Podkomisja stała do spraw instytucji finansowych, obradująca pod przewodnictwem poseł Krystyny Skowrońskiej (KO), przewodniczącej podkomisji, przeprowadziła:
– dyskusję na temat rządowego projektu ustawy o rynku kryptoaktywów (druk nr 1424).
W posiedzeniu udział wzięli: Jurand Drop podsekretarz stanu w Ministerstwie Finansów wraz ze współpracownikami, Michał Sas dyrektor Departamentu Dostępności, Analiz i Legislacji w Biurze Rzecznika Finansowego wraz ze współpracownikami, Zbigniew Wiliński dyrektor Departamentu Innowacji Finansowych FinTech Urzędu Komisji Nadzoru Finansowego wraz ze współpracownikami, Daniel Staszewski starszy specjalista w Departamencie Postępowań i Obsługi Prawnej Polskiej Agencji Nadzoru Audytowego, Marcin Opoka wicedyrektor Działu Partnerstw Strategicznych i Innowacji Giełdy Papierów Wartościowych, Piotr Brewiński prezes Fundacji FinTech Poland, Marcin Czugan prezes zarządu Związku Przedsiębiorstw Finansowych w Polsce, Paweł Łaskarzewski prezes Fundacji Rozwoju Aktywów Cyfrowych, Agnieszka Wachnicka wiceprezes Związku Banków Polskich wraz ze współpracownikami, Beata Chmielewska dyrektor ds. prawnych Izby Zarządzających Funduszami i Aktywami, Kevin Jaworski ekspert Konfederacji Lewiatan oraz Łukasz Puchała ekspert Polskiej Izby Informatyki i Telekomunikacji.
W posiedzeniu udział wzięli pracownicy Kancelarii Sejmu: Ksenia Angierman-Kozielska i Monika Biała – z sekretariatu Komisji w Biurze Komisji Sejmowych oraz Wojciech Białończyk i Jacek Pędzisz – legislatorzy z Biura Legislacyjnego.
Przewodnicząca poseł Krystyna Skowrońska (KO):
Uprzejmie poproszę państwa posłów o zajmowanie miejsc. Jest 11.34. Przepraszam za lekkie opóźnienie. Otwieram posiedzenie podkomisji do spraw instytucji finansowych zwołane na dzisiaj na godzinę 11.30.
Tematem dzisiejszego posiedzenia podkomisji jest dyskusja na temat rządowego projektu ustawy o rynku kryptoaktywów z druku sejmowego nr 1424.
Bardzo serdecznie witam obecnych na dzisiejszym posiedzeniu podkomisji przedstawicieli rynku finansowego. Pozwólcie państwo, że w imieniu nas wszystkich powitam pana Juranda Dropa, ministra, Ministerstwo Finansów, razem z osobami towarzyszącymi. Żeby nie umniejszyć, jeżeli pan minister będzie desygnował poszczególne osoby, to będą się przedstawiały do protokołu, bo na dzisiejszym posiedzeniu jest około 40 przedstawicieli. Bardzo serdecznie witam panią prezes Agnieszkę Wachnicką, Związek Banków Polskich, razem z osobami towarzyszącymi. W naszym posiedzeniu uczestniczą przedstawiciele Komisji Nadzoru Finansowego, w tym przypadku… I teraz już nie wiem jak, bo jest państwa trochę, zatem wszystkich państwa bardzo serdecznie witam. Nie będę wymieniała z nazwiska. Uczestniczą w naszym spotkaniu również pan Piotr Brewiński, prezes Fundacji FinTech Poland, pan Marcin Czugan, prezes Związku Przedsiębiorców Finansowych w Polsce i osoby, które poprosiły o umożliwienie wzięcia udziału w dzisiejszym posiedzeniu podkomisji. Kontakt z tymi osobami był poprzez Komisję Finansów Publicznych.
Chciałabym powiedzieć, że wszystkie osoby, które zostały zaproszone, staraliśmy się zaprosić jako reprezentantów środowiska, które będzie interesował temat kryptoaktywów. Kilku podmiotom odmówiliśmy udziału, jako że były to już poszczególne podmioty zajmujące się aktywnością na rynku kryptowalut, kryptoaktywów, a zatem mogą one obserwować posiedzenie Komisji.
Dzisiejsze posiedzenie Komisji jest poszerzoną dyskusją na temat projektu i rozwiązań zaproponowanych przez rząd w tym zakresie. Myślę, że wszyscy jesteśmy zainteresowani dobrymi rozwiązaniami dla rynku kryptoaktywów, dla rynku kantorów – bo z tym również na rynku finansowym jest problem – aby osoby, które inwestują albo dokonują wymiany swoich środków, miały duże bezpieczeństwo finansowe w tym zakresie.
Chciałabym podzielić to dzisiejsze posiedzenie na następujące części. Pierwsza – uprzejma prośba do pana ministra Juranda Dropa, aby poinformował w skrócie o przedłożeniu, o spotkaniach ze stroną społeczną przed i po dacie skierowania tego projektu do Sejmu, z ewentualnymi uwagami. Dopuszczę państwa wszystkich do głosu, jednak poprosiłabym o krótkie wypowiedzi, zaczynając od Komisji Nadzoru Finansowego, bo są niektóre regulacje, które zostały w tym projekcie zaabsorbowane, czyli przyjęte stanowiska Komisji Nadzoru Finansowego, a potem wszystkich państwa.
Propozycja jest następująca, aby dzisiejsze posiedzenie było dyskusją, by strona społeczna mogła wnieść uwagi, które byłyby przejęte przez państwa posłów, przejęte w formie poprawek, i aby był czas, żeby się nad państwa sugestiami, propozycjami zastanowić.
Posiedzenie podkomisji, które będzie rozstrzygało o przyjęciu tego projektu i jego formie, odbędzie się we wrześniu, w dacie ustalonej, aby potem można było przedłożyć sprawozdanie Komisji Finansów Publicznych. Przypominam, że jest to implementacja przepisów unijnych. W przypadku wszystkich poprawek, które będą przedkładać państwo posłowie, wymagane jest, aby poprawka miała trzy podpisy.
Chciałabym również powiedzieć, że dla nas ten projekt jest niezwykle ważny. On jest skomplikowany i dziękuję bardzo uczestnikom, to znaczy Biuru Legislacyjnemu, za udział w tym posiedzeniu.
Taki harmonogram przyjęliśmy i taki proponuję, po to, aby ustawa wyszła przedyskutowana i z rozwiązaniami, które nie będą budziły wątpliwości. Może wszyscy nie będą usatysfakcjonowani, ale wątpliwości będzie mniej, niż gdybyśmy robili to w trybie dzisiaj i niezwłocznie przekazywali projekt na posiedzenie Komisji czy sprawozdanie na posiedzenie plenarne.
Czy państwo macie… Czy pan minister ma uwagi do takiego procedowania? Bo to jest rządowy projekt. Jeżeli nie ma, to zaczynamy od pana ministra. Pan minister Jurand Drop. Bardzo proszę.
Podsekretarz stanu w Ministerstwie Finansów Jurand Drop:
Dzień dobry państwu.
Pani przewodnicząca, wysoka podkomisjo, szanowni państwo tutaj zebrani. Bardzo dziękuję za szybką decyzję o zwołaniu podkomisji i za procedowanie, ponieważ tutaj czas będzie bardzo istotny. Na początku chciałbym wspomnieć – oczywiście będziemy odpowiadali na pytania jako delegacja Ministerstwa Finansów – że poprosiłem o obecność także kierownika Referatu Rejestrów Działalności Regulowanej z Izby Administracji Skarbowej w Katowicach, pana Andrzeja Szczotkę, i on, jako że ta izba zajmuje się rejestracją podmiotów, przedstawi tutaj istotną informację. A poza tym będziemy oczywiście przedstawiać się, więc tutaj nie będę przedstawiał delegacji.
Mieliśmy pierwsze czytanie tej ustawy na sali plenarnej w tamtym tygodniu. Była dyskusja państwa posłów. Ja miałem 12 minut, żeby odnieść się do takiej materii, której trzeba byłoby poświęcić… Akurat tym pytaniom trzeba byłoby poświęcić bardzo dużo czasu. Dlatego też w tym momencie chciałbym do paru kwestii, co do których wtedy nie zdążyłem się wypowiedzieć, nawiązać i odnieść się właśnie do tych tematów, które pojawiały się w dyskusji, żeby pewne wątpliwości już w zarodku rozwiać, a także żebyśmy po prostu nie poświęcali czasu na coś, co było 10 razy wyjaśniane i co jest nieprawdziwe. Nieprawdziwe, ponieważ w dyskusji o kryptoaktywach, i to nie tylko w Polsce, na całym świecie, pojawia się bardzo wiele fałszywych stwierdzeń, fałszywych informacji. To, jeśli chodzi w ogóle o kryptoaktywa, a w naszym przypadku – o ustawę.
I teraz pierwsza rzecz, o której chciałbym powiedzieć, to jakie mamy cele, przedkładając tę ustawę, i jakie cele ta ustawa ma osiągnąć. To jest, jak powiedziała na początku pani poseł Skowrońska, ustawa wdrażająca prawo europejskie, konkretnie rozporządzenie MiCA. Oczywiście rozporządzenie działa bezpośrednio w naszym kraju, tego nie trzeba wdrażać, prawda? Już działa. Natomiast to, co my musimy zrobić, to dostosować nasze przepisy prawa, na przykład definicje, pewne procesy – musimy je dostosować do tego rozporządzenia. A druga rzecz, musimy przyjąć krajowe rozwiązania, o których się mówi w rozporządzeniu, konkretnie wskazać tutaj urząd, który będzie nadzorował tę część rynku. I to są dwie rzeczy, które tutaj robimy.
I od razu, za chwilę o tym powiem, nie dotykamy spraw podatkowych, nie dotykamy spraw emisji bitcoinów, jak to się pojawiło na trybunie sejmowej. Nie robimy takich rzeczy. Po prostu to, co robimy w tej ustawie, to dostosowujemy nasze prawo tak, żeby MiCA mogła być stosowana w Polsce. Dlaczego to robimy? Dlatego, że zależy nam na rozwoju zdrowego, rzetelnego i dobrze działającego rynku kryptoaktywów w Polsce. Chodzi o to, żeby 18% naszych obywateli – którzy już dzisiaj, zgodnie z jakimiś ankietami, mieli do czynienia z kryptoaktywami, to znaczy, gdzieś tam lokowali swoje aktywa czy mieli z nimi do czynienia – miało większą pewność prawną i czyniło swoje inwestycje, podejmowało te swoje decyzje o inwestowaniu pieniędzy w sposób bezpieczny.
Z tego powodu jak najszybsze wprowadzenie przepisów ma kluczowe znaczenie dla wzmocnienia ochrony inwestorów i klientów tego rynku. Czyli pierwsza rzecz jest taka, żeby naszym obywatelom dać maksymalną wiedzę, informację, żeby mogli podejmować racjonalne, dobrze poinformowane decyzje.
Drugi cel: chcemy umożliwić polskim firmom z sektora kryptoaktywów rozwijanie się w oparciu o prawne narzędzia, mechanizmy i zasady, które są w rozporządzeniu MiCA. I tutaj trzeba zwrócić uwagę, że Unia Europejska staje się największym i jednolitym rynkiem kryptoaktywów na świecie. Największym jednolitym rynkiem kryptoaktywów to znaczy, mamy rozporządzenie i mamy spójnie działające rozwiązania prawne w krajach członkowskich. Dzięki temu podmioty z Polski będą miały dostęp do 440 mln potencjalnych inwestorów i zapewnione jednakowe warunki działania. Podsumowując, drugim celem tej ustawy jest umożliwienie polskim firmom sektora kryptoaktywów, które zajmują się jakimiś czynnościami, równych warunków i stosowania przepisów MiCA.
Rozporządzenie MiCA powstało na prośbę samego rynku, który chce w sposób uczciwy prowadzić tę działalność i minimalizować funkcjonowanie nieuczciwych podmiotów, które wpływają na reputację całej branży. I tutaj pan kierownik Szczotka powie więcej – nie w tym momencie, ale w pewnym momencie powie więcej na temat tego, ile nieuczciwych podmiotów jest zarejestrowanych w Polsce i potencjalnie może funkcjonować… Ciężko powiedzieć: funkcjonować na rynku, bo nie przestrzega zasad, natomiast nasi obywatele mają kontakt z tymi podmiotami.
Widzimy zagrożenia nie tylko dla tej rzetelnej części rynku kryptoaktywów, która chciała rozporządzenia MiCA i chce podlegać tym zasadom. Nie tylko widzimy zagrożenie dla tej części rynku kryptoaktywów, ale przede wszystkim zagrożenie dla Polski, które kreują nieuczciwe podmioty powiązane z sektorem kryptoaktywów, powiązane na przykład z Rosją. Widzimy to w całej Europie. I znowu, tutaj nasza ustawa ma zwiększyć przejrzystość, umożliwić weryfikację podmiotów i z tego powodu jak najszybsze dostosowanie polskiego prawa do przepisów unijnych, czyli przyjęcie ustawy, wzmocni nasze bezpieczeństwo wewnętrzne.
Tak jak powiedziałem, unijne rozporządzenie MiCA już obowiązuje, i teraz to, co musimy zrobić, to wskazać organ nadzoru i ustanowić nadzór, dzięki czemu polskie firmy będą mogły uzyskiwać zezwolenia na działalność, a zagraniczne podmioty będą w Polsce mogły oferować usługi dzięki paszportyzacji. Tu jest jakby clou, dlaczego musimy się spieszyć. Rozporządzenie MiCA funkcjonuje… Za chwilę powiemy o datach – musimy przyjąć to rozporządzenie jak najszybciej, żeby polskie podmioty mogły zarówno się przygotować, jak i mogły potem stosować przepisy MiCA.
W tym rozporządzeniu… W tej ustawie, tak jak wspomniałem, chodzi przede wszystkim o wyznaczenie organu nadzoru właściwego, wskazujemy Komisję Nadzoru Finansowego jako organ właściwy, odpowiedzialny za nadzór nad spełnianiem obowiązków wynikających z rozporządzenia MiCA. KNF zostanie uprawniona do nadzoru i przeprowadzenia kontroli działalności podmiotów finansowych objętych zakresem regulacji, a w przypadku naruszenia obowiązków określonych w rozporządzeniu MiCA wydawania stosownych decyzji, na przykład nakładania kar pieniężnych lub nakazujących zaprzestanie danego zachowania, lub powstrzymanie się od takiego zachowania w przyszłości.
I teraz, jeśli chodzi o ten organ właściwy odpowiedzialny za nadzór, to chciałbym się odnieść do tego, co było powiedziane na sali plenarnej w Sejmie, ponieważ na przykład jeden z posłów zgłosił pomysł, żeby zajmowało się tym Ministerstwo Cyfryzacji. Nie wchodząc w detale – bo znowu myślę, że tutaj przedstawiciele KNF będą mogli rozwinąć pewne rzeczy, które powiem – KNF jest organem nadzoru rynku finansowego, a kryptoaktywa są częścią systemu finansowego. KNF jest w ogóle organem stworzonym do tego, żeby działać z rynkiem finansowym: ma doświadczenie, widzi różne części rynku finansowego. Z tego powodu jest najlepiej wyznaczonym… Ma też struktury – bo także musimy sobie pomyśleć, jakie są koszty tego nadzoru – które pozwalają świadczyć funkcję publiczną nadzorowania tej części rynku, za pomoc… Jak najtaniej i z jak najlepszym stopniem profesjonalizmu. Dlatego w ustawie wskazaliśmy KNF jako ten organ właściwy.
Ustawa wprowadza kluczowe mechanizmy, podobne do tych, które działają w innych sektorach rynku finansowego. Dzięki nim klient będzie miał pełny obraz na temat kryptoaktywów, które zamierza nabyć, prawda, informację o tym, jakie kryptoaktywa zamierza nabyć, w tym co do ich specyfiki i funkcji, a także ryzyka, z jakim wiąże się dana oferta kryptoaktywów. Oczywiście dokładne wskazanie ryzyka jest niemożliwe, natomiast uświadomienie sobie tego, jakie są zagrożenia, jakie są rodzaje ryzyka, będzie absolutnie kluczowe.
Klient powinien również posiadać kompleksowe informacje o podmiocie, z którym zamierza wejść w relację biznesową. I taki podmiot będzie zobligowany posiadać odpowiednie kompetencje i odpowiednią reputację. Biorąc pod uwagę szczególny charakter rynku kryptoaktywów i jego funkcjonowanie w przestrzeni cyfrowej, dla posiadaczy i potencjalnych posiadaczy kryptoaktywów istotne jest skierowanie do nich rzetelnych, jasnych i niewprowadzających w błąd materiałów marketingowych. Tutaj dotykamy wszystkich problemów rynku cyfrowego, to znaczy, jak odróżnić prawdę od kłamstwa na najwyższym poziomie, a jak odróżnić w różnych sytuacjach coś, co jest fałszywe od tego, co jest prawdziwe, i które na przykład materiały wprowadzają w błąd, a które nie. Oczywiście nie da się tego całkowicie uniknąć. Między innymi za pomocą MiCA i między innymi za pomocą tej naszej ustawy będziemy starali się zmniejszać ekspozycję naszych inwestorów na przykład na te fałszywe materiały marketingowe.
Chciałbym tutaj wspomnieć o dwóch rzeczach; po pierwsze o sankcjach. Sankcje przewidziane projektem nie wykraczają poza bezwzględnie wymagane, wdrażane prawem unijnym. Czyli to, co jest przewidziane w MiCA, minimalny poziom sankcji, to jest w naszej ustawie. Nie ma niczego więcej. Projekt ustawy nie zawiera nadmiernych regulacji względem przepisów unijnych, które skutkowałyby w szczególności zwiększeniem obowiązków po stronie małych podmiotów finansowych. To jest też jedna z rzeczy, która się pojawiała w dyskusji, ponieważ oczywiście zawsze wszyscy martwimy się o te małe podmioty. Tutaj nie ma gold-platingu. Zaraz powiem też parę słów o gold-platingu.
Jeśli chodzi o kwestie podatkowe – i te kwestie były podnoszone zarówno na sali sejmowej, jak i oczywiście w dyskusjach – jak Ministerstwo Finansów, to prawdopodobnie większość dyskusji jest taka ze strony podmiotów, z którymi się spotykamy: „Prosimy o ulgę, wyłączenie podatkowe, nieobjęcie nas podatkiem” itd. Tak więc dyskusja w czasie tworzenia ustawy nie była dla nas obca czy też postulaty, natomiast przede wszystkim w tej ustawie nie chodzi o kwestie podatkowe. Podatki to jest w ogóle kwestia wychodząca poza przepisy MiCA i powinna być częścią odrębnej dyskusji. W ogóle zostawmy ten temat, ponieważ sama dyskusja w pewnym momencie zaczyna się… Ja to nazywam, że się degeneruje do dyskusji o podatkach, podczas gdy my tutaj usiłujemy stworzyć… To znaczy, w tej ustawie tworzymy zupełnie coś innego, tworzymy rynek, tworzymy zasady i nie poruszamy spraw podatkowych.
Za chwilę jeszcze powiem parę słów o… Albo już teraz powiem. Jeśli chodzi o główny przekaz w kwestii tej części ustawy, która dotyczy kryptoaktywów… Bo jeszcze w tym momencie powiedziałbym o tym, że jest część ustawy, która nie jest wdrożeniem prawa europejskiego, to jest ta część, która dotyczy internetowych kantorów walutowych czy e-kantorów i kwestii objęcia tych podmiotów nadzorem KNF. To jest dodatkowa część. Myśmy tę dodatkową część dołączyli w zimie, chyba w grudniu, i mieliśmy specjalną rundę konsultacji z rynkiem na temat tej części.
Natomiast to, co jest podstawowe, to nie jest wdrożenie prawa europejskiego, wobec czego w ogóle nie ma tutaj żadnego gold-platingu, bo jasno mówimy, że to tego nie dotyczy. I oczywiście jest to związane z wydarzeniami na rynku i z sygnałem, który odebraliśmy z KNF, i całą sprawą związaną z jednym z kantorów, który miał kłopoty. Tak więc to była część, która w ogóle nie była regulowana i okazało się, że jest to ze szkodą dla naszych obywateli. Wobec czego to jest zupełnie druga część, druga część dyskusji, tak żebyśmy w tych głosach i w dyskusji nie mieszali tych dwóch części.
Teraz wracając do głównego przekazu à propos kryptoaktywów, pani przewodnicząca pytała jeszcze o konsultacje. Praca nad samą ustawą trwa od ponad roku, pewnie półtora roku – nasza praca trwa nawet dłużej, bo uczestniczyliśmy zarówno w negocjacjach rozporządzenia MiCA jako państwo członkowskie Unii Europejskiej, jak i potem widzieliśmy i przygotowywaliśmy się, przygotowaliśmy ten projekt ustawy, konsultowaliśmy dwukrotnie, pierwszy raz w kwietniu zeszłego roku, w kwietniu 2024. W czasie pierwszej tury otrzymaliśmy 700 stron uwag, podczas drugiej tury konsultacji otrzymaliśmy 400 stron. Każda uwaga i zgłoszony postulat były przez nas szczegółowo analizowane i też publicznie przedstawialiśmy rozstrzygnięcia, publicznie przedstawialiśmy uzasadnienie. Także dzisiaj będziemy dyskutować, dlaczego takie, a nie inne rozwiązania były przyjęte.
Projekt był przedmiotem kilkudniowej konferencji uzgodnieniowej, w czasie której podmioty rynku mogły swobodnie się wypowiedzieć. To była bardzo gorąca dyskusja. Projekt ustawy podlegał również pracom Rządowego Zespołu do Spraw Deregulacji i był opiniowany przez zespół SprawdzaMY. Oczywiście jako Ministerstwo Finansów prowadzimy też na bieżąco dialog i dyskusję, także z tą branżą. Jesteśmy bardzo otwarci na spotkania. W niedalekiej przeszłości tak samo się spotykaliśmy. Oczywiście wejście w życie ustawy nie spowoduje skutków finansowych, powodujących zwiększenie wydatków i zmniejszenie dochodów jednostek sektora finansów.
Podsumowując i jakby wprowadzając dyskusję, to także jako wnioskodawca będziemy zarówno odpowiadać na pytania, jak i oczekujemy ustosunkowywania się do pewnych kwestii. To znaczy, po pierwsze, kluczowe jest, co państwo – zarówno posłanki i posłowie, jak i interesariusze, którzy biorą udział w pracach tej podkomisji – co państwo myślicie o czasie…
Przewodnicząca poseł Krystyna Skowrońska (KO):
Zmierzajmy do końca, żeby dać państwu czas.
Podsekretarz stanu w MF Jurand Drop:
Tak. O czasie, to znaczy, czy musimy to szybko wdrożyć, czy pojawiające się przepisy odwlekania są dobre. Prawo unijne obowiązuje, to mówiłem, gold-plating… Znowu, gold-plating, który jest takim czarnym snem spraw związanych z prawem Unii Europejskiej. Z jednej strony jako rząd jesteśmy często oskarżani, że stosujemy gold-plating, a z drugiej strony w wypowiedziach podmiotów często jest: „Nie chcemy gold-platingu, ale wprowadźcie takie, a nie inne przepisy”. Dlatego jestem bardzo ciekawy państwa interwencji, czy rzeczy, do których wprowadzenia państwo wzywacie w dyskusji, czy to przypadkiem nie stanowi samo w sobie gold-platingu. Bo to, tak jak mówię, bardzo często jest tak, że wezwania podmiotów są do gold-platingu.
Urząd nadzoru. To mówiłem. W sprawie opłat. To jest rzecz, która pojawia się w dyskusjach – i tutaj to jest rzecz, którą KNF na pewno będzie miała okazję rozwinąć – to, co jest najistotniejsze, to patrzeć na rynek kryptoaktywów jako część rynku finansowego. I tak jak rozmaite podmioty rynku finansowego mają opłaty za to, że KNF świadczy usługę publiczną nadzoru, to wszystkie podmioty rynku finansowego powinny być traktowane tak samo, powinny być równe szanse – level playing field – i zgodnie z tym… Oczywiście, znowu, jest specyfika branży, że pewne rzeczy, mechanizmy są…
Przewodnicząca poseł Krystyna Skowrońska (KO):
Panie ministrze, poprosimy do brzegu.
Podsekretarz stanu w MF Jurand Drop:
Do brzegu. Opłaty pewnie będziemy dyskutować. O podatkach mówiłem. Długość ustawy. Pewnie będą zarzuty co do długości ustawy, bo to słyszałem z trybuny sejmowej tydzień temu. Chcę powiedzieć, że ustawa jest z jednej strony taka długa, dlatego że dostosowujemy i bardzo troskliwie traktujemy zgłaszane wątpliwości czy też te, które sami zidentyfikowaliśmy, jak i przede wszystkim chciałbym zwrócić państwa uwagę na art. 94 rozporządzenia MiCA, który mówi, co musi być zawarte, jakie uprawnienia musi mieć KNF.
I my, wprowadzając dosyć szczegółowe przepisy, ograniczamy działanie nadzoru bez zasad. To znaczy, gdyby pozostawić w ogóle, powiedzieć tylko – zapisać, że urząd nadzoru, czyli KNF, stosuje art. 94, to byłyby bardzo szeroko określone możliwości nadzoru, a my zacieśniamy je tak naprawdę przez to, że enumeratywnie mówimy, co można i co trzeba. Chciałbym powiedzieć, że MiCA nie ma związku z bitcoinem, nie mówi niczego o emitowaniu bitcoinów itd., itd. To znajduje się w motywie 22. MiCA.
Wysoka Izbo, zwracając się o poparcie przedłożonego projektu, pragnę wyrazić przekonanie, że uchwalenie…
Przewodnicząca poseł Krystyna Skowrońska (KO):
My dopiero zaczynamy, panie ministrze. Do tego jeszcze zobaczymy, co wyjdzie. Jednak myślę, że pan precyzyjnie, w sposób szczegółowy powiedział o rynku, o dwóch segmentach na rynku, które nas interesują.
Zanim udzielę głosu Komisji Nadzoru Finansowego, to poproszę o krótsze wypowiedzi, dlatego że skoro w tym projekcie są zawarte nowe rozwiązania i podległość nadzorcy, jakim jest Urząd Komisji Nadzoru Finansowego, to nas interesuje to, o czym powiedział pan minister: rejestr podmiotów, opłaty za nadzór. To nas bardzo interesuje, dlatego że wielokrotnie rozmawialiśmy, że podmioty z rynku finansowego same płacą, w zależności od tego, jak ustala Komisja Nadzoru Finansowego, jak ustala przyszły plan. Przyznam szczerze, że nie ingerowano, nawet kiedy było zatrudnionych więcej osób i były podwyższane wynagrodzenia. My w to nie ingerowaliśmy, ale na temat opłat dla tego segmentu rynku, w zależności od tego… Przynajmniej mierzonego aktywami, należałoby na dzisiaj się przygotować i pytanie: jak jesteście państwo przygotowani w Komisji Nadzoru Finansowego? Zastrzeżenia do rachunków, to jest moje pytanie: jakie jest przygotowanie? I jeszcze dwa elementy.
W art. 167 wskazujecie państwo, że istnieje rejestr walut wirtualnych i on po dziewięciu miesiącach od wejścia w życie ustawy będzie zmieniony. A zatem: co go zastąpi? Ustawa wchodzi 14 dni od dnia ogłoszenia, zatem ustawa ustawą, ale pytanie: jak w tym zakresie będzie przygotowany nadzór, jeżeli jest ten projekt? To jest pierwsze, by nadzór precyzyjnie i nie szeroko…
A teraz jeszcze sprawy kantorów internetowych. Pytanie o kantory i – to potem do pana ministra – o rachunki płatnicze w tym zakresie, o ich wysokość, o rodzaj wprowadzenia rachunków płatniczych i bezpieczeństwo dla osób, które dokonują wymiany walut. Myślę, że podmiot, o którym pan minister mówił, to jest gorący temat na rynku. Jeśli te działania… To znaczy, ten temat jest ważny, trudny. Ludzie stracili trochę pieniędzy. Myślę, że zrobimy przynajmniej taką kwerendę, dlaczego, jak to się stało, pytając o działania. Bo poprzednio można było… To problem, który się pojawił na rynku – nie jest z ostatniego okresu, tylko wcześniej.
Bardzo proszę, kto z Komisji Nadzoru Finansowego? Proszę zabierać głos tak, żeby inni również mieli możliwość się wypowiedzieć. Bardzo proszę. Widzę, że jest pani dyrektor. Bardzo proszę.
Pełniąca obowiązki zastępca dyrektora Departamentu Prawnego Urzędu Komisji Nadzoru Finansowego Dominika Waltz-Komierowska:
Dzień dobry. Dominika Waltz-Komierowska. Pełnię obowiązki zastępcy dyrektora Departamentu Prawnego w UKNF.
Ja powiem o opłatach. Myślę, że o rejestrze walut wirtualnych powie Ministerstwo Finansów, i poproszę potem kolegów z bankowego na temat kantorów.
Jeśli chodzi o opłaty za nadzór, to, jak pan minister powiedział, system finansowania nadzoru rynku finansowego…
Przewodnicząca poseł Krystyna Skowrońska (KO):
Ale, pani dyrektor, nie. Mówimy, ile i gdzie mamy to zapisane. Do innych rynków.
P.o. zastępca dyrektora departamentu UKNF Dominika Waltz-Komierowska:
Tak.
Przewodnicząca poseł Krystyna Skowrońska (KO):
Mamy zapisane i jest to w ustawie, wysokość maksymalna. A tutaj, gdzie mamy w ustawie? Jak i od kiedy będzie obowiązywać?
P.o. zastępca dyrektora departamentu UKNF Dominika Waltz-Komierowska:
W ustawie, w art. 81 są… To znaczy, rozdział 4 od art. 80 do art. 84 reguluje koszty nadzoru nad rynkiem finansowym. W art. 81 wskazany jest sposób opłat dla dostawców usług w zakresie kryptoaktywów. Sposób ten jest wzorowany… Istota nadzoru jest taka, że my pobieramy opłaty od udziału danych podmiotów w rynku. Musimy mieć podstawę, żeby mierzyć udział w rynku. W przypadku dostawców usług w zakresie kryptoaktywów jest to analogicznie jak w przypadku domów maklerskich z uwagi na to, że są analogiczne usługi i podstawą opłaty nadzoru są przychody. To, jak te przychody są wyliczane, jest szczegółowo określone w art. 81.
Jeśli chodzi o emitentów tokenów powiązanych z aktywami, to tutaj nie mogliśmy jako podstawy wziąć takiej samej podstawy jak dla emitentów papierów wartościowych z uwagi na zupełnie inny zakres nadzoru. Emitenci papierów wartościowych są przez urząd nadzorowani wyłącznie w zakresie wypełniania obowiązków informacyjnych, tak w skrócie. Natomiast tutaj emitenci tokenów powiązanych z aktywami będą mieli zezwolenie od komisji, będą mieli obowiązki związane z utrzymywaniem właściwego poziomu funduszy własnych, rezerwy aktywów. Jest to zupełnie inny rodzaj nadzoru, w związku z czym również podstawa opłaty musi być inna.
Naszym zdaniem, patrząc na to, jak zmierzyć udział danych emitentów w rynku kryptoaktywów, podstawą jest suma zobowiązań wyemitowanych tokenów, i to jest podstawa obliczania opłaty przez emitentów. Co istotne, zgodnie z art. 82 ust. 2, tak samo jak w przypadku innych podmiotów, podmioty te nie ponoszą opłaty za pierwszy rok funkcjonowania. One ponoszą opłatę dopiero za rok następny, na podstawie danych z tego pierwszego roku. Jest to zrobione tak samo jak w przypadku innych podmiotów.
I jeszcze jedna rzecz, która może być też istotna. Tak samo jak w przypadku innych podmiotów nadzorowanych, ta stawka, która jest określona w ustawie – 0,5% w przypadku emitentów, 0,4% w przypadku dostawców – to jest stawka maksymalna. Tę stawkę określa się każdorazowo w komunikacie przewodniczącego, każdorazowo, w każdym roku, biorąc pod uwagę…
Przewodnicząca poseł Krystyna Skowrońska (KO):
To wiem.
P.o. zastępca dyrektora departamentu UKNF Dominika Waltz-Komierowska:
Tak, to wiadomo? Bo ja nie wiem, czy państwo z rynku kryptoaktywów mają taką wiedzę, ale to OK, to wiadomo, tak? Czy jeśli chodzi o opłaty, są jeszcze jakieś pytania, czy… Bo jeśli chodzi o rejestr, to Ministerstwo Finansów, które prowadzi rejestr.
Przewodnicząca poseł Krystyna Skowrońska (KO):
Kantory.
P.o. zastępca dyrektora departamentu UKNF Dominika Waltz-Komierowska:
Kantory.
Zastępca dyrektora Departamentu Bankowości Równoległej Urzędu Komisji Nadzoru Finansowego Adam Janiszewski:
Adam Janiszewski, zastępca dyrektora Departamentu Bankowości Równoległej, Urząd Komisji Nadzoru Finansowego.
Kontynuując kwestię w zakresie kantorów internetowych – pani poseł zadała pytanie o rachunki płatnicze i koszty rachunków płatniczych. Jak wiemy, z projektu ustawy wynika, że działalność w zakresie bezgotówkowej wymiany walut musi być dokonywana przez dostawców usług płatniczych. W tym w takim układzie również mamy tutaj na myśli krajowe instytucje płatnicze, instytucje pieniądza elektronicznego czy też małe instytucje płatnicze, które będą prowadziły rachunki płatnicze do prowadzenia swojej działalności w zakresie bezgotówkowej wymiany walut. Z praktyki rynkowej orientuję się, że takie koszty z reguły zaczynają się od 1000 zł miesięcznie za prowadzenie rachunku płatniczego dla małej instytucji płatniczej i dla biura usług płatniczych.
Przewodnicząca poseł Krystyna Skowrońska (KO):
Rozumiem, że to wszystko.
Teraz strona społeczna. Kto z państwa…
Podsekretarz stanu w MF Jurand Drop:
Jeszcze rejestr.
Przewodnicząca poseł Krystyna Skowrońska (KO):
O, przepraszam. Jeszcze rejestr.
Podsekretarz stanu w MF Jurand Drop:
Proszę bardzo.
Kierownik Referatu Rejestrów Działalności Regulowanej Izby Administracji Skarbowej w Katowicach Andrzej Szczotka:
Dzień dobry. Pani przewodnicząca, panie posłanki, panowie posłowie, zebrani goście. Ja reprezentuję dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Katowicach, który na mocy rozporządzenia ministra finansów został powołany do prowadzenia rejestru działalności w zakresie walut wirtualnych.
Jak państwo doskonale wiecie, przynajmniej większość z państwa, od 31 października 2021 r. Unia Europejska, wprowadzając zmienione zapisy dyrektywy czwartej, w piątej dyrektywie o przeciwdziałaniu praniu pieniędzy oraz finansowaniu terroryzmu narzuciła przepisy, które wskazywały, iż państwa członkowskie Unii Europejskiej mają obowiązek zabezpieczenia i zapewnienia przez każde z państw członkowskich rejestrowanej działalności przedsiębiorców działających w zakresie walut wirtualnych. I tak w ustawie o zmianie ustawy o przeciwdziałaniu praniu pieniędzy oraz finansowaniu terroryzmu znalazły się przepisy rozdziału 11a, które obowiązują do dziś, ale z dniem 30 grudnia, z dniem wejścia w życie obowiązywania przepisów unijnego rozporządzenia o rynku kryptoaktywów, te przepisy de facto uniemożliwiają już prowadzenie takiej działalności.
Rejestr działalności w zakresie walut wirtualnych na dziś zawiera 1841 podmiotów. Są to przedsiębiorcy, którzy są zarejestrowani w Krajowym Rejestrze Sądowym, są to 44 podmioty zagraniczne, które prowadzą czasową działalność usługową, a więc podmioty zagraniczne unijne, które na mocy przepisów unijnych mogą prowadzić taką działalność gospodarczą i usługową, jest to 448 osób fizycznych prowadzących działalność gospodarczą, zarejestrowanych w CEIDG. Z tych 448 osób fizycznych prowadzących działalność gospodarczą, 193 podmioty są to osoby spoza Unii Europejskiej, są to przedstawiciele m.in.: Ukrainy, Rosji, Kazachstanu, Azerbejdżanu, są przedstawiciele Egiptu, Maroka, Białorusi i 255 osób fizycznych mających miejsce zamieszkania w Unii Europejskiej. Tak więc, jeżeli chodzi o spółki prawa handlowego, fundacje i wszystkie inne podmioty zarejestrowane w Krajowym Rejestrze Sądowym, jest to 1313 podmiotów.
Chciałbym państwu zwrócić uwagę na to, co się stało w grudniu ubiegłego roku, a więc przed 30 grudnia, od kiedy to w pełni obowiązuje rozporządzenie MiCA. Mieliśmy 176 wniosków o wpis do rejestru. Okazało się, że w tym okresie nasiliło się bardzo dużo ofert sprzedaży w internecie spółek typu: „Sprzedam spółkę z rejestracją w rejestrze działalności na rzecz walut wirtualnych za cenę 30 tys. dolarów albo 30 tys. euro”.
Oczywiście należy zwrócić tutaj uwagę, że wpis do rejestru jest najniższą formą reglamentacji stosowaną przez państwo polskie i polega on wyłącznie na złożeniu wniosku – który jest sformalizowany – podpisaniu tego wniosku podpisem elektronicznym i złożeniu dwóch oświadczeń o tym, że spełnia się warunki do prowadzenia tej działalności. A warunki do prowadzenia działalności są na bardzo niskim poziomie, tj.: niekaralność za poszczególne przestępstwa, