Podkomisja stała do kontroli realizacji budżetu, obradująca pod przewodnictwem posła Andrzeja Kosztowniaka (PiS), przewodniczącego podkomisji, rozpatrzyła:

– informację ministra finansów i gospodarki na temat szacunkowych danych o wykonaniu budżetu państwa w I kwartale 2026 roku.

W posiedzeniu udział wzięli: Anna Napiórkowska dyrektor Departamentu Budżetu Państwa, Tomasz Szałwiński dyrektor oraz Mateusz Najsztub zastępca dyrektora Departamentu Polityki Makroekonomicznej Ministerstwa Finansów wraz ze współpracownikami.

W posiedzeniu udział wzięli pracownicy Kancelarii Sejmu: Anna Woźniak – z sekretariatu Komisji w Biurze Komisji Sejmowych oraz Zofia Szpringer –specjalista ds. finansów publicznych z Wydziału Oceny Skutków Regulacji w Biurze Ekspertyz i Oceny Skutków Regulacji.

Przewodniczący poseł Andrzej Kosztowniak (PiS):
Dzień dobry. Witam państwa bardzo serdecznie na posiedzeniu podkomisji. Godzina 16.00 już za nami, więc śmiało możemy otworzyć posiedzenie. Mamy kworum. Tym samym pozwolę sobie przywitać przedstawicieli Ministerstwa Finansów. Witam wszystkich państwa, na czele z panią dyrektor Anną Napiórkowską, dyrektorem Departamentu Budżetu Państwa Ministerstwa Finansów. Witam tych gości, którzy przybyli na dzisiejsze posiedzenie, pracowników sekretariatu i koleżanki i kolegów posłów. Dzisiaj przedmiotem naszej dyskusji i porządkiem obrad jest informacja ministra finansów i gospodarki na temat szacunkowych danych o wykonaniu budżetu państwa za I kwartał 2026 roku. Przyznaję, że dostaliśmy… Może na początku zapytam, jak wygląda sytuacja, bo otrzymaliśmy od państwa szacunkowe dane o wykonaniu za styczeń jak i luty, i mamy to wszyscy na naszych iPadach. Mamy też świadomość tego, że jest dzisiaj 14. dzień kwietnia, czyli albo dzisiaj… pewnie dzisiaj pan minister upublicznił to, co się działo w marcu. Czy możemy również omówić tym samym to, co się działo w marcu, czyli czytaj: wypełnić zakres tego, o czym chcielibyśmy dyskutować, czyli mówimy o I kwartale 2026 roku w zakresie wykonania budżetu państwa? Pani dyrektor, oddaję pani głos. Bardzo proszę.

Dyrektor Departamentu Budżetu Państwa Ministerstwa Finansów Anna Napiórkowska:
Dziękuję bardzo. Szanowny panie przewodniczący, Wysoka Komisjo. Dane dotyczące szacunkowego wykonania budżetu po marcu zostaną opublikowane jutro. To jest tak, że trwają jeszcze ostatnie weryfikacje danych, które mamy. Są to rzeczywiście dane szacunkowe. Są określone przepisami terminy sprawozdawcze, które… Dane, które dotyczą wydatków, to w ogóle pozyskujemy głównie ze stanu rachunków, ale też ze wstępnych sprawozdań składanych przez dysponentów niższego stopnia, stąd jeszcze te weryfikacje. One rzeczywiście chwilę trwają, ale na tego piętnastego zawsze staramy się być gotowi z publikacją. Jutro już, oczywiście, wszystko na to wskazuje, że szacunkowe dane wraz z komunikatem, czyli takim krótkim komentarzem, co do wykonania, te dane po marcu powinny zostać opublikowane. Natomiast ja oczywiście zostałam upoważniona do przedstawienia Wysokiej Komisji informacji dotyczących marca. One może mogą jakoś naprawdę w niewielkim stopniu ulec zmianie, ale te najważniejsze już przedstawię.

Jeżeli chodzi o deficyt, to po marcu deficyt został zrealizowany na poziomie ok. 69 500 000 tys. zł, czyli jest to poziom 25,6% maksymalnego deficytu zaplanowanego w ustawie budżetowej na dzień 31 grudnia 2026 r. Tam ten maksymalny deficyt jest określony na kwotę 271 700 000 tys. zł. Dochody ukształtowały się po marcu na poziomie 125 000 000 tys. zł, i to jest około… nieco ponad 19% dochodów zaplanowanych na rok 2026. Ta…

Przewodniczący poseł Andrzej Kosztowniak (PiS):
Pani dyrektor, przepraszam, wejdę w słowo. Może pani jeszcze raz przedstawić wartość dochodów?

Dyrektor departamentu MF Anna Napiórkowska:
125 200 000 tys. zł.

