składam wniosek o odrzucenie w pierwszym czytaniu.
Przewodnicząca poseł Krystyna Szumilas (KO):
Tak. Przypominam, że wniosek powinien być złożony na piśmie, panie pośle, do końca pierwszego czytania. Ja tylko podsumuję jednym zdaniem: „Ubrał się diabeł w ornat i ogonem na mszę dzwoni”.
Proszę, kto z państwa posłów? Pani poseł Kinga Gajewska i pan poseł Wieczorek.
Poseł Zbigniew Dolata (PiS):
(Wypowiedź poza mikrofonem)
Przewodnicząca poseł Krystyna Szumilas (KO):
Zacytowałam przysłowie.
Poseł Kinga Gajewska (KO):
Szanowna pani przewodnicząca, szanowni posłowie, pan poseł Dolata sprawił, że jednak będę musiała odwołać się do tak naprawdę fundamentów, dlaczego jakiekolwiek zmiany w tej ustawie muszą nastąpić.
Otóż stajemy dzisiaj przed decyzją dotyczącą przyszłości Narodowego Centrum Badań i Rozwoju. To jest jeden z elementów uzdrawiania w sytuacji, którą zastaliśmy. Nowa ustawa ma stanowić odpowiedź na szereg bulwersujących afer i nieprawidłowości, panie pośle, które miały miejsce przecież za waszych rządów. Miałam w swoim wystąpieniu nie odwoływać się do przeszłości, ale niestety muszę się skupić na tej przeszłości.
W latach rządów Prawa i Sprawiedliwości doszło do licznych przypadków nieprawidłowości przy rozdysponowaniu środków publicznych na innowacje i na badania naukowe. Wśród najgłośniejszych afer należy wskazać przyznawanie wielomilionowych grantów firmom bez doświadczenia, bez żadnych realnych dokonań w branży, często powiązanym personalnie i rodzinnie z urzędnikami i politykami Prawa i Sprawiedliwości. Jeżeli pan mówi o nieprzyznawaniu dzisiaj grantów albo mniejszych grantach dla naszych naukowców, to proszę mi powiedzieć, kim byli ci ludzie, którzy dostawali w przeszłości te granty – jak byli powiązani z politykami PiS?
Szeroko opisywano także zjawisko słupów, czyli fikcyjnych beneficjentów, którzy jedynie pozorowali działalność badawczą w celu wyłudzenia środków publicznych. Raport Najwyższej Izby Kontroli wskazał olbrzymie nieprawidłowości, stratę setek milionów złotych, brak rzetelnej kontroli, powiązania polityczne nielegalnych procederów. Sformułował także wnioski de lege ferenda, które – jak rozumiem – są elementem dzisiejszej debaty i dzisiejszych propozycji.
Jakie zarzuty zostały postawione po ujawnieniu tych afer? Nie będę mówiła, jak poseł Dolata – tutaj cytuję – „słyszałam”, „zasłyszałam”, tylko powiem o faktach.
Poseł Zbigniew Dolata (PiS):
Ja nic takiego nie powiedziałem.
Poseł Kinga Gajewska (KO):
Pan Dolata powiedział o kompetencjach, o które się obawia – a więc jakie kompetencje miały osoby, którym dzisiaj postawiono zarzuty? Prokuratura oraz Centralne Biuro Antykorupcyjne zatrzymały podejrzanych w kilku falach, a zarzuty dotyczą przede wszystkim działania w ramach zorganizowanej grupy przestępczej, oszustw na dużą skalę, prania pieniędzy i przyjmowania korzyści majątkowych.
Skupmy się dalej na faktach. Do tej pory zarzuty usłyszało ponad 45 osób, w tym funkcjonariusze publiczni, przedsiębiorcy i osoby pełniące rolę słupów w fikcyjnych spółkach powstałych w ramach projektów grantowych. Wśród oskarżonych są także byli członkowie kierownictwa NCBR. Wobec części podejrzanych zastosowano środki zapobiegawcze, w tym tymczasowy areszt i dozory policyjne. Jeszcze raz pan poseł miał szansę wypowiedzieć się na temat kompetencji osób, które są zmieniane, a może pan poseł wypowiedziałby się bardziej dobitnie na temat kompetencji tych osób, które właśnie otrzymały zarzuty? Przypomnę, 45 osób.
Śledztwo jest prowadzone zarówno przez prokuratury krajowe, jak i przez organy europejskie, takie jak OLAF, a sprawa dotyczy przekrętów na dziesiątki i setki milionów złotych oraz wyłudzenia funduszy z krajowych i unijnych programów wsparcia innowacji. Wstyd nie tylko w Polsce, ale wstyd na całą Unię Europejską. Mam nadzieję, że nie będzie to skutkowało tym, że nasi naukowcy nie otrzymają milionów euro, bo państwo zażyczyliście sobie… Państwo, którym oczywiście zostaną stwierdzone, mam nadzieję, przed sądem te zarzuty, po prostu chcieli sobie zabrać te pieniądze.
Apeluję do pana posła i posłów Prawa i Sprawiedliwości, apeluję do państwa, żeby naprawić te błędy. Ja się niezwykle dziwię, że pan poseł odrzuca tę ustawę. Zachodzę w głowę – byłam przekonana, że państwo posypiecie głowę popiołem i nie będziecie czekali na ministerstwo, żeby przygotowało ustawę naprawczą. Byłam przekonana, że państwo mają krztę honoru i sami zaproponujecie poprawki, sami zaproponujecie ustawę, która będzie oczyszczała z honoru Prawa i Sprawiedliwości te haniebne wydarzenia, które miały miejsce w ostatnich latach. Dziękuję serdecznie.
Przewodnicząca poseł Krystyna Szumilas (KO):
Dziękuję bardzo.
Pani poseł Olbryś. Potem pan poseł Wieczorek.
Poseł Bogumiła Olbryś (PiS):
Już, jestem.
Dziękuję, pani przewodnicząca.
Mam krótkie pytania co do ustawy. Ilu pracowników naukowych – naukowców pracowników – zatrudnia Narodowe Centrum Badań i Rozwoju? Pierwsze pytanie, bo uważam za zasadne znać liczbę zastępców w stosunku do liczby osób zatrudnionych właśnie w tym Narodowym Centrum Badań i Rozwoju.
