Podkomisja stała do spraw nauki i szkolnictwa wyższego obradująca pod przewodnictwem poseł Żanety Cwaliny-Śliwowskiej (Polska2050), przewodniczącej podkomisji, i posła Lucjana Marka Pietrzczyka (KO), zastępcy przewodniczącej podkomisji, rozpatrzyła:

– informację na temat wsparcia z funduszy Krajowego Planu Odbudowy branżowych centrów umiejętności.

W posiedzeniu udział wzięli: Paulina Piechna-Więckiewicz podsekretarz stanu w Ministerstwie Edukacji Narodowej wraz ze współpracownikami, Małgorzata Mika zastępca dyrektora Departamentu Europejskiego Funduszu Społecznego Ministerstwa Funduszy i Polityki Regionalnej, Agnieszka Buze zastępca dyrektora Biura Polityki Gospodarczej Krajowej Izby Gospodarczej, Krzysztof Sadowski zastępca dyrektora Zespołu Oświaty Zawodowej i Problematyki Społecznej Związku Rzemiosła Polskiego wraz ze współpracownikami oraz Hubert Taładaj ekspert ds. współpracy i rzecznictwa Polskiej Rady Organizacji Młodzieżowych.

W posiedzeniu udział wzięli pracownicy Kancelarii Sejmu: Agnieszka Kalinowska-Wójcik i Michał Kościński – z sekretariatu Komisji w Biurze Komisji Sejmowych.

Przewodniczący poseł Lucjan Marek Pietrzczyk (KO):
Dobry wieczór, witam państwa na posiedzeniu naszej podkomisji. Niniejszym otwieram posiedzenie podkomisji stałej do spraw współpracy z organizacjami pozarządowymi, samorządowymi i związkami zawodowymi.

Stwierdzam kworum.

Porządek dzisiejszego posiedzenia to rozpatrzenie informacji na temat wsparcia z funduszy Krajowego Planu Odbudowy branżowych centrów umiejętności. Mam pytanie: czy są uwagi do porządku dziennego? Nie widzę, przechodzimy do realizacji porządku dziennego.

Witam wszystkich bardzo serdecznie na dzisiejszym posiedzeniu, które będę prowadził w zastępstwie pani przewodniczącej, która ma tutaj przybyć. Może się okazać, że wtedy ja będę musiał gdzieś biec, bo mamy dzisiaj natłok posiedzeń komisji i wszystkich form naszej pracy.

Witam pana Piotra Bartosiaka, dyrektora Departamentu Kształcenia Zawodowego MEN – dzień dobry, witam pana – panią Maję Kłosowską, zastępczynię dyrektora Departamentu Funduszy Strukturalnych, również MEN – witam panią – pana Janusza Niedziółkę, naczelnika w Departamencie Kształcenia Zawodowego, również MEN, panią minister Paulinę Piechnę-Więckiewicz, podsekretarza stanu w MEN…

Podsekretarz stanu w Ministerstwie Edukacji Narodowej Paulina Piechna-Więckiewicz:
Bardzo przepraszam za spóźnienie, biegnę oczywiście z posiedzenia poprzedniej komisji.

Przewodniczący poseł Lucjan Marek Pietrzczyk (KO):
Wszystko jest w odpowiednim czasie i wszystko odpowiednio wyglądało.

Ministerstwo Funduszy i Polityki Regionalnej reprezentuje pani Małgorzata Mika, zastępca dyrektora Departamentu Europejskiego Funduszu Społecznego, Ministerstwo – tak jak powiedziałem – Funduszy i Polityki Regionalnej. Witam również pana Antoniego Kolka, głównego ekonomistę Związku Rzemiosła Polskiego, pana Krzysztofa Sadowskiego, zastępcę dyrektora Zespołu Oświaty Zawodowej i Problematyki Społecznej ZRP, panią Agnieszkę Buze, zastępczynię dyrektora Biura Polityki Gospodarczej Krajowej Izby Gospodarczej – serdecznie witam. Witam panie posłanki, witam sekretariat.

Przystępujemy już do realizacji porządku dziennego. Bardzo proszę o zabranie głosu podsekretarza stanu w Ministerstwie Edukacji Narodowej panią Paulinę Piechnę-Więckiewicz.

Podsekretarz stanu w MEN Paulina Piechna-Więckiewicz:
Panie przewodniczący, Wysoka Komisjo, wiem, że na ostatnią chwilę, przepraszam, ale to dla państwa nie jest nowość w pracy sejmowej.

Przechodząc do rzeczy, otrzymaliście państwo informację dotyczącą przedmiotu dzisiejszego spotkania, więc nie chciałabym też wszystkiego tutaj powtarzać. Bardziej liczymy na pytania, dojaśnienie różnych kwestii i dlatego szeroka reprezentacja departamentów, które współodpowiadają za realizację branżowych centrów umiejętności oraz FRSE… Przepraszam, FRSE dzisiaj reprezentujemy również my, natomiast z ministerstwa funduszy, oczywiście, któremu jesteśmy bardzo wdzięczni za BCU.

W związku z tym, przechodząc to informacji, jak państwo wiecie, zgodnie ze stanem na grudzień 2025 r. wspomniana już Fundacja Rozwoju Systemu Edukacji przeprowadziła od grudnia 2022 r. pięć naborów wniosków, wyłaniając łącznie 124 instytucje, które w ramach swoich przedsięwzięć utworzą branżowe centra umiejętności. Wsparciem objętych zostało 78 dziedzin. Do cieszących się największą popularnością można zaliczyć energetykę. Dodatkowo, jak państwo czytacie w informacji, dużym zainteresowaniem cieszyły się: logistyka, elektryka, oczywiście energetyka odnawialna, fryzjerstwo, gastronomia i kelnerstwo, mechanizacja rolnictwa, mechatronika, moda, ogrodnictwo, spedycja, ślusarstwo, mechanika i obróbka skrawaniem. Jeżeli chodzi o energetykę jest to pięć BCU, jeżeli chodzi o te najpopularniejsze, to są po trzy BCU.