Przewodniczący poseł Andrzej Kosztowniak (PiS):
Dziękuję.

Dyrektor departamentu MF Anna Napiórkowska:
To jest nieco ponad…

Przewodniczący poseł Andrzej Kosztowniak (PiS):
19%.

Dyrektor departamentu MF Anna Napiórkowska:
…19%, tak, planowanych całorocznych dochodów. Całoroczny plan to jest 647 200 000 tys. zł. Jeżeli chodzi o wydatki, to one zostały zrealizowane na poziomie ok. 194 500 000 tys. zł, czyli trochę ponad 21%, też planowanych na cały rok wydatków w kwocie 918 900 000 tys. zł. Jeżeli chodzi o dochody, to w okresie styczeń – marzec były one wyższe o niecałe 7 000 000 tys. zł, czyli 5,7% w porównaniu z tym samym okresem roku ubiegłego. Przypomnę, że w roku 2025 po marcu mieliśmy 118 400 000 tys. zł, czyli 18,7% planu. Natomiast, jeżeli chodzi o poszczególne kategorie dochodów, to na początek dochody podatkowe były wyższe… wyniosły ok. 112 500 000 tys. zł i były wyższe o ok. 6 700 000 tys. zł w stosunku do analogicznego okresu roku ubiegłego, VAT został zrealizowany na poziomie 86 000 000 tys. zł, był wyższy o ok. 2% od roku ubiegłego, podatek akcyzowy to 22 000 000 tys. zł i był wyższy o ok. 2 500 000 tys. zł, czyli 12,7%, dochody z podatku PIT były ujemne, co ma związek z wdrożoną reformą dochodów jednostek samorządu terytorialnego, i tutaj mamy te ujemne dochody na poziomie 31 100 000 tys. zł, a dochody z CIT wyniosły nieco ponad 29 000 000 tys. zł i były wyższe… i stanowiły 15%.

Nawiązując do wykonania dochodów z PIT, to, tak jak wspomniałam, dochody były ujemne.

Przewodniczący poseł Andrzej Kosztowniak (PiS):
W takim razie jeszcze raz wejdę w słowo. Jaką mamy wartość z CIT-u? Nie chodzi mi o procent, tylko…

Dyrektor departamentu MF Anna Napiórkowska:
29 100 000 tys. zł.

Poseł Zofia Czernow (KO):
Ogółem?

Dyrektor departamentu MF Anna Napiórkowska:
W tych 3 miesiącach…

Przewodniczący poseł Andrzej Kosztowniak (PiS):
Tak, styczeń – marzec.

Dyrektor departamentu MF Anna Napiórkowska:
…od stycznia do marca. Styczeń – marzec, tak. Narastająco, bo zawsze te dane oczywiście prezentujemy w układzie narastającym.

Jeżeli chodzi o PIT, to, tak jak już wspomniałam, dochody są ujemne. Rok 2026 jest drugim rokiem funkcjonowania reformy dochodów JST. Oznacza to, że dochody budżetu państwa z PIT oraz z CIT są wprawdzie już porównywalne z dochodami w roku 2025, no bo już w ubiegłym roku ta reforma zaistniała, przy czym jednak warto tutaj podkreślić, trzeba podkreślić, że udziały jednostek samorządu terytorialnego w PIT w roku 2025 wynosiły 174 100 000 tys. zł, natomiast w 2026 roku to już jest kwota 193 800 000 tys. zł – czyli udziały w PIT rok do roku są wyższe o 11,4%. Jeżeli chodzi o CIT, to były to kwoty 28 200 000 tys. zł w 2025 r., a w 2026 r. jest 27 500 000 tys. zł. No i w konsekwencji tego niższe dochody budżetu państwa z PIT-u w okresie styczeń – marzec, w porównaniu z rokiem 2025, to dochody budżetu są właśnie niższe z uwagi na przekazanie wyższych udziałów do jednostek samorządu terytorialnego. Jeżeli chodzi o wysokość dochodów z VAT, to na poziom zrealizowanych dochodów pozytywnie wpłynęła realizacja inwestycji publicznych, w tym militarnych, w grudniu 2025 r. Efekty tego były widoczne właśnie we wpływach styczniowych. Na wpływy z podatku CIT w marcu wpływają z kolei wpłaty z tytułu rozliczenia rocznego, i te wpłaty z rozliczenia rocznego za 2025 rok są wyższe niż z rozliczenia za 2024 rok, natomiast dodatkowo jeszcze w przypadku dochodów z CIT należy mieć na uwadze, że od 1 stycznia 2026 r. obowiązuje podwyższona stawka CIT, m.in. dla banków komercyjnych, ona wzrosła z 19% do 30%, i też efekty podwyższenia tej stawki są widoczne w zrealizowanych dochodach z CIT-u, w porównaniu do roku 2025. Jeżeli chodzi o dochody niepodatkowe, to tutaj wykonanie wyniosło 12 700 000 tys. zł i było wyższe o ok. 100 000 tys. zł, tj. 0,8 punktu procentowego w stosunku do wykonania styczeń – marzec 2025 r. Jeżeli chodzi o wydatki, to w tym okresie I kwartału 2026 r., ich wykonanie było na zbliżonym poziomie w stosunku do tego samego okresu roku ubiegłego. W roku 2026 wykonanie jest 194 700 000 tys. zł, a w ubiegłym było porównywalne. Największe kwotowo oczywiście wydatki zostały zrealizowane w Zakładzie Ubezpieczeń Społecznych w części „Zakład Ubezpieczeń Społecznych”, to było 41 700 00 tys. zł, czyli 20,1% planu, „Obrona narodowa” – 24 200 000 tys. zł, też nieco ponad 20% całorocznego planu, subwencje ogólne jednostek samorządu terytorialnego to jest 11 600 000 tys. zł, i tutaj mamy 32,5% planu, obsługa długu to jest 15 300 000 tys. zł, czyli 17% planu. Jeżeli chodzi o zdrowie, to 14 700 000 tys. zł – 30% planu.

