Komisja Finansów Publicznych, obradująca pod przewodnictwem posła Janusza Cichonia (KO), przewodniczącego Komisji, zrealizowała następujący porządek dzienny:

– zaopiniowanie wniosków ministra finansów i gospodarki w sprawie zmiany przeznaczenia rezerwy celowej zaplanowanej w ustawie budżetowej na rok 2026;

– rozpatrzenie poprawki zgłoszonej w czasie drugiego czytania do projektu ustawy o zmianie ustawy o podatku akcyzowym (druki nr 2457 i 2479).

W posiedzeniu udział wzięli: Jarosław Neneman podsekretarz stanu w Ministerstwie Finansów wraz ze współpracownikami, Tomasz Maciejewski podsekretarz stanu w Ministerstwie Zdrowia wraz ze współpracownikami, Grzegorz Ziomek dyrektor Departamentu Administracji Publicznej Ministerstwa Spraw Wewnętrznych i Administracji wraz ze współpracownikiem, Jakub Szulc zastępca prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia, Grzegorz Lang dyrektor ds. prawnych w Federacji Przedsiębiorców Polskich.

W posiedzeniu udział wzięli pracownicy Kancelarii Sejmu: Ksenia Angierman-Kozielska i Monika Biała – z sekretariatu Komisji w Biurze Komisji Sejmowych; Łukasz Kasiak i Jacek Pędzisz –  legislatorzy z Biura Legislacyjnego.

Przewodniczący poseł Janusz Cichoń (KO):
Otwieram posiedzenie Komisji Finansów Publicznych.

Stwierdzam kworum.

Informuję, że porządek dzienny dzisiejszego posiedzenia przewiduje, po pierwsze, zaopiniowanie wniosków ministra finansów i gospodarki w sprawie zmiany przeznaczenia rezerwy celowej zaplanowanej w ustawie budżetowej na rok 2026 i, po drugie, rozpatrzenie poprawki zgłoszonej w czasie drugiego czytania do projektu ustawy o zmianie ustawy o podatku akcyzowym. Nie widzę uwag do porządku dziennego. Uznaję, że go przyjęliśmy.

Witam na naszym posiedzeniu pana ministra Tomasza Maciejewskiego, podsekretarza stanu w Ministerstwie Zdrowia. Witam Jakuba Szulca, zastępcę prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia, witam także pana ministra Jarosława Nenemana. Witam też wszystkie towarzyszące państwu osoby. Wyciszamy rozmowy.

Przystępujemy do realizacji pkt 1 porządku dziennego. Proszę o przedstawienie wniosku ministra finansów i gospodarki w sprawie zmian przeznaczenia rezerwy celowej zaplanowanej w ustawie budżetowej na rok 2026.

Bardzo proszę, pan minister czy pani dyrektor?

Podsekretarz stanu w Ministerstwie Finansów Jarosław Neneman:
Dzień dobry państwu. Dziękuję za głos. Szanowni państwo, zwracam się z uprzejmą prośbą o wyrażenie pozytywnej opinii w sprawie zmiany przeznaczenia kwoty 1 400 000 tys. zł, pochodzącej z rezerwy celowej budżetu państwa w poz. 39, tj. uzupełnienie środków na realizację zadań publicznych w związku ze zmianami źródeł ich finansowania. Powyższa prośba jest związana z wnioskiem ministra zdrowia. Środki w powyższej kwocie zostaną przeznaczone na uzupełnienie planu wydatków w części 46 – Zdrowie, na zwiększenie dotacji podmiotowej z budżetu państwa dla NFZ na finansowanie świadczeń w rozdziale 85136 w § 2570. Dziękuję.

Przewodniczący poseł Janusz Cichoń (KO):
Dziękuję bardzo.

Otwieram dyskusję. Nie widzę zgłoszeń. Proponuję zatem przyjęcie opinii następującej treści: „Komisja Finansów Publicznych na posiedzeniu w dniu 14 maja 2026 r. rozpatrzyła wniosek ministra finansów i gospodarki z dnia 12 maja 2026 r. dotyczący zmiany przeznaczenia kwoty w wysokości 1 400 000 tys. zł z rezerwy celowej w poz. 39 – Uzupełnienie środków na realizację zadań publicznych w związku ze zmianami źródła ich finansowania zaplanowanej w ustawie budżetowej na rok 2026.