Pozwoliłam sobie to przeczytać dlatego, że myślę, że cały projekt branżowych centrów umiejętności jest niezwykle ciekawy. To jest oczywiście jakiś truizm, ale rzeczywiście BCU… Też zachęcamy państwa do odwiedzania poszczególnych branżowych centrów umiejętności, gdyż każde z nich tak naprawdę to zupełnie inna koncepcja funkcjonowania, sposobu, w jaki lokalna społeczność, przedstawiciele nauki, edukacji czy biznesu prowadzą i chcą prowadzić zakres działalności tych centrów. Myślę, że rzeczywiście bardzo polecam to państwu, zresztą my możemy pomóc też oczywiście, jeżeli będzie trzeba, żeby jak najczęściej odwiedzać branżowe centra umiejętności. To jest zupełnie nowy sposób myślenia o tym, jak powinno wyglądać doskonalenie zawodowe w różnych kontekstach.

Ale państwo znają ideę branżowych centrów umiejętności, więc może już nie będę tak szeroko o tym mówić. Natomiast rzeczywiście średnia wartość przyjętych budżetów to ok. 11 mln zł. Okres granicznej realizacji projektów to jest 30 czerwca tego roku, 2026 r. Na dzień 20 stycznia FRSE potwierdziła utworzenie 118 branżowych centrów umiejętności i powołanie 6 ostatnich BCU do końca lutego 2026 r. Jednocześnie zgodnie z prośbą FRSE przedłużyliśmy termin utworzenia BCU w Wałbrzychu do 31 marca br.

Myślę, że warto jeszcze wspomnieć, że w ramach pierwszego etapu odbywało się tworzenie BCU poprzez budowę lub rozbudowę, lub przebudowę, lub remont z zachowaniem zasady DNSH, zakup wyposażenia, zatrudnienie pracowników, utworzenie struktury instytucjonalnej. To jest ten pierwszy etap. W ramach drugiego etapu, czyli już funkcjonowania, BCU realizuje działania w czterech obszarach: edukacyjno-szkoleniowym, integrująco-wspierającym, innowacyjno-rozwojowym, doradczo-promocyjnym. BCU zobowiązane zostało w okresie realizacji projektu do przeszkolenia co najmniej 200 osób dorosłych, osób młodych w wieku 14–24 lat oraz nauczycieli kształcenia zawodowego. Zaplanowanych zostało w sumie 33 466 szkoleń. Według stanu na 11 grudnia 2025 r. z zaplanowanych szkoleń zostało już zrealizowanych 23%. Na dzień 31 grudnia 2025 r. FRSE potwierdziła przeszkolenie 8729 osób, co jest zwiększeniem o 150 osób w stosunku do listopada – to już w ujęciu miesięcznym.

Branżowe centra umiejętności mają charakter parasolowy, przekrojowy i uzupełniają dotychczasową ofertę kształcenia zawodowego na poziomie szkolnictwa ponadpodstawowego i szkolnictwa wyższego. Jako placówka o zasięgu ogólnokrajowym BCU stanowi kompleksowe miejsce rozwoju umiejętności nie tylko uczniów szkół prowadzących kształcenie zawodowe, ale również studentów, doktorantów, pracowników branż i innych osób dorosłych, w tym osób planujących przekwalifikowanie. To jest bardzo ważna rola, o której nieczęsto mówi się w debacie publicznej w kontekście BCU, a jest to rzeczywiście kwestia myślenia też państwa w kontekście rynku pracy, wyzwań rynku pracy i tego, że przekwalifikowywanie się i możliwość przekwalifikowania się jest istotną kompetencją, w którą musimy wyposażać naszych obywateli. Oczywiście BCU jest, jak już wspomniałam, wsparciem dla nauczycieli kształcenia zawodowego i wykładowców w zakresie rozwoju ich warsztatu pracy.

Komisja Europejska analizowała trzy przedsięwzięcia pod kątem…

Dobrze, to już na ten moment tak. Oczywiście, jeżeli państwo macie pytania, to my jesteśmy tutaj gotowi odpowiadać.

Przewodnicząca poseł Żaneta Cwalina-Śliwowska (Polska2050):
Dziękuję.

Ja mam pytanie: które z tych branż jeszcze nie są zrealizowane w ramach BCU?

Podsekretarz stanu w MEN Paulina Piechna-Więckiewicz:
Jak rozumiem, chodzi o to, że mamy 118…

Przewodnicząca poseł Żaneta Cwalina-Śliwowska (Polska2050):
Tak.

Podsekretarz stanu w MEN Paulina Piechna-Więckiewicz:
…i takie 5, które są jeszcze… kończą…

Pan dyrektor, proszę.

Dyrektor Departamentu Kształcenia Zawodowego Ministerstwa Edukacji Narodowej Piotr Bartosiak:
Dziękuję bardzo. Dzień dobry państwu, Piotr Bartosiak, ministerstwo edukacji.

To jest kilka BCU, czyli to są: przemysł jachtowy w Ełku, terapia zajęciowa w Polanicy-Zdroju, energetyka odnawialna wodna w Marszewie, renowacja elementów architektury w Krakowie, fryzjerstwo w Krakowie.

Przewodnicząca poseł Żaneta Cwalina-Śliwowska (Polska2050):
Dziękuję bardzo.