Jakie uposażenie – chyba nie jest to tajemnicą, bo na pewno ta osoba będzie składała oświadczenie w kwietniu – będzie miał prezes NCBR?
Dwa pytania. Dziękuję.
Przewodnicząca poseł Krystyna Szumilas (KO):
Dziękuję bardzo.
Pan poseł przewodniczący Wieczorek.
Poseł Dariusz Wieczorek (Lewica):
Tak, pani przewodnicząca.
Szanowni państwo, ja oczywiście mam odmienne zdanie, jeżeli chodzi o procedowanie tej ustawy, bo myślę, że intencja tej ustawy to jest szczególnie właśnie program naprawczy w stosunku do NCBR: zalecenia Komisji, OLAF, żeby zwiększyć nadzór przez ministerstwo nad funkcjonowaniem NCBR, bo niestety – już nie wnikając w te wszystkie wcześniejsze rzeczy, o których tutaj mówiliśmy – rzeczywiście to jest absolutnie kluczowa sprawa.
Chcę państwu powiedzieć i musimy sobie z tego zdać sprawę, że przez te działania, o których również mówiła pani posłanka Gajewska, mamy zagrożony program o wartości 11 mld zł. W związku z tym mamy bardzo poważny problem i może być też sytuacja taka, że będziemy przez Komisję Europejską – właśnie ze względu na te kwestie, o których tutaj mówimy, a więc tej działalności przestępczej – zmuszeni w ogóle oddawać część z tych pieniędzy. W związku z tym my dzisiaj…
Pewnie trzeba będzie też, panie ministrze, uczciwie w pewnym momencie powiedzieć o tym, co nam grozi przez tę wcześniejszą przestępczą działalność, bo to może nas kosztować naprawdę miliardy złotych.
Dzisiaj mówię to bez emocji, tylko mówię, z czego wynika ten projekt ustawy. Apeluję o to, byśmy zachowali w tym względzie zdrowy rozsądek i nie wylali czasami dziecka z kąpielą, bo to są nasze wspólne pieniądze. To są pieniądze, które możemy wykorzystać – nie musimy ich zwracać, tylko trzeba wyraźnie te kwestie realizować. Ta ustawa idzie właśnie w tę stronę. To nie jest w ogóle kwestia jakiegoś kolesiostwa czy jakichś tego typu rzeczy – jeżeli chodzi o kierownictwo czy sieci Łukasiewicz czy NCBR, wszystkie te wybory były dokonywane w publicznych konkursach.
Pan poseł Dolata mówi też o tym, że naukowcy wyjeżdżają – nagle się obrażają, wyjeżdżają. Nie słyszałem. Jeżeli tak jest, to prosiłbym o konkretne przykłady, bo warto by było też się dowiedzieć, z czego taki proceder ewentualnie może wynikać. O tym nie słyszałem, a wręcz przeciwnie – jest wielu naukowców, którzy wracają w tej chwili, chcą prowadzić badania i prace naukowe w Polsce. Trzeba oczywiście – to jest nasze wspólne zadanie – stworzyć im ku temu możliwości.
NCBR jest dzisiaj w tym całym programie naprawczym po to, żeby przyjąć jasną strukturę, żeby przyjąć jasne procedury, żeby nie było takich zastrzeżeń, jakie pojawiały się do tej pory w różnych dokumentach, które otrzymywaliśmy z Komisji Europejskiej. Tak więc apelowałbym o to, abyśmy rzeczywiście skupili się na tym projekcie ustawy. Później zobaczycie państwo, że tu nie ma jakichś złych intencji, tylko te zapisy wynikają wprost z tego, co powinniśmy rzeczywiście realizować.
Nie dziwię się, bo takie było też moje stanowisko w tym zakresie: ministerstwo, skoro przekazuje tak gigantyczne pieniądze tym instytucjom, musi mieć również możliwość kontroli i nadzoru nad tymi instytucjami. To jest chyba normalna rzecz, ponieważ do tej pory ten nadzór był niestety chyba nie do końca dobry, skoro dochodziło do tego typu spraw, z jakimi mieliśmy do czynienia.
Tak więc apeluję o to, abyśmy jednak ten projekt ustawy punkt po punkcie, artykuł po artykule realizowali. Dziękuję bardzo.
Przewodnicząca poseł Krystyna Szumilas (KO):
Dziękuję panu posłowi.
Zgłosili się do głosu również przedstawiciele strony społecznej.
Pan profesor Marcin Ślęzak, Rada Główna Instytutów Badawczych. Też bardzo proszę o takie skondensowane wypowiedzi, dobrze?
Wiceprzewodniczący Rady Głównej Instytutów Badawczych prof. dr hab. inż. Marcin Ślęzak:
Szanowna pani przewodnicząca, panie ministrze, panie i panowie posłowie, czy będzie skondensowana? Chciałbym przytoczyć kilka faktów, dlatego że jako reprezentacja instytutów badawczych uznajemy, że ta regulacja – i tylko w tym zakresie wypowiem się odnośnie do instytutów badawczych – jest niesatysfakcjonująca. Dwa lata czekaliśmy na tę ustawę.
Ale dlaczego tak oceniamy? Otóż geneza tych zmian, które chcielibyśmy, żeby były wprowadzone, miała miejsce w 2016 r., kiedy były dwie nowelizacje ustawy o instytutach badawczych, m.in. jedna przyjęta w Sali Kolumnowej. Wtedy to zniesiono konkursy na funkcję dyrektora oraz kadencyjność funkcji dyrektora w instytutach badawczych, obniżono wymagania kandydata na dyrektora, usunięto przyczyny odwołania dyrektora, ustalono powoływanie zastępców dyrektora przez ministra nadzorującego, a nie przez samego dyrektora, zwiększenie udziału przedstawicieli ministra nadzorującego w radzie naukowej czy ograniczenie uprawnień rady naukowej.