Po I kwartale wyższe wykonanie, porównując to wykonanie rok do roku, zanotowano właśnie w części 73 dotyczącej wydatków Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, tych, które finansowane są z budżetu państwa, i to wykonanie było wyższe o 8 100 000 tys. zł. Przede wszystkim było to związane z tym, po pierwsze, w marcu świadczenia z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych zostały zwaloryzowane, ale przede wszystkim też stale rosną wydatki na finansowanie świadczenia wspierającego. One już w roku ubiegłym były istotnie wyższe w stosunku do tego, co było szacowane w ocenie skutków regulacji, i rzeczywiście ten trend cały czas się utrzymuje.  One są właśnie finansowane z części Zakładu Ubezpieczeń Społecznych. Jeżeli chodzi o wydatki na obsługę długu, to przekazano więcej środków w stosunku do roku ubiegłego o 5 700 000 tys. zł, co jest zawsze wypadkową obsługiwanego poziomu zadłużenia, spadku stóp na rynku krajowym i bieżącego rozkładu obsługi tego długu. Jeśli chodzi o obronę narodową, to przekazano więcej rok do roku o 2 400 000 tys. zł, i jeżeli chodzi o subwencje ogólne dla jednostek samorządu terytorialnego, to tutaj wykonanie też było wyższe o 1 000 000 tys. zł. Warto jeszcze zaznaczyć, że w ramach części – Gospodarka, w ubiegłym roku były przekazywane środki w marcu na spłatę zobowiązań z tytułu obligacji wyemitowanych na tarcze finansowe w okresie epidemii COVID, a w tym roku już takiego wydatku nie było, bo te wypłaty odbywają się zgodnie z harmonogramem tych wykupów. Dziękuję bardzo.

Przewodniczący poseł Andrzej Kosztowniak (PiS):
Bardzo dziękuję.

Pytanie do koleżanek i kolegów posłów: czy są pytania z państwa strony? W takim razie ja pozwolę sobie zadać dwa, może trzy pytania. Pani dyrektor, szanowni państwo, dwie rzeczy, może trzy nawet, deficyt prawie 70 000 000 tys. zł, 69 000 000 tys. i dokładnie… no prawie 70 000 000 tys. zł, rzeczywiście bardzo wysoki, i pytanie, czy… Wiem, że na początku roku jest to trudne do określenia, ale czy ta kotwica 271 000 000 tys. zł, ona jest realna w tym, żeby ją utrzymać przy takim deficycie? Bo tyle zostało to założone. Chciałem zapytać o wpływy dotyczące CIT-u, bo wydaje się, że ten wpływ jest relatywnie niski. Patrząc na wzrost gospodarczy, to cały czas wydaje się, że powinien być wyższy założony, na poziomie 80 423 000 tys. zł, a on został wskazany przez państwa na poziomie 29 000 000 tys. zł, jak dobrze zapisałem, czyli to jest ok. 15%. Jesteśmy po 3 miesiącach, więc wydaje się, że ten wpływ powinien być jednak wyższy. Czy ta sytuacja będzie podobna, państwa zdaniem, do tej, która była w zeszłym roku? No bo mieliśmy nie… choć dyskutowaliśmy na temat tego wykonania CIT-u akurat na ostatniej Komisji i chyba zostaliśmy wszyscy przy swoich zdaniach, my uważaliśmy, że te wpływy są rzeczywiście dużo niższe, państwo odpowiedzieliście, że one się jakoś tam broniły.