Dyrektor Departamentu Kształcenia Zawodowego MEN Piotr Bartosiak:
Dziękuję bardzo.

Przewodnicząca poseł Żaneta Cwalina-Śliwowska (Polska2050):
Bardzo proszę teraz o zabranie głosu w temacie dzisiejszego posiedzenia Ministerstwo Funduszy i Polityki Regionalnej – pani Małgorzata Mika, zastępca dyrektora Departamentu Europejskiego Funduszu Społecznego.

Zastępca dyrektora Departamentu Europejskiego Funduszu Społecznego Ministerstwa Funduszy i Polityki Regionalnej Małgorzata Mika:
Witam wszystkich państwa bardzo serdecznie. Mika Małgorzata, Departament Europejskiego Funduszu Społecznego.

Ja tak naprawdę podpisuję się pod tym wszystkim, co powiedziała pani ministra z Ministerstwa Edukacji Narodowej. Tak naprawdę my te 120 branżowych centrów umiejętności mamy przewidzianych w Krajowym Planie Odbudowy i one są przewidziane do wykazania w kolejnych wnioskach o płatność. Mamy deadline na zrealizowanie tej inwestycji i całego KPO do końca sierpnia obecnego roku i w tym momencie po prostu tutaj współpracujemy i finalizujemy prace.

Tak jak mówiła pani ministra, mamy obecnie zawarte umowy na 124 branżowe centra, one obejmują 78 dziedzin. Wiemy, że do końca lutego i marca te wszystkie branżowe centra, które zostały zaplanowane, mają powstać. Jesteśmy w stałym kontakcie i w stałym monitoringu nad tą inwestycją, bo jest to dla nas jedna z ważniejszych inwestycji, więc tutaj w tym zakresie podpisuję się pod tym, co zostało przekazane przez panią ministrę.

Przewodnicząca poseł Żaneta Cwalina-Śliwowska (Polska2050):
Dziękuję bardzo.

Drodzy państwo, otwieram dyskusję. Proszę o zgłoszenia.

Proszę bardzo, pani poseł Renata Rak.

Poseł Renata Rak (KO):
Dzień dobry państwu. Pani minister, pani przewodnicząca, szanowni goście, ja tutaj potwierdzam to, co mówiła pani minister. Temat znam bardzo dobrze, ponieważ dokładnie w tych tabelach, które tutaj otrzymaliśmy, powiat szczecinecki na Pomorzu Zachodnim jest ujęty jako ten, gdzie jest BCU w branży transportu drogowego – jedyne w Polsce. Właśnie to jest zrealizowane. Tutaj fakt, że ta tabela, nie wiem, na jaki stan pokazuje te 2%. Nie wiem, na jaki to jest dzień. Na koniec roku 2025? Ponieważ generalnie ta inwestycja już jest na pewno dużo bardziej zaawansowana…

Zastępca dyrektora Departamentu Funduszy Strukturalnych Ministerstwa Edukacji Narodowej Maja Kosowska:
To jest wrzesień.

Poseł Renata Rak (KO):
To jest wrzesień, tak? A to jeśli to jest wrzesień, to…

Zastępca dyrektora Departamentu Funduszy Strukturalnych MEN Maja Kosowska:
Tak, to są dane sprawozdawcze na wrzesień.

Poseł Renata Rak (KO):
Aha, to tak – to już jesteśmy dużo dalej.

Zastępca dyrektora Departamentu Funduszy Strukturalnych MEN Maja Kosowska:
Tak.

Poseł Renata Rak (KO):
Chciałabym tutaj podkreślić, że to jest ogromnie ważna inicjatywa, potrzebna branży transportowej, zdecydowanie tak, ale jednocześnie dająca ogromne możliwości rozwoju. Akurat to BCU w Szczecinku jest przy zespole szkół technicznych, gdzie na utworzenie takiego centrum konferencyjno-naukowego została zaadaptowana stara sala gimnastyczna, która po prostu prosiła się o to, żeby właśnie móc ją wykorzystać, a jednocześnie przy transporcie drogowym została zakupiona ogromna flota – zostały zakupione pojazdy: elektryczny samochód, ciągnik, autobus, autokar. Tak więc naprawdę kompleksowo, całościowo – ogromnie duże możliwości daje ten projekt, akurat tutaj w tej branży drogowej bardzo potrzebny. I jednocześnie szkoła techniczna przy tym branżowym centrum daje naprawdę zupełnie większe możliwości dla całego nie tylko miasta, powiatu, ale także regionu i, jak tutaj podkreślam, Polski, bo tak naprawdę ta branża jest reprezentowana tylko przez to miejsce tutaj, akurat to BCU w Szczecinku.

Tak więc wielkie podziękowania. Będę się oczywiście przyglądać, jak to będzie w praktyce funkcjonowało. Już dzisiaj zapraszam na otwarcie w marcu.

Tak że naprawdę uważam, że to jest ogromny sukces dla edukacji, dla szkolnictwa branżowego. Duża sprawa i bardzo się cieszę, że to się tak udaje. Oczywiście wiadomo, że były różne trudności w realizacji, ale ostatecznie te 120 centrów, jeśli powstanie, to wielkie brawa. Dziękuję bardzo.

Przewodnicząca poseł Żaneta Cwalina-Śliwowska (Polska2050):
Dziękuję pani poseł.

Proszę bardzo, pani minister.

