Podkomisja stała do spraw współpracy z organizacjami pozarządowymi, samorządowymi i związkami zawodowymi, obradująca pod przewodnictwem poseł Żanety Cwaliny-Śliwowskiej (Polska2050-TD), przewodniczącej podkomisji, rozpatrzyła:

– informację na temat wykorzystania technologii w procesach edukacyjnych – szanse i wyzwania.

W posiedzeniu udział wzięli: Tomasz Kulasa dyrektor Departamentu Informacji i Rozwoju Ministerstwa Edukacji Narodowej, Marcin Łukasiewicz zastępca dyrektora Departamentu Telekomunikacji Ministerstwa Cyfryzacji, Iwona Leszczyńska zastępca dyrektora Zespołu Edukacji Cyfrowej i Bezpieczeństwa w Sieci w Biurze Rzecznika Praw Dziecka, Jolanta Grendzińska kierownik Wydziału Egzaminów Zawodowych Centralnej Komisji Egzaminacyjnej, Hubert Taładaj przewodniczący Zespołu Stałego ds. Młodzieżowych Rad Polskiej Rady Organizacji Młodzieżowych wraz ze współpracownikami, Aleksandra Lewicka specjalista ds. edukacji w Zarządzie Głównym Związku Nauczycielstwa Polskiego, Marcin Podlewski członek prezydium Krajowej Sekcji Oświaty i Wychowania Niezależnego Samorządnego Związku Zawodowego „Solidarność”, Jarosław Kuczaj ekspert Krajowego Sekretariatu Zasobów Naturalnych Ochrony Środowiska i Leśnictwa NSZZ „Solidarność”, Maria Kotowska sekretarz Krajowego Forum Oświaty Niepublicznej, Małgorzata Lelińska dyrektor Departamentu Funduszy Unijnych i Edukacji Cyfrowej Konfederacji Lewiatan, Andrzej Maciejczyk przedstawiciel Sieci Organizacji Społecznych dla Edukacji, członek zarządu Fundacji Edukacja dla Rozwoju – Eduko, Marta Rózga-Modrzejewska przedstawicielka Stowarzyszenia Rozwoju Nauki, Edukacji i Sportu „Edustacja. Sport i Rekreacja”, Anna Gliszczyńska dyrektorka Szkoły w Chmurze, Agata Bartkiewicz dyrektor Centrum Szkolenia Lotniczego Technikum Lotniczego w Nagoszewie oraz Mateusz Zaher-Edin przedstawiciel CBT EdTech.

W posiedzeniu udział wzięli pracownicy Kancelarii Sejmu: Agnieszka Jasińska – z sekretariatu Komisji w Biurze Komisji Sejmowych.

Przewodnicząca poseł Żaneta Cwalina-Śliwowska (Polska2050-TD):
Dzień dobry państwu, otwieram posiedzenie podkomisji stałej do spraw współpracy z organizacjami pozarządowymi, samorządowymi i związkami zawodowymi.

Stwierdzam kworum.

Porządek dzisiejszego posiedzenia to rozpatrzenie informacji na temat wykorzystania technologii w procesach edukacyjnych – szanse i wyzwania. Nie widzę uwag do porządku dziennego, przechodzimy w takim razie do jego realizacji.

Drodzy państwo, jeśli chodzi o dzisiejszy temat posiedzenia naszej podkomisji, czyli szanse i wyzwania związane z nowymi technologiami w edukacji, to temat podjęty przez naszą podkomisję wydaje się bardzo ważny w świetle tego, jak szybko rozwija się technologia, w świetle tego, że ona także nie omija edukacji. Bardzo często ta technologia zostaje wykorzystywana do edukacji poza systemem edukacji. Bardzo często jest tak, że uczniowie posiadają większe kompetencje cyfrowe niż ich nauczyciele. Bardzo często nie mamy wpływu na treści, których uczniowie szukają w internecie, z którymi się zapoznają. Jest to wyłączone poza system. I tutaj kształtowanie programów edukacyjnych – niezależnie od tego, w jakim kierunku ono idzie, jak bardzo dokładnie jest robione – troszeczkę, że tak powiem, wymyka się właśnie z ram szybkiego rozwoju technologii, internetu, sztucznej inteligencji. Zatem dzisiejszy temat, który podejmuje podkomisja, wydaje się niezwykle ważny, tak abyśmy uświadomili sobie, że oczywiście są to szanse, ale to są też duże zagrożenia, duże wyzwania.

Musimy także uświadomić sobie, że jeżeli system edukacji ma być dla dzieci i młodzieży atrakcyjny, ma być dla nich zmuszający też do samokształcenia, to niestety, ale nasz system edukacji musi bardzo spoglądać w tę stronę rozwoju nowych technologii, tak aby po prostu edukacja nie poszła zupełnie inną drogą – nie instytucjonalną, tylko drogą niekontrolowaną. Tak więc myślę, że styk technologii i edukacji, zwłaszcza dzisiaj, jest bardzo ważny i musi podlegać bardzo dużej uwadze nas, parlamentarzystów, ministerstw – Ministerstwa Edukacji Narodowej, Ministerstwa Cyfryzacji. Jednak także rodziców, i myślę, że na dzisiejszym posiedzeniu Komisji też zgromadzili się przedstawiciele rodziców, którzy pod tym względem będą mieli wiele do powiedzenia.

Lista gości na dzisiejsze posiedzenie Komisję wygląda następująco. Jest z nami pan Tomasz Kulasa, dyrektor Departamentu Informacji i Rozwoju Ministerstwa Edukacji Narodowej, pan Marcin Łukasiewicz, zastępca dyrektora Departamentu Telekomunikacji w Ministerstwie Cyfryzacji, pani Iwona Leszczyńska, zastępca dyrektora Zespołu Edukacji Cyfrowej i Bezpieczeństwa w Sieci, Biuro Rzecznika Praw Dziecka – jest pani z nami? – pani Jolanta Grendzińska, kierownik Wydziału Egzaminów Zawodowych, Centralna Komisja Egzaminacyjna – jest pani z nami, dzień dobry.

Proszę państwa, pozostałych gości jest bardzo dużo – reprezentantów strony społecznej, także dyrektorów szkół, rodziców. Nie będę wszystkich przedstawiać, bo zajęłoby to dużo czasu, a chciałabym się skupić po prostu na meritum dzisiejszego spotkania. Tak więc bardzo proszę, jeżeli później w toku dyskusji będą państwo zabierali głos, o przedstawienie się z imienia i nazwiska i ewentualnie podanie instytucji, którą państwo reprezentujecie – czy to jest jakaś organizacja, czy to jest szkoła, czy po prostu jesteście państwo rodzicem. To bardzo ułatwi nam też dyskusję – jakby też ocenienie różnego rodzaju punktów widzenia właśnie w tej takiej, można powiedzieć, dosyć kontrowersyjnej sprawie, jaka jest przedmiotem dzisiejszego posiedzenia podkomisji.

Na początek bardzo proszę o zabranie głosu przedstawiciela Ministerstwa Edukacji Narodowej, pana Tomasza Kulasa, dyrektora Departamentu Informacji i Rozwoju MEN. Dziękuję.

Dyrektor Departamentu Informacji i Rozwoju Ministerstwa Edukacji Narodowej Tomasz Kulasa:
Dzień dobry, witam wszystkich państwa.

