Podkomisja stała do spraw instytucji finansowych, obradująca pod przewodnictwem poseł Krystyny Skowrońskiej (KO), przewodniczącej podkomisji, zrealizowała następujący porządek dzienny:

– informacja roczna (za rok 2025) dotycząca funkcjonowania Funduszu Wsparcia Kredytobiorców oraz działań Rady Funduszu Wsparcia Kredytobiorców.

W posiedzeniu udział wzięli: Jurand Drop podsekretarz stanu w Ministerstwie Finansów wraz ze współpracownikami, Paweł Cywiński kierownik w Departamencie Bankowości Komercyjnej Urzędu Komisji Nadzoru Finansowego wraz ze współpracownikami oraz Elwira Mroczkowska dyrektor Biura Funduszy Wsparcia w Departamencie Funduszy i Finansów Publicznych Banku Gospodarstwa Krajowego.

W posiedzeniu udział wzięła pracownica Kancelarii Sejmu: Monika Biała – z sekretariatu Komisji w Biurze Komisji Sejmowych.

Przewodnicząca poseł Krystyna Skowrońska (KO):
Otwieram posiedzenie podkomisji do spraw instytucji finansowych.

Przedmiotem dzisiejszego posiedzenia jest przedłożenie sprawozdania z realizacji wykorzystania Funduszu Wsparcia Kredytobiorców.

Bardzo serdecznie witam na naszym posiedzeniu pana Juranda Dropa, podsekretarza stanu w Ministerstwie Finansów, pana Pawła Cywińskiego, kierownika w Departamencie Bankowości Komercyjnej Komisji Nadzoru Finansowego, pana Macieja Czarneckiego, naczelnika Wydziału Sektora Bankowego Departamentu Rozwoju Rynku Finansowego w Ministerstwie Finansów, pana Macieja Dębskiego, radcę prawnego w Departamencie Prawnym BGK, panią Monikę Głuszko, eksperta w Departamencie Bankowości Komercyjnej KNF-u, panią Elwirę Mroczkowską, dyrektora Biura Funduszy Wsparcia w Departamencie Funduszy i Finansów Publicznych BGK, Szymona Pawłowskiego, radcę prawnego w Departamencie Prawnym KNF, panią Katarzynę Przewalską, dyrektor Departamentu Rozwoju Rynku Finansowego Ministerstwa Finansów, i panią Katarzynę Szwedo-Mackiewicz, naczelnika Wydziału Legislacji w Departamencie Dostępności, Analiz i Legislacji Ministerstwa Finansów. Gdybym kogoś pominęła, bardzo serdecznie państwa witam w imieniu członków podkomisji.

A zatem, zgodnie z obowiązującymi przepisami, do Komisji Finansów Publicznych wpłynęła informacja ministra finansów i gospodarki, pod którą się podpisał podsekretarz stanu, pan Jurand Drop, w zakresie informacji o realizacji ustawy z 9 października 2015 r. o Funduszu Wsparcia Kredytobiorców z późniejszymi zmianami.

Dla mnie to jest sposób szczególnie przyjemny. Jako przedstawiciel grupy posłów, miałam możliwość prezentowania w Sejmie projektu o Funduszu Wsparcia Kredytobiorców, a zatem wtedy tworzone było narzędzie dotyczące wspierania osób znajdujących się w trudnej sytuacji finansowej. I te wszystkie kryteria, które na początku były ustalone, później zmienione – państwo z tego sprawozdajecie.

A zatem ten porządek dzisiejszego posiedzenia przewidywałby przedstawienie przez państwa informacji, którą otrzymaliśmy jako prezentację na podkomisji. Jeżeli będą pytania państwa posłów, to udzielę posłom głosu.

I bardzo uprzejmie poproszę pana ministra Juranda Dropa lub osobę przez pana ministra wskazaną o przedstawienie informacji objętej porządkiem obrad.

Podsekretarz stanu w Ministerstwie Finansów Jurand Drop:
Dziękuję bardzo, pani przewodnicząca, postaram się zwięźle przedstawić kilka informacji, które przedstawiliśmy w formie pisemnej. Natomiast myślę, że warto, żeby najważniejsze rzeczy wybrzmiały na tej sali. Oczywiście, rozpoczynając ab ovo, od początku, to warto wspomnieć, że Fundusz Wsparcia Kredytobiorców działa na podstawie ustawy z dnia 9 października 2015 roku  o wsparciu kredytobiorców, którzy zaciągnęli kredyt mieszkaniowy i znajdują się w trudnej sytuacji finansowej. Jego celem jest zapewnienie finansowania wsparcia kredytobiorcom, którzy na skutek obiektywnych okoliczności znaleźli się w trudnej sytuacji finansowej, a jednocześnie są zobowiązani do spłaty kredytu mieszkaniowego. I to wsparcie jest w formie wypłaty zwrotnego wsparcia finansowego dla spłaty kredytu mieszkaniowego lub udzielenia pożyczki na spłatę pozostałej części zadłużenia z tytułu kredytu mieszkaniowego.