I chciałem zapytać jeszcze o wpływy albo udziały z jednostek samorządu terytorialnego, bo państwo cały czas przedstawiacie taką perspektywę, jak byśmy się odnosili cały czas do elementu reformy, ale reforma, ja przypomnę, że my uchwaliliśmy tę ustawę 1 października, jak pamiętam, 2024 r. i od początku 2025 r. tak naprawdę funkcjonujemy w nowej rzeczywistości. I przerobiliśmy ten 1 rok, no a tutaj mówimy, że cały czas ten ubytek w zakresie PIT-u jest tak duży dlatego, że realizujemy zmianę reformy. Ten pierwszy okres mamy już za sobą, to jest pytanie: do kiedy my będziemy mogli odnosić się do tej reformy? Bo wydaje się, że już po tym jednym okresie, czyli roku budżetowym, gdzieś powinniśmy zgubić to i powiedzieć, odnosząc się bezpośrednio do 2025 r., że ta sytuacja nie powinna aż tak ostro wystąpić. Ale proszę mnie wyprowadzić z jakiegoś błędu albo w jakimś stopniu wytłumaczyć mi tę sytuację, dobrze, czy mamy. Bardzo proszę o odpowiedzi.

Dyrektor departamentu MF Anna Napiórkowska:
To ja na początek, panie przewodniczący, odniosę się do poziomu zrealizowanego deficytu po marcu, natomiast kolega z Departamentu Polityki Makroekonomicznej wyjaśni pozostałe kwestie.

Poziom zrealizowanego deficytu po marcu nie jest dla Ministerstwa Finansów zaskoczeniem. Ja przypomnę, że w ubiegłym roku po marcu zrealizowany deficyt był na poziomie 76 300 000 tys. zł, a w tym roku mamy 69 500 000 tys. zł, więc… My obserwujemy też harmonogram realizacji budżetu państwa, mniej więcej szacujemy ten rozkład zarówno dochodów, jak i wydatków w ciągu roku, więc poziom tego deficytu był spodziewany, tym bardziej, że też porównywalny jest założony ten maksymalny deficyt w ustawie budżetowej w stosunku do ubiegłego roku, więc stąd, tak jak mówię, on nie był dla nas zaskoczeniem. Też ta wartość, ona nigdy nie jest liniowa, dlatego że zarówno wydatki przede wszystkim nie są realizowane w sposób taki…

Przewodniczący poseł Andrzej Kosztowniak (PiS):
No z tego to wynika, to prawda.

Dyrektor departamentu MF Anna Napiórkowska:
…równomierny, tak? Zwykle w lutym jest wypłacane trzynaste wynagrodzenie w całej budżetówce, więc to jest też taka istotna kwota, jest właśnie waloryzacja świadczeń emerytalno-rentowych, stąd nie odnotowaliśmy jakichś takich nadzwyczajnych zdarzeń, które by wzbudziły tu po naszej stronie jakiś niepokój, co do dalszej realizacji budżetu w tym roku.

I teraz poprosiłabym…

Przewodniczący poseł Andrzej Kosztowniak (PiS):
To pokazuje, że szybko przyzwyczailiśmy się do dużych liczb w tym zakresie, niestety.

OK. Proszę.

Zastępca dyrektora Departamentu Polityki Makroekonomicznej Ministerstwa Finansów Mateusz Najsztub:
Dzień dobry. Najsztub Mateusz zastępca dyrektora Departamentu Polityki Makroekonomicznej. To ja odniosę się może na początek do PIT-u, bo tutaj o ile reforma już się wydarzyła i porównywanie, cały czas odnoszenie się do tej reformy, to faktycznie my już się nie porównujemy w komunikatach do 2024 roku, tylko 2025 roku. Tutaj też warto zwrócić uwagę, że ta reforma nie tylko zmieniła kwotę do podziału, ale zmieniła też trwale rozkład dochodów z PIT-u w trakcie roku, ponieważ obecnie ten system działa tak, że w styczniu i w lutym samorządy dostają podwójne raty, w związku z czym, to o ile rata rośnie w całym roku, no to w styczniu i lutym widzimy te wzrosty w pewnym sensie dwukrotne. I to powoduje tak naprawdę, już nawet patrząc na takie wykonanie miesięczne PIT-u za ubiegły rok, że udział dochodów budżetu państwa z PIT przez prawie cały rok jest ujemny, ponieważ te dwukrotne raty, które mają miejsce w styczniu i lutym, one są kompensowane w trakcie roku tak naprawdę dopiero w listopadzie i w grudniu.