Szanowna pani przewodnicząca, szanowna Komisjo, szanowni goście, w związku z tym, że przekazałem właśnie dość obszerną informację, nie będę już powielał wszystkich tych informacji, które są w niej zawarte, tylko przedstawię najważniejsze.

Szanowni państwo, niezależnie od tego, jaki mielibyśmy stosunek do technologii, to ze względu na to, jak współcześnie funkcjonuje świat i społeczeństwa, umiejętności cyfrowe są w procesie kształcenia potrzebne i muszą być w nim rozwijane.

Jeżeli chodzi o Ministerstwo Edukacji Narodowej, to dokument ramowy wskazujący zarówno cele, które chcemy osiągnąć, jak i narzędzia bądź działania, za pomocą których chcemy te cele zrealizować, został przyjęty przez obecny rząd we wrześniu 2024 r. i nazywa się „Polityka cyfrowej transformacji edukacji”. Jest to dokument, można powiedzieć, programowy, strategiczny, który do 2035 r. wskazuje tę ścieżkę, którą chcemy iść, aby rozwijać umiejętności cyfrowe dzieci.

Zachęcam do zapoznania się też z tym dokumentem, ponieważ oprócz części głównej zawiera on również element diagnozy, element wskazujący na sposób monitorowania realizacji tych działań. Składa się z 10 rozdziałów i każdy rozdział opisuje jeden z obszarów szeroko rozumianej cyfryzacji, który potem ma przełożenie na to, jak on jest realizowany w szkole. Znajdują się tam rozdziały zarówno dotyczące bardzo teraz głośnego tematu, czyli sztucznej inteligencji, jak i kwestii metod kształcenia, dydaktyki cyfrowej czy cyfrowych materiałów edukacyjnych, sprawy związane z podstawą programową, kształceniem i doskonaleniem nauczycieli, wyposażeniem uczniów i szkół w sprzęt, kwestie oczywiście związane z cyfrowym bezpieczeństwem, zmianą organizacji pracy szkoły czy wsparciem nauczycieli szkół w procesie cyfrowej transformacji. Staraliśmy się też w miarę możliwości tam,  gdzie już jest to możliwe, wskazać konkretne działania, jakie są zaplanowane do realizacji, źródła finansowania i podmioty, które mają te działania realizować.

W tym dokumencie opisaliśmy też cały „ekosystem” – jak powinna wyglądać współpraca pomiędzy poszczególnymi podmiotami, które są zaangażowane w proces kształcenia, i tu mówimy zarówno o szkole, organach prowadzących, nauczycielach, również rodzicach, organizacjach pozarządowych, jak i tym środowisku związanym właśnie z otoczeniem też biznesowym, uczelniach. I oczywiście administracja, czy to na poziomie centralnym, regionalnym, czy to lokalnym. Dopiero ta współpraca wszystkich podmiotów pozwoli nam osiągnąć taki stan, w którym z jednej strony te narzędzia cyfrowe, technologie będą wykorzystywane w szkole w sposób naturalny, czyli tam, gdzie to jest potrzebne i faktycznie przyczynia się do skutecznego podnoszenia efektów kształcenia, a z drugiej strony pozwoli to właśnie na podnoszenie umiejętności dzieci, po to żeby one potem w swoich późniejszych działaniach w społeczeństwie, na rynku pracy mogły sobie poradzić z nowoczesnymi technologiami – technologiami, z którymi będą miały do czynienia.

Oczywiście, jak państwo sobie zdają sprawę, istnieje tutaj ryzyko, że to, z czym mają do czynienia w szkole, będzie zupełnie inne od tego, z czym się zetkną, jak już wyjdą z procesu systemu edukacji i zaczną funkcjonować w dorosłym życiu. Ze względu na tempo zmian technologicznych – często nowe narzędzia, nowe pomysły, nowe oprogramowanie, nowe idee pojawiają się z dnia na dzień – cię?ko jest w?a?nie ustali? taki jeden żko jest właśnie ustalić taki jeden katalog umiejętności, które będą niezmienne. Dlatego też planujemy, aby w procesie kształcenia uczyć młodych ludzi tego, aby umieli się przystosowywać do tych zmian, których będą świadkami i uczestnikami.

Tutaj też podkreślę, że w profilu absolwenta, który przygotował Instytut Badań Edukacyjnych, umiejętności cyfrowe zostały wpisane jako umiejętności fundamentalne, czyli jedne z tych niezbędnych młodemu człowiekowi do tego, żeby on sobie potem mógł samodzielnie radzić w późniejszym życiu. Oczywiście to, co jest określone w profilu absolwenta, będzie miało przełożenie zarówno na podstawy programowe, jak i później właśnie na programy nauczania, które będą tworzyć nauczyciele i na podstawie których będą pracować z dziećmi. To będzie miało również potem swoje odzwierciedlenie, chociażby w systemie egzaminów zewnętrznych i w pozostałych elementach systemu, jakie funkcjonują.

To tyle może takiej krótkiej informacji. Jeżeli mają państwo jakieś pytania, sugestie, to bardzo chętnie wysłuchamy.

Przewodnicząca poseł Żaneta Cwalina-Śliwowska (Polska2050-TD):
Dziękuję bardzo. Tę rundę pytań zrobimy sobie po kolejnej prezentacji.

Teraz proszę o zabranie głosu przedstawiciela Ministerstwa Cyfryzacji, pana Marcina Łukasiewicza, zastępcę dyrektora Departamentu Telekomunikacji MC, i po przedstawieniu stanowiska zaczniemy dyskusję właśnie w tym temacie. Dziękuję.

Zastępca dyrektora Departamentu Telekomunikacji Ministerstwa Cyfryzacji Marcin Łukasiewicz:
Dzień dobry.

Szanowna pani przewodnicząca, szanowni państwo, my również, jako Ministerstwo Cyfryzacji, przekazaliśmy do podkomisji dokument opisujący działania MC z punktu widzenia Ogólnopolskiej Sieci Edukacyjnej. Tak jak pan dyrektor, ja również pozwolę sobie nie powtarzać bezpośrednio samych tez, bo w tym materiale było też bardzo dużo liczb. Zwrócę tylko uwagę na dwie podstawowe rzeczy, które się dzieją w ramach OSE.

Komponentem Ogólnopolskiej Sieci Edukacyjnej od samego początku jej wdrażania jest nauka bezpiecznego korzystania z nowoczesnych technologii i w tym wątku myślę, że dwie rzeczy, które zasługują na największe wyróżnienie, to jest OSE IT Szkoła – strona internetowa, na której są publikowane kursy e-learningowe związane z bezpiecznym korzystaniem z technologii cyfrowych – oraz projekt OSEhero. Myślę, że o tym drugim chciałbym powiedzieć chociaż dwa słowa więcej.