W następnych latach było kilka zmian, w tym 1 stycznia 2020 roku weszły w życie przepisy ustawy z 2019 roku o zmianie tej ustawy o wsparciu kredytobiorców – i zmodyfikowane zostały przesłanki do udzielenia wsparcia oraz kwota i okres jego udzielenia oraz zwrotu, a także wprowadzono pożyczkę na spłatę zadłużenia przy sprzedaży podmiotu kredytowania i mechanizmu przyrzeczenia udzielenia kredytobiorcy pożyczki na spłatę zadłużenia, czyli to, co nazywamy w skrócie promesą.

Środki funduszu pochodzą ze składek kredytodawców dokonywanych proporcjonalnie do wartości bilansowej brutto posiadanego portfela kredytów mieszkaniowych dla gospodarstw domowych, których opóźnienie w spłacie kapitału lub odsetek przekracza 90 dni. W dniu jego uruchomienia środki funduszu zostały określone w wysokości 600 mln zł, natomiast później – tak jak wspomniałem, było kilka zmian tej ustawy – wychodząc naprzeciw trudnościom gospodarstw domowych w regulowaniu ich zobowiązań, środki funduszu zostały zwiększone w wyniku ustawy z 7 lipca 2022 r. Fundusz został zasilony nowymi środkami. Trafiło do niego dodatkowe 1,4 mld zł, także pochodzące ze składek kredytodawców. Z kolei po nowelizacji ustawy o wsparciu z 12 kwietnia 2024 r., czyli całkiem niedawno, wsparcie wynosi maksymalnie 120 tys. zł i wypłacane jest w 40 miesięcznych ratach, natomiast pożyczki udzielane są jednorazowo w kwocie do 120 tys. zł. Zwrot wsparcia lub pożyczki następuje po dwóch latach od wypłaty ostatniej raty wsparcia lub wypłaty pożyczki na spłatę zadłużenia i dokonywany jest w 200 równych, nieoprocentowanych miesięcznych ratach.

W przypadku, gdy kredytobiorca bez opóźnienia w spłacie dokona spłaty 134 rat, pozostałą część rat zwrotu wsparcia lub pożyczki na spłatę zadłużenia umarza się – czyli jest to dosyć istotne wsparcie dla tych kredytobiorców, którzy mają kłopoty i także jest to dosyć istotne wsparcie, które jest związane z czasową potem spłatą tego wsparcia. I jest to dla osób, które są wiarygodne, odpowiedzialne za swoje działania, a które rzeczywiście mają trudności wcześniej.

Wraz z wejściem w życie ustawy z 1 października 2024 r. o zmianie ustawy o szczególnych rozwiązaniach związanych z usuwaniem skutków powodzi, czyli tak zwanej ustawy powodziowej – i tutaj jedna ze zmian tej ustawy, tak jak wspominałem, miała akurat związek z powodzią na jesieni 2024 roku – kredytobiorcy mogli złożyć wniosek do swego kredytodawcy do końca tamtego 2024 roku. I tu wsparcie polegało na spłacie przez Bank Gospodarstwa Krajowego  12 miesięcznych pełnych rat kapitałowo-odsetkowych kredytu mieszkaniowego. Z kolei ten rodzaj wsparcia miał charakter bezzwrotny. A samo wsparcie polegało na przekazywaniu kredytodawcy przez BGK kwoty środków pieniężnych z przeznaczeniem na spłatę zobowiązań kredytobiorcy z tytułu kredytu mieszkaniowego – i znowu jest to związane z kłopotami, w tym wypadku związanymi z powodzią.