Przewodniczący poseł Andrzej Kosztowniak (PiS):
…panie dyrektorze, patrząc choćby na to, że wartość całościowa to jest 32 000 000 tys. zł, więc prawdę mówiąc, to jest niewiele, już tak jak…

Zastępca dyrektora departamentu MF Mateusz Najsztub:
Tak, tak.

Przewodniczący poseł Andrzej Kosztowniak (PiS):
Choć trudno powiedzieć, że 32 000 000 tys. zł to jest niewiele, to patrząc na starą nomenklaturę i patrzenie na PIT, to tak, to dzisiaj można powiedzieć, że to jest niewiele.

Zastępca dyrektora departamentu MF Mateusz Najsztub:
Tak, ale też proszę zwrócić uwagę, że dochody budżetu państwa z PIT w grudniu w zeszłym roku to było 22 800 000 tys. zł.

Dyrektor Departamentu Polityki Makroekonomicznej Ministerstwa Finansów Tomasz Szałwiński:
Tylko w 1 miesiącu.

Zastępca dyrektora departamentu MF Mateusz Najsztub:
Tylko w ciągu 1 miesiąca. I to jest trwała zmiana struktury, która ma miejsce, w związku z czym warto zawsze się porównywać. I my też z tego powodu za każdym razem teraz w komunikacie podajemy nie tylko te dochody budżetu państwa, ale podajemy też udziały całego sektora finansów publicznych. I tak przykładowo w okresie styczeń – marzec dochody były wyższe, 13,7% rok do roku. Czyli to nie jest tak, że dochody z PIT-u rosną, tylko to jest po prostu trwała zmiana rozkładu udziału budżetu państwa w PIT w trakcie roku. I wydaje mi się, że warto to jednak podkreślać, ponieważ mimo to trochę być może jest zawile opisane w komunikacie, ale te dochody rok do roku budżetu państwa, one są niższe, dlatego że ta rata urosła o 11,4% i ten wzrost tej raty, on jest niższy niż wzrost całkowitych dochodów sektora jednostek finansów publicznych z PIT-u, ale jest to niższy wzrost procentowo. Ale zważywszy na to, że styczeń i luty to były podwójne raty, to w ujęciu nominalnym, czyli takim złotowym, to kwotowo to był… Znaczy te minusy są po prostu większe, jeśli chodzi o raty w styczniu i w lutym.

Przewodniczący poseł Andrzej Kosztowniak (PiS):
Czy to znaczy, że powinniśmy się przyzwyczaić przy tej formule do tego, że one będą coraz mniejsze? Bo…

Zastępca dyrektora departamentu MF Mateusz Najsztub:
Raczej no…

Przewodniczący poseł Andrzej Kosztowniak (PiS):
…czytając ten zapis, który państwo umieściliście, dochody z podatku PIT były ujemne i wynosiły 7 400 000 tys. zł, były niższe o ok. 700 000 tys. zł w stosunku… tj. 10,9% w stosunku do stycznia 2025 roku. Czyli za rok powinniśmy akceptować podobną formułę, jeszcze większego zmniejszenia?

Zastępca dyrektora departamentu MF Mateusz Najsztub:
Co do zasady…

Przewodniczący poseł Andrzej Kosztowniak (PiS):
Bo…

Zastępca dyrektora departamentu MF Mateusz Najsztub:
Co do zasady, to udziały jednostek samorządu terytorialnego w PIT nie zależą tak do końca już od PIT, ponieważ jest to w pewnym sensie… zmieniła się w ogóle baza PIT, bo obecnie…

Przewodniczący poseł Andrzej Kosztowniak (PiS):
To ja rozumiem, bo to było istotą w ogóle reformy.

Zastępca dyrektora departamentu MF Mateusz Najsztub:
Tak. I teraz te raty na przyszły rok są ustalane w oparciu o prognozowaną dynamikę wskaźników makro, w związku z czym, jak będą rosły wynagrodzenia, tak będzie rosła baza PIT, w związku z czym rok do roku nominalnie te minusy, spodziewałbym się, że raczej będą jednak większe. Ale to mówię, to jest tylko na początku roku, bo później końcówka roku wszystko niweluje.

Przewodniczący poseł Andrzej Kosztowniak (PiS):
Pomimo wzrostu gospodarczego będziemy mieć ujemne te wartości, patrząc na…

Zastępca dyrektora departamentu MF Mateusz Najsztub:
Znaczy udziały dochodów z budżetu państwa z PIT, bo całość, tak jak…

Przewodniczący poseł Andrzej Kosztowniak (PiS):
No tak, tak, oczywiście, bo mówimy o PIT teraz.

Zastępca dyrektora departamentu MF Mateusz Najsztub:
…tak jak powiedziałem, jest całość dochodu z PIT za ten okres jest wyższa o 13,7% rok do roku, czyli to jest PIT 100%. Czyli łączny PIT, co płacą podatnicy, czyli to, co wpływa do jednostek samorządu i do budżetu państwa, i to jest więcej, 13,7%.