To projekt skierowany do nauczycieli, promujący wśród nich przede wszystkim wiedzę, świadomość na temat bezpiecznego korzystania z technologii cyfrowych, z drugiej strony angażujący ich do tego, aby dzielili się swoimi doświadczeniami między sobą i realizowali działania związane z kształceniem postaw bezpiecznego korzystania z technologii cyfrowych wśród swoich uczniów. Do tej pory 5800 nauczycieli wzięło udział w programie. Ponad 3000 inicjatyw zrealizowanych w szkołach. To jest okazja do tego, żeby zachęcić, bo program jest realizowany w oparciu o pewne nabory nauczycieli. Zachęcamy do kontaktu z Naukową i Akademicką Siecią Komputerową wszystkich nauczycieli, którzy czują bądź chcieliby poczuć również, jak to jest, jak możemy wspierać uczniów, dzieci i młodzież, w bezpiecznym korzystaniu z technologii cyfrowych w codziennym życiu. Mówimy o takich sprawach, jak korzystanie z mediów społecznościowych, również dezinformacja. Tak że to jest okazja do takiego apelu. Dziękuję uprzejmie.

Przewodnicząca poseł Żaneta Cwalina-Śliwowska (Polska2050-TD):
Dziękuję.

Mam tutaj pytanie, właśnie jeżeli chodzi o ekspertów NASK – czy to jest tylko materiał, który został już nagrany i jest dostępny na platformach, tak jak mamy to napisane w materiałach, czy są też jakieś cykliczne onlinowe spotkania dla nauczycieli?

Zastępca dyrektora departamentu MC Marcin Łukasiewicz:
Nagrania są dostępne na stronie internetowej, co jakiś czas są organizowane webinary. Jest również cykliczne wydarzenie – Kongres Ogólnopolskiej Sieci Edukacyjnej. On jest też otwarty dla wszystkich potencjalnych uczestników, organizowany raz w roku. Ostatnio był w Krakowie w grudniu. Tam również i nauczyciele, i eksperci z NASK, jak również eksperci ze świata nauczycielskiego i akademickiego rozmawiają o tym, jakie są trendy związane z korzystaniem przez dzieci, młodzież z nowoczesnych technologii, jakie są aktywne zagrożenia, jak im przeciwdziałać. Tak że tutaj też zapraszamy na bieżąco do kontaktu z Naukową i Akademicką Siecią Komputerową.

Przewodnicząca poseł Żaneta Cwalina-Śliwowska (Polska2050-TD):
Dziękuję bardzo za te informacje.

Proszę państwa, otwieram w tej chwili dyskusję, zgłaszamy się do wypowiedzi poprzez podniesienie ręki. Czy to są właśnie pytania, czy sugestie, czy do jednego ministerstwa, mam na myśli Ministerstwo Edukacji Narodowej, czy też do Ministerstwa Cyfryzacji, to myślę, że tutaj panowie będą wspólnie próbowali nawiązać tę dyskusję, ewentualnie odpowiedzieć na pytania. Poproszę także o taką zwartą wypowiedź, ograniczoną czasowo, tak żebyśmy po prostu przez tę dyskusję dosyć rzeczowo sobie przeszli, a jednocześnie zaznaczyli, tak jak mamy właśnie w temacie spotkania, i szanse, i wyzwania. Czekam na państwa zgłoszenia.

Proszę bardzo. Tutaj najpierw pan. Proszę, tak jak prosiłam wcześniej, przedstawić się i powiedzieć, z jakiej jest pan organizacji.

Przewodniczący Zespołu Stałego ds. Młodzieżowych Rad Polskiej Rady Organizacji  Młodzieżowych Hubert Taładaj:
Dobrze. Bardzo dziękuję, pani posłanko. Hubert Taładaj, przewodniczący Zespołu Stałego ds. Młodzieżowych Rad, Polska Rada Organizacji Młodzieżowych.

Bardzo dziękuję przede wszystkim za możliwość udziału PROM w dzisiejszym posiedzeniu podkomisji stałej. Moja krótka wypowiedź będzie tak naprawdę dotyczyła kwestii uzupełniających do tego, o czym mówili przedstawiciele obu resortów na dzisiejszym posiedzeniu podkomisji, zwłaszcza w kontekście obecnie trwającej prezydencji Polski w Radzie Unii Europejskiej w zakresie dotyczącym oczywiście technologii i zastosowania tej technologii w procesach edukacyjnych. Z informacji przedstawionych dzisiaj – zresztą na posiedzeniu Komisji do Spraw Dzieci i Młodzieży, m.in. przez oba resorty, w szczególności Ministerstwo Edukacji Narodowej – wynika, że w trakcie prezydencji będą się odbywać istotne debaty czy też informacje właśnie odnośnie do dezinformacji i zagrożeń w cyberprzestrzeni. Zgodnie z informacją przedstawioną przez MEN na posiedzeniu Rady Unii Europejskiej do spraw Edukacji, Młodzieży, Kultury i Sportu odbędzie się debata w zakresie dezinformacji, manipulacji, zagrożeń w cyberprzestrzeni oraz ich wpływu na życie młodych ludzi w kontekście cyfryzacji i wpływu nowych technologii na młode pokolenia.

Tak więc tutaj należy podkreślić, że rząd będzie działać w tej mierze w ramach prezydencji, jak również chciałbym podkreślić, też biorąc pod uwagę to, że jestem w ramach MEN członkiem Krajowej Grupy Roboczej ds. unijnego dialogu młodzieżowego, że prawdopodobnie jako członkowie krajowej grupy roboczej będziemy mogli zgłaszać ewentualnie jakieś uwagi do stanowiska Polski właśnie w ramach tej debaty, bo taki jest zwyczaj w ramach Krajowej Grupy Roboczej. Tak więc jeżeli ktokolwiek z państwa, ze strony społecznej, zwłaszcza z organizacji młodzieżowych, byłby zainteresowany, żeby przesłać takie propozycje, to oczywiście jestem do państwa dyspozycji też jako członek Krajowej Grupy Roboczej.

Warto też podkreślić, że w informacji, którą przedstawiło Ministerstwo Edukacji Narodowej, jest szczególnie podkreślana kwestia innowacji w edukacji. Pozwolę sobie zacytować kwestie właśnie tutaj zawarte: „Innowacje w edukacji powinny być narzędziem wspierającym włączanie, a nie celem samym w sobie. Wysiłki powinny koncentrować się na eliminacji barier dla najbardziej potrzebujących uczniów”. Bowiem zgodnie z przedstawioną przez MEN informacją głównym celem polskiej prezydencji w zakresie edukacji jest edukacja włączająca, więc nie tylko ze strony decydentek i decydentów, ale również ze strony społecznej należy to rozumieć jako eliminowanie wszelkich barier, także barier w sferze cyfrowej – barier w zakresie m.in. posługiwania się mediami społecznościowymi, wszelkimi technologiami, które mogą być przydatne w procesie kształcenia, w procesie edukacji. Tak więc tutaj należy przede wszystkim uwzględnić też potrzeby młodzieży mieszkającej na terenach wiejskich i na terenach oddalonych, co chociażby było jednym z priorytetów prezydencji węgierskiej w ubiegłym roku, bo właśnie na młodzież wiejską i na terenach oddalonych prezydencja węgierska zwracała szczególną uwagę.

W kontekście wypowiedzi przedstawiciela Ministerstwa Cyfryzacji tutaj była też wspomniana kwestia informacji ministra edukacji – że też była zlecona kwestia pracy nauczycieli. I tutaj pozwolę sobie zacytować: „Praca nauczycieli jest kluczowa dla edukacji włączającej i należy priorytetowo traktować ich rozwój zawodowy, i zapewnić narzędzia do pracy z różnorodnymi grupami uczniów”, co też pewnie należy rozumieć tak, że trzeba wykorzystywać również technologie.

Zatem to, na co przede wszystkim resorty powinny zwrócić uwagę, nie tylko w kontekście prezydencji, która już za niedługo się zapewne skończy, bo wraz z końcem czerwca, ale przez cały tok funkcjonowania obu resortów, to przede wszystkim, aby traktować technologie, traktować kwestie cyfrowe nie tylko w kontekście zagrożeń. Nie możemy traktować kwestii cyfrowych wyłącznie jako zagrożeń, tylko proszę patrzeć na nie właśnie jako na wyzwania, a nawet szansę, tak jak to było wspomniane w temacie dzisiejszego posiedzenia – że właściwie można wykorzystywać właśnie technologię, można wykorzystywać innowacje cyfrowe jako narzędzia ułatwiające po prostu przyswajanie wiedzy.

Tutaj oczywiście mogą dojść też kwestie przeszkadzające w ewentualnym rozwoju wiedzy, czyli chociażby kwestia telefonów w szkołach. Ale to jest oddzielna kwestia, natomiast trzeba przede wszystkim patrzeć właściwie na wykorzystywanie technologii jako na szansę, żeby młoda osoba w tych realiach… Bo nawet są takie badania, że grubo ponad 90% młodych Europejczyków korzysta codziennie z internetu, nawet 96%, o ile dobrze mi się wydaje. Tak więc nie unikniemy już tego – młode osoby nie przestaną korzystać z internetu albo z nowych technologii, będą z nimi już zapoznane cały czas. Trzeba wykorzystywać te umiejętności, te kwestie, które mamy, żeby dana osoba mogła się kształcić, nie w sposób, gdzie technologia będzie mniej przeszkadzała, ale będzie właśnie ułatwiała rozwój, nie tylko za młodu, lecz przez całe życie. Bardzo dziękuję, pani posłanko.

Przewodnicząca poseł Żaneta Cwalina-Śliwowska (Polska2050-TD):
Dziękuję bardzo.

Do głosu zgłaszał się pan Andrzej Maciejczyk, Fundacja Edukacja dla Rozwoju – Eduko. Bardzo proszę.

Przedstawiciel Sieci Organizacji Społecznych dla Edukacji, członek zarządu Fundacji Edukacja dla Rozwoju – Eduko Andrzej Maciejczyk:
Szanowna pani przewodnicząca, szanowni państwo, reprezentuję Fundację Edukacja dla Rozwoju – Eduko. Jest to fundacja, która powstała w 2021 r. i próbujemy zmieniać podejście do nauczania informatyki w szkole, wprowadzać edukację cyfrową do szkół. Zaczynamy od wieku przedszkolnego i potem kontynuujemy to na dalszych etapach edukacji.

Dla wieku przedszkolnego stworzyliśmy taką pomoc dydaktyczną „Zosia – mała nauczycielka”. To jest mały robot, który uczy dzieci kodowania, a jednocześnie rozwija wszelkie kompetencje bazowe, które są podstawą – uczy komunikacji, uczy wypowiadania się, uczy współpracy w grupie, uczy logicznego myślenia i rozwija kreatywność.

Nauka kodowania jest dla nas pewną podstawą do tego, żebyśmy na dalszym etapie edukacji uczyli dzieci programowania. Misją fundacji jest zmiana podejścia do edukacji. W tej chwili w szkołach mamy do czynienia z tzw. edukacją podawczą, czyli przekazujemy dzieciom wiedzę. Natomiast jeżeli chcemy zmieniać Polskę, jeżeli chcemy, by Polska była innowacyjna, to musimy iść w kierunku edukacji projektowej – nastawionej na realizację projektów, na szukanie rozwiązań niektórych problemów życia codziennego.

Jeżeli mówimy o informatyce, o edukacji cyfrowej, to dosyć często właśnie mówimy o dezinformacji, o zabezpieczeniu dzieci przed szkodliwym wpływem internetu, ale to nie to powinno być clou edukacji cyfrowej. Clou edukacji cyfrowej powinno być właśnie to, co powiedziałem wcześniej – odejście od systemu podawczego i rozwój kreatywności, wszelkie metody, które pozwalają rozwijać kreatywność.

Reprezentuję również organizację parasolową SOS dla Edukacji. Skupiamy 70 organizacji pozarządowych z całego kraju. Zadaniem SOS dla Edukacji jest zmiana szkoły – zmiana szkoły na lepszą, zmiana szkoły na bardziej przyjazną dla ucznia, ale również dbanie o dobrostan nauczycieli.

Może potem chętnie zabiorę głos, natomiast nie chciałbym dominować w tej dyskusji i pozwolę sobie teraz skończyć.

Przewodnicząca poseł Żaneta Cwalina-Śliwowska (Polska2050-TD):
Dziękuję bardzo.

Bardzo proszę po kolei – teraz pani Marta, a potem… Przepraszam, nie przedstawiłam państwa – po kolei po prostu już po tej stronie stołu, przy którym państwo zasiadacie. Zatem najpierw pani Marta. Proszę się jeszcze przedstawić oprócz tego, że zdradziłam pani imię.

Przedstawicielka Stowarzyszenia Rozwoju Nauki, Edukacji i Sportu „Edustacja. Sport i Rekreacja” Marta Rózga-Modrzejewska:
Dzień dobry, nazywam się Marta Rózga-Modrzejewska, jestem przedstawicielem Fundacji Edustacja.

Mam takie pytanie. Chciałabym zapytać, czy nie ma dysonansu między tym, co państwo nam przedstawiacie, jeśli chodzi o nowe technologie w edukacji, a odpowiedzią pani minister na interpelację dotyczącą edukacji domowej i wykorzystywania w niej platform edukacyjnych, które według pani minister jest niedopuszczalne. Jak to się ma właśnie do tych wyzwań, które przed nami stoją?

I jeszcze pytanie: czy korzystają państwo z doświadczeń szkół, które szeroko wykorzystują technologie informacyjne w procesach nauczania?

Przewodnicząca poseł Żaneta Cwalina-Śliwowska (Polska2050-TD):
Dziękuję bardzo.

Rundę odpowiedzi zrobimy sobie po rundzie pytań.

Tak że proszę, kolejna pani.

Dyrektorka Szkoły w Chmurze Anna Gliszczyńska:
Dzień dobry. Anna Gliszczyńska, Szkoła w Chmurze.

Bardzo dziękuję za ten głos poprzedzający i równie mocno dziękuję obu panom – i temu, który reprezentuje młodzież, i temu, który reprezentuje doświadczenie, bo chciałabym powiedzieć, że Szkoła w Chmurze wykorzystuje nowoczesne technologie jako wsparcie uczniów i rodziców w procesie edukacji.

To się już dzieje w tej chwili realnie i naprawdę widzimy, jak szczególnie ważne jest to dla dwóch rodzajów rodzin i uczniów. Po pierwsze, tych objętych wykluczeniem komunikacyjnym, ryzykiem wykluczenia komunikacyjnego, a po drugie – dla tych, którzy w sposób aktywny rozwijają swoje pasje i dlatego potrzebują specjalnego, nieco bardziej elastycznego dostosowania modelu edukacji do swoich potrzeb. My dajemy to w bezpiecznym środowisku. To jest bardzo ważne, to jest jakby podstawa, na której budujemy. Środowisko jest bezpieczne, bo ono jest zamknięte dla naszych uczniów, uczennic i rodzin. Monitorujemy to i wiemy, kto z tego środowiska korzysta. Tak więc, po pierwsze, bezpieczne.

Po drugie, jest to środowisko, które pozwala uczniom i rodzicom w realny sposób wspomagać proces edukacji. Wspomagać – nie w żaden sposób zastępować. Wspomagać, czyli umawiać się na egzaminy, umawiać się na warsztaty, umawiać się na konsultacje; rodzicom – monitorować w sposób realny postępy w nauce uczniów. To jest narzędzie, z którego korzystamy, my i nasi uczniowie, praktycznie na co dzień.

Druga sfera to jest aplikacja. O mobilności mówił tutaj pan – 96% osób młodych codziennie sięga po urządzenia cyfrowe. Mamy aplikację, która jest narzędziem wspomagającym nie tylko nawiązywanie sieci kontaktów, ale również tworzenie wspólnot istniejących realnie, fizycznie w miejscach, gdzie nasi uczniowie i rodziny się znajdują. Jest to również sprawne i bezpieczne narzędzie komunikacji między szkołą a uczniami i rodzicami.

Tak że tutaj mamy realną praktykę i doświadczenie codzienności, które pokazuje, że musimy się w tym środowisku poruszać odważnie i bardziej patrzeć na perspektywę, co możemy z niego wyciągnąć, w jaki sposób możemy uzbroić też dzieci i młodzież. To jest nawiązanie do tego, o czym mówił pan – w jakie narzędzia je wyposażyć, żeby bezpiecznie poruszały się w środowisku cyfrowym, którego po prostu nie unikniemy. Dziękuję bardzo.

Przewodnicząca poseł Żaneta Cwalina-Śliwowska (Polska2050-TD):
Dziękuję bardzo.

Mamy jeszcze jakieś zgłoszenia wśród państwa? Nie widzę na razie…

Tak, proszę.

Przedstawiciel SOS dla Edukacji, członek zarządu Fundacji Edukacja dla Rozwoju –  Eduko Andrzej Maciejczyk:
Jeżeli można.

Bardzo się cieszę, że możemy się spotkać z przedstawicielami MEN, przedstawicielami Ministerstwa Cyfryzacji, ale brak mi tutaj przedstawiciela szkolnictwa wyższego. Pamiętajmy o tym, że jeżeli chcemy coś zmieniać w edukacji, to powinniśmy jak najwcześniej zacząć dyskusję o tym, co trzeba zmienić w nauczaniu przyszłych kadr pedagogicznych.

Przewodnicząca poseł Żaneta Cwalina-Śliwowska (Polska2050-TD):
Dziękuję bardzo.

W takim razie może przejdziemy do odpowiedzi.

Dyrektor departamentu MEN Tomasz Kulasa:
Dobrze, zatem odnośnie do materiału, o którym pani wspomniała, to proszę mi wybaczyć, ale nie wypowiem się, bo ja tej odpowiedzi nie znam, więc nie bardzo mam się do czego odnosić.

Teraz tak. Czy korzystamy z doświadczeń szkół, które wykorzystują technologie? Staramy się korzystać także z doświadczeń szkół, czy to poprzez uczestniczenie w konferencjach, w których biorą udział czy występują dyrektorzy szkół, czy w rozmowach ze szkołami, z nauczycielami ze szkół, które pracują nad nowymi technologiami. W naszej Radzie do spraw Informatyzacji Edukacji też mamy przedstawicieli szkół, które ten proces wykorzystywania technologii mają dobrze opanowany, i też korzystamy właśnie z doświadczeń tych szkół w planowaniu naszych działań.

Wiemy, że w skali kraju są szkoły, które na różnym poziomie zaawansowania wykorzystują nowoczesne technologie, oraz takie, które jeszcze z nowoczesnymi technologiami nie mają za wiele do czynienia.

To wychodzi nam też w naszych analizach dotyczących umiejętności cyfrowych nauczycieli, gdzie pomimo kilkudziesięciu lat szkoleń prowadzonych w tym zakresie, dalej jest grupa nauczycieli, którzy potrzebują szkoleń w zakresie podstawowych umiejętności cyfrowych. Dla takich nauczycieli tego typu szkolenia są teraz organizowane właśnie w ramach Krajowego Planu Odbudowy – jest inwestycja C2.1.3, z której mogą korzystać właśnie nauczyciele, którzy potrzebują dowiedzieć się więcej, nabyć umiejętności w zakresie tych umiejętności podstawowych i średniozaawansowanych.

Oprócz tego dla nauczycieli już na poziomie zaawansowanym zaplanowaliśmy szkolenia w ramach programu „Fundusze europejskie dla rozwoju społecznego”. Tam planujemy przeszkolenie na poziomie centralnym grupy około 55 tys. nauczycieli ze szkół podstawowych i ponadpodstawowych. Fiszka tego projektu została właśnie wczoraj przyjęta na komitecie monitorującym programu „Fundusze europejskie dla rozwoju społecznego” i jeszcze w tym roku będzie ogłoszony konkurs na beneficjenta, który będzie realizował te szkolenia.  Beneficjentów może być więcej niż jeden.

Oprócz tego, jeżeli chodzi o szkolenia nauczycieli, wsparcie szkół, to planujemy również szkolenia dla tzw. koordynatorów cyfrowych, czyli nauczycieli, którzy mają na poziomie szkoły wspierać innych nauczycieli we właściwym wykorzystywaniu nowoczesnych narzędzi i metod związanych właśnie z nowymi technologiami. Z tymi szkoleniami wiążą się również te działania, które…

Jeszcze powiem o jednym szkoleniu. Również w tym roku, od września, będą ruszały szkolenia nauczycieli w zakresie sztucznej inteligencji na różnych poziomach zaawansowania, gdzie nauczyciele zarówno tacy, którzy jeszcze w ogóle nie mieli do czynienia z tą technologią, jak i tacy, którzy mają większy poziom zaawansowania, będą mogli rozwinąć swoje umiejętności. Tutaj też planujemy na poziomie centralnym przeszkolić ponad 11 tys. nauczycieli.

Z tym są związane działania dotyczące doposażenia szkół w sprzęt. W tym roku będą realizowane duże inwestycje w ramach Krajowego Planu Odbudowy. To jest m.in. ponad 700 tys. komputerów przenośnych do szkół do dyspozycji uczniów. Dodatkowo to są działania związane z dostarczaniem do szkół pracowni STEM i AI. Lista szkół, które dostaną te pracownie, była układana z uwzględnieniem takich wskaźników, które pokazywały poziom, powiedzmy, pewnego niedoinwestowania czy wykluczenia cyfrowego – czyli przede wszystkim te szkoły były brane pod uwagę, jeżeli chodzi o doposażanie w sprzęt.

W połączeniu ze szkoleniami i z działaniami związanymi z doposażeniem szkół istotną rolę odgrywa też Ogólnopolska Sieć Edukacyjna, dzięki której ten sprzęt, który trafi do szkół, będzie mógł być właściwie wykorzystywany poprzez możliwość korzystania z internetu szerokopasmowego.

Tutaj jeszcze wspomnę o bardzo dużej bazie cyfrowych materiałów edukacyjnych, które mamy w otwartym dostępie, do wykorzystania przez nauczycieli i uczniów, ale nie tylko, bo także przez wszystkich innych zainteresowanych rozwijaniem swoich umiejętności, również w ramach uczenia się przez całe życie. To jest Zintegrowana Platforma Edukacyjna. Już teraz mamy około 20 tys. cyfrowych materiałów edukacyjnych do wykorzystywania w codziennej pracy, ale też dla wszystkich zainteresowanych, którzy chcieliby rozwinąć swoją wiedzę i umiejętności. To tyle.

Przewodnicząca poseł Żaneta Cwalina-Śliwowska (Polska2050-TD):
Ja mam jeszcze pytanie właśnie co do tych zapowiedzianych pracowni sztucznej inteligencji. Czy to będą wnioski w ramach jakiegoś programu, czy ministerstwo samo będzie kierowało do danych placówek tę możliwość posiadania takiej pracowni? I ewentualnie, jaki to jest horyzont czasowy?

Dyrektor departamentu MEN Tomasz Kulasa:
Jeśli chodzi o horyzont czasowy, to inwestycja będzie realizowana w bieżącym roku i pracownie trafią do szkół jeszcze w tym roku.

Kryteria wyboru były określone w tzw. ramach dystrybucji, które zostały opracowane mniej więcej w połowie tego roku właśnie, także skonsultowane. Te ramy dystrybucji są dostępne na stronie internetowej ministerstwa. Zgodnie z nimi były brane pod uwagę elementy, o których już wspomniałem – czyli chociażby kwestia dostępności do szerokopasmowego internetu i parę innych czynników, które pokazały poziom rozwoju danego obszaru.  Jeśli chodzi o obszary, które były najmniej rozwinięte, to tamtejsze szkoły będą dostawać pracownie w pierwszej kolejności. W ramach programu otrzyma te działania 8 tys. szkół podstawowych i 4 tys. szkół ponadpodstawowych.

Te działania, związane właśnie z pracowniami STEM i AI, to jest tylko pierwszy krok. Także w tym roku będziemy uruchamiać program rządowy, który pozwoli szkołom, które dostaną dofinansowanie w ramach tego programu, na indywidualizację pracowni, które dostaną, ponieważ te pracownie w ramach zakupów centralnych będą jakby wyspecyfikowane czy ten zestaw narzędzi, jakie szkoły dostaną, będzie uspójniony dla wszystkich. Natomiast w ramach tego planowanego później programu rządowego, jak już powiedziałem, szkoły, które dostaną dofinansowanie, będą mogły sobie to spersonalizować pod specjalistyczne potrzeby danej szkoły. Ten program rządowy też ruszy w 2025 r.

Przewodnicząca poseł Żaneta Cwalina-Śliwowska (Polska2050-TD):
Rozumiem, że lista szkół, które dostaną takie nowe możliwości, będzie opublikowana na stronach ministerstwa?

Dyrektor departamentu MEN Tomasz Kulasa:
Tak.

Przewodnicząca poseł Żaneta Cwalina-Śliwowska (Polska2050-TD):
Dobrze.

W takim razie mam pytanie, czy jeszcze państwo. Jeszcze widzę, że są pytania.

Proszę bardzo, to może w podobnej kolejności – pan Hubert.

Przewodniczący zespołu PROM Hubert Taładaj:
Tak. Bardzo dziękuję jeszcze raz, pani posłanko.

Pozwolę sobie odwołać się do bardzo głośnego ostatnio memorandum, które zostało zawarte między Polskim Funduszem Rozwoju a Google w zakresie współpracy co do stosowania rozwiązań sztucznej inteligencji. Było takie bardzo głośne hasło, że milion Polaków zostanie przeszkolonych właśnie z zakresu znajomości sztucznej inteligencji. Tam zwracano uwagę głównie na kwestie dotyczące cyberbezpieczeństwa, ale również systemu opieki zdrowotnej.

Mam pytanie, pewnie ono będzie głównie do Ministerstwa Cyfryzacji, ale ewentualnie, jeżeli Ministerstwo Edukacji Narodowej też ma wiedzę, to byłbym bardzo wdzięczny za udzielenie jakiejś odpowiedzi. Czy państwo posiadają wiedzę, czy jakkolwiek w tych ewentualnych działaniach z wykorzystaniem postanowień memorandum między Polskim Funduszem Rozwoju a Google będą brane pod uwagę kwestie wykorzystywania sztucznej inteligencji chociażby w sektorze edukacji? Bardzo dziękuję.

Przewodnicząca poseł Żaneta Cwalina-Śliwowska (Polska2050-TD):
Proszę o kolejne pytania.

Przedstawicielka Stowarzyszenia Rozwoju Nauki, Edukacji i Sportu „Edustacja. Sport i Rekreacja” Marta Rózga-Modrzejewska:
Chciałabym dopytać, czy być może pan dyrektor pamięta, z doświadczenia których szkół dotychczas państwo korzystaliście. Myślę, że to cenna informacja – żebyśmy wiedzieli, które to szkoły tak naprawdę są w Polsce zaawansowane, powiedziałabym, w tych technologiach. Dziękuję.

Przewodnicząca poseł Żaneta Cwalina-Śliwowska (Polska2050-TD):
Proszę bardzo. Proszę się przedstawić, bo pani jeszcze nie zabierała głosu.

Dyrektor Departamentu Funduszy Unijnych i Edukacji Cyfrowej Konfederacji Lewiatan Małgorzata Lelińska:
Małgorzata Lelińska, Konfederacja Lewiatan. Bardzo dziękuję za udzielenie głosu.

Reprezentuję organizację pracodawców i też sektor podmiotów, które dostarczają różne rozwiązania dla edukacji – zarówno sprzęt, jak i kontent edukacyjny, usługi. Tutaj jesteśmy w stałym dialogu z Ministerstwem Edukacji Narodowej. Jednak skoro pan dyrektor wspomniał o tym programie rządowym, który będzie dostosowywał laboratoria STEM i AI w szkołach, które otrzymają takie wsparcie, to chciałabym zapytać o trochę więcej szczegółów na jego temat. I też oczywiście zaapelować o to, żeby w momencie, kiedy państwo będą już tworzyć szczegółowe ramy tego programu, konsultować to szeroko, także ze środowiskiem przedsiębiorców. To jest takie pytanie i apel.

I jeszcze, skoro jestem przy głosie, chciałabym zwrócić uwagę na taką kwestię, którą zawsze podnosimy w naszych stanowiskach – że to wsparcie kierowane do szkół, do nauczycieli, do organów prowadzących w kontekście cyfryzacji powinno być maksymalnie kompleksowe. Czyli, jeżeli mówimy o doposażaniu, to zawsze w parze z tym doposażaniem w sprzęt czy infrastrukturę powinny iść działania podnoszące kompetencje – takie, by właśnie te rozwiązania były jak najpełniej wykorzystywane w systemie edukacji.

Drugi element to to, żebyśmy nie poprzestali na kwestiach związanych z wdrażaniem tych rozwiązań, ale żebyśmy też weryfikowali, jak one faktycznie funkcjonują w systemie szkolnym, jaką one zmianę przynoszą, jak one pracują, jak one wspierają nauczycieli właśnie, gdzie się ewentualnie pojawiają bariery, jak można je niwelować. Czyli żeby z jednej strony oczywiście koncentrować się na tych działaniach wspierających wykorzystanie technologii, a z drugiej strony też przyglądać się temu, jak to już w systemie później, mówiąc kolokwialnie, pracuje, gdzie się pojawiają jakieś potencjalnie trudności. I też znajdować na to rozwiązania. Dziękuję bardzo.

Przewodnicząca poseł Żaneta Cwalina-Śliwowska (Polska2050-TD):
Dziękuję.

Ja także, zainspirowana pani wypowiedzią, chciałabym zapytać o program „Laboratoria przyszłości”. Czy on jest kontynuowany? Czy po prostu ten program został, że tak powiem przeaudytowany pod kątem tego, że sprzęty kupowane w celach edukacyjnych z powodu pewnych braków w kompetencjach cyfrowych też nauczycieli trafiały do szaf i uczniowie nie mieli możliwości korzystania z niego?

Tak więc rzeczywiście ta uwaga o tym, żeby właśnie za środkami, wyposażeniem pracowni szły odpowiednie szkolenia w kierunku nauczycieli, pod których opieką uczniowie będą korzystać właściwie i szkolić się na tym sprzęcie, jest niezwykle cenna.

Czy ktoś z państwa jeszcze chciałby zabrać głos? Proszę bardzo.

Przedstawiciel SOS dla Edukacji, członek zarządu Fundacji Edukacja dla Rozwoju –  Eduko Andrzej Maciejczyk:
Pani przewodnicząca, przywołała pani projekt „Laboratoria przyszłości”. Tam również były wyspecyfikowane rzeczy, które mają trafić do szkół – nikt tego nie konsultował z nauczycielami, z potrzebami edukacyjnymi i ten projekt był, przynajmniej w mojej prywatnej ocenie, wielką klapą. Mamy masę drogiego sprzętu, który trafił do szkół, którego nauczyciele boją się używać, bo nie mają kompetencji, jak go używać.

I teraz, jak pan dyrektor wspomniał o pracowniach STEM i AI, apel tylko, aby nie były popełnione podobne błędy – żeby administracyjnie nie wyspecyfikować takiego sprzętu, z którego użytkowaniem nauczyciele będą mieli problemy. W jaki sposób są prowadzone konsultacje, panie dyrektorze, jeśli chodzi o wyposażenie laboratoriów STEM i laboratoriów AI? Czy są już jakieś wstępne wyniki tych konsultacji? Wspomniał pan, że pracownie mają być wyspecyfikowane – czy są już wyspecyfikowane?

Przewodnicząca poseł Żaneta Cwalina-Śliwowska (Polska2050-TD):
Czy jeszcze ktoś z państwa w tej rundzie pytań?

Nie ma pytań, więc bardzo prosimy o udzielenie odpowiedzi.

Dyrektor departamentu MEN Tomasz Kulasa:
Dobrze.

Jeżeli chodzi o kwestię sztucznej inteligencji w edukacji, to tak, oczywiście słyszeliśmy o tym porozumieniu z Google’em. My z Google’em też współpracujemy na takim poziomie, na jakim możemy współpracować jako administracja publiczna.

I teraz tak. Jeżeli chodzi o kwestie związane z AI, to mieliśmy już do tej pory jeden zakończony pilotaż związany z testowym wykorzystaniem pracowni sztucznej inteligencji w szkołach. Jeden pilotaż jeszcze trwa – to jest narzędzie zeszyt.online, czyli wspieranie nauczania matematyki z wykorzystaniem sztucznej inteligencji. Działanie jest realizowane z Politechniką Warszawską.

Oprócz tego, tak jak już wspomniałem, cały obszar dotyczący sztucznej inteligencji jest wspomniany w naszej „Polityce cyfrowej transformacji edukacji”. Oczywiście tutaj też wspólnie z Instytutem Badań Edukacyjnych… To znaczy, Instytut Badań Edukacyjnych będzie realizował projekt, który jest związany z oceną skuteczności wybranych narzędzi wspierających proces kształcenia, opartych na sztucznej inteligencji. To też bardzo ciekawy projekt, z zainteresowaniem będziemy obserwować jego rezultaty, bo naszym celem jest stworzenie takiego mechanizmu, który będzie pozwalał weryfikować i oceniać skuteczność narzędzi cyfrowych wykorzystywanych w procesie kształcenia, co na pewno też przyczyni się do uporządkowania tych wszystkich narzędzi, działań, które obecnie są w użyciu bądź będą w użyciu.

Oczywiście kwestie sztucznej inteligencji zapewne pojawią się w przygotowywanej podstawie programowej. My też chcemy, żeby w tej podstawie programowej, tak jak już wspomniałem, umiejętności cyfrowe były rozłożone na wszystkie zajęcia edukacyjne, nie tylko uwzględnione w odniesieniu do informatyki, bo z różnego rodzaju narzędziami mamy do czynienia w różnych obszarach funkcjonowania, nie tylko w ramach informatyki właśnie.

Wspomniałem już o tym szkoleniu dla nauczycieli ze sztucznej inteligencji. To jest oczywiście na poziomie centralnym, bo proszę też pamiętać, że jeżeli ja opisuję takie działania, to opisuję te, które my realizujemy na poziomie centralnym. Natomiast są też programy operacyjne, które mają województwa – one również mają środki na edukację i tam są realizowane projekty związane właśnie z szeroko rozumianą cyfryzacją edukacji. Tych projektów i środków w regionach też jest sporo. Naszym celem na poziomie centralnym jest zapewnienie takiej pewnej koordynacji działań, żeby te działania, które robimy na poziomach centralnym, regionalnym czy lokalnym jakoś się nie dublowały, nie nakładały – żeby zwiększyć efektywność wydawanych środków.

Wspomnę też o tym, że oczywiście staramy się, żeby te wszystkie nasze działania były kompleksowe, ale nie zawsze w każdym źródle finansowania to jest możliwe, bo na przykład jedne źródła finansowania pozwalają nam tylko na zakup sprzętu, inne – tylko na prowadzenie szkoleń. Niemniej, jeżeli nie możemy zrealizować danego działania powiązanego z projektem w ramach tego samego źródła finansowania, to staramy się zapewnić działanie komplementarne z innych środków po prostu. Tak to czasami wygląda, że faktycznie, jeżeli mamy działania dotyczące chociażby sztucznej inteligencji tak jak teraz, to finansujemy je z trzech różnych źródeł – na przykład środków krajowych, środków Krajowego Planu Odbudowy, środków „Funduszy europejskich dla rozwoju społecznego”. Dopiero wtedy jesteśmy w stanie zapewnić komplementarność takich działań.

Jeżeli chodzi o kwestię monitorowania stanu edukacji cyfrowej, tutaj też jeszcze raz się odwołam do „Polityki cyfrowej transformacji edukacji”, gdzie ten proces monitorowania ewaluacji został opisany, i to monitorowanie będzie cykliczne. My co roku będziemy w połowie roku przedstawiać Radzie Ministrów sprawozdanie z realizacji polityki za rok poprzedni. To sprawozdanie będzie też dostępne publicznie, każdy będzie mógł się z nim zapoznać. My też właśnie planujemy, żeby w ramach tego monitorowania, mieć możliwość… W związku z tym, że będziemy opracowywać ten materiał mniej więcej w połowie roku, to będziemy mieć możliwość, żeby przed kolejnym rokiem szkolnym dokonać ewentualnych korekt planowanych działań, po to aby podnieść skuteczność tego, w odniesieniu do czego zauważymy, że nie działa prawidłowo.

Oprócz tego chociażby w „Polityce cyfrowej transformacji edukacji” są zaplanowane trzy większe ewaluacje, czyli pogłębione badanie stanu edukacji cyfrowej czy stanu cyfryzacji edukacji. Pierwsza większa ewaluacja jest planowana w tym roku. Posłuży nam m.in. do określenia bazowych wskaźników tam, gdzie nie mogliśmy znaleźć bazowego punktu dla tych wskaźników, które mamy zapisane w planie monitorowania.

Jeżeli chodzi o zestawy STEM, to one były konsultowane pod koniec zeszłego roku. Była możliwość zgłaszania swoich uwag i wypowiedzi. Jak będziemy mieć to już opracowane, to wtedy też będzie to dostępne na naszych stronach internetowych. Oprócz konsultacji tych zestawów to również potem, przed samym przystąpieniem do procesu zakupów, będzie jeszcze prowadzony dialog techniczny, który pozwoli doprecyzować pewne elementy tam zawarte.

Jeżeli chodzi o planowany program rządowy, to – jak już powiedziałem – planujemy jego uruchomienie w 2025 r. Planujemy właśnie, żeby w ramach tego programu była możliwość zarówno dofinansowania zakupu sprzętu – aczkolwiek w mniejszej ilości ze względu na duże ilości sprzętu, które będą trafiać do szkół w tym roku – jak i otrzymania przez szkoły dofinansowania na takie działania, jak chociażby zakup oprogramowania wykorzystywanego w szkołach czy możliwość skorzystania z bardziej specjalistycznych szkoleń potrzebnych w danej szkole ze względu na profil działania i prowadzone w niej projekty.

Oczywiście będziemy chcieli też, żeby w ramach tego programu rządowego wsparcie mogły otrzymać nie tylko szkoły, ale też inne podmioty, które na przykład do tej pory w jakiś sposób nie mogły skorzystać z dofinansowania w ramach realizowanych przez nas projektów.

Przewodnicząca poseł Żaneta Cwalina-Śliwowska (Polska2050-TD):
Jeszcze bym prosiła o informacje na temat programu „Laboratoria przyszłości”.

Dyrektor departamentu MEN Tomasz Kulasa:
Program „Laboratoria przyszłości” był skierowany do szkół podstawowych i na tym etapie został zakończony. Obecne działania, jeżeli chodzi o pracownie STEM, będą dedykowane szkołom ponadpodstawowym.

Przewodnicząca poseł Żaneta Cwalina-Śliwowska (Polska2050-TD):
Czy jest jakiś pomysł, żeby wyposażenie, które zostało zakupione w ramach tego programu, miało zastosowanie przy obecnych, nowych programach, przy kontynuacji – żeby po prostu ten wysiłek, też finansowy, jaki poczyniło państwo, inwestując w ten program, nie został zaprzepaszczony?

Dyrektor departamentu MEN Tomasz Kulasa:
Mamy informację, że część tego sprzętu, która trafiła wtedy do szkół, faktycznie nie jest wykorzystywana. Tutaj też Najwyższa Izba Kontroli w swoim raporcie z kontroli tego programu wskazywała właśnie na to, że do programu nie było odpowiednio zabezpieczonych działań związanych ze szkoleniami nauczycieli. W tych szkoleniach nauczycieli, o których już mówiłem, że będziemy je realizować z programów FERS, planujemy, żeby był też moduł związany właśnie ze STEM, żeby ci nauczyciele, którym brakło wtedy i brakuje szkoleń, mogli z nich skorzystać i powrócić chociażby do tego sprzętu, który jest niewykorzystywany. Chcemy również przygotować dla nauczycieli bezpłatne materiały, które też będą dostępne na naszej Zintegrowanej Platformie Edukacyjnej, związane chociażby z realizacją projektów z wykorzystaniem STEM, czy dodatkowo scenariusze zajęć do zrealizowania.

Przewodnicząca poseł Żaneta Cwalina-Śliwowska (Polska2050-TD):
Dziękuję bardzo za tę odpowiedź.

Jeszcze mamy pytania, bardzo proszę.

Przedstawicielka Stowarzyszenia Rozwoju Nauki, Edukacji i Sportu „Edustacja. Sport i Rekreacja” Marta Rózga-Modrzejewska:
Ja chciałabym się jeszcze dowiedzieć, bo pan dyrektor nie odpowiedział – czy mógłby podać te placówki w Polsce, te szkoły, które są zaawansowane w procesach edukacyjnych?

Dyrektor departamentu MEN Tomasz Kulasa:
W ramach naszej Rady do spraw Informatyzacji Edukacji mamy przedstawicieli szkoły podstawowej z Wrześni – szkoła podstawowa chyba nr 6 – i szkoły podstawowej z Nowego Tomyśla. Mamy też przedstawiciela zespołu szkół z Radomia, zespołu szkół zawodowych. Proszę mi wybaczyć, ale dokładnie nie znam nazw szkół. Mogę przedstawić to później.

Przewodnicząca poseł Żaneta Cwalina-Śliwowska (Polska2050-TD):
Ewentualnie jeśli moglibyśmy poprosić o przesłanie takiego materiału do sekretariatu Komisji, to na pewno będzie cenne – żeby zrobić wymianę doświadczeń z tymi szkołami, które, można powiedzieć, w takim programie biorą udział. To na pewno będzie też cenne doświadczenie dla przedstawicieli placówek, które są dzisiaj na sali.

Ja jeszcze mam pytanie: czy program tych pracowni jest skierowany do wybranego typu szkół, czyli podstawowych, ponadpodstawowych, branżowych, czy to będzie miks tych szkół, które wezmą udział właśnie w doposażeniu pracowni?

Dyrektor departamentu MEN Tomasz Kulasa:
Mowa jest o pracowniach STEM i sztucznej inteligencji, tak?

Przewodnicząca poseł Żaneta Cwalina-Śliwowska (Polska2050-TD):
Tak.

Dyrektor departamentu MEN Tomasz Kulasa:
Jeżeli chodzi o pracownie sztucznej inteligencji, to one trafią zarówno do szkół podstawowych, jak i ponadpodstawowych. Jeżeli chodzi o pracownie STEM, to one trafią do szkół ponadpodstawowych – i ogólnokształcących, i zawodowych.

Przewodnicząca poseł Żaneta Cwalina-Śliwowska (Polska2050-TD):
Dziękuję bardzo.

Czy jeszcze są jakieś pytania ze strony społecznej, ewentualnie ze strony posłów?  Nie widzę pytań.

W związku z powyższym zamykam dyskusję.

Stwierdzam, że porządek dzienny został wyczerpany.

Zamykam posiedzenie podkomisji.

Dziękuję państwu bardzo, dziękuję panom z ministerstw.