Komisja Finansów Publicznych oraz Komisja Gospodarki i Rozwoju, obradujące pod przewodnictwem posła Janusza Cichonia (KO), przewodniczącego Komisji Finansów Publicznych, rozpatrzyły:

– uchwałę Senatu w sprawie ustawy o rynku kryptoaktywów (druk nr 2143).

W posiedzeniu udział wzięli: Jurand Drop podsekretarz stanu w Ministerstwie Finansów wraz ze współpracownikami oraz Patryk Brózda asystent przewodniczącego Komisji Gospodarki i Rozwoju.

W posiedzeniu udział wzięli pracownicy Kancelarii Sejmu: Monika Biała, Katarzyna Gadecka, Cezary Gradowski i Anna Woźniak – z sekretariatów Komisji w Biurze Komisji Sejmowych oraz Wojciech Białończyk,  Łukasz Kasiak i Łukasz Mościcki – legislatorzy z Biura Legislacyjnego.

Przewodniczący poseł Janusz Cichoń (KO):
Otwieram posiedzenie Komisji Finansów Publicznych oraz Komisji Gospodarki i Rozwoju.

Witam na naszym posiedzeniu pana ministra Juranda Dropa – podsekretarza stanu w Ministerstwie Finansów. Witam również towarzyszące panu ministrowi osoby.

Porządek posiedzenia przewiduje rozpatrzenie uchwały Senatu w sprawie ustawy o rynku kryptoaktywów. Nie widzę uwag do tego porządku.

Wobec tego uznaję, że przyjęliśmy go.

Możemy przystąpić do jego realizacji. Informuję, że Senat przyjął uchwałę w sprawie ustawy o rynku kryptoaktywów i zaproponował jedną poprawkę, a Marszałek Sejmu skierował uchwałę Senatu do Komisji Finansów i Komisji Gospodarki i Rozwoju. Tradycyjnie rozpatrujemy poprawki w takim trybie, że senator, jeśli jest, a nie widzę, przedstawia poprawkę, stanowisko rządu – i tu jeśli mogę prosić pana ministra również o krótkie omówienie natury tej poprawki – ewentualne  wystąpienie Biura Legislacyjnego, głos za, głos przeciw i głosowanie nad opinią połączonych Komisji dla Sejmu. Nie widzę uwag do takiej propozycji.

Wobec tego bardzo proszę pana ministra – jedna poprawka. Bardzo proszę, opinia rządu.

Podsekretarz stanu w Ministerstwie Finansów Jurand Drop:
Dzień dobry państwu. Dziękuję bardzo, panie przewodniczący.

Szanowni państwo, poprawka Senatu jest zgodna z wyjściowym stanowiskiem rządu i z propozycją przedłożoną przez rząd, natomiast ona odwraca poprawkę przyjętą przez Sejm. Dlaczego rząd popiera poprawkę Senatu, a był przeciwny poprawce przyjętej przez Sejm? Wynika to z tego, że zmiana zaproponowana przez Sejm obniżała maksymalny pułap, który urząd zajmujący się nadzorem nad rynkiem kryptoaktywów, czyli w naszym przypadku Komisja Nadzoru Finansowego (KNF),  pobiera za usługę, którą jest nadzór. I teraz, ten pułap, który w przedłożeniu rządowym był wskazany na poziomie 0,5% przychodu, został przez Sejm zmieniony do poziomu 0,1.

Dlaczego rząd był przeciwny? Rząd był przeciwny dlatego, że istnieje zagrożenie, że przy przyjęciu takiego pułapu nadzór czy też koszty nadzoru nad rynkiem kryptoaktywów będą finansowane ze składek innych obszarów, innego sektora rynku finansowego. Gdyby tak powiedzieć to wprost, uczestnicy SKOK finansowaliby nadzór nad rynkiem kryptoaktywów. Tak, żeby państwu… Oczywiście to jest uproszczone, bo wszystkie inne obszary czy sektory rynku finansowego płacą składki za nadzór do KNF i z tego KNF finansuje nadzór nad danym obszarem. To jest wyliczane w zależności od wielkości tego sektora. Ponieważ w ustawie, a wcześniej w rozporządzeniu MiCA Unia Europejska – teraz my tutaj dostosowujemy nasze prawo – uznała sektor kryptoaktywów za sektor rynku finansowego i jest nadzór KNF, to nadzór KNF powinien być finansowany… Każdy sektor finansuje samego siebie do pewnego pułapu. W tej chwili mówimy o tym pułapie.