Komisja Finansów Publicznych, zgodnie z art. 154 ust. 6 ustawy o finansach publicznych, pozytywnie opiniuje propozycję przeznaczenia wyżej wymienionej kwoty na uzupełnienie planu wydatków w części 46 – Zdrowie, na zwiększenie dotacji podmiotowej z budżetu państwa do Narodowego Funduszu Zdrowia na finansowanie świadczeń gwarantowanych w rozdziale 85136 w § 2570”.

Nie widzę sprzeciwu. Uznaję, że przyjęliśmy opinię w zaproponowanej przeze mnie treści.

Mamy jeszcze drugą część tego wniosku. Bardzo proszę, panie ministrze.

Podsekretarz stanu w MF Jarosław Neneman:
Bardzo dziękuję. Szanowni państwo, stosownie do postanowień art. 154 ust. 6 ustawy o finansach publicznych, uwzględniając wniosek ministra spraw wewnętrznych i administracji, zwracam się z prośbą o przekwalifikowanie kwoty 35 000 tys. zł, ujętej w ustawie budżetowej na rok bieżący w ramach rezerwy celowej budżetu państwa zaplanowanej w poz. 39, tj. uzupełnienie środków na realizację zadań publicznych w związku ze zmianami źródła ich finansowania. Powyższe środki zostaną przeznaczone na zadania wojewody związane ze wsparciem obsługi cudzoziemców w zakresie rozpatrywania wniosków o wydanie karty pobytu z adnotacją „poprzednio posiadacz ochrony czasowej”. Dziękuję.

Przewodniczący poseł Janusz Cichoń (KO):
Dziękuję bardzo, panie ministrze.

Otwieram dyskusję. Nie widzę zgłoszeń. W związku z tym proponuję przyjęcie opinii następującej treści: „Komisja Finansów Publicznych na posiedzeniu w dniu 14 maja 2026 r. rozpatrzyła wniosek Ministra Finansów i Gospodarki z dnia 13 maja 2026 r. dotyczący zmiany przeznaczenia kwoty w wysokości 35 000 tys. zł z rezerwy celowej w poz. 39 – Uzupełnienie środków na realizację zadań publicznych w związku ze zmianami źródła ich finansowania, zaplanowanej w ustawie budżetowej na rok 2026.

Komisja Finansów Publicznych, zgodnie z art. 154 ust. 6 ustawy o finansach publicznych, pozytywnie opiniuje propozycję przeznaczenia wyżej wymienionej kwoty na zadania wojewodów związanych ze wsparciem obsługi cudzoziemców w zakresie rozpatrywania wniosków o wydanie karty pobytu z adnotacją »poprzednio posiadacz ochrony czasowej« [dalej: karta pobytu CUKR]”.

Na tym kończy się opinia. Nie widzę uwag, pytań i sprzeciwu. Uznaję zatem, że przyjęliśmy opinię o zaproponowanej przeze mnie treści. Na tym wyczerpaliśmy pkt 1 porządku obrad.

Przechodzimy do pkt 2. Przypomnę, że na posiedzeniu plenarnym Sejmu odbyło się drugie czytanie projektu o zmianie ustawy o podatku akcyzowym. W trakcie drugiego czytania zgłoszono jedną poprawkę, a Sejm skierował poprawkę do Komisji w celu jej zaopiniowania i przygotowania dodatkowego sprawozdania. Rozpatrywanie poprawki w tradycyjnej formule: uzasadnienie, stanowisko rządu, ewentualne uwagi Biura Legislacyjnego, głos za, głos przeciw i głosowanie poprawki. Nie widzę uwag do tego sposobu, tylko zgłoszenie wnioskodawcy, któremu się bardzo spieszy jak, zdaje się, większości obecnym na sali.

Poseł Marcin Porzucek (PiS):
Panie przewodniczący, a czy według pana już nie będzie żadnej dyskusji nad tym?

Przewodniczący poseł Janusz Cichoń (KO):
Może być… to znaczy dyskusji nie.

