Komisja Etyki Poselskiej, obradująca pod przewodnictwem posła Zbigniewa Sosnowskiego (PSL-TD), przewodniczącego Komisji, zrealizowała następujący porządek dzienny:
– rozpatrzenie sprawy dotyczącej wypowiedzi poseł Agnieszki Wojciechowskiej van Heukelom, w dniu 10 sierpnia 2024 r. w serwisie społecznościowym X, stanowiącej podstawę wniosków:
– osób fizycznych z dnia 12 sierpnia 2024 r.,
– osoby fizycznej z dnia 13 sierpnia 2024 r. – kontynuacja;
– zajęcie stanowiska w sprawach, które wpłynęły do Komisji;
– ustalenie harmonogramu prac i omówienie zasad analizowania oświadczeń o stanie majątkowym posłów złożonych na początku X kadencji Sejmu RP oraz za rok 2023.
W posiedzeniu udział wzięli pracownicy Kancelarii Sejmu: Łukasz Andrzejczyk i Beata Maciak – z sekretariatu Komisji w Biurze Komisji Sejmowych.
Przewodniczący poseł Zbigniew Sosnowski (PSL-TD):
Dzień dobry państwu, otwieram posiedzenie Komisji Etyki Poselskiej. Witam wszystkich członków Komisji, witam naszych współpracowników, a szczególnie, proszę koleżanek i kolegów, chcę dzisiaj powitać koleżankę poseł Agnieszkę Hanajczyk, która rozpoczyna współpracę z nami w ramach Komisji Etyki Poselskiej. Przed rozpoczęciem posiedzenia rozmawialiśmy na temat prac naszej Komisji i jestem głęboko przekonany, że będziemy ze sobą współpracować w atmosferze wzajemnej życzliwości.
Szanowni państwo, stwierdzam kworum i wobec niewniesienia uwag do protokołu z poprzedniego posiedzenia Komisji protokół uważam za przyjęty.
Porządek dzienny posiedzenia otrzymaliście państwo w zawiadomieniach. Czy są uwagi do porządku dziennego? Uwag nie słyszę, uważam, że porządek dzienny został przyjęty bez zmian.
Przed przystąpieniem do realizacji porządku dziennego zgłaszam, w trybie art. 156 ust. 1 regulaminu Sejmu, wniosek o zamknięcie posiedzenia Komisji wraz z propozycją określania osób, których udział w posiedzeniu jest niezbędny, tj. członków Komisji, zaproszonych posłów, pracowników Kancelarii Sejmu. Ta część posiedzenia, podczas której zapada postanowienie o zamknięciu posiedzenia, jest zamknięta. Czy jest ktoś przeciw? Sprzeciwu nie słyszę, wniosek uważam za przyjęty.
Przystępujemy do realizacji pkt 1 naszego posiedzenia, tj. do rozpatrzenie sprawy dotyczącej wypowiedzi poseł Agnieszki Wojciechowskiej van Heukelom w dniu 10 sierpnia 2024 r. w serwisie społecznościowym X, stanowiącej podstawę wniosków osób fizycznych z dnia 12 sierpnia 2024 r. i osoby fizycznej z dnia 13 sierpnia 2024 r. Zwracam uwagę, że jest to kontynuacja prac Komisji. Pani poseł Agnieszka Wojciechowska van Heukelom po raz drugi została wezwana na posiedzenie Komisji Etyki. Poprzednio pani poseł była nieobecna. Proszę o sprawdzenie, czy dziś pani poseł jest obecna.
Sekretarz Komisji Łukasz Andrzejczyk:
Nie ma pani poseł, panie przewodniczący.
Przewodniczący poseł Zbigniew Sosnowski (PSL-TD):
Drodzy państwo, po sprawdzeniu okazało się, że poseł Agnieszka Wojciechowska van Heukelom po raz drugi nie zechciała przybyć na posiedzenie Komisji. W związku z tym nie odbędzie się ani jej wysłuchanie, ani dyskusja w tej sprawie z udziałem pani poseł. Ponieważ to jest druga nieobecność, to mamy prawo podjąć decyzję w sprawie postępowania pani poseł bez wysłuchania jej stanowiska.
W związku z tym zwracam się do państwa z pytaniem, czy ktoś ma jakieś propozycje w tej sprawie? Pan poseł Świat, proszę bardzo.
Poseł Jacek Świat (PiS):
W kwestii formalnej, panie przewodniczący, bo z tą sprawą wiąże się kilka wniosków: wniosek nr 75, nr 76 i nr 78, ten ostatni dotyczył pani von Heukelom i pana Kaczyńskiego, przy czym w części dotyczącej posła Kaczyńskiego sprawę oddaliliśmy. Rozumiem, że wymienione wnioski rozpatrujemy łącznie.
Przewodniczący poseł Zbigniew Sosnowski (PSL-TD):
Tak, panie pośle. Wątek pana posła Kaczyńskiego umorzyliśmy, a mówiąc precyzyjnie – nie podjęliśmy inicjatywy w tej sprawie, natomiast jeśli chodzi o panią poseł, to proponuję łączne rozpatrzenie wymienionych wniosków.
Jakie jest państwa stanowisko w tej sprawie? Bardzo proszę, pani poseł.
Poseł Ewa Schädler (Polska2050-TD):
Szanowny panie przewodniczący, Wysoka Komisjo, składam wniosek o ukaranie pani posłanki van Hekelom karą regulaminową w postaci zwrócenia uwagi.
Przewodniczący poseł Zbigniew Sosnowski (PSL-TD):
Padł wniosek o zwrócenie posłowi uwagi.
Poseł Ewa Schädler (Polska2050-TD):
Tak. Uważam, że słowa, które padły w serwisie społecznościowym, są po prostu głęboko nietaktowne, obraźliwe i dlatego składam taki wniosek. Dziękuję.
Przewodniczący poseł Zbigniew Sosnowski (PSL-TD):
Dziękuję serdecznie. Czy w ramach dyskusji ktoś z państwa chciałby zabrać głos w tej sprawie?
Poseł Jacek Świat (PiS):
Ja mam pewien problem, ponieważ rzecz dotyczy w jakimś stopniu mnie osobiście. Cała awantura miała miejsce w mojej obecności i ubodła mnie osobiście bardzo mocno. Źle się stało, że dalszy ciąg był taki nieszczęśliwy. Nie chciałbym być źle zrozumiany, ale chciałbym się wyłączyć z tej sprawy. Nie czuję się ani bezstronny, ani emocjonalnie na tyle oddalony od tej sprawy, żeby móc podjąć jakąś sensowną decyzję.
Przewodniczący poseł Zbigniew Sosnowski (PSL-TD):
Dziękuję. Rozumiem pana posła. Co prawda z taką sytuacją jeszcze się nie spotkałem, ale oczywiście rozumiem, że poseł nie weźmie udziału w głosowaniu, a w protokole znajdzie się stosowna adnotacja, że pan poseł Świat poprosił o wyłączenie z głosowania. W pełni to rozumiem, ma pan do tego prawo.
Bardzo proszę, pani poseł.
Poseł Agnieszka Hanajczyk (KO):
Chcę powiedzieć, że całkowicie popieram stanowisko pani wiceprzewodniczącej Schädler. Z tego co zrozumiałam, nie wpłynęło również żadne usprawiedliwienie kolejnej nieobecności pani poseł Wojciechowskiej van Heukelom. To oznacza… Te słowa pani poseł są bardzo mocne i akurat ja znam panią poseł z takich wypowiedzi, chociaż dotyczyły one innych sytuacji. Pozostawienie tej sprawy bez reakcji Komisji niewątpliwie nie byłoby dobre dla Sejmu, dla naszego środowiska.
Przewodniczący poseł Zbigniew Sosnowski (PSL-TD):
Dziękuję serdecznie. Pozwolę sobie również zabrać głos w tej sprawie. Pewnie będę się powtarzał, ale oddzielam pogląd koleżanek posłanek w tej sprawie, bo ta wypowiedź w mediach społecznościowych rzeczywiście była wypowiedzią w pełni świadomą, taką na zimno, jak ja to określam. Rozumiem, że czasami ważny jest kontekst zdarzenia i my wzięliśmy ten kontekst pod uwagę, kiedy rozpatrywaliśmy sprawę pana posła Jarosława Kaczyńskiego, prezesa Prawa i Sprawiedliwości, natomiast tutaj nie widzę żadnych czynników usprawiedliwiających, ponieważ wpis pani poseł został dokonany znacznie później i zapewne już po jakiejś refleksji. Zgadzam się z tym, co mówią panie posłanki, że każdy parlamentarzysta powinien jednak unikać takich wyrażeń i określeń, które mocno biją w drugiego człowieka.
Został zgłoszony wniosek o ukaranie pani poseł Agnieszki Wojciechowskiej van Heukelom karą regulaminową zwrócenia uwagi. Poddaję ten wniosek pod głosowanie. Kto jest za takim rozstrzygnięciem sprawy? (3) Kto jest przeciw? (0) Kto się wstrzymał? (0) Stwierdzam, że Komisja podjęła uchwałę o zwróceniu uwagi pani poseł. Chciałbym, żeby w protokole zostało zapisane, że pan poseł Jacek Świat poprosił o wyłączenie z głosowania w tej sprawie.
Informuję, że podstawą ukarania pani poseł jest stwierdzenie naruszenia przez nią postanowień art. 6 i 7 Zasad etyki poselskiej, czyli zasady dbałości o dobre imię Sejmu oraz zasady odpowiedzialności.
Dziękuję państwu bardzo. Więcej tego typu spraw już dzisiaj nie mamy, dlatego przystępujemy teraz do realizacji pkt 2 porządku dziennego, tj. do zajęcia stanowiska w sprawach, które wpłynęły do Komisji.
Proponuję, żebyśmy jako pierwszy rozpatrzyli wniosek oznaczony nr EPS-032.87.2024, tj. wniosek osoby fizycznej z 13 września br. w sprawie dotyczącej wypowiedzi poseł Magdaleny Sroki w dniu 19 lutego 2024 r., podczas posiedzenia Komisji Śledczej do zbadania legalności, prawidłowości oraz celowości czynności operacyjno-rozpoznawczych podejmowanych m.in. z wykorzystaniem oprogramowania Pegasus przez członków Rady Ministrów, służby specjalne, policję, organy kontroli skarbowej oraz celno-skarbowej, organy powołane do ścigania przestępstw i prokuraturę w okresie od dnia 16 listopada 2015 r. do dnia 20 listopada 2023 r. I w tym miejscu kieruję do państwa pytanie – jakie jest wasze stanowisko w tej sprawie? Czy ktoś z posłów zgłasza wniosek o podjęcie inicjatywy rozpatrzenia sprawy stanowiącej podstawę rozpatrywanego wniosku? Każdy ma dostęp do materiałów, rozumiem, że wszyscy się z nimi zapoznaliśmy. Bardzo proszę, jakie są państwa sugestie?
Drodzy państwo, ja oczywiście mogę zaproponować stanowisko Komisji, ale ponieważ sprawa dotyczy koleżanki z mojego klubu parlamentarnego, dlatego wolałbym, żebyście to jednak państwo w tym przypadku zasugerowali decyzję Komisji. Chciałbym was o to prosić, na pewno zapoznaliście się z załączonym materiałem. Jak zapewne zwróciliście uwagę, to jest nieco obszerniejszy materiał, bo z jednej strony mamy tutaj wniosek, ale mamy też odpowiedź mecenasa, w imieniu pani poseł Sroki, która to odpowiedź została skierowana do osoby skarżącej. Wymiana korespondencji jest zatem nieco większa, jest załączone sporo materiału na ten temat.
Pani poseł Agnieszka Hanajczyk, bardzo proszę.
Poseł Agnieszka Hanajczyk (KO):
Co prawda nie czytałam tej odpowiedzi, ale widziałam wypowiedź pani poseł i w mojej ocenie ta sprawa nie powinna być przedmiotem prac naszej Komisji. W wypowiedzi posłanki Magdaleny Sroki nie widzę żadnych nagannych zachowań. Pytanie, które zostało przez nią postawione na posiedzeniu komisji śledczej, jest pytaniem dotyczącym wiedzy posła Wiplera. Inną sprawą natomiast jest to, co zrobiły z tym media czy media społecznościowe. Żyjemy w takiej medialnej przestrzeni, w jakiej żyjemy, media idą swoją drogą i pani poseł Magdalena Sroka nie ponosi odpowiedzialności za postawione pytanie, tym bardziej że jest przewodniczącą komisji śledczej, a pytanie dotyczyło świadomości pewnego faktu. Chodziło o zwrócenie uwagi na fakt, który nie powinien sam w sobie stanowić jakiegoś większego problemu i ja nie widzę potrzeby, aby nasza Komisja procedowała nad tym wnioskiem.
Przewodniczący poseł Zbigniew Sosnowski (PSL-TD):
Pani przewodnicząca Ewa Schädler, bardzo proszę.
Poseł Ewa Schädler (Polska2050-TD):
Zgłaszam wniosek o niepodejmowanie inicjatywy w tej sprawie. Dziękuję.
Przewodniczący poseł Zbigniew Sosnowski (PSL-TD):
Dziękuję serdecznie. Proszę bardzo, panie pośle.
Poseł Jacek Świat (PiS):
Mam jedną wątpliwość. Czy informacje podane przez panią przewodniczącą Srokę są rzeczywiście prawdziwe, bo rozumiem, że o to tutaj chodzi. Nie ma w tym przypadku żadnych obraźliwych sformułowań, a jest tylko kwestia, że pani wnioskodawczyni zarzuca pani poseł Sroce, iż ta podała nieprawdę. W odpowiedzi nie mogę tego znaleźć…
Przewodniczący poseł Zbigniew Sosnowski (PSL-TD):
Spróbuję pomóc, przepraszam, panie pośle. Zapoznałem się z całością materiałów, dokładnie je przeczytałem i proszę, żebyście państwo zwrócili uwagę, jakiej odpowiedzi udzielił wnioskodawca, który zgłaszał autorkę rozpatrywanego wniosku na doradcę komisji śledczej. Warto przytoczyć tę wypowiedź posła Wiplera. Otóż, kiedy pani poseł Sroka zadaje pytanie…
Poseł Agnieszka Hanajczyk (KO):
Czy ma pan świadomość itd.
Przewodniczący poseł Zbigniew Sosnowski (PSL-TD):
Tak, i wtedy poseł Wipler odpowiada: „Tak, mam tę świadomość”. Poseł Świat ma rację mówiąc, że nie mamy żadnego dowodu wprost, ale z kontekstu wypowiedzi posła Wiplera należy wnosić, że on miał tę świadomość, o którą pytała pani poseł Sroka.
Jeśli pan poseł Świat zgłosi wniosek przeciwny do wniosku pani przewodniczącej, to oczywiście poddam taki wniosek pod głosowanie, ale ja tutaj nie widzę słów, które… Pan poseł ma rację, że można by się ewentualnie przyczepić, czy to faktycznie jest prawdziwa informacja, ale uważam, że w tej sprawie na pewno nastąpi rozstrzygnięcie, bo wyraźnie widać z materiałów, że toczy się już korespondencja prawnicza między zainteresowanymi stronami.
Panie pośle, czy chciałby pan…
Poseł Jacek Świat (PiS):
Nie, dziękuje.
Przewodniczący poseł Zbigniew Sosnowski (PSL-TD):
Szanowni państwo, został zgłoszony wniosek o niepodejmowanie inicjatywy w tej sprawie. Poddam go teraz pod głosowanie. Kto jest za niepodejmowaniem inicjatywy? (4) Dla formalności tylko zapytam, kto jest przeciw? (0) Kto się wstrzymał? (0) Dziękuję. Stwierdzam, że Komisja jednogłośnie zdecydowała o niepodejmowaniu inicjatywy w tej sprawie.
Przechodzimy do zajęcia stanowiska wobec kolejnego wniosku, a właściwie od razu dwóch wniosków – taka jest moja propozycja – które są ze sobą kompatybilne, wzajemnie się uzupełniają i dlatego przedstawię je łącznie, jeden po drugim. Chodzi o wniosek oznaczony nr EPS-032.88.2024, wniosek pana Grzegorza Łysio, dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Bydgoszczy z dnia 5 września br., przekazany do Komisji Etyki przez marszałka Sejmu RP Szymona Hołownię, w sprawie dotyczącej wpisu w mediach społecznościowych posła Bronisława Foltyna. Drugi wniosek oznaczony nr EPS-032.89.2024, będący uzupełnieniem tego pierwszego, został złożony do Komisji Etyki w dniu 12 września 2024 r. przez panią Agatę Jagodzińską, przewodniczącą Międzyzakładowego Związku Zawodowego Związkowa Alternatywa w Krajowej Administracji Skarbowej. Uważam, że te wnioski można rozpatrywać łącznie, ponieważ dotyczą tego samego zdarzenia, tej samej sprawy.
Jakie jest państwa zdanie w tej sprawie? Czy ktoś z posłów zgłasza wniosek o podjęcie inicjatywy przez Komisję? Ponieważ panuje cisza na sali, a tym razem rzecz nie dotyczy posła z mojego klubu, pozwolę sobie jako pierwszy się wypowiedzieć.
Szanowni państwo, uważam, że powinniśmy podjąć inicjatywę rozpatrzenia tego wniosku. Sprawa jest bowiem istotna. Być może pan poseł przyjdzie na nasze posiedzenie i po wyjaśnieniach dojdziemy do wniosku, że nie powinniśmy go karać, ale z informacji, które posiadamy od przewodniczącej związków zawodowych i od dyrektora izby administracji skarbowej, wynika jasno, że funkcjonariusze celno-skarbowi wykonywali swoje czynności, wezwano na miejsce zdarzenia policję, która wykazała, że funkcjonariusze celno-skarbowi nie byli pod wpływem alkoholu, tylko posłużyli się prowokacją, do czego mieli prawo. W związku z tym uważam, że powinniśmy rozpatrzyć tę sprawę. Poseł Foltyn będzie mógł się odnieść do zarzutów, ponieważ oskarżył funkcjonariuszy w mediach społecznościowych, że wykonywali czynności po pijanemu. Myślę, że nie można pozwalać na rzucanie obelg na funkcjonariuszy państwa, którzy wykonują obowiązki na rzecz tegoż państwa. Dlatego uważam, że Komisja powinna podjąć inicjatywę rozpatrzenia tego wniosku, a rozstrzygnięcie zapadnie po przeprowadzeniu odpowiedniej procedury. Dopiero wtedy zdecydujemy, czy pan poseł przewinił, czy nie, ale zaznaczam, że to jest tylko mój pogląd.
Kto z państwa chce zabrać głos? Pani przewodnicząca, bardzo proszę.
Poseł Ewa Schädler (Polska2050-TD):
Zgadzam się z panem przewodniczącym. Chciałabym także zaznaczyć, że my nie występujemy tutaj w roli sądu i nie mamy narzędzi, żeby sprawdzać, czy dany poseł kłamie, czy nie kłamie. Natomiast jeśli ktoś twierdzi, że poseł kogoś obraził, to powinniśmy dać posłowi możliwość wytłumaczenia się. Nasza Komisja służy temu, żebyśmy wysłuchali posłów, którzy ewentualnie zachowali się w sposób niegodny parlamentarzysty, ale nie powinniśmy tych posłów oceniać przed przeprowadzeniem rozmowy. Jeśli poseł zostanie zaproszony, wówczas będzie miał szansę wyjaśnić swój wpis. Dziękuję.
Przewodniczący poseł Zbigniew Sosnowski (PSL-TD):
Dziękuję serdecznie. Powiem nawet więcej, drodzy państwo. Jeśli okazałoby się, że pan poseł stawi się przed Komisją Etyki i zrozumie popełniony błąd, to przecież my nie jesteśmy od tego, żeby od razu wszystkich karać. Dla mnie sukcesem jest to, że ktoś zrozumie, iż popełnił błąd. Wtedy zawsze można przeprosić i myślę, że to satysfakcjonowałoby zainteresowanych, ale to oczywiście są już późniejsze kroki.
Poseł Jacek Świat (PiS):
Aż mi się narzuca taka myśl, że jeżeli urzędnicy skarbówki w sobotę rzeczywiście poszli na piwo, to rzeczywiście popełnili straszne przewinienie… Oczywiście żartuję, bo przecież urzędnicy skarbówki też mają prawo wyjść po pracy na piwo.
Przewodniczący poseł Zbigniew Sosnowski (PSL-TD):
Ja poszedłbym tutaj nawet dalej, panie pośle. Oni robili to w ramach pracy. Oni chcieli w ten sposób stwierdzić, czy…
Poseł Jacek Świat (PiS):
Ale mają prawo pójść na piwo.
Przewodniczący poseł Zbigniew Sosnowski (PSL-TD):
No tak, rozumiem. Szanowni państwo, zgłosiłem wniosek o podjęcie inicjatywy i chciałbym zapytać, czy ktoś z państwa posłów ma inne zdanie w tej sprawie? Nie widzę. W związku z tym poddaję mój wniosek pod głosowanie. Głosujemy łącznie nad obydwoma wnioskami.
Kto z państwa jest za podjęciem inicjatywy w tej sprawie? (4) Kto jest przeciw? (0) Kto się wstrzymał? (0) Dziękuję. Komisja jednogłośnie zdecydowała o podjęciu inicjatywy.
Przystępujemy do zajęcia stanowiska wobec kolejnego wniosku, który wpłynął do Komisji. Ten wniosek dotyczy posła z mojego klubu, jest oznaczony nr EPS-032.90.2024 i został złożony przez wójta gminy Biłgoraj pana Dariusza Świerzyńskiego w dniu 24 września br. Sprawa dotyczy zachowania posła Wiesława Różyńskiego w dniu 4 września 2024 r. podczas zebrania sołeckiego w miejscowości Gromada. Zakładam, że państwo zapoznaliście się z wnioskiem, on jest krótki, zaledwie półtorej strony. Jakie jest państwa stanowisko w tej sprawie? Bardzo proszę.
Poseł Ewa Schädler (Polska2050-TD):
Podobnie jak przy poprzedniej sprawie uważam, że powinniśmy zaprosić pana posła na posiedzenie Komisji Etyki. Jeśli rzeczywiście nazwał wnioskodawcę „głupim” oraz „głupkiem”, to takie zachowanie nie przystoi posłowi i naraża na szwank dobre imię Sejmu. Uważam, że ta sytuacja powinna być wyjaśniona i dlatego składam wniosek o podjęcie inicjatywy w tej sprawie.
Przewodniczący poseł Zbigniew Sosnowski (PSL-TD):
Dziękuję, pani poseł. Czy ktoś z państwa ma inną propozycję?
Poseł Agnieszka Hanajczyk (KO):
Chcę poinformować, że wstrzymam się od głosu, ponieważ to zawiadomienie jest bardzo lakoniczne. Rozumiem, że to jest informacja wójta gminy Biłgoraj, że w ten sposób zostały naruszone jego dobra osobiste, ale w mojej ocenie na podstawie takiego zawiadomienia… Być może pan poseł przedstawiłby więcej informacji. Samo zawiadomienie jest zbyt nieostre, zbyt lakoniczne, żeby uznać, że taki fakt miał rzeczywiście miejsce.
Przewodniczący poseł Zbigniew Sosnowski (PSL-TD):
Dziękuję serdecznie. Ktoś jeszcze chce zabrać głos? Zanim pan poseł Świat zdecyduje, czy chce zabrać głos, to ja mam odwagę powiedzieć, chociaż jestem z tego samego klubu parlamentarnego, co pan poseł Różynski, tj. PSL – Trzecia Droga, to popieram wniosek pani Ewy Schädler. Podejmując inicjatywę, nie przesądzamy o winie posła. Gdyby faktycznie tak było, jak pisze wnioskodawca, to oczywiście byłoby to zachowanie naganne, natomiast pan poseł otrzyma szansę na przedstawienie swoich wyjaśnień przed Komisją i wtedy rozstrzygniemy sprawę ostatecznie.
Poseł Jacek Świat (PiS):
A może pan poseł po prostu przeprosi za nieopatrzne słowo i będzie po sprawie.
Przewodniczący poseł Zbigniew Sosnowski (PSL-TD):
Dlatego chyba jesteśmy zgodni, jeśli chodzi o ocenę sytuacji.
Poseł Jacek Świat (PiS):
To nie jest rzecz nie do wybaczenia.
Przewodniczący poseł Zbigniew Sosnowski (PSL-TD):
Jak mówię, wszczynając procedurę, nie rozstrzygamy jeszcze sprawy. Poseł ma prawo tutaj przyjść i wyjaśnić swoje zachowanie. Ale rozumiem też stanowisko pani poseł Hanajczyk.
Poseł Agnieszka Hanajczyk (KO):
To jest reakcja bardziej intuicyjna.
Przewodniczący poseł Zbigniew Sosnowski (PSL-TD):
Proszę poza tym zwrócić uwagę, że pan wójt oczekuje od nas, że podamy termin, kiedy rozpatrzymy sprawę, chciałby dostarczyć jakieś uzupełniające materiały, jeśli będziemy ich potrzebowali.
Głos z sali:
Możemy o nie wystąpić.
Przewodniczący poseł Zbigniew Sosnowski (PSL-TD):
Może jednak najpierw wysłuchajmy posła i wtedy o tym zdecydujemy. Może będzie tak, jak mówi poseł Świat, tzn., że poseł Różyński rzeczywiście tak powiedział, ale już zrozumiał swój błąd. Zaczekajmy i rozstrzygniemy tę kwestię na następnym posiedzeniu.
Szanowni państwo, poddaję pod głosowanie wniosek pani przewodniczącej Ewy Schädler w sprawie podjęcia inicjatywy rozpatrzenia wniosku wójta gminy Biłgoraj. Kto z pań i panów posłów jest za tym wnioskiem? (3) Kto jest przeciw? (0) Kto się wstrzymał od głosu? (1) Stwierdzam, że Komisja zdecydowała o podjęciu inicjatywy w tej sprawie.
Na tym wyczerpaliśmy pkt 2 dzisiejszego porządku dziennego i przystępujemy do realizacji pkt 3, tj. ustalenia harmonogramu prac i omówienia zasad analizowania oświadczeń o stanie majątkowym posłów złożonych na początku X kadencji Sejmu RP oraz za rok 2023.
Zgodnie z art. 35 ust. 6 ustawy o wykonywaniu mandatu posła i senatora Komisja Etyki Poselskiej dokonuje analizy danych zawartych w oświadczeniach o stanie majątkowym posłów. Dokonując analizy danych zawartych w oświadczeniu, Komisja jest uprawniona do porównania treści analizowanego oświadczenia z treścią uprzednio złożonych oświadczeń oraz z dołączoną kopią rocznego zeznania podatkowego PIT. Wyniki analizy Komisja przedstawia Prezydium Sejmu. Kontroli rzetelności i prawdziwości oświadczeń o stanie majątkowym dokonuje Centralne Biuro Antykorupcyjne.
Informuję państwa, iż posłowie na Sejm X kadencji otrzymali na początku kadencji uwagi Komisji Etyki Poselskiej dotyczące wypełniania przez posłów oświadczeń o stanie majątkowym, składanych do dnia złożenia ślubowania, opracowane przez Komisję Etyki Poselskiej IX kadencji Sejmu oraz uwagi dotyczące wypełniania przez posłów oświadczeń o stanie majątkowym za 2023 r. przekazane przez Komisję obecnej kadencji Sejmu. Komisja, analizując oświadczenia majątkowe, będzie kierowała się głównie wyżej wymienionymi wskazówkami, które przekazała posłom, odnośnie do prawidłowości wypełniania oświadczeń o stanie majątkowym, uwagami urzędów skarbowych, wnioskami osób fizycznych, które zgłaszają uwagi do oświadczeń oraz opiniami pozostającymi w zasobie Komisji.
Wśród wielu kwestii członkowie Komisji muszą przede wszystkim zwrócić uwagę na to, że oświadczenie musi być wypełnione prawidłowo. Oznacza to, że poseł powinien odnieść się do wszystkich pozycji zawartych w oświadczeniu. Nie może pominąć żadnej z nich. Jeśli sprawa go nie dotyczy, to musi napisać „nie dotyczy”. Należy przede wszystkim sprawdzać, czy każda rubryka została wypełniona.
W dalszej kolejności, zgodnie z kwestionariuszem, należy zwrócić uwagę na podawane informacje, czy są pełne, na przykład dotyczące nieruchomości: adres, wartość itd. Szczególną uwagę należy zwrócić na pkt 9 oświadczenia, w którym powinny znaleźć się dochody z tytułu diety i uposażenia poselskiego. Posłowie, ze względu na niejasne sformułowanie tego punktu – „inne dochody”, bardzo często nie wpisują dochodów z tego tytułu, uznając, iż zostały one wykazane w PIT. To jest niewystarczające. Komisja otrzymała informację z Biura Finansowego dotyczącą wyżej wymienionych dochodów i na tej podstawie będzie weryfikowała prawidłowość podanych danych.
Także pkt 11 formularza oświadczenia wielokrotnie jest wypełniany nieprawidłowo. Dotyczy zobowiązań pieniężnych o wartości powyżej 10 tys. zł. Bardzo często kwestią sporną była wycena posiadanych nieruchomości. W oświadczeniu znajduje się pozycja, wypełnienie której wymaga dokonania oceny posiadanego majątku. Dokonanie takiej wyceny stanowi często problem. Komisja stała na stanowisku, iż należy podać wartość szacunkową nieruchomości. Posłowie w uwagach Komisji Etyki Poselskiej zostali szczegółowo poinformowani, w jaki sposób należy wypełnić formularz oświadczenia. Komisja, biorąc pod uwagę kompletność wyżej wymienionych informacji dotyczących wypełniania oświadczeń o stanie majątkowym, ma nadzieję, iż błędy będą pojawiały się sporadycznie.
Podczas aktualnej analizy Komisja będzie porównywała treść oświadczenia złożonego na początku X kadencji Sejmu z oświadczeniem za rok 2023. Analizy dokonują także urzędy skarbowe, które przesyłają jej wyniki do Prezydium Sejmu. Uwagi te są dołączone do oświadczeń poszczególnych posłów i będą stanowiły pomoc przy ich sprawdzaniu. Często uwagi członków Komisji i uwagi urzędów skarbowych mają charakter rozbieżny. Na przykład urząd skarbowy kwestionował, że poseł nie załączał PIT, a sytuacja wyglądała tak, że to wysyła Kancelaria Sejmu i urząd skarbowy jest w posiadaniu kopii PIT. Generalnie informacje z urzędów skarbowych stanowią bardzo cenną wskazówkę, gdyż opierają się na pełnej informacji, jaką posiadają urzędy odnośnie do dochodów posłów ze wszystkich źródeł, posiadanych nieruchomości etc.
Należy zwrócić uwagę na kwestie, które wspomniane zostały wyżej, a przede wszystkim, czy nie nastąpił nadmierny przyrost majątku lub jego wypływ, czy nie występują duże rozbieżności, jeśli chodzi o sprawy majątkowe. Jeżeli osoba sprawdzająca posiada wątpliwości co do treści oświadczenia, to należy wezwać posłów, których wątpliwości dotyczą i poprosić o wyjaśnienie spraw, które budzą obiekcje. Dokonując wyjaśnienia, poseł nie może dokonać poprawki bezpośrednio na złożonym oryginale oświadczenia, a jedynie dokonać korekty na specjalnym formularzu, na którym poseł wyjaśnia prawdopodobne uchybienia. Jest on zamieszczany, po zakończeniu analizy, przy formularzu oświadczenia w Systemie Informacyjnym Sejmu.
Członkowie Komisji proszeni są o przystąpienie do analizy oświadczeń o stanie majątkowym niezwłocznie. Oświadczenia są dostępne w sekretariacie Komisji.
Proponowany podział – proponuję, żeby dokonać następującego podziału oświadczeń o stanie majątkowym posłów. Oczywiście, jeśli państwo będziecie mieli tutaj inne sugestie i uwagi, jestem do dyspozycji. Podział należy podwoić, gdyż posłowie będą sprawdzać oświadczenia złożone na początek X kadencji oraz za 2023 r. Poseł Zbigniew Sosnowski, czyli ja: Klub Parlamentarny PiS, posłowie od A do J, tj. 63 oświadczenia majątkowe posłów, Klub Parlamentarny Polska 2050 – TD, posłowie od A do N, 16 oświadczeń, w sumie – 79 oświadczeń razy dwa, o czym informowałem wcześniej. Tak wygląda zadanie dla mnie.
Zadanie dla pani poseł Agnieszki Hanajczyk: Klub Parlamentarny PiS, posłowie od K do P, 63 oświadczenia majątkowe, Klub Parlamentarny Polska 2050 – TD, posłowie od litery O do Z, 16 oświadczeń, w sumie 79 oświadczeń, razy dwa.
Zadanie dla pana posła Jacka Świata: Klub Parlamentarny Koalicja Obywatelska, posłowie od A do L, w sumie 78 oświadczeń i oczywiście razy dwa. W tym przypadku tylko jeden klub parlamentarny i to nawet nie w całości.
Zadanie dla pana posła Konrada Berkowicza: Klub Parlamentarny Koalicja Obywatelska, posłowie składający oświadczenia od litery L do Z, w sumie 78 oświadczeń.
Pani poseł Ewa Schädler: Koalicyjny Klub Parlamentarny Lewicy – 26 posłów, Klub Parlamentarny PSL – TD, 32 posłów, i Klub Poselski Konfederacja – 18 posłów, w sumie 76 oświadczeń, oczywiście razy dwa.
Pani poseł Katarzyna Ueberhan: Klub Parlamentarny Prawo i Sprawiedliwość, posłowie od litery P do Z, 64 oświadczenia majątkowe, Koło Poselskie Kukiz’15, 4 oświadczenia, i posłowie niezrzeszeni – 1 oświadczenie, w sumie 69 oświadczeń.
Proszę zauważyć, że staraliśmy się, aby podział oświadczeń był w miarę sprawiedliwy. Nie da się podzielić po równo, co do jednej osoby, ale myślę, że… Zwrócę uwagę, że ja mam 79 oświadczeń, nikt nie ma więcej, więc jest to chyba podział sprawiedliwy.
Szanowni państwo, członkowie Komisji otrzymają specjalne druki, na których będą wpisywali swoje uwagi do analizowanych oświadczeń. Następnie zostaną wystosowane pisma do posłów ze wskazaniem ewentualnych uchybień, w których zostanie wyznaczony termin na złożenie wyjaśnień – 30 dni, zgodnie z art. 8 ust. 2 regulaminu Komisji. Po tym terminie wyjaśnienia zostaną przyjęte przez Komisję i w następnej kolejności sporządzone zostanie sprawozdanie dla Prezydium Sejmu.
Teraz przechodzę do tego, co bardzo ważne, czyli państwa pytań w tej sprawie. Może jeszcze tylko jedna uwaga – po konsultacji ze współpracownikami doszliśmy do wniosku, że pracę najlepiej rozpocząć niezwłocznie, to słowo już dzisiaj było. Każdy z państwa ma tutaj oczywiście dowolność, ale jest sugestia i oczekiwanie z mojej strony jako przewodniczącego, który odpowiada za pracę Komisji, ale także ze strony naszych współpracowników, że byłoby dobrze, gdybyśmy zakończyli te prace do 30 listopada. Zauważcie państwo, że mamy bieżące posiedzenie i można już zacząć od dziś, ale jeśli ktoś z państwa uzna, że chce to zrobić w listopadzie, to też nie ma przeszkód. Nasze biuro jest do waszej dyspozycji, każdy może w nim usiąść i popracować. Tylko bardzo proszę o dotrzymanie terminu do 30 listopada, ponieważ później nasze uwagi, jak to było mówione, jeśli będą, a pewnie będą, bo tak jest zawsze, część posłów jest wzywana do składania wyjaśnień…
Poseł Jacek Świat (PiS):
Zwłaszcza, że to jest nowa kadencja i jest dużo nowych posłów. Będą zdarzały się pomyłki i błędy.
Przewodniczący poseł Zbigniew Sosnowski (PSL-TD):
Słuszna uwaga ze strony pana posła. Myślę, że państwo rozumiecie tę prośbę. Teraz oddaję państwu głos. Czy macie jakieś uwagi, propozycje? Proszę, pani przewodnicząca.
Poseł Ewa Schädler (Polska2050-TD):
Szanowny panie przewodniczący, mam taką prośbę, czy dostalibyśmy na piśmie to, na co mamy zwrócić uwagę? Jestem posłanką pierwszą kadencje, będę to robiła pierwszy raz i nie chciałabym popełnić błędów. Dobrze byłoby, gdybym miała przed sobą tego typu zestawienie, na co mam zwrócić uwagę.
Dyskusja poza mikrofonem.
Przewodniczący poseł Zbigniew Sosnowski (PSL-TD):
Szanowni państwo, myślę, że wszyscy wymieniliśmy swoje uwagi. Jak powiedziałem, przedstawiciele sekretariatu będą do naszej dyspozycji, wszystkim pomogą i tylko prośba o to, żebyśmy skrupulatnie trzymali się czasu, do kiedy mamy to zrobić. Bardzo gorąca prośba o to z mojej strony.
Czy są jeszcze w tej sprawie jakieś uwagi? Jeśli nie ma, to zamykam posiedzenie Komisji. Informuję, że protokół z posiedzenia zostanie wyłożony do wglądu w sekretariacie Komisji. Dziękuję bardzo.