Teraz kryteria uzyskania wsparcia lub wysokości wsparcia, bo to jest dosyć istotne. Warunkiem przyznania wsparcia lub pożyczki było to, że w dniu złożenia wniosku o wsparcie lub pożyczkę co najmniej jeden z kredytobiorców posiada status bezrobotnego – to było pierwsze kryterium – lub wartość wskaźnika rata do dochodu, czyli relacji wydatków kredytobiorcy związanych z obsługą miesięcznej raty kapitałowej i odsetkowej kredytu mieszkaniowego, czyli to, co kosztuje, to, co kredytobiorca musi zgromadzić, musi zapłacić miesięcznie… A więc ta rata w stosunku do miesięcznego dochodu gospodarstwa domowego kredytobiorcy i ten współczynnik rata do dochodu przekracza 40%... Czyli powyżej 40% dochodu kredytobiorcy musi być przeznaczane na obsługę kredytu. I to oczywiście jest bardzo istotne obciążenie i w tym wypadku takie wsparcie może być udzielone. To jest drugie kryterium. Trzecie kryterium to jest miesięczny dochód gospodarstwa domowego pomniejszony o miesięczne koszty obsługi kredytu mieszkaniowego, który nie przekracza… I teraz mamy dwa przypadki. W przypadku gospodarstwa domowego jednoosobowego 2,5-krotności kwoty wskazanej w tej ustawie o pomocy społecznej zwaloryzowanej – znaczy tej ustawy, którą zmienialiśmy z 12 marca 2004 roku o pomocy społecznej, zwaloryzowanej zgodnie z przepisami tej ustawy…  I od 1 stycznia 2025 to jest ta 2,5-krotność kwoty i wynosi 2525 zł – i to jest jedno kryterium, które dotyczy gospodarstwa domowego jednoosobowego. Natomiast drugie kryterium dotyczy gospodarstwa domowego wieloosobowego i tutaj brany jest iloczyn 2,5-krotności kwoty z tejże ustawy, zwaloryzowany jest z przepisami i liczbą członków gospodarstwa domowego kredytobiorcy. Od 1 stycznia 2025 jest to 2057 zł na osobę. Czyli mamy te dwa kryteria, czy te dwa przypadki raczej – odnoszą się do miesięcznego dochodu gospodarstwa domowego pomniejszonego o miesięczne koszty obsługi kredytu mieszkaniowego.

Mamy kryteria, natomiast wsparcie lub pożyczka na spłatę zadłużenia są przyznawane w oparciu o umowę zawieraną między kredytodawcą a kredytobiorcą. I wysokość wsparcia określona jest w złotych jako równowartość przewidywanych 40 miesięcznych rat kapitałowych i odsetkowych kredytu mieszkaniowego. Z tym że jeśli wysokość przewidywanej miesięcznej raty kapitałowej i odsetkowej jest wyższa niż 3 tys. zł, to do określenia wysokości wsparcia przyjmuje się kwotę 3 tys. zł. I samo to wsparcie jest przekazywane od razu na rachunek kredytodawcy.

I teraz, jeżeli chodzi o same wielkości i wykorzystanie Funduszu Wsparcia Kredytobiorców na 31 marca 2026, czyli po pierwszym kwartale tego roku, to zgodnie z kwartalną informacją przekazywaną do Ministerstwa Finansów przez BGK, od początku funkcjonowania funduszu do tegoż 31 marca 2026 zarejestrowano 23 042 umowy o udzielenie wsparcia o łącznej wartości 1560 mln zł – już zaokrąglając – z czego w 2026 roku zarejestrowano 482 umowy o łącznej wartości 39 mln zł. Czyli w tym roku były 482 umowy lekko przekraczające 39 mln zł.

Od początku funkcjonowania funduszu do tegoż 31 marca 2026 wypłacono tytułem wsparcia ponad miliard złotych, dokładnie 1 015 320 tys. zł. Jest to wartość bilansowa uwzględniająca zwroty, z czego w 2026 roku 54 189 tys. zł. Od początku funkcjonowania funduszu do 31 marca spłaty wypłaconego wsparcia wyniosły 37 mln, z czego w tym roku przez te trzy pierwsze miesiące 5 mln zł. W 2026 roku przez te trzy miesiące wartość zaewidencjonowanych umorzeń wsparcia wraz z odsetkami wynosi 920 tys. zł. Umorzenia dokonane przez radę funduszu wyniosły 527 tys. zł, a umorzenia ustawowe 394 tys. zł.

To, co chciałbym na koniec podsumować, to to, że ten system jest stabilny, cały czas funkcjonuje, spełnia swoje funkcje, na bieżąco jest obsługiwany przez BGK, na bieżąco funkcjonuje w prawie. W innych wymiarach też funkcjonuje, wobec czego wydaje się być to dobry, właściwy instrument wsparcia kredytobiorców, który umożliwia im stabilne funkcjonowanie w naszej gospodarce i stabilne spłaty swoich zobowiązań. Dziękuję bardzo.

Przewodnicząca poseł Krystyna Skowrońska (KO):
Dziękuję bardzo. Dziękuję panu ministrowi za przedstawioną informację. Tę procedurę rozpatrzenia tego sprawozdania następująco, jeżeli będą pytania… Państwo przedstawili obszerny materiał. Mamy kworum na dzisiejszym posiedzeniu podkomisji. A zatem jeśli będą pytania, to udzielę koleżeństwu głosu.

Ale chciałabym powiedzieć tak, że to jest jeden z najlepszych instrumentów wsparcia kredytobiorców. Po pierwsze, dlatego że zmieniono kryteria przy pierwszym podejściu i przy drugim, jeżeli zmieniała się sytuacja na rynku – kryteria tego, jaka część dochodów jest przeznaczana na spłatę zobowiązań z tytułu udzielonego kredytu mieszkaniowego. To po pierwsze.

Po drugie, w sytuacji utraty pracy ta pomoc jest szalenie istotna dla rodzin.

I ostatnia rzecz – możliwość umorzenia tej części, która jest wsparciem dla kredytobiorcy. I to jest świetny mechanizm. Państwo przedstawili w tym materiale na zakończenie roku – co prawda bez tabeli, ale informacyjnie, opisowo, bardzo dobrze – wartość sumy bilansowej tego funduszu, który wynosi 1423 mln zł. I dalej, nie będę w tych danych przekazywała…

I w tym zakresie ważne jest, że ta pomoc jest udzielana każdego roku. Pan minister wskazał, kto jest obowiązany wpłacać na ten fundusz i myślę, że ten instrument bardzo dobrze służy wsparciu kredytobiorców – tak jak jego nazwa. Zmieniany, pomoc zwiększana przy nowelizacji z 2019 roku.

Czy ze strony państwa są jeszcze pytania? Nie ma pytań do państwa.

Moje wystąpienie to było takie podsumowanie. Życzylibyśmy sobie po pierwsze, tego na pewno, żeby kredytobiorcy mieli środki na spłatę, aby nie musieli korzystać z Funduszu Wsparcia Kredytobiorców. Ale warto powiedzieć, że ten instrument wyjątkowo jest pomocny dla osób, które przejściowo znajdowałyby się w trudnej sytuacji związanej z ich sytuacją finansową.

Zdecydowanie chciałabym przy okazji podziękować Bankowi Gospodarstwa Krajowego, jako że prowadzi obsługę tych wszystkich umów pomiędzy bankami, które płacą tę składkę na fundusz wsparcia i państwu jako obsługującym poszczególne transakcje indywidualne, które są zawarciem umowy generalnej z Bankiem Gospodarstwa Krajowego i na indywidualną procedurę każdego klienta… Czyli państwo procedujecie w drugiej kolejności takie wnioski – za to chciałabym państwu podziękować. Jest to dobry instrument. Panu ministrowi dziękuję za obszerne wyjaśnienie. Tak jak umawialiśmy się – jak jest dobra informacja, to świetnie przebiega posiedzenie.

Jeżeli nie ma uwag, to chciałam państwu uczestniczącym w dzisiejszym posiedzeniu podkomisji serdecznie podziękować, również koleżankom posłankom.

Przed zakończeniem, aby już tego sprawozdania nie trzeba było referować i ponownie omawiać na posiedzeniu Komisji, chciałabym uprzejmie tak podsumować, iż podkomisja stała do spraw instytucji finansowych, rozpatrzyła przedstawioną przez ministra finansów i gospodarki informację roczną za rok 2025 dotyczącą funkcjonowania Funduszu Wsparcia Kredytobiorców oraz działań Rady Funduszu Wsparcia Kredytobiorców. Po przeprowadzeniu dyskusji stwierdzam, że wyżej wymieniony dokument nie wymaga omówienia na posiedzeniu Komisji Finansów Publicznych.

Czy koleżanki posłanki zgadzają się z taką konkluzją?

Słyszę, że tak. Wobec niezgłoszenia sprzeciwu, stwierdzam, że podkomisja przyjęła przedłożoną informację.

Zamykam posiedzenie podkomisji stałej do spraw instytucji finansowych.

Państwu życzę w dalszej części dnia, abyście swoje plany zrealizowali do samego wieczora. Wszystkiego dobrego, dziękuję bardzo.