Czym to skutkowało w latach 2016–2021? Otóż następowały zmiany na stanowiskach dyrektorów, m.in. na stanowiskach dyrektorów lub pełniących obowiązki dyrektora w Instytucie Hodowli i Aklimatyzacji Roślin – Państwowy Instytut Badawczy w ciągu pięciu lat pięć razy zmienił się dyrektor, w Państwowym Instytucie Geologicznym – Państwowy Instytut Badawczy pięć razy zmienił się dyrektor. Naukowa Akademicka Sieć Komputerowa…
Przewodnicząca poseł Krystyna Szumilas (KO):
Przepraszam, ale my znamy te fakty, więc prosiłabym jednak, żebyśmy się odnieśli do projektu, ponieważ mamy napięty plan. My dzisiaj mamy głosowania, więc musimy się zmieścić do tych głosowań. Tak że bardzo proszę do projektu. Jeżeli są jakieś propozycje zmian czy…
Ale tylko i wyłącznie do tego projektu.
Wiceprzewodniczący RGIB prof. dr hab. inż. Marcin Ślęzak:
Pani przewodnicząca, ale chcę wyjaśnić właśnie te zmiany do projektu, skąd wynikają.
Przewodnicząca poseł Krystyna Szumilas (KO):
Ale tłumaczę, panie… Z całym szacunkiem – tłumaczę, że mamy głosowania. My znamy te fakty jako posłowie, i z jednej, i z drugiej strony. Zatem chcielibyśmy przeprocedować ten projekt – jeżeli są uwagi do tego projektu, to dyskutujmy na temat tego projektu. Będzie jeszcze czas, żebyśmy rozmawiali szerzej o instytutach, nauce i szkolnictwie. Proszę nam dać szansę dzisiaj przeprocedować ten projekt.
Wiceprzewodniczący RGIB prof. dr hab. inż. Marcin Ślęzak:
Pani przewodnicząca, jako Rada Główna Instytutów Badawczych zgłosiliśmy dwa postulaty – obydwa postulaty niestety zostały odrzucone. W tabeli, która została przedstawiona, było wskazanie, że wykraczają poza zakres ustawy. W założeniach do ustawy ta informacja niestety się z tym nie pokrywa. To dotyczyło oczywiście tych zmian, o których mówiłem, czyli kwestii kadencyjności dyrektorów, przyczyn odwoływania itd.
Drugi wniosek, który był – i taki był cel tej ustawy – dotyczył zapewnienia stabilności finansowania. Otóż instytuty badawcze przez ostatnie dwa lata do tej pory nie otrzymały żadnego zwiększenia subwencji Ministerstwa Nauki i Szkolnictwa Wyższego, a w odpowiedzi na wystąpienia Rady Głównej Instytutów Badawczych odsyłano do ustawy, która właśnie jest przez państwa procedowana. Jednakże w zapisie tej ustawy pojawiły się zapisy, że tylko instytuty w trudnej sytuacji finansowej mogą liczyć na finansowanie przez ministrów nadzorujących. W związku z tym te instytuty, które mają minimum złotówkę na plusie, w zasadzie przez ostatnie dwa lata nie mogą liczyć na żadne zwiększenia subwencji. Nie wiem, czy jest możliwa zmiana w tym zakresie?
Rozwiązania, które są w ustawie, nie dają szansy na uzyskanie finansowania od ministrów nadzorujących. Dlatego jesteśmy rozczarowani tym zakresem, ale rozumiem, że takie jest stanowisko rządu. Natomiast miałbym tylko apel, żeby zwrócić większą uwagę na sytuację instytutów badawczych. Ich jest 65, co daje 22 tys. pracowników. Dziękuję bardzo.
Przewodnicząca poseł Krystyna Szumilas (KO):
Dziękuję bardzo.
Dziękuję za zwrócenie uwagi na państwa postulaty. Myślę, że pan minister w swojej odpowiedzi też się do nich ustosunkuje.
W tej chwili poproszę pana Kamila Kucharskiego, Krajowa Reprezentacja Doktorantów. I też mam prośbę: do projektu.
Pełnomocnik ds. NCBR Krajowej Reprezentacji Doktorantów mgr inż. Kamil Kucharski:
Dobrze. Bardzo dziękuję za głos.
Szanowna pani przewodnicząca, szanowny panie ministrze, przede wszystkim chciałbym docenić obecny wysoki poziom dialogu z ministerstwem oraz Narodowym Centrum Badań i Rozwoju.
Przede wszystkim chcielibyśmy ponowić nasze stanowisko, o które zabiegamy od dłuższego czasu, zresztą na ręce ministra nauki w ubiegłym roku złożyliśmy propozycję, o której mówię. Przede wszystkim ponawiamy nasz partnerski postulat, aby zagwarantować stałe miejsce dla przedstawiciela doktorantów w radzie Narodowego Centrum Badań i Rozwoju. Uważamy, że to istotne z kilku względów.
Przede wszystkim jest to sprawdzony model – nie proponujemy eksperymentu, ponieważ przedstawiciel doktorantów z mocy prawa zasiada już w radzie Narodowej Agencji Wymiany Akademickiej. Ten mechanizm działa i przynosi znakomite rezultaty, czego efektem są wspólnie podejmowane aktywności na rzecz środowiska naukowego. Ponadto nasza obecność w radzie to gwarancja bieżącej informacji zwrotnej, możliwość tworzenia programów, które lepiej trafiają w potrzeby młodych naukowców i eliminują bariery, zanim te staną się problemem.
Proponujemy zatem prostą zmianę legislacyjną wzorem ustawy o NAWA, która pozwoli wskazać jednego członka rady Narodowego Centrum Badań i Rozwoju przez Krajową Reprezentację Doktorantów. Oczywiście chcemy występować jako partner i deklarujemy pełną gotowość do merytorycznej pracy i rzetelne zaangażowanie. Wydaje mi się, że jest to zmiana, która nic nie kosztuje, a jest rzeczywiście bezcenną inwestycją w przyszłość i skuteczność polskiej nauki.
Przede wszystkim chciałbym podkreślić, odnieść się do słów pana Wieczorka, że jest masa naukowców, która wiąże swoją przyszłość z Polską. Chcemy tutaj pracować, chcemy się rozwijać, dlatego tutaj budujemy swoje kariery. Jeśli nasz głos na bieżąco będzie mógł wspierać w jakiś sposób państwa pracę, to wydaje mi się, że to będzie rzeczywiście pożyteczne dla całego środowiska naukowego. Bardzo dziękuję.
Przewodnicząca poseł Krystyna Szumilas (KO):
Bardzo dziękuję.
Przepraszam, bo tutaj też głos w dyskusji.
Poproszę teraz pana profesora Tomasza Kiljanka, „Solidarność”, Państwowy Instytut Weterynaryjny – Państwowy Instytut Badawczy w Puławach. I też ta prośba: do projektu.
Pracownik naukowy Państwowego Instytutu Weterynaryjnego – Państwowego Instytutu Badawczego w Puławach dr Tomasz Kiljanek:
Dziękuję państwu. Bardzo przepraszam za problemy techniczne, pierwszy raz jestem u państwa.
Nazywam się Tomasz Kiljanek. Jestem pracownikiem naukowym Państwowego Instytutu Weterynaryjnego, członkiem komisji zakładowej NSZZ „Solidarność” tego instytutu, również stypendystą ministra nauki i szkolnictwa wyższego dla wybitnych młodych naukowców i realizatorem, koordynatorem kilku już grantów europejskich.
Mam taki apel, w którym jestem zgodny z panem profesorem Ślęzakiem, który reprezentuje instytuty badawcze, że o ile państwo bardzo słusznie daliście taką możliwość, aby ministrowie nadzorujący wspomogli dotacją podmiotową bieżącą działalność i rozwój pracowników i kadry, o tyle te zapisy, które są dodane w kolejnych punktach, bardzo to zawężają i ograniczają – tak jak pan profesor zauważył – jedynie do instytutów, które są w niekorzystnej sytuacji finansowej. Czyli póki my dajemy sobie, że tak powiem, radę i ograniczamy, co się da, to wówczas na taką dotację liczyć nie możemy.
Ja bym apelował o większą elastyczność i zaufanie dla ministrów nadzorujących. My, jako instytut weterynaryjny, kiedy w Polsce są różnego rodzaju problemy, kiedy występują choroby: ASF, grypa ptaków, różne afery antybiotykowe, fipronilowe, wiele by tego wymieniać, staramy się zawsze stanąć na wysokości zadania i wspomóc państwo, żebyśmy mogli szybko reagować i żebyśmy mogli działać. Natomiast do tego potrzebna jest wiedza merytoryczna i kadra. Teraz, kiedy jest afera, oczywiście są zadania i są takie dotacje celowe, na przykład od ministra rolnictwa. Natomiast żeby mieć tę gotowość, my musimy tę kadrę utrzymywać – nie da się tego zrobić z dnia na dzień. Taka dotacja podmiotowa, która byłaby wprowadzana… Ja rozumiem, że taka jest idea, bo zapoznawałem się z uzasadnieniem – idea jest słuszna, natomiast kolejne podpunkty bardzo ją ograniczają. Bardzo do państwa apeluję, żeby nie wylać dziecka z kąpielą.
Dziękuję za udzielenie głosu.
Przewodnicząca poseł Krystyna Szumilas (KO):
Dziękuję bardzo.
Pan profesor Włodzimierz Banasik, Konferencja Rektorów Zawodowych Szkół Polskich.
Skarbnik Konferencji Rektorów Zawodowych Szkół Polskich dr Włodzimierz Banasik:
Przepraszam, ja się nie zgłaszałem.
Przewodnicząca poseł Krystyna Szumilas (KO):
Przepraszam, pan profesor Rafał Łukasik zgłosił się do głosu. To jest Rada Główna Nauki i Szkolnictwa Wyższego. Bardzo proszę.
Członek prezydium Rady Głównej Nauki i Szkolnictwa Wyższego prof. dr inż. Rafał Łukasik:
Szanowna pani przewodnicząca, panie ministrze, szanowni państwo, aby faktycznie przejść do sedna, chciałbym tylko w kilku słowach przedstawić propozycje, a w zasadzie wskazania, które zostały przekazane również do ministerstwa, do pana ministra w kontekście ustawy i proponowanych zmian.
Przede wszystkim w kontekście zmian dotyczących NCBR jako rada główna uważamy, że wprowadzenie wyłaniania kandydatów na członków rady NCBR w trybie hybrydowym nie jest najlepszym rozwiązaniem. Proponowaliśmy rozwiązanie, które by było otwartym, bezpośrednio wskazywanym przez środowiska naukowe, a nie w trybie mieszanym.
Druga kwestia, którą przedstawiliśmy jako Rada Główna Nauki i Szkolnictwa Wyższego, dotyczyła głównie NAWA. Ponieważ w proponowanym zapisie jest wskazanie… Nie, przepraszam – w przypadku fundacji Zakłady Kórnickie. W proponowanym zapisie jest wskazanie, że zastępcą dyrektora musi być osoba również ze stopniem naukowym doktora i z doświadczeniem trzyletniej pracy w zawodzie, co w ocenie rady jest zbyt wykluczające. Dlatego zaproponowaliśmy, przesyłając pismo do ministerstwa, wskazując, że zastępcą dyrektora może być osoba, która posiada co najmniej tytuł zawodowy magistra, magistra inżyniera albo równorzędny, korzysta oczywiście z pełni z praw publicznych i posiada co najmniej sześcioletnie doświadczenie. Czyli tutaj sam stopień naukowy nie byłby kryterium determinującym, a faktycznie doświadczenie zawodowe.
W kontekście jeszcze ustawy – przepraszam, jeszcze wrócę do NCBR. W kontekście powoływania oddziałów terenowych rada stoi na stanowisku, że powoływanie takich organów dodatkowo powodowałoby zwiększenie niepotrzebnej administracji w kontekście działań, które są planowane lub realizowane przez NCBR. Nie jest to uzasadnione – jest to nadmiarowe działanie, które nie ma żadnego uzasadnienia w celach funkcjonowania NCBR.
To są takie najważniejsze punkty. Tak jak powiedziałem, rada przesłała swoje propozycje do ministra nauki. Zakładamy, że zostaną one w jakiś sposób uwzględnione, ponieważ idą w kierunku rzeczywiście usprawnienia i urealnienia wymagań, które są stawiane przed tymi wszystkim podmiotami, które są przedmiotem proponowanej zmiany.
Przewodnicząca poseł Krystyna Szumilas (KO):
Dziękuję bardzo.
To wszystkie głosy w dyskusji.
Teraz poproszę pana ministra Gzika o odpowiedzi na pytania i przejdziemy do głosowania wniosku pana posła Dolaty.
Sekretarz stanu w MNiSW Marek Gzik:
Pani przewodnicząca, szanowni państwo, propozycje, z którymi dzisiaj przechodzimy do państwa, to jest efekt dyskusji. Część z państwa wypowiadała się, sugerując jeszcze wprowadzenie pewnych zmian. Myślę, że ta propozycja, z którą dzisiaj przychodzimy, jest optymalna. Zobaczymy, jak będą funkcjonować instytucje dalej – będziemy je dalej reformować i zmieniać.
Proszę państwa, Narodowe Centrum Badań i Rozwoju po tych kilku latach funkcjonowania, szczególnie gdy było jeszcze pod nadzorem ministerstwa funduszy… Tam działo się bardzo wiele złych rzeczy. Dzisiaj mamy ryzyko, że duża część środków może być ostatecznie niescertyfikowana i będziemy musieli jako państwo zwracać znaczące środki. Mowa jest, proszę państwa, o 2,5 mld zł. Tak więc to ryzyko spowodowało, że musieliśmy wprowadzić program naprawczy. Znowu ten program naprawczy też bardzo sztywno pochodzi do pewnych przepisów i to też utrudnia może funkcjonowanie, ale jesteśmy tu zdeterminowani przede wszystkim, żeby też oczyścić tę całą atmosferę wokół NCBR. Podjęte działania zostały bardzo pozytywnie ocenione przez Komisję Europejską, przez kontrolujące nas organy.
Była też mowa o kwestiach rady NCBR. Proszę państwa, pan poseł Dolata mówi, że my tu wymieniamy – przez ostatnie dwa lata ze względu na to, że eksperci byli powoływani do rady w różnych latach, zrobił się z tym mały bałagan, tak bym to delikatnie nazwał. Nie jest powiedziane, że nie zostaną powołani ci sami eksperci, zasiadający dzisiaj w radzie, ale będzie to już dla części kadencja czteroletnia, i po dwóch latach będziemy wymieniać po 50% składu rady. Rola rady jest niezwykle ważna, bo właśnie rada kreuje tak naprawdę… Realizuje politykę naukową państwa poprzez uruchamianie programów i finansowanie, rada kontroluje funkcjonowanie całej instytucji, z czym nie było najlepiej w ostatnich latach, bo ryzyko zwrotu tych 2,5 mld zł jednak wisi nad nami i ono jest bardzo realne. W zasadzie myślę, że rozstrzygnie się to w najbliższych miesiącach, ale z dużym prawdopodobieństwem będziemy musieli zwracać te pieniądze.
A więc to są też te przesłanki, które były u podstaw decyzji o tym, aby uporządkować radę, podzielić odpowiednio członków rady na komisje, tak żeby można było już pracować, ale też już z tą świadomością pełnej kadencji, na którą zostaną powołani.
Może odniósłbym się do propozycji doktoranta w radzie. Nie chcemy tego, bo byłoby to jakieś szczególne potraktowanie środowiska doktorantów. Dlaczego nie doktorzy, dlaczego nie profesorowie, dlaczego nie przedstawiciele instytutów? Gdybyśmy zrobili taki wyjątek, to, proszę państwa, byłoby to źle widziane. A nie można z tym porównywać funkcjonowania rady w Narodowej Agencji Wymiany Akademickiej, gdzie wymiana akademicka dotyczy też studentów i doktorantów – słusznie, że macie państwo tam swojego przedstawiciela, który ma wpływ na funkcjonowanie tej agencji.
Narodowe Centrum Badań i Rozwoju to jest agencja, która finansuje badania i rozwój, a więc tam kluczowa jest merytoryka osób, które są powoływane na członków rady. Nie jest wykluczone, że wybitny doktorant rekomendowany na przykład przez KRASP zostałby członkiem rady. Tak więc wydaje nam się, że wpisanie do ustawy tego, że jeden z członków rady to jest osoba reprezentująca doktorantów, nie byłoby dobrze odebrane w ogóle w środowisku nauki polskiej.
Pani poseł pytała o liczbę pracowników, więc pracowników jest 515 osób. Wynagrodzenie dyrektora – 35,5 tys. zł. Chodzi o dyrektora NCBR, bo nie mamy prezesa, tylko dyrektora.
Poseł Bogumiła Olbryś (PiS):
Dziękuję.
Sekretarz stanu w MNiSW Marek Gzik:
Więcej niż posłowie, ministrowie, tak. Pani poseł, wiemy, z czego to wynika.
Pan profesor Ślęzak wspominał o instytutach badawczych, więc, panie profesorze – mówił o tym też pan profesor Kiljanek – nasza propozycja zmian idzie przede wszystkim w kierunku ustabilizowania finansów. Chcemy dać szansę nadzorującym ministrom, bo oni najlepiej wiedzą, jak wykorzystać potencjał naukowy tych instytutów, żeby mogli wesprzeć poprzez dotację.
Natomiast pan profesor Kiljanek mówił o pewnych wymaganiach, które pojawiły się w ustawie – one wynikają z konsultacji z Ministerstwem Finansów. Ministerstwo Finansów przyjęło stanowisko, że pewne obostrzenia… One rzeczywiście być może ograniczają. Choć myślę, jeżelibyśmy mieli jakieś przypadki do przestudiowania, to się okaże, że to nie są jakieś obwarowania eliminujące w ogóle instytuty z tej dotacji. Ale przede wszystkim ważne było to, żeby w ogóle ta poprawka się pojawiła w ustawie o instytutach badawczych.
I tutaj jeszcze do pana profesora, bo była mowa o oddziałach terenowych – to już zostało wcześniej usunięte i nie ma tego w ustawie o Narodowym Centrum Badań i Rozwoju.
Może nie będę się odnosił do wszystkich komentarzy pana posła Dolaty, bo to raczej była taka polityczna wypowiedź.
Dziękuję bardzo.
Przewodnicząca poseł Krystyna Szumilas (KO):
Dziękuję, panie ministrze.
Zamykam dyskusję.
Stwierdzam zakończenie pierwszego czytania projektu ustawy z druku nr 1807.
Wpłynął wniosek o odrzucenie projektu w pierwszym czytaniu. Bardzo proszę państwa posłów o przygotowanie kart do głosowania. Jest to moment na wyrobienie karty, jeżeli ktoś nie ma, bo w trakcie głosowania już nie będzie można.
To jeszcze chwila, bo karty będą wyrabiane.
Jesteśmy przygotowani. W takim razie zarządzam głosowanie.
Kto z państwa posłów jest za przyjęciem wniosku o odrzucenie w pierwszym czytaniu projektu ustawy? Kto jest przeciw? Kto się wstrzymał? Dziękuję.
Proszę o wyniki głosowania. Głosowało 30 posłów. 12 było za, 18 – przeciw, nikt się nie wstrzymał. Stwierdzam, że wniosek nie uzyskał większości.
W takim razie przystępujemy do rozpatrzenia szczegółowego projektu.
Tytuł ustawy. Czy są uwagi?
Poseł Elżbieta Gapińska (KO):
Nie ma.
Przewodnicząca poseł Krystyna Szumilas (KO):
Nie widzę. Stwierdzam, że tytuł został rozpatrzony.
Art. 1.
Zdanie wstępne.
Poseł Elżbieta Gapińska (KO):
Nie ma.
Przewodnicząca poseł Krystyna Szumilas (KO):
Nie widzę. Stwierdzam, że zostało rozpatrzone.
Zmiana nr 1.
Poseł Elżbieta Gapińska (KO):
Nie ma.
Przewodnicząca poseł Krystyna Szumilas (KO):
Nie widzę. Zmiana nr 1 rozpatrzona.
Zmiana nr 2. Nie widzę. Zmiana nr 2 rozpatrzona.
Zmiana nr 3.
Poseł Elżbieta Gapińska (KO):
Nie ma.
Przewodnicząca poseł Krystyna Szumilas (KO):
Nie widzę. Stwierdzam, że zmiana nr 3 została rozpatrzona.
Zmiana nr 4.
Poseł Elżbieta Gapińska (KO):
Nie ma.
Przewodnicząca poseł Krystyna Szumilas (KO):
Nie ma uwag. Stwierdzam, że zmiana nr 4 została rozpatrzona.
Zmiana nr 5. Rozpatrzona.
Zmiana nr 6. Rozpatrzona.
Zmiana…
A, przepraszam…
Legislator Jakub Krowiranda:
Do zmiany nr 7.
Przewodnicząca poseł Krystyna Szumilas (KO):
Do zmiany nr 7 uwaga Biura Legislacyjnego.
Legislator Jakub Krowiranda:
Tak, dziękuję bardzo.
Szanowna pani przewodnicząca, Wysoka Komisjo, mamy uwagę natury legislacyjno-ujednolicającej. Otóż w zmianie nr 7 w lit. b w dodawanym ust. 1a proponowalibyśmy, żeby pierwsza część tego przepisu brzmiała w sposób następujący: „Minister ogłasza w Biuletynie Informacji Publicznej na stronie podmiotowej urzędu go obsługującego nabór kandydatów”.
Ta propozycja jest uzgodniona ze stroną rządową, tylko poprosilibyśmy o potwierdzenie.
Jeżeli Komisja by wyraziła zgodę na upoważnienie nas do dokonania takich zmian, to dokonalibyśmy tego po prostu na upoważnieniu Komisji. Dziękuję bardzo.
Przewodnicząca poseł Krystyna Szumilas (KO):
Oczywiście zadam to pytanie.
Czy Komisja wyraża zgodę na to, aby Biuro Legislacyjne wprowadziło zmiany legislacyjne i prawne? Nie widzę sprzeciwu. Dotyczy to całej ustawy.
Natomiast ta konkretna… Panie ministrze, jest zgoda na jej wprowadzenie?
Nie, to jest legislacyjna zmiana.
Sekretarz stanu w MNiSW Marek Gzik:
Tak.
Przewodnicząca poseł Krystyna Szumilas (KO):
Jest. W takim razie art. 7…
Poseł Elżbieta Gapińska (KO):
Zmiana nr 7.
Przewodnicząca poseł Krystyna Szumilas (KO):
Zmiana nr 7 – przepraszam.
Zmiana nr 7 rozpatrzona razem z poprawką legislacyjną.
Legislator Anna Jakubik:
Tak.
Przewodnicząca poseł Krystyna Szumilas (KO):
Zmiana nr 8. Rozpatrzona.
Zmiana nr 9. Rozpatrzona.
Zmiana nr 10. Rozpatrzona.
Zmiana nr 11. Rozpatrzona.
Zmiana nr 12. Rozpatrzona.
Zmiana nr 13. Rozpatrzona.
Zmiana nr 14. Rozpatrzona.
Do Biura Legislacyjnego i do państwa ministrów: gdyby były jakieś uwagi i poprawki, to proszę sygnalizować, dobrze?
Legislator Jakub Krowiranda:
Dobrze.
Przewodnicząca poseł Krystyna Szumilas (KO):
Zmiana nr 14.
Legislator Anna Jakubik:
Już była.
Poseł Elżbieta Gapińska (KO):
Rozpatrzona.
Przewodnicząca poseł Krystyna Szumilas (KO):
Rozpatrzona już została.
Zmiana nr 15. Rozpatrzona.
Zmiana nr 16. Rozpatrzona.
Zmiana nr 17. Rozpatrzona.
Zmiana nr 18. Rozpatrzona.
Tym sposobem rozpatrzyliśmy art. 1.
Przechodzimy do art. 2.
Zdanie wstępne. Rozpatrzone.
Zmiana nr 1. Rozpatrzona.
Zmiana nr 2. Rozpatrzona.
Art. 3.
Zdanie wstępne. Rozpatrzone.
Zmiana nr 1. Rozpatrzona.
Zmiana nr 2. Rozpatrzona.
Zmiana nr 3. Rozpatrzona.
Zmiana nr 4. Rozpatrzona.
Zmiana nr 5.
O, Biuro Legislacyjne. Do?
Legislator Jakub Krowiranda:
Mamy pytanie do zmiany nr 4.
Przewodnicząca poseł Krystyna Szumilas (KO):
Zmiana nr 4 jeszcze.
Legislator Jakub Krowiranda:
W zmianie nr 4 w lit. a w ust. 9f mamy takie stwierdzenie, że „Dotacja podmiotowa podlega rozliczeniu na podstawie rocznych sprawozdań przedstawionych przez Instytut”.
Mamy pytanie do strony rządowej: co to są za roczne sprawozdania? Ponieważ tych sprawozdań nie ma… Po raz pierwszy pojawiają się w ustawie. Ze spotkania roboczego wiem, że chyba tu chodzi o roczne sprawozdania z ustawy o finansach publicznych. Pytanie: Czy nie trzeba by tego po prostu dookreślić, wskazać odesłania do tej ustawy? Dziękuję bardzo.
Przewodnicząca poseł Krystyna Szumilas (KO):
Bardzo proszę, panie ministrze.
Sekretarz stanu w MNiSW Marek Gzik:
Z naszych informacji wynika, że nie potrzeba.
Przewodnicząca poseł Krystyna Szumilas (KO):
Czyli rozumiem…
Legislator Jakub Krowiranda:
Dobrze, dziękujemy.
Przewodnicząca poseł Krystyna Szumilas (KO):
Rozumiem, że zmiana nr 4 została rozpatrzona.
Zmiana nr 5. Rozpatrzona.
Zmiana nr 6. Jest uwaga Biura Legislacyjnego.
Legislator Jakub Krowiranda:
Do zmiany nr 6 i do zmiany nr 5 w zasadzie też. Mamy pytanie do strony rządowej.
W zmianie nr 5 w dodawanym ust. 6a jest mowa o tym, że „Przed powołaniem na stanowisko dyrektora osoba powołana składa oświadczenie w przedmiocie spełniania wymagań, o których mowa w ust. 6 pkt 1–3 i 5”.
Pytanie: Czy tutaj nie trzeba dodać klauzuli odpowiedzialności karnej za składanie fałszywych oświadczeń? Czy strona rządowa tego nie pominęła? Oczywiście pytanie, bo strona rządowa może tego nie chcieć, ale chcielibyśmy zapytać, czy tu nie brakuje tej klauzuli. Dziękuję.
Sekretarz stanu w MNiSW Marek Gzik:
Nie chcemy tej klauzuli w tej ustawie.
Przewodnicząca poseł Krystyna Szumilas (KO):
Do zmiany nr 6 macie państwo uwagę?
Legislator Jakub Krowiranda:
Nie.
Przewodnicząca poseł Krystyna Szumilas (KO):
Nie. Czyli zmiany nr 5 i nr 6 zostały rozpatrzone.
Zmiana nr 7.
Legislator Jakub Krowiranda:
Nie mamy.
Przewodnicząca poseł Krystyna Szumilas (KO):
Rozpatrzona.
Zmiana nr 8. Rozpatrzona.
Zmiana nr 9.
Jest uwaga Biura Legislacyjnego.
Legislator Jakub Krowiranda:
Tak, dziękuję bardzo.
Chcielibyśmy tylko zwrócić uwagę strony rządowej, że tutaj nastąpiła nakładka z rządowym projektem ustawy z druku nr 1859, który uchyla pkt 4 w ust. 1, a my w naszej ustawie nadajemy nowe brzmienie temu ustępowi.
Taka prośba, żeby w przypadku rozpatrywania ustawy z druku nr 1859 pamiętać o tym, że już temu ustępowi zostało nadane nowe brzmienie. Dziękuję bardzo.
Sekretarz stanu w MNiSW Marek Gzik:
Tak. Dziękuję za tę poprawkę.
Przewodnicząca poseł Krystyna Szumilas (KO):
Rozumiem, że to w tej następnej ustawie.
Legislator Jakub Krowiranda:
Tak.
Przewodnicząca poseł Krystyna Szumilas (KO):
Czyli mamy zmianę nr 9 rozpatrzoną.
Zmiana nr 10.
Legislator Anna Jakubik:
Nie ma.
Przewodnicząca poseł Krystyna Szumilas (KO):
Nie ma uwag. Rozpatrzona.
Przechodzimy do art. 4.
Zdanie wstępne. Rozpatrzone.
Zmiana nr 1. Rozpatrzona.
Zmiana nr 2. Rozpatrzona.
Art. 5.
Zdanie wstępne. Rozpatrzone.
Zmiana nr 1. Rozpatrzona.
Zmiana nr 2. Rozpatrzona.
Zmiana nr 3. Rozpatrzona.
Zmiana nr 4. Rozpatrzona.
Zmiana nr 5. Rozpatrzona.
Zmiana nr 6. Rozpatrzona.
Czyli teraz przechodzimy do art. 6.
Nie widzę uwag. Art. 6 rozpatrzony.
Zmiana nr 7.
Poseł Elżbieta Gapińska (KO):
Art. 7.
Przewodnicząca poseł Krystyna Szumilas (KO):
Przepraszam, art. 7.
Legislator Anna Jakubik:
Nie ma.
Przewodnicząca poseł Krystyna Szumilas (KO):
Nie ma uwag. Czyli art. 7 rozpatrzony, nie ma tutaj zmian.
Art. 8.
Biuro Legislacyjne, bardzo proszę.
Legislator Jakub Krowiranda:
Tak, dziękuję bardzo.
Mamy uwagę natury ogólnej do ust. 3, który mówi, że „Z dniem powołania członków Rady NCBR, o których mowa w ust. 1, wygasa członkostwo w Radzie NCBR wszystkich jej członków powołanych przed dniem wejścia niniejszej ustawy”.
Chcielibyśmy zwrócić uwagę, że skracanie kadencji przed jej upływem jest rozwiązaniem zawsze wątpliwym z punktu widzenia zasady zaufania do państwa i prawa oraz ochrony praw nabytych.
Tylko taka ogólna uwaga. Dziękuję bardzo.
Przewodnicząca poseł Krystyna Szumilas (KO):
Dziękuję bardzo.
Sekretarz stanu w MNiSW Marek Gzik:
Dziękuję za tę uwagę, aczkolwiek podjęliśmy decyzję, aby wyrównać tę kadencyjność i stąd też taka propozycja w ustawie.
Przewodnicząca poseł Krystyna Szumilas (KO):
To był art. 8.
Art. 7, jak rozumiem, jest rozpatrzony.
Art. 8.
Legislator Jakub Krowiranda:
Też.
Przewodnicząca poseł Krystyna Szumilas (KO):
To była ta uwaga. Jest rozpatrzony.
Artykuł…
Legislator Anna Jakubik:
Art. 9 teraz.
Poseł Elżbieta Gapińska (KO):
Dwie zmiany są. Zmiana nr 1 i nr 2.
Przewodnicząca poseł Krystyna Szumilas (KO):
Jeszcze w art. 8 mamy dwie zmiany, tak?
Legislator Anna Jakubik:
Nie, to jest całość.
Przewodnicząca poseł Krystyna Szumilas (KO):
Nie, ale czy jest jakaś zmiana do art. 8? Ktoś mi…
Legislator Jakub Krowiranda:
Nie.
Przewodnicząca poseł Krystyna Szumilas (KO):
Nie. Rozpatrzony.
Art. 9. Rozpatrzony.
Art. 10.
Bardzo proszę, Biuro Legislacyjne.
Legislator Jakub Krowiranda:
Dziękuję bardzo.
Tu mamy uwagę natury legislacyjnej. Wydaje nam się, że zarówno w pkt 1, jak i w pkt 2 na końcu, gdzie jest mowa o radzie, zabrakło wyrazu „Kuratorów”. „Rada Kuratorów” jako nazwa własna powinna występować tak samo we wprowadzeniu do wyliczenia, jak i w punktach. Dziękuję.
Jeżeli strona rządowa się zgodzi, to po prostu dopiszemy to na upoważnienie.
Sekretarz stanu w MNiSW Marek Gzik:
Tak, zgadzamy się.
Legislator Anna Jakubik:
Dobrze, dziękujemy.
Przewodnicząca poseł Krystyna Szumilas (KO):
Dobrze, czyli art. 10 z tą zmianą rozpatrzony.
Art. 11.
Poseł Ewa Szymanowska (Polska2050):
Nie ma.
Przewodnicząca poseł Krystyna Szumilas (KO):
Rozpatrzony.
I teraz art. 12. Pan poseł Wieczorek, bardzo proszę.
Poseł Dariusz Wieczorek (Lewica):
Jeszcze Biuro Legislacyjne wcześniej.
Przewodnicząca poseł Krystyna Szumilas (KO):
Biuro Legislacyjne wcześniej, bo ma uwagę do ust. 1, tak?
Legislator Jakub Krowiranda:
Tak, do ust. 1 pkt 1.
Naszym zdaniem powinna nastąpić korekta odesłania do art. 24 ust 6. Przygotowaliśmy stosowną poprawkę. Jeżeli strona rządowa się zgodzi i pani przewodnicząca by przejęła, to byśmy prosili o taką zmianę, bo chodzi o to, żeby rozpisać ust. 6, tak żeby z tego ust. 6 wyłączyć pkt 6. Dziękuję.
Sekretarz stanu w MNiSW Marek Gzik:
Dziękujemy za tę uwagę i przyjmujemy ją.
Przewodnicząca poseł Krystyna Szumilas (KO):
Dobrze. W takim razie ja przejmę tę poprawkę.
Czy jest sprzeciw wobec przyjęcia tej poprawki?
Nie, to jest poprawka. Ale nie ma sprzeciwu, czyli możemy uznać, że poprawka została przyjęta.
I jeszcze pan przewodniczący Wieczorek.
Poseł Dariusz Wieczorek (Lewica):
Jeszcze jedna poprawka, też niezmieniająca treści – art. 12 pkt 4. W tej poprawce prośba jest taka… Jest wniosek o to, ażeby oprócz ministra właściwego do spraw informatyzacji i ministra właściwego do spraw zdrowia dopisać również ministra właściwego do spraw pracy, bo to ministerstwo też ma instytuty, które są podległe resortowi pracy. Chodzi o to, że jeżeli mamy wymagania – bo ten pkt 4 dotyczy wymagania, jeżeli chodzi o wykształcenie, czyli minimum doktor – to też nie chcielibyśmy, żeby w przypadku tego typu instytutów, które podlegają resortowi pracy… Ministerstwo nam to zgłosiło też, żeby jednak wprowadzić okres trzyletni takiego okresu przejściowego.
W związku z tym prośba jest taka, aby to nowe brzmienie uwzględniało ministerstwo właściwe do spraw pracy. Poprawka została dostarczona.
Przewodnicząca poseł Krystyna Szumilas (KO):
Czy są jakieś uwagi? Czy jest sprzeciw wobec przyjęcia tej poprawki?
Aha, i pytanie do pana…
Sekretarz stanu w MNiSW Marek Gzik:
Rozumiemy tę potrzebę i wyrażamy zgodę.
Przewodnicząca poseł Krystyna Szumilas (KO):
Tak.
I teraz pytanie do państwa posłów. Czy jest sprzeciw? Nie widzę. W takim razie stwierdzam, że poprawka została przyjęta
Tym sposobem art. 12 z tymi dwiema poprawkami został rozpatrzony.
Przechodzimy do art. 13. Art. 13 rozpatrzony.
Art. 14.
Legislator Anna Jakubik:
Nie ma.
Przewodnicząca poseł Krystyna Szumilas (KO):
Rozpatrzony.
I art. 15. Rozpatrzony.
Legislator Jakub Krowiranda:
Całość.
Przewodnicząca poseł Krystyna Szumilas (KO):
Czyli całość ustawy – czy jest sprzeciw wobec przyjęcia całości ustawy?
Poseł Ewa Szymanowska (Polska2050):
Nie ma.
Przewodnicząca poseł Krystyna Szumilas (KO):
Nie widzę. W takim razie całość ustawy została przyjęta.
Pozostało nam wybranie posła sprawozdawcy. Chciałabym zaproponować panią poseł Olko.
Czy pani poseł wyraża zgodę bycia sprawozdawcą, jako przewodnicząca podkomisji?
Poseł Dorota Olko (Lewica):
Mogę być. Tak.
Przewodnicząca poseł Krystyna Szumilas (KO):
Czy jest sprzeciw? Nie widzę.
Stwierdzam, że wybraliśmy posła sprawozdawcę.
W takim razie wyczerpaliśmy porządek dzisiejszego posiedzenia. Zamykam posiedzenie.