Dyrektor departamentu MF Tomasz Szałwiński:
Przed podziałem.

Zastępca dyrektora departamentu MF Mateusz Najsztub:
Tak, przed podziałem. I to jest trwała zmiana struktury.

No dobrze, to teraz kilka słów o CIT. Ponieważ CIT w tym roku jest specyficzny, bo CIT w tym roku uwzględnia tak naprawdę podwyższenie stawki dla banków do 30%, i to już było widać po dochodach w lutym, no i też w marcu mieliśmy rozliczenie roczne, i w rozliczeniu rocznym wiadomo, że te wpłaty podatników są bardzo duże. I tak jak piszemy w naszym komunikacie, wzrost rok do roku dochodów z CIT to jest ok. 15%. I teraz proszę zwrócić uwagę, pan przewodniczący odnosił się do wzrostu gospodarczego. Oczywiście ten wzrost gospodarczy jak najbardziej ma miejsce, tylko proszę pamiętać, że podstawą do dochodu z CIT-u nie jest PKB, tylko są dochody podatkowe tak, jak są wykazywane przez firmy i, co więcej, CIT jest o tyle specyficzny, że podatnicy mogą wybierać sobie formę zaliczkowania, tzn. mogą się rozliczać albo według bieżących wyników albo według 1/12 zapłaconego podatku za t – 2, czyli tak naprawdę na podstawie rozliczenia z poprzednich lat.

Przewodniczący poseł Andrzej Kosztowniak (PiS):
Tak, ale myślę, panie dyrektorze – tu przepraszam za polemikę – ta zasada jest podobna w większości firm, a jednak jeżeli mamy do czynienia ze wzrostem gospodarczym, a nie mamy ze zmianą systemową, czyli nie zmienialiśmy niczego w CIT w ciągu roku, to jednak te wartości powinny być sporo większe. Czy to pokazuje w takim razie, że jesteśmy zdecydowanie mniej efektywni i nasza gospodarka, pomimo to, że się rozwija, to albo optymalizujemy podatkowo – bo to wskazywałoby na taką sytuację – albo… Z jakiego powodu płacimy mniej? – o tak może.

Zastępca dyrektora departamentu MF Mateusz Najsztub:
Znaczy czy płacimy mniej, to tutaj bym się nie zgodził, bo z CIT-em podobnie jak z PIT-em mamy do czynienia też z podziałem pomiędzy budżet państwa a jednostki samorządu terytorialnego. Być może nie są to takie dysproporcje, jak w przypadku PIT-u, no ale jednak jak patrzymy na CIT 100%, to ten wzrost w okresie styczeń – marzec to jest 14,8% rok do roku. Przy czym proszę też zwrócić uwagę, że być może trochę lepszym przybliżeniem tej bazy podatkowej dla CIT-u niż wzrost PKB są dochody przedsiębiorstw niefinansowych. I tak w przypadku danych podanych przez GUS za 2025 rok ten wynik finansowy brutto badanych przedsiębiorstw był wyższy o 12,4%. To już są dane GUS-u, to też publicznie dostępne. W związku z czym jeśli widzimy rok do roku wzrost o 14,8% przy wzroście powiedzmy takim przybliżonym, aproksymowanym jakiejś bazy podatkowej o 12,4%, to wydaje się, że te dochody z tytułu rosną jednak szybciej niż wynikałoby to z bazy podatkowej. No ale z CIT-em też jest charakterystyczny trochę rozkład w trakcie roku, bo w marcu mamy rozliczenie roczne, kiedy widzimy wpłaty, a z kolei w czerwcu widzimy też zwroty. No i to tak naprawdę są dwa miesiące, gdzie wykonuje się CIT w pewnym sensie. No bo tak naprawdę saldo rozliczenia rocznego bierze się zarówno z tych wpłat, jak i z tych zwrotów, no i może być lepsze, po pierwsze, przez większe wpłaty w marcu, ale też przez niższe zwroty w czerwcu, i to też trzeba jeszcze pamiętać przy okazji właśnie oceny już takiej całorocznej wykonania CIT-u.

No ale też chciałem zwrócić uwagę, to już też kiedyś taki wykres prezentowaliśmy tutaj na Komisji, bo najbliższym takim przybliżeniem tej bazy podatkowej dla CIT-u jest tzw. nadwyżka operacyjna brutto, czyli to z wartości dodanej, co zostaje dla przedsiębiorstwa po odcięciu kosztów zatrudnienia. No i widzimy tu wykres, mogę go nawet zostawić, bo to są też dane GUS-u, z rachunków narodowych, no i po prostu widzimy, że ta nadwyżka operacyjna brutto, ona od 2022 roku, po takim wystrzale inflacyjnym, ona po prostu systematycznie spada. Rośnie z kolei udział wynagrodzeń w wartości dodanej, którą generują przedsiębiorstwa. W związku z tym te dochody z CIT-u, one były wyjątkowo wysokie w tym okresie popandemiczno-wojennym, no ale teraz ta nadwyżka operacyjna brutto powoli wraca do takich stanów sprzed tego konfliktu, no i to też w dużej mierze tłumaczy to, że te dochody z CIT-u mogą wykazywać się trochę niższą elastycznością w stosunku do PKB niż w latach 2022–2023

Przewodniczący poseł Andrzej Kosztowniak (PiS):
Przypomnijcie mi, państwo, jakie mieliśmy pierwotne założenie dla CIT-u w 2025 roku? Mówię o pierwotnym projekcie budżetu a wykonaniem.

Zastępca dyrektora departamentu MF Mateusz Najsztub:
Czyli tak, ustawa budżetowa na 2025 rok przewidywała 70 700 000 tys. zł, a wykonało się 63 700 000 tys. zł.

Przewodniczący poseł Andrzej Kosztowniak (PiS):
Czy nie obawiacie się podobnej sytuacji w tym roku? Bo jeżeli mówimy… i tu trudno się nie zgodzić, dochodzi do sytuacji takiej, w której co prawda więcej pracujemy, a być może i nawet lepiej, ale ten element zyskowności tego, co pozostaje jednak, najprościej mówiąc, w przedsiębiorstwie, jest dużo mniejsze.

Zastępca dyrektora departamentu MF Mateusz Najsztub:
Znaczy tutaj tak naprawdę największe efekty widzimy właśnie na tym rozliczeniu rocznym, bo to, co my tak naprawdę prognozujemy, no to w pewnym sensie prognozujemy to, ile firm się rozlicza tymi zaliczkami uproszczonymi, a ile firm tak naprawdę się rozlicza w taki sposób bieżący. No bo tutaj kluczowe dla rozliczenia CIT-u w każdym roku jest tak naprawdę to rozliczenie roczne, i w zeszłym roku to niewykonanie wynikało, po pierwsze, właśnie z niższego niż zakładaliśmy, salda rozliczenia rocznego, czyli tak naprawdę mniej firmy wpłaciły niż się spodziewaliśmy, w wyniku rozliczenia za 2024 rok, bo nie wiedzieliśmy jakimi zaliczkami operują…

Przewodniczący poseł Andrzej Kosztowniak (PiS):
No ponad 7 000 000 tys. zł.

Zastępca dyrektora departamentu MF Mateusz Najsztub:
…no i drugie, też zakładaliśmy wpływy z podatku minimalnego większe, które się nie zrealizowały.  Bo tam bodajże 1 500 000 tys. zł było z tego podatku minimalnego zaplanowane i to się niestety nie zrealizowało.

Przewodniczący poseł Andrzej Kosztowniak (PiS):
Czy ja dobrze rozumiem, że w momencie, gdybyśmy utrzymywali tę tendencję, która by się utrzymywała, takiego spadku, w zakresie CIT-u, ona pewnie będzie wynikała z tego, że rzeczywiście albo mamy do czynienia z optymalizacją podatkową, czyli ktoś ucieka od zapłacenia i macie mniejsze, albo rzeczywiście rentowność tej jego pracy jest dużo niższa. Jeżeli to będzie podyktowane rentownością pracy, że będzie się to przenosiło później na sytuację wprost gospodarczą, że część z tych firm po prostu wypadnie, no bo w dłuższej perspektywie trudno sobie wyobrazić, żeby firmy pracowały dla przyjemności, tylko raczej pracują dla pieniędzy.

Zastępca dyrektora departamentu MF Mateusz Najsztub:
Znaczy tutaj trochę przeczą temu dane odnośnie do wyników przedsiębiorstw niefinansowych, ponieważ nie tylko te zyski są 12,4% w 2025 roku wyższe niż w ubiegłym roku, ponadto strata rok do roku jest niższa o 9,1%, w związku z czym sytuacja finansowa przedsiębiorstw się poprawia.

Przewodniczący poseł Andrzej Kosztowniak (PiS):
To z czego wynika, to że aż tak mocno przestrzeliliśmy w tym 2025 roku, o ponad 7 000 000 tys. zł?

Zastępca dyrektora departamentu MF Mateusz Najsztub:
No tak jak powiedziałem, po prostu jest to efekt w pewnym sensie nie do końca przewidywalnego zachowania rozliczenia rocznego, tego salda rozliczenia rocznego, po prostu nie wiemy jak w trakcie roku firmy się zaliczkują, ponieważ to firmy deklarują dopiero po zakończeniu roku podatkowego na deklaracji rocznej za rok poprzedni, w jaki sposób się rozliczają, w związku z czym przewidywanie wykonania salda jest rzeczą dosyć karkołomną, no i, po drugie, ze względu na to, że firmy mogą rozliczać straty przez kilka lat tak naprawdę, w związku z czym nawet jeśli firma miała jakieś straty w 2022 roku, takie mocno inflacyjne, no to mogła je cały czas jeszcze rozliczać.

Przewodniczący poseł Andrzej Kosztowniak (PiS):
To rozumiem. To mam w takim razie jeszcze jedno pytanie. Przepraszam, być może nadużywam. Jeżeli mamy wykonanie w 2025 roku na poziomie 63 700 000 tys. zł, to czy przy rozwoju gospodarczym, który mamy, w jakimś stopniu mogliśmy przyjąć założenie, że z samego CIT-u będziemy mieć poziom dochodu na poziomie prawie 80 500 000 tys. zł? Czy ta dynamika wzrostu, powiedzmy tak otwarcie, czy nie napompowaliśmy przesadnie tych dochodów?

Zastępca dyrektora departamentu MF Mateusz Najsztub:
Nie, ponieważ, tak jak pan przewodniczący wspomniał na początku, na wykonanie i na planowanie wpływają też efekty zmian systemowych, i proszę też pamiętać, że 6 000 000 tys. zł jest zaplanowane z tytułu… 6 600 000 tys. zł jest zaplanowane z tytułu podwyższenia…

Przewodniczący poseł Andrzej Kosztowniak (PiS):
Podatku.

Zastępca dyrektora departamentu MF Mateusz Najsztub:
…stawki CIT dla banków. W związku z czym, jeśli zdejmiemy te 6 600 000 tys. zł z tych 80 000 000 tys. zł, to ten wzrost CIT-u nie jest wcale, powiedziałbym, niewiarygodny.

Przewodniczący poseł Andrzej Kosztowniak (PiS):
No to jest cały czas kilkanaście… Dobrze, 10 000 000 tys. zł…

Zastępca dyrektora departamentu MF Mateusz Najsztub:
No właśnie.

Przewodniczący poseł Andrzej Kosztowniak (PiS):
…10 500 000 tys. zł ekstra. No to życzmy sobie, rzeczywiście, wszyscy tego, żeby się udało, bo to duża sprawa byłaby.

Zastępca dyrektora departamentu MF Mateusz Najsztub:
Dziękuję.

Przewodniczący poseł Andrzej Kosztowniak (PiS):
Dziękuję bardzo.

Ponawiam pytanie do pań poseł i pana posła. Nie ma pytań.

Poseł Zofia Czernow (KO):
Lepiej się dyskutuje jak ma się liczby.

Przewodniczący poseł Andrzej Kosztowniak (PiS):
To prawda, ale my, rzeczywiście, akurat ta słabość polegała na tym, że my mamy zestawienie…

Poseł Zofia Czernow (KO):
No właśnie.

Przewodniczący poseł Andrzej Kosztowniak (PiS):
…tych 2 miesięcy, a państwo mówili o tym trzecim miesiącu.

Poseł Zofia Czernow (KO):
No tak.

Przewodniczący poseł Andrzej Kosztowniak (PiS):
Ja to, co byłem w stanie, to próbowałem sobie wynotować. Pewnie też nie do końca.

Poseł Bartłomiej Dorywalski (PiS):
Następnym razem można zwołać Komisję, po otrzymaniu…

Przewodniczący poseł Andrzej Kosztowniak (PiS):
Tak też zrobimy, zgodnie z sugestią pana posła, wtedy, kiedy będziemy już wiedzieć, że mamy 100-procentową pewność, że minister opublikował te dane.

Czy są pytania?

Dyrektor departamentu MF Anna Napiórkowska:
Staramy się, żeby to nie było później niż tego piętnastego. Oczywiście to zawsze zależy od układu kalendarza, prawda? Czasem ten piętnasty wypada w weekend, i wtedy tam się może przesunąć na następny dzień roboczy, ale tego piętnastego, jeżeli tylko jest to dzień roboczy, to te dane są publikowane.

Poseł Zofia Czernow (KO):
Jasne.

Przewodniczący poseł Janusz Cichoń (KO):
OK. W takim razie, szanowni państwo, jeżeli nie ma pytań, to bardzo państwu dziękuję. Tradycyjnie proszę przekazać od nas, jako podkomisji, pozdrowienia pani minister i panu ministrowi. Serdecznie dziękuję. Zamykam posiedzenie podkomisji.