Podsekretarz stanu w MEN Paulina Piechna-Więckiewicz:
Przepraszam, że się jeszcze wtrącę – ten entuzjazm pani poseł pozwala mi powiedzieć jedną rzecz. Ja byłam w kilku branżowych centrach umiejętności na otwarciu. Jedno z nich jest w Gołotczyźnie, na Mazowszu. Jest to BCU zajmujące się architekturą krajobrazu i to otwarcie BCU, powołanie BCU, pozwala też dbać o bardzo szczególne tradycje regionu. Nieruchomość też jest wielką wartością historyczną. To jest jeden wątek w dyskusji. A jednocześnie też świętokrzyskie, w Polanicy, gdzie otwarcie BCU…

Dyrektor Departamentu Kształcenia Zawodowego MEN Piotr Bartosiak:
W Połańcu.

Podsekretarz stanu w MEN Paulina Piechna-Więckiewicz:
W Połańcu, przepraszam, tak. Ja już dzisiaj….

…gdzie otwarcie BCU związane było z wielką dyskusją specjalistów, naukowców na temat współczesnych wyzwań w dziedzinie energetyki.

Chciałam to powiedzieć, bo to pokazuje, jak wiele różnych funkcji, których nie oczekujemy w takim bezpośrednim efekcie… jaki mogą mieć wpływ branżowe centra umiejętności nie tylko na społeczności lokalne i na ich rozwój czy rozwój poszczególnych dziedzin w gospodarczym życiu państwa, ale też w ogólnonaukowej dyskusji, a także w podtrzymywaniu tradycji. To bardzo, bardzo pięknie wygląda, a na pewno też będziemy i staramy się o różne kontynuacje.

Przewodnicząca poseł Żaneta Cwalina-Śliwowska (Polska2050):
Dziękuję bardzo.

Czy są jeszcze zgłoszenia w tym temacie?

Bardzo proszę. Ponieważ nie było mnie od początku, proszę się przedstawić.

Zastępca dyrektora Biura Polityki Gospodarczej Krajowej Izby Gospodarczej Agnieszka Buze:
Dzień dobry. Nazywam się Agnieszka Buze i reprezentuję Krajową Izbę Gospodarczą…

Przewodnicząca poseł Żaneta Cwalina-Śliwowska (Polska2050):
Poproszę bliżej mikrofonu.

Zastępca dyrektora Biura Polityki Gospodarczej KIG Agnieszka Buze:
Nie wiem, czy było słychać, to może powtórzę. Agnieszka Buze, Krajowa Izba Gospodarcza.

Ja przyszłam dzisiaj na to spotkanie z tego powodu, że właśnie chciałabym się dowiedzieć, jaki jest stan obecny funkcjonowania BCU w Polsce i jakie są założenia ich funkcjonowania po czerwcu br.

Krajowa Izba Gospodarcza realizuje projekt „Sektorowa Rada ds. Kompetencji – Odzysk Materiałowy Surowców”. To jest jedna z rad sektorowych, która została powołana w ramach projektu nadzorowanego przez Polską Agencję Rozwoju Przedsiębiorczości. Jednym z zadań, które powinna realizować rada do spraw kompetencji, jest właśnie współpraca z BCU w branżach pokrewnych z funkcjonowaniem rady – w naszym przypadku jest to sektor odzysku materiałowego surowców. W związku z tym przeanalizowaliśmy pełną listę powołanych BCU, żeby znaleźć dziedziny pokrewne dla nas. Faktycznie zostało powołane jedno BCU, które uznaliśmy za odpowiednie do współpracy z naszym sektorem. Jest to BCU w Bydgoszczy – tworzywa sztuczne.

Na etapie poszukiwania informacji o funkcjonujących BCU natrafiliśmy na pewien problem. Automatycznie weszliśmy na stronę Fundacji Rozwoju Systemu Edukacji, która nadzoruje ich funkcjonowanie. Tam jest cały spis BCU i w wielu przypadkach podane są już strony internetowe funkcjonujących BCU, i myślałam, że tam, gdzie są te strony internetowe, to te BCU już faktycznie funkcjonują, a inne są w rozruchu. Natomiast bardzo mnie niepokoiło to, że ciągle sprawdzałam to nasze BCU w tej pokrewnej dziedzinie i nic się nie zmieniało, przesuwał się tylko termin uruchomienia tego BCU – ostatnia informacja to była bodajże, że będzie uruchomione 30 września. Zupełnie przypadkowo zaczęłam przerzucać w wyszukiwarce strony internetowe i okazało się, że to BCU rzeczywiście zostało powołane w listopadzie.

Mam taką prośbę, że może właściwym posunięciem byłoby – z punktu widzenia pozostałych rad sektorowych, bo ich jest bardzo, bardzo wiele i każda ma to samo zadanie: ma współpracować z BCU – żeby po prostu tę listę przejrzeć, uaktualnić i rzeczywiście, jeżeli jakieś BCU już faktycznie powstało i ma swoją stronę internetową, to żeby to uzupełnić.

Oczywiście dziękujemy za zaproszenie od pani minister do odwiedzenia takiego BCU. Chcemy wybrać się właśnie do Bydgoszczy i rozpocząć współpracę, ustalić zasady.

Jeszcze może tylko na zakończenie powiem, że głównym celem funkcjonowania rady sektorowej w danym sektorze jest wskazywanie, jakich kompetencji, jakich kwalifikacji potrzebują pracodawcy danego sektora. Czyli tu byłoby bardzo fajne powiązanie tej współpracy – żeby ona dotyczyła konkretnie tych kwalifikacji, kompetencji, które są potrzebne, i żeby BCU też szkoliły w tym obszarze, w którym tego potrzebuje rynek pracy. Dziękuję.

Przewodnicząca poseł Żaneta Cwalina-Śliwowska (Polska2050):
Dziękuję bardzo.