Jeśli koszty przekraczają ten pułap, co się nie zdarza – prawdę mówiąc, nie wiem, trzeba zapytać KNF, czy kiedykolwiek się zdarzyło, to jest czysto zabezpieczeniowy pułap – to wtedy KNF musi finansować z innych składek na nadzór i na przykład rzeczywiście w pierwszym roku funkcjonowania ustawy, kiedy nieznana jest wielkość rynku kryptoaktywów i nie da się wyliczyć, to przez pierwszy rok rzeczywiście KNF będzie finansowała z innego źródła, czyli z innych składek. Natomiast ten pierwszy rok kosztów nadzoru jest bezpłatny dla rynku kryptoaktywów, później powinien być w zależności od wielkości rynku.

Obniżenie tego pułapu do 0,1 powoduje, że jest ryzyko, że również w dalszym okresie, gdyby była na przykład mała ilość podmiotów, które są funkcjonujące, bo tak naprawdę im większy jest… Im więcej podmiotów będzie na rynku, tym te opłaty będą niższe – wtedy te koszty rozkładają się. Natomiast może się zdarzyć, że będzie ich zbyt mało, że będzie stosunkowo mało podmiotów i koszty będą stosunkowo wysokie na jedną firmę. Może się zdarzyć, że ten pułap, który Sejm zmienił na 0,1 z 0,5, który jest czysto bezpiecznościowy, powinien być czysto bezpiecznościowy, będzie za niski.

Wobec czego, podsumowując, popieramy poprawkę Senatu ze względu na to, że każdy sektor powinien finansować się z własnych składek, jeśli chodzi o koszt nadzoru, a inne sektory – tak żeby zakończyć i jeszcze raz państwu powiedzieć – czy to domy maklerskie, czy banki spółdzielcze, czy SKOK nie powinny ponosić kosztów nadzoru nad rynkiem kryptoaktywów. Dziękuję bardzo.

Przewodniczący poseł Janusz Cichoń (KO):
Dziękuję bardzo.

Biuro Legislacyjne, bardzo proszę. Nie ma uwag.

Głos za i głos przeciw. Mamy głos za. Głos przeciw poprawce? Mamy zgłoszenia. Trzy. Pierwszy był pan poseł Kowalczyk, muszę przyznać. W związku z tym bardzo proszę, pani przewodnicząca głos za i pan poseł Kowalczyk głos przeciw. Zamykamy w ten sposób dyskusję, panie pośle.

Bardzo proszę, pani przewodnicząca Krystyna Skowrońska.

Poseł Krystyna Skowrońska (KO):
Panie przewodniczący, panie ministrze, szanowne panie i panowie posłowie, pan minister wskazał, w jaki sposób opłata będzie ustalana. Warto powiedzieć, że to jest maksymalna opłata, 0,5%.  Nie ma powodu, żeby w roku, kiedy zostaną podmioty emitujące kryptoaktywa… Płaciły za nadzór maksymalną kwotę. Nie ma takiego powodu, żebyśmy dzisiaj mogli się straszyć tą opłatą maksymalną.

Ja chcę przypomnieć wszystkim państwu, członkom Komisji Finansów Publicznych, to Komisja Finansów Publicznych ustala plan finansowy Komisji Nadzoru Finansowego. W tej debacie, jak dotychczas, nie skupialiśmy się na wysokości określonych opłat dla poszczególnych segmentów rynku finansowego, który jest nadzorowany. W tym zakresie mogę powiedzieć, że zwołam posiedzenie Komisji Finansów – podkomisji stałej do spraw instytucji finansowych – tak abyśmy mogli zobaczyć, w jaki sposób dla banków, dla SKOK, dla firm ubezpieczeniowych, dla domów maklerskich ustalane są te maksymalne opłaty.