Poseł Marcin Porzucek (PiS):
Sam pan powiedział, że może być.

Przewodniczący poseł Janusz Cichoń (KO):
Jest głos za, głos przeciw. Przyjęliśmy sposób procedowania.

Poseł Marcin Porzucek (PiS):
A ja zadałem pytanie na sali plenarnej, na której nie uzyskałem odpowiedzi od pana ministra i chciałbym powtórzyć.

Przewodniczący poseł Janusz Cichoń (KO):
To, mogę powiedzieć, świecka tradycja, ugruntowana przez naszych poprzedników, że w ogóle na pytania się nie odpowiada, ale jak znam życie, pan minister jednak na pytania odpowiadał i…

Poseł Patryk Wicher (PiS):
…ale u was nikt ich nie zadaje, a co mówić odpowiada.

Przewodniczący poseł Janusz Cichoń (KO):
Ustaliliśmy sposób procedowania. Ma to się odbywać w tradycyjnej formule.

Bardzo proszę posła wnioskodawcę o uzasadnienie poprawki. Bardzo proszę.

Poseł Jarosław Sachajko (Demokracja):
Wysoka Komisjo, panie przewodniczący, poprawka jest dosyć prosta. Chodzi o to, aby wydłużyć vacatio legis ustawy z 14 dni do 6 miesięcy, aby pan minister jak najszybciej przedstawił ten drugi projekt ustawy procedowany przez ministerstwo, by wszystkie produkty służące do tego samego, czyli do waporyzacji czy do przyjmowania nikotyny w formie płynnej, były tak samo opodatkowane. Ja w uzasadnieniu przytoczyłem państwu art. 68b ust. 1 ustawy – Prawo przedsiębiorców. W przypadku projektów ustaw nakładających obowiązki na przedsiębiorców lub zwiększających obciążenia regulacyjne termin wejścia w życie takich przepisów powinien być wyznaczony co do zasady nie wcześniej niż po upływie 6 miesięcy od dnia ogłoszenia.

Wczoraj, właściwie to już trzeci raz będę o to samo pytał, jeszcze raz, Wysoka Komisjo, mamy dwa produkty służące do tego samego, dwa takie same produkty, inaczej wyglądające, zawierające płyn, baterię i grzałkę, i teraz ta ustawa spowoduje to, że jeden z tych produktów będzie opodatkowany akcyzą. Jeżeli ten pojemniczek dziennie się wypala, będzie dalej 1030 zł rocznie,  jeżeli drugi produkt, taki sam, o takiej samej pojemności, pojemniczek się wypala – będzie opodatkowany 14 400 zł rocznie. Co to spowoduje? Ten produkt zniknie z rynku, a ludzie ten produkt wyrzucą, a właściwie zaśmiecą środowisko bateriami. Przypomnę, niedawno przyjęliśmy projekt ustawy, aby zlikwidować z polskiego rynku jednorazówki i bardzo dobrze, że to zrobiliśmy. Ale teraz robimy dokładnie to samo, te baterie trafią do śmietników, a ludzie pójdą do sklepów i kupią drugi produkt. Ci, którzy używali tego, kupią drugi produkt i akcyzowo ani zdrowotnie nic nam się nie zmieni, tylko jedną firmę zlikwidowaliśmy z rynku, a druga firma będzie przez ten okres, kiedy pan minister będzie ten projekt przetrzymywał – nazwijmy ładnie „procedował” – zarabiała kokosy. Przecież nie od tego jest Sejm.

Jak państwo wiedzą, co kadencję zgłaszam prośby o zwiększenie akcyzy. Dorośli ludzie mają prawo robić sobie krzywdę, ale za własne pieniądze. Ta akcyza powinna pokrywać koszty leczenia. Ale my tego nie robimy tą ustawą. My tą ustawą pokazujemy – nie my, ci, którzy zagłosują za tą ustawą – pokażą, że tego produktu nie chcemy na rynku, bo ta firma jest zła dla nas, a ta firma ma zarabiać pieniądze. Zdrowotnie, powtórzę, nic się nie zmieni, tylko zaśmiecimy środowisko metalami ciężkimi i różnymi innymi toksycznymi metalami z tych baterii, które za chwileczkę znikną z rynku. Dlatego prosiłbym o przyjęcie poprawki i zobowiązanie ministra, aby jak najszybciej przyjął ten drugi projekt ustawy. Mamy jeszcze trzeci produkt na rynku wyglądający tak… Ten produkt składa się z trzech części: baterii, grzałki oraz pojemniczka i on jest zupełnie jeszcze inaczej traktowany na rynku. Naprawdę Sejm nie może być lobbingiem dla jakiejś grupy produktów, a wypychającym z rynku jakąś inną grupę produktów. Dziękuję.

Przewodniczący poseł Janusz Cichoń (KO):
Dziękuję bardzo.

Poseł Jarosław Sachajko (Demokracja):
Mam nadzieję, że w tej chwili to zostało wyjaśnione, bo pan minister dalej, trzeci raz nie odpowiada, dlaczego ta firma ma zniknąć z rynku. Dziękuję.

Przewodniczący poseł Janusz Cichoń (KO):
Dziękuję bardzo.

Poseł Krystyna Skowrońska (KO):
Jaka to jest firma?

Przewodniczący poseł Janusz Cichoń (KO):
Dziękuję bardzo. Zgodnie z…

Poseł Jarosław Sachajko (Demokracja):
Nie mam pojęcia… (niezrozumiałe) się nazywa.

Przewodniczący poseł Janusz Cichoń (KO):
…przyjętym sposobem procedowania proszę pana ministra o ustosunkowanie się do poprawki.

Podsekretarz stanu w MF Jarosław Neneman:
Bardzo dziękuję. Panie pośle, bardzo się cieszę, że pan pokazuje te urządzenia, bo też widzi pan, że postęp technologiczny – może „technologiczny” tutaj tak troszeczkę żartobliwie bym powiedział – pogoń producentów za stworzeniem takich regulacji, które umkną się definicjom, które stosujemy… Ta ustawa, o której dzisiaj mówimy, ona załatwia fragment problemu, który pojawił się 9 miesięcy temu, a może trochę więcej, jesienią tamtego roku. Sytuacja na tym rynku jest bardzo dynamiczna, o czym pan też doskonale wie.

Postanowiliśmy dokończyć ten projekt częściowy. Jednocześnie, powiedział pan, „przetrzymuje”, a potem pan powiedział „proceduje”. Proszę pana, panie pośle, nic nie przetrzymuje. Procedujemy i procedujemy w szybkim tempie, bo, tak jak państwu obiecałem – zresztą któryś z panów posłów wczoraj zauważył, że już projekt 363, którego trzecia wersja – żeby było jasne, trzecia wersja nie bierze się stąd, że my sobie myślimy „dobra, to dzisiaj mamy taką wersję, a za 2 dni zrobimy inną wersję” – bierze się z tego, że obserwujemy, co się dzieje na rynku. To, co pan pokazuje, my też o tym wiemy. Dlatego pojawiła się trzecia wersja tego projektu. Ona też będzie miała… Proszę zapoznać się z tą wersją. Zobaczy pan też, że jak najszybciej będziemy chcieli pojawić się na rynku – żeby weszły nowe przepisy i zapanowała na rynku ta sytuacja.

Jeszcze jedno zdanie doprecyzowania. Mówienie o 14-dniowym vacatio legis jest pewną nieścisłością, tak to powiedzmy. Przepisy są skonstruowane tak, że jest to 14 dni, o którym pan mówił, potem jest 2 miesiące na dostosowanie się i jeszcze 14 dni na wyprzedaż. Od strony formalnej ma pan rację, od strony praktycznej – a trzeba mówić praktycznym językiem – to są 3 miesiące.  Podtrzymuję swoją deklarację, że z tym drugim projektem, o ile nie pojawią się jakieś nieprzewidziane okoliczności. Przez te nieprzewidziane okoliczności rozumiem tutaj inwencje „kolegów” z branży nikotynowej, którzy może wymyślą jeszcze jakiś inny sposób, który objawi się w trakcie procedowania. Jeśli nie, jak państwo zobaczą ten projekt 363 w nowej wersji, on trochę inaczej podchodzi do zagadnienia. W naszym przekonaniu…