Myślę, że materiał, który został dostarczony na dzisiejsze posiedzenie podkomisji, też w pewien sposób wymienia wszystkie BCU. Jest także data utworzenia, więc to też będzie być może pomocne. Natomiast rzeczywiście można by było zwrócić się do FRSE o bardziej szczegółowe aktualizacje.

Podsekretarz stanu w MEN Paulina Piechna-Więckiewicz:
Ja się tutaj zobowiązuję, że…

Głos z sali:
Do mikrofonu.

Podsekretarz stanu w MEN Paulina Piechna-Więckiewicz:
To nie jest mój dzień. Przepraszam.

Zobowiązujemy się do tego, pani przewodnicząca.

Pan dyrektor też tutaj mi podpowiada, że pan minister Kiepura ma jeszcze inny zestaw narzędzi, który może wspomóc wspieranie tego rodzaju współpracy. Ale też pan dyrektor może opowiedzieć, co w czerwcu i później, jeżeli państwo sobie życzycie.

Przewodnicząca poseł Żaneta Cwalina-Śliwowska (Polska2050):
Tak. Tym bardziej, że z doświadczenia – nie biorąc pod uwagę branży edukacyjnej, ale ogólnie też taką branżę, w której ja się obracam, pozarządową – wiem, że jest wiele podmiotów robiących cudowne rzeczy, tylko nikt o tym nie wie. Tak więc rzeczywiście ta informacja i komunikacja ze społeczeństwem, ale też z sektorami jest bardzo istotna w tym momencie, jeżeli mówimy o szkolnictwie branżowym, bo dotyczy też przede wszystkim młodych ludzi, którzy też decydują o swojej ścieżce kariery. I rzeczywiście zastanawiam się, czy chociażby taka informacja jest też udzielana przy doradztwie zawodowym.

Tak więc bardzo bym prosiła, pani minister, jeżeli można prosić, o sprawdzenie, czy w ramach doradztwa zawodowego też jest dostępna informacja o branżowych centrach umiejętności.

Podsekretarz stanu w MEN Paulina Piechna-Więckiewicz:
Jest to w nowym rozpo… Powtarzam po panu dyrektorze, bo oczywiście – tłumacząc sytuację – my z panem ministrem Kiepurą współdzielimy odpowiedzialność za realizację m.in. tego projektu. Natomiast pan dyrektor mi podpowiada, że wczoraj zostało podpisane rozporządzenie właśnie w sprawie doradztwa zawodowego, w związku z czym ta kwestia jest uregulowana.

Natomiast może rzeczywiście poprosimy pana dyrektora, żeby opowiedział, co w czerwcu i później.

Przewodnicząca poseł Żaneta Cwalina-Śliwowska (Polska2050):
Bardzo prosimy.

Dyrektor Departamentu Kształcenia Zawodowego MEN Piotr Bartosiak:
Dziękuję bardzo. Pani przewodnicząca, szanowni państwo, jeszcze krótko ad vocem w sprawie doradztwa, bo rzeczywiście wczoraj była podpisana nowelizacja rozporządzenia w sprawie doradztwa zawodowego, w której podkreślono właśnie konieczność współpracy w ramach doradztwa zawodowego z pracodawcami w szczególności oraz branżowymi centrami umiejętności, żeby też uczniowie wiedzieli o tych możliwościach.

Natomiast jeżeli chodzi o ciąg dalszy, to przede wszystkim BCU to nie tylko projekt w ramach KPO, ale to też już instytucja działająca w ramach ustawy – Prawo oświatowe, czyli jedna z placówek systemu oświaty, ze ściśle określonymi zadaniami i też z określoną przyszłością, jeżeli chodzi o dalsze funkcjonowanie po zakończeniu wsparcia z KPO. Zdecydowana większość tych placówek – bo 10 już zakończyło realizację projektu – kończy realizację projektu w czerwcu tego roku. Wówczas kończy się finansowanie KPO i przechodzimy na finansowanie z budżetu państwa.

Tutaj jest przez dwa lata takie rozwiązanie tymczasowe w stosunku do tych pierwszych 10, które zakończyły już wcześniej realizację projektu, i do tych, które zakończą swoją działalność projektową w tym roku – jest ono rozwiązaniem do końca 2026 r. z rezerwy utworzonej na ten cel. Natomiast od 2027 r. każda z tych placówek będzie już finansowana w ramach potrzeb oświatowych i będzie to finansowanie zarówno na funkcjonowanie tej placówki na cały rok oraz za zrealizowane branżowe szkolenia zawodowe, czyli za każdego ucznia, który weźmie udział w takim branżowym szkoleniu. Dzisiaj w tych branżowych szkoleniach zawodowych biorą udział i uczniowie, i osoby dorosłe, jak również nauczyciele, którzy realizują tam szkolenia branżowe, natomiast to finansowanie będzie dotyczyło uczniów. Ale te placówki też do pewnego procentu – bo to jest uwarunkowane też pomocą publiczną – mogą prowadzić działalność komercyjną, jeżeli ta działalność nie przekracza 20% wykorzystania ich zasobów.

Tak więc przyszłość, poza projektem wszystkich BCU, została zaplanowana i już jest realizowana. W stosunku do 10 już zostały dokonane pierwsze wypłaty. Dziękuję bardzo.

Przewodnicząca poseł Żaneta Cwalina-Śliwowska (Polska2050):
Dziękuję bardzo. Jeszcze mam pytanie techniczne. Jak państwo zamierzają mierzyć wskaźniki osiągane przez BCU? Jakie tu są po prostu założone wskaźniki? Co państwo będą badać w ewaluacji, jeżeli chodzi ocenę poszczególnych BCU?

Dyrektor Departamentu Kształcenia Zawodowego MEN Piotr Bartosiak:
Dziękuję bardzo. Jeżeli chodzi o czas realizacji projektu, to wskaźniki co do liczby przeszkolonych osób zostały określone na poziomie KPO i to jest 24 tys. osób, i to jeszcze w podziale właśnie na grupy: dorośli, młodzież i nauczyciele zawodu. Natomiast później, już po okresie realizacji, nie jest narzucone, ile osób musi być rocznie przeszkolonych w ramach działalności tej placówki. Natomiast zgodnie z tym, co deklarowaliśmy też nawet przy okazji kontroli tego projektu przez Najwyższą Izbę Kontroli, planowany jest monitoring działalności tych placówek po tym pierwszym okresie ich utworzenia. Czyli ten rok jest takim rokiem, kiedy jeszcze przechodzą z projektów KPO na zwykłe funkcjonowanie, i w przyszłym roku jest planowana już kontrola działalności tych placówek, żeby zobaczyć, które z zadań, które zostały określone, a tych zadań BCU mają aż 25, są realizowane i w jakim zakresie. Dziękuję bardzo.

Przewodnicząca poseł Żaneta Cwalina-Śliwowska (Polska2050):
Rozumiem, że też poznamy te wyniki, które branże cieszą się największym zainteresowaniem już po zakończeniu finansowania KPO, bo tam, jak rozumiem, musi być to w miarę równomiernie rozłożone?

Dyrektor Departamentu Kształcenia Zawodowego MEN Piotr Bartosiak:
To znaczy, jeżeli chodzi o stopień wykorzystania dziedzin, to obecnie to jest, tak jak powiedziała pani ministra, 78 dziedzin, w których utworzono BCU. Natomiast jest część dziedzin, do 120, w których potencjalnie była możliwość tworzenia takich placówek, które się nie uruchomiły – w tym sensie, że nie podjęto się realizacji tych projektów. Z różnych przyczyn, ale myślę, że w największym stopniu przyczyną było to, że w projektach KPO nie było możliwości kwalifikowania VAT, w związku z tym mniejsze organizacje i mniejsze dziedziny nie były po prostu w stanie udźwignąć takiego kosztu, zwłaszcza że przy okazji takich inwestycji jak BCU, gdzie kilka milionów to jest często sama budowa, to ten poziom, który należało przeznaczyć na VAT, to był zwykle ok. 2 mln zł, więc w tym zakresie te placówki akurat nie powstawały.

Natomiast jeżeli chodzi o ciąg dalszy, to sama ustawa – Prawo oświatowe przewiduje, że konkurs na tworzenie kolejnych placówek będzie ogłaszany przez ministra edukacji nie rzadziej niż raz na pięć lat. Ponieważ zostało to wprowadzone w 2023 r., to teraz najbliższy planowany konkurs to jest 2028 r., chociaż rozważamy też przy okazji planowania nowej perspektywy finansowej w obszarze edukacji, czy nie umożliwić także realizacji takich przedsięwzięć w ramach środków kolejnej perspektywy. Dziękuję bardzo.

Przewodnicząca poseł Żaneta Cwalina-Śliwowska (Polska2050):
Rozumiem.

Czy jeszcze…

Poseł Renata Rak (KO):
Mogę?

Przewodnicząca poseł Żaneta Cwalina-Śliwowska (Polska2050):
Proszę bardzo. Pani poseł Renata Rak.

Poseł Renata Rak (KO):
Ja bym chciała dopytać o te 20%, bo to jest, rozumiem, w tym okresie trwałości projektu, a ten procent, te 20 %, to jest… wynika z… Właśnie, z czego wynika ten procent, bo to nie jest dużo?

Dyrektor Departamentu Kształcenia Zawodowego MEN Piotr Bartosiak:
Dziękuję bardzo za pytanie. To są ogólne zasady dotyczące pomocy publicznej – jeżeli coś zostało sfinansowane ze środków publicznych, to wykorzystanie na cele komercyjne nie może przekraczać 20% całej skali przedsięwzięcia. To jest zgodnie z… nie pamiętam teraz dokładnie nazwy przepisu, ale w każdym razie jest to wytyczna, która została nam przekazana z UOKiK.  Dziękuję bardzo.

Przewodnicząca poseł Żaneta Cwalina-Śliwowska (Polska2050):
Proszę bardzo, tylko proszę się przedstawić.

Zastępca dyrektora Zespołu Oświaty Zawodowej i Problematyki Społecznej Związku Rzemiosła Polskiego Krzysztof Sadowski:
Szanowna pani przewodnicząca, Wysoka Komisjo. Krzysztof Sadowski ze Związku Rzemiosła Polskiego.

Związek Rzemiosła Polskiego, zrzeszający 27 izb rzemieślniczych i prawie 470 cechów, jest mocno zainteresowany działalnością branżowych centrów umiejętności. Nasi członkowie, czyli izby, cechy, są organami prowadzącymi czy współpracującymi przy kilku branżowych centrach umiejętności. Ja też jako członek rady do spraw kompetencji przy prezesie PARP uczestniczę w takiej grupie roboczej, która ma się zajmować wypracowaniem pewnych zasad dobrych praktyk, współpracy między radami do spraw kompetencji, branżowymi centrami umiejętności i jeszcze ewentualnie innymi instytucjami. Efekty tych prac będą pewnie dostępne w przyszłym roku.

Natomiast chciałbym zapytać o dwie sprawy.

Pani minister mówiła o tych tradycjach, które BCU podtrzymują czy kontynuują – ja w pełni się z tym zgadzam, właśnie nawet w tych branżach, w których my prowadzimy BCU, więc ta inicjatywa jest bardzo dobra. Natomiast czy państwo widzicie jakieś zagrożenia dla przyszłości funkcjonowania BCU? To jest pytanie.

A jeszcze mam prośbę, bo państwo przygotowaliście informację przed posiedzeniem, natomiast ona do partnerów społecznych nie dotarła. Pewnie była dedykowana posłom i senatorom. Tak więc mam prośbę: czy moglibyśmy również otrzymać tę informację?

Przewodnicząca poseł Żaneta Cwalina-Śliwowska (Polska2050):
Informacja jest zawsze udostępniana podczas posiedzenia – są wydrukowane materiały. Wprowadziliśmy tutaj taką zasadę, żeby każdy miał po prostu dostęp do tej informacji w jednakowym czasie.

Zastępca dyrektora Zespołu Oświaty Zawodowej i Problematyki Społecznej ZRP Krzysztof Sadowski:
Bardzo dziękuję.

Przewodnicząca poseł Żaneta Cwalina-Śliwowska (Polska2050):
Czy można prosić panią minister o odniesienie się do pytania?

Podsekretarz stanu w MEN Paulina Piechna-Więckiewicz:
To jest bardzo dobre pytanie, ale z takim wątkiem filozoficznym również. Myślę, że rzeczywiście – tutaj zgadzam się z panem dyrektorem – to jest kwestia właściwie też państwa, tak naprawdę. To znaczy, to wszystko zależy od zaangażowania branż, ale myślę, że też wspólnot samorządowych, w kwestii identyfikowania potrzeb rynku pracy i tego, na ile będziemy wszyscy elastycznie nadążać za wyzwaniami rynku pracy i m.in. tą kwestią związaną z przekwalifikowywaniem osób dorosłych.

Ponieważ ja we wrześniu miałam przyjemność z panią minister Barbarą Nowacką… w Danii było podpisywane nowe porozumienie w ramach Unii Europejskiej dotyczące właśnie kwestii związanych z kształceniem, a właściwie z wyzwaniami związanymi m.in. z kształceniem zawodowym i wspieraniem w ogóle różnych instrumentów – oczywiście w takim zakresie, w jakim możemy, bo wiemy, w jakim stopniu oświata uczestniczy w politykach unijnych – i to było bardzo podnoszone. To znaczy kwestia innowacyjności, konkurencyjności też Unii Europejskiej, doradztwa zawodowego – niech mi państwo wierzą: każdy z ministrów o tym mówił, że doradztwo zawodowe to jest bardzo duże wyzwanie właściwie dla każdego kraju unijnego – i też kwestia właśnie współpracy z branżami i tego, żeby rzeczywiście… To też dobre praktyki, na przykład niemieckie praktyki – żeby rzeczywiście można było bardziej upowszechnić i wprowadzać w życie we wszystkich krajach Unii Europejskiej. Natomiast rzeczywiście ja byłam bardzo zaskoczona, że bez względu na to, czy były to kraje południa, czy to były kraje północy, wschodu czy zachodu Unii Europejskiej, to tak naprawdę wspólnota tych wyzwań związanych właśnie z doradztwem zawodowym… Tak jak pani wicekomisarz wykonawcza powiedziała: spowodować, żeby kształcenie zawodowe nie było drugim wyborem, tylko było jednym z, a nie drugim, żeby nie było planem B – to było takie hasło główne tej dyskusji. Tak więc myślę, że też jesteśmy na dobrej drodze z naszymi partnerami w innych krajach, żeby rzeczywiście… I też mówimy o Erasmusie+,  żeby też wspólnie powalczyć m.in. właśnie o tę innowacyjność i też konkurencyjność Unii Europejskiej jako struktury.

Przewodnicząca poseł Żaneta Cwalina-Śliwowska (Polska2050):
Dziękuję.

Pan poseł Pietrzczyk.

Poseł Lucjan Marek Pietrzczyk (KO):
Ja mam pytanie do pana dyrektora, bo – użyję określenia „w mojej izbie”, czyli tam, gdzie mieszkam – w Kielcach przy izbie powstała szkoła branżowa. I mam takie pytanie: czy to jest taka reguła, czy po prostu rzemiosło ma taki plan, żeby zakładać u siebie jak najwięcej tych szkół, czy to po prostu u mnie tak wyszło?

Zastępca dyrektora Zespołu Oświaty Zawodowej i Problematyki Społecznej ZRP Krzysztof Sadowski:
Spieszę z odpowiedzią. To znaczy tak, w tej chwili w naszych strukturach mamy 43 szkoły branżowe. Natomiast zainteresowanie szkolnictwem branżowym z naszej perspektywy nieco rośnie, dlatego że było czasami więcej chętnych w niektórych szkołach niż możliwości klas. System szkolenia dualnego jest jednym z najbardziej efektywnych na świecie. To jest pewnie jedno ze źródeł sukcesu gospodarki niemieckiej.

Czy myślimy o szkołach? Na pewno tak, jeżeliby były takie możliwości. Zresztą BCU, które mamy też w naszych strukturach, często są właśnie przy szkołach branżowych, na przykład przy przemyśle spożywczym w Poznaniu, natomiast z gastronomii, kelnerstwa w Tarnowie – przy szkołach wielobranżowych, gdzie są faktycznie nowoczesne pracownie, nie zawsze tylko w tym konkretnym obszarze, bo jeżeli to są szkoły wielozawodowe czy z różnych branż, to tam są warsztaty naprawdę profesjonalne. Natomiast w ogóle myśl o tym, żeby doskonalić szkoły zawodowe, pracownie w tych szkołach, jest na pewno na słuszna. Natomiast nas szczególnie interesuje to, żeby mistrzowie szkolący – bo dualny model w takim rozumieniu, które my promujemy jako Związek Rzemiosła Polskiego, oznacza to, że praktyczna nauka zawodu ma być wykonywana w zakładzie pracy, u konkretnego pracodawcy. Wtedy taki młodociany pracownik może poznać nie tylko niuanse związane z konkretną pracą czy fachem, ale również funkcjonowanie firmy od podstaw – od najprostszych spraw do bardziej skomplikowanych, związanych z całokształtem jej funkcjonowania.