Ustawa mówi o wysokości maksymalnej opłaty. Ten pierwszy argument zweryfikujemy i nie musi być to na dzisiaj, na start, taka opłata. Drugi argument, o którym powiedział pan minister, to przygotowywanie się, a zatem dzisiaj, jeżeli ustawa zostanie przyjęta, to inne sektory będą płaciły za przygotowanie się Komisji Nadzoru Finansowego, jeżeli chodzi o problemy związane z nadzorem bieżącym nad takimi podmiotami. Przez rok przygotowanie się na koszt innych instytucji finansowych, podkreślam, również SKOK, również banków spółdzielczych i tych innych. Wydaje się, że wtedy będziemy mogli porozmawiać.

Jaki okres przygotowania czy zweryfikowania tej wysokości opłat, czy przygotowywania się przez KNF? Myślę, że to takie miesiące jak wrzesień – październik, kiedy poszczególne instytucje przygotowują… Kiedy przygotowywany jest budżet. Również możemy poprosić, żeby w takim gronie spotkać się z Komisją Nadzoru Finansowego, aby nam odpowiedziała, bo jakoś pytań w sprawie wysokości wynagrodzeń w KNF, obniżenia wskaźników dla innych sektorów ja dotychczas nie słyszałam i nie było takiego… Namawiam państwa, to jest maksymalne –  tak jak firmy ubezpieczeniowe, tak jak inne… Nadto będziemy wtedy mogli na podkomisji rozmawiać również o tym, jak rzecznik finansowy będzie zajmował się tymi zagadnieniami. Zależy nam, po pierwsze, na bezpieczeństwie tego rynku i na dobrym nadzorze. Dziękuję bardzo.

Przewodniczący poseł Janusz Cichoń (KO):
Dziękuję bardzo.

Głos przeciw, pan przewodniczący Henryk Kowalczyk.

Poseł Henryk Kowalczyk (PiS):
Dziękuję bardzo, panie przewodniczący.

Wysoka Komisjo, myślę, że historia tej ustawy o kryptowalutach i jej zawetowanie przez prezydenta to jest istotny element w dyskusji nad tą poprawką. Otóż prezydent, wetując tę ustawę, wskazał bardzo wyraźnie kilka powodów, dla których ta ustawa została zawetowana. Mimo tego rząd – sądzę, że prowokując prezydenta – przyjął ustawę w niezmienionym kształcie, w pierwotnym zapisie, który przedstawił w pierwotnej części, m.in. również z kwotą opłat 0,5%.

Mieliśmy nawet nadzieję, że po przejściu tej ustawy przez Sejm – tej drugiej już – oczywiście zostanie to urealnione i chociaż jeden z argumentów prezydenta dotyczących weta zostanie usunięty, że może prezydent będzie miał jakąkolwiek szansę nie wetować powtórnie, bo w tej chwili żadnych szans państwo nie dajecie prezydentowi. To tak jakby, przepraszam, w twarz uderzył tą samą ustawą, nie słuchając ani jednego argumentu. To jest główna podstawa działań. Myślę że trzeba się nad tym zastanowić, czy nam naprawdę zależy na regulacji rynku kryptowalut czy na walce z prezydentem. Ja odnoszę wrażenie, że każdy argument, każdy kij znaleziony na prezydenta chętnie będzie uruchomiony. Sądzę, że to nie ma nic wspólnego z merytoryczną częścią i wiele argumentów można by przedstawiać, które były przedstawiane w czasie dyskusji nad pierwszym projektem ustawy czy teraz nad tym projektem ustawy, dotyczących między innymi opłat.

Cieszę się, że opłata została – przynajmniej ten jeden argument przez Sejm został zrozumiany – obniżona, natomiast Senat na polecenie rządu, jak widać, z powrotem wraca do ustawy pierwotnej, czyli do stawki 0,5% – tej bardzo wysokiej. Ja już nie mówię o argumentach, bo to będzie wyprowadzało firmy emitujące kryptowaluty poza granice kraju, bo te nasze opłaty są przeogromne. I nie jest to… To jest stwierdzenie dość fałszywe, że akurat uczestnicy SKOK będą finansować nadzór nad kryptowalutami.

Panie ministrze, nie spodziewałem się takiej odpowiedzi, bo tak naprawdę, de facto, to banki są głównym płatnikiem do KNF i tam są przeogromne aktywa, a nie akurat SKOK, które mają ten udział rzeczywiście minimalny. Ale to taka próba postawienia nas przed faktem: „Albo SKOK, albo kryptowaluty – wybierajcie, bo jak nie, to działacie przeciwko SKOK”. Naprawdę fałszywe założenie, tym bardziej że tak naprawdę my nie mamy jeszcze kosztów i to są bardzo oględne szacunki kosztów nadzoru nad rynkiem kryptowalut.

Dlatego też weźmy pod uwagę to, że jeśli chcemy tak naprawdę uregulować rynek kryptowalut, to dajmy szansę prezydentowi, aby mógł tę ustawę podpisać. Jeśli żadnego argumentu prezydenta nie słuchamy, demonstracyjnie wyśmiewamy się z tych argumentów, choćby nawet teraz, przy poprawce Senatu, to naprawdę trudno mówić o dobrych intencjach. Wręcz odwrotnie, tej poprawce przyświecają wyłącznie intencje walki z prezydentem, a nie coś innego. Dziękuję bardzo.

Przewodniczący poseł Janusz Cichoń (KO):
Dziękuję bardzo.
Głos za, głos… Nie, tak się umówiliśmy. Tak się umówiliśmy.

Poseł Adam Gomoła (Polska2050):
Panie przewodniczący…

Przewodniczący poseł Janusz Cichoń (KO):
Tak się umawialiśmy. Zakończyliśmy procedowanie. Pan przewodniczący Henryk Kowalczyk nie odnosił się tylko do poprawki, ale do całości. Nie mam zamiaru rozpoczynać od nowa dyskusji. Z mojego punktu widzenia pan prezydent zawetował tę ustawę bez merytorycznego uzasadnienia. Te zastrzeżenia nie mają moim zdaniem…

Poseł Adam Gomoła (Polska2050):
Panie przewodniczący, jako autor poprawki…

Przewodniczący poseł Janusz Cichoń (KO):
Merytorycznego uzasadnienia.

Poseł Adam Gomoła (Polska2050):
Chciałbym zabrać teraz głos.

Przewodniczący poseł Janusz Cichoń (KO):
Przechodzimy do głosowania. Kto z państwa jest za…

Poseł Adam Gomoła (Polska2050):
Panie przewodniczący, albo przyjmiemy tę poprawkę, albo się spotkamy za dwa tygodnie w tym samym miejscu z trzecią ustawą w tym samym temacie.

Przewodniczący poseł Janusz Cichoń (KO):
To jest poprawka Senatu. Przystępujemy do głosowania. Kto jest za pozytywnym zaopiniowaniem tej poprawki? Kto jest przeciw? Kto się wstrzymał od głosu?

Poseł Krystyna Skowrońska (KO):
Jeszcze raz prosimy.

Przewodniczący poseł Janusz Cichoń (KO):
Opiniujemy poprawkę. Jeszcze raz, kto jest za? Kto jest przeciw? Kto się wstrzymał od głosu? Dziękuję bardzo. Wszyscy mieli okazję oddać głos. Bardzo proszę o wyniki.

Głosowało 59 posłów. Za – 27, przeciw – 32.

Komisje zaopiniowały negatywnie tę poprawkę.

Musimy wyznaczyć jeszcze posła sprawozdawcę, który przedstawi sprawozdanie na posiedzeniu plenarnym Sejmu. Proponuję, żeby pani poseł Krystyna Skowrońska była sprawozdawcą.

Poseł Krystyna Skowrońska (KO):
Wyrażam zgodę.

Przewodniczący poseł Janusz Cichoń (KO):
Była nim do tej pory. Nie widzę sprzeciwu.

Wobec tego uznaję, że wybraliśmy panią przewodniczącą Krystynę Skowrońską na sprawozdawcę Komisji.

Na tym wyczerpaliśmy porządek dzienny posiedzenia Komisji.

Zamykam posiedzenie.

Informuję, że protokół posiedzenia z załączonym pełnym zapisem będzie wyłożony do wglądu w sekretariatach komisji. Dziękuję bardzo.