Ktoś z państwa wczoraj na sali plenarnej powiedział, że to trochę jak z dopalaczami. Wydaje nam się – ale nie mamy tej mądrości, którą pewnie druga strona ma, bo ona zarabia na tym bardzo duże pieniądze – że to podejście, które zaproponowaliśmy, bo ten projekt już jest w UD363, że ono ten problem oraz potencjalnych innych… nie ukrywam, żeśmy już doszli do wniosku, że w poprzedniej wersji projektu łatwo go można obejść. Mam nadzieję, że we współpracy z biznesem i z państwem na Komisji oraz w czasie konsultacji te ewentualne mankamenty zostaną zauważone, a jeśli ich nie ma, to szybko ten projekt przyjmiemy.

Chciałem też zauważyć, że poprzedni projekt był dyskutowany… Pojawiał się argument, może nie chcąc za bardzo sięgać w historię, ale pojawiał się argument, że te przepisy były stworzone dla jednej firmy. Proszę zwrócić uwagę, że w procesie konsultacji ani razu nie pojawił się argument, nie mieliśmy tej wiedzy o tym, że taki wyrób istnieje. Przepraszam za zbyt długą wypowiedź, ale problem jest ważny, trudny i naprawdę staramy się podejść do tego w sposób kompleksowy. To niestety zabiera czas, dlatego te projekty zostały rozdzielone. Dziękuję.

Przewodniczący poseł Janusz Cichoń (KO):
Konkluzja.

Podsekretarz stanu w MF Jarosław Neneman:
Przepraszam, bo jeszcze muszę się odnieść do poprawki. Mamy stanowisko rządu, w którym vacatio legis… mówił pan, 14-dniowe, efektywnie 3-miesięczne… Takie stanowisko rząd przyjął i ja podtrzymuję wolę tego okresu, więc stanowisko do pana poprawki jest negatywne. Dziękuję.

Przewodniczący poseł Janusz Cichoń (KO):
Dziękuję bardzo.

Bardzo proszę, Biuro Legislacyjne. Czy mamy jakieś uwagi?

Legislator Jacek Pędzisz:
Nie mamy.

Przewodniczący poseł Janusz Cichoń (KO):
Nie mamy.

Głos za? Głos za poprawką pan Patryk Wicher.

Poseł Patryk Wicher (PiS):
Szanowny panie przewodniczący, panie ministrze, ja przychylam się do poprawki jako klub Prawa i Sprawiedliwości, tylko z jednego powodu: ten projekt, o którym pan minister wspomniał, jak pan wczoraj nas poinformował, ma 2-tygodniowy okres konsultacji, czyli jest nadzieja, że w ciągu miesiąca, jak dobrze pójdzie, wpłynie do pracy polskiego parlamentu. Jeżeli sprężylibyśmy się, to ten projekt może wejść równo, prawie z tym okresem wejścia tej ustawy. W związku z tym ta ustawa będzie niebyłą i niepotrzebną, która rodziłaby jakąś nierówność na rynku sprzedaży różnych podmiotów, preferując jeden podmiot względem drugiego, co może rodzić podejrzenia lobbystyczne, o czym już wielokrotnie mówiliśmy, nie będę się tutaj w tym zakresie powtarzał.

Natomiast, panie ministrze, co do zasady, jeśli chodzi o ujednolicenie akcyzy, nie patrzmy na rozwój urządzeń, czy to będzie grzałka ceramiczna, złota – oczywiście trywializuję już – czy to będzie indukcja, nieindukcja, jakiekolwiek formy rozpylania, podawania, to liczy się dostarczenie do organizmu substancji typu nikotyna. Zatem każda forma podania nikotyny do organizmu w tym zakresie powinna być objęta akcyzą.

Moi drodzy państwo, bo za technologią nigdy nie nadążycie, tak jak było z dopalaczami, że codziennie był inny skład dopalacza, inna substancja była dokładana i to nie był ten dopalacz, który był na liście. Goniliśmy króliczka i nie mogliśmy go dogonić, aż w końcu ktoś powiedział „basta” i zrobił bardzo uniwersalne przepisy. Moi drodzy państwo, nie patrzcie na technologię, tylko patrzcie na efekt zdrowotny bądź efekt podania do organizmu jakiejś konkretnej substancji. Ta forma powinna być po prostu objęta akcyzą, niezależnie, czy to będzie w formie saszetki, czy w formie dymu, czy w formie aerozolu, czy w formie czegokolwiek innego. Myślę, że wbrew pozorom to nie jest takie trudne, tylko trzeba mieć trochę odwagi i chcieć to uregulować. My jesteśmy za, żeby dać czas, ażeby weszła ta druga ustawa, bardziej kompleksowa. Zresztą pan minister sam podkreśla, że druga ustawa pochłonie tę i ujednolici te przepisy, nie doprowadzi do pewnej nierównowagi na rynku, a jeśli wszystko dobrze pójdzie, to wejdą ze sobą prawie równo. Jeśli będzie determinacja ze strony ministerstwa, najpóźniej to pół roku, myślę, że jeśli byłaby przyjęta ta poprawka, to wtedy już na pewno ta druga ustawa też zacznie działać. Dziękuję serdecznie.

Przewodniczący poseł Janusz Cichoń (KO):
Dziękuję bardzo.

Głos przeciw poprawce? Głos przeciw, pan poseł Porzucek. Bardzo proszę.

Poseł Marcin Porzucek (PiS):
Dziękuję bardzo, panie przewodniczący. Głos przeciw, ponieważ w związku z tymi wyjaśnieniami pana ministra, skoro mamy de facto mieć vacatio legis 3-miesięczne, a wszystko wskazuje na to, że ustawę z projektu 363 uda się przyjąć przed tym czasem i możemy określić tam odpowiednio krótkie vacatio legis, to nie ma sensu wprowadzać tej ustawy. Ja zwracałem na to wczoraj uwagę, że jest to brak szacunku do polskiego parlamentu, do urzędników polskiego parlamentu.  Ile roboczogodzin zmarnowano w Ministerstwie Finansów na przygotowanie tych regulacji, które de facto mogą nie wejść w życie, jeżeli będzie to robione zgodnie z zapowiedzią pana ministra?  Przecież trudno nie wierzyć ministrowi rządu Donalda Tuska, że w terminie i zgodnie z obietnicą zrealizuje konkrety, o których dokładnie mówi.

Co więcej, tu jest pytanie o ochronę konkurencji, ponieważ pytałem także wczoraj o to, czy był konsultowany Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów, bo mamy tutaj rażące uderzenie w zdrową konkurencję, niezależnie od branży, ale zdrową konkurencję i równe traktowanie danych podmiotów. Wydaje mi się, że nie ma sensu… Pytam: Czy jest sens wprowadzania poprawek, jeżeli można po prostu odejść od tego projektu, który de facto nie wejdzie w życie? Ile roboczogodzin zmarnowano na jego przygotowanie, chociaż to nie miało żadnego sensu? Dziękuję bardzo.

Przewodniczący poseł Janusz Cichoń (KO):
Dziękuję bardzo.

Przystępujemy do głosowania. Kto z państwa jest za pozytywnym zaopiniowaniem poprawki? Kto jest przeciw? Kto się wstrzymał od głosu? Dziękuję bardzo.

13 głosów za, 20 głosów przeciw, 1 osoba się wstrzymała. Stwierdzam, że poprawka została negatywnie zaopiniowana przez Komisję.

Komisja musi wybrać jeszcze posła sprawozdawcę. Proponuję, żeby sprawozdawcą pozostał…  dokonywaliśmy zmian, ale żeby sprawozdawcą pozostał pan poseł Tomasz Lachowicz.

Poseł Piotr Lachowicz (KO):
Piotr.

Przewodniczący poseł Janusz Cichoń (KO):
Piotr. Przepraszam. Pan Piotr Lachowicz. Przepraszam pana, przepraszam, Piotrze.

Na tym wyczerpaliśmy porządek posiedzenia Komisji. Zamykam posiedzenie.

Informuję, że protokół z posiedzenia będzie dostępny w biurze Komisji w Kancelarii Sejmu. Dziękuję bardzo.