Chyba wyczerpująco. Dziękuję.

Przewodnicząca poseł Żaneta Cwalina-Śliwowska (Polska2050):
I proszę, jeszcze jedno zgłoszenie. Pan Hubert Taładaj? – czy dobrze…

Ekspert ds. współpracy i rzecznictwa Polskiej Rady Organizacji Młodzieżowych Hubert Taładaj:
Tak, zgadza się, pani przewodnicząca.

Przewodnicząca poseł Żaneta Cwalina-Śliwowska (Polska2050):
Komitet Edukacji… Nie, przepraszam…

Ekspert ds. współpracy i rzecznictwa PROM Hubert Taładaj:
Polska Rada Organizacji Młodzieżowych.

Przewodnicząca poseł Żaneta Cwalina-Śliwowska (Polska2050):
Ja też dzisiaj nie mam dobrego dnia jak pani minister, jak widać.

Ekspert ds. współpracy i rzecznictwa PROM Hubert Taładaj:
Spokojnie, uzupełniajmy się nawzajem…

Przewodnicząca poseł Żaneta Cwalina-Śliwowska (Polska2050):
Proszę bardzo.

Ekspert ds. współpracy i rzecznictwa PROM Hubert Taładaj:
Polska Rada Organizacji Młodzieżowych.

Bardzo dziękuję, pani przewodnicząca. Wysoka Podkomisjo, Hubert Taładaj, ekspert ds. współpracy i rzecznictwa PROM.

Ja nie będę mieć żadnych pytań w tej mierze, chciałbym tylko przekazać taką dobrą energię, w tym sensie – tu mam nadzieję, że mogę to powiedzieć w imieniu całego PROM – że też należy pochwalić działania Fundacji Rozwoju Systemu Edukacja, a także Ministerstwa Edukacji Narodowej w zakresie branżowych centrów umiejętności.

Nie będę ukrywać, że informacje co do BCU otrzymuję od naszej byłej przewodniczącej PROM, czyli Aliny Prochasek, która jest członkinią zarządu FRSE, więc wszelkie informacje co do funkcjonowania FRSE, co do branżowych centrów umiejętności, co do kolejnych otwieranych BCU dostaję tak naprawdę z jej profilu na Facebooku i na Instagramie. W związku z tym ukłony przed Aliną Prochasek za pracę, którą wykonuje, za promowanie idei BCU.

Ja chciałbym tylko napomknąć – być może to nie było wspomniane, jak jeszcze mnie nie było, na otwarciu posiedzenia – że do 28 lutego trwa konkurs „Profesjonalna szkoła roku”, który jest przeznaczony dla branżowych szkół I stopnia, z wyłączeniem szkół kształcących wyłącznie uczniów będących młodocianymi pracownikami, ale także techników oraz branżowych szkół II stopnia i szkół policealnych prowadzących kształcenie w formie dziennej lub stacjonarnej. Jak jest wskazane na stronie FRSE, celem konkursu jest identyfikacja i promocja najlepszych praktyk edukacyjnych w obszarze kształcenia zawodowego, umożliwiająca wyróżnienie szkół prowadzących kształcenie zawodowe, które osiągają wysoką jakość i efektywność kształcenia zawodowego oraz stosują nowoczesne metody nauczania. Jak wskazuje też tutaj notka na stronie fundacji, laureaci konkursu stają się liderami w dziedzinie innowacji edukacyjnych, których doświadczenie, stosowane rozwiązania będą mogły być wykorzystane przy opracowywaniu i doskonaleniu modelu branżowej szkoły ćwiczeń.

Dlatego też uprzejmie proszę wszystkich zainteresowanych o promowanie tego konkursu i przede wszystkim też o to, żeby w ramach naszych rozmaitych środowisk, w których działamy, promować ideę tworzenia branżowych centrów umiejętności. Nie będę oszukiwać, że Polska Rada Organizacji Młodzieżowych, jako największa federacja organizacji młodzieżowych i organizacji pracujących z młodzieżą, za jeden z naszych statutowych celów działania stawiamy sobie też promowanie rozmaitego kształcenia, także kształcenia zawodowego, żeby w pewien sposób te osoby dużo lepiej też wdrażać na rynek pracy, nie tylko poprzez edukację w ramach szkół ponadpodstawowych, w sensie liceów ogólnokształcących, ale również w ramach techników, ale także szkół branżowych.

W związku z tym ja ze swojej strony zachęcam do promowania właśnie BCU i przede wszystkim do kontaktu z FRSE, i przede wszystkim z Aliną Prochasek, która wydaje mi się, że też jest – z całym szacunkiem dla całego FRSE – taką twarzą jakby też tej dobrej zmiany w zakresie branżowych centrów umiejętności, a także promowania właśnie tego typu kształcenia zawodowego.

Bardzo dziękuję, pani przewodnicząca, i jesteśmy do dyspozycji.

Przewodnicząca poseł Żaneta Cwalina-Śliwowska (Polska2050):
Dziękuję.

Czekam na kolejne zgłoszenia.

Nie widzę. W takim razie uznaję temat dzisiejszego posiedzenia podkomisji za wyczerpany.

Zamykam posiedzenie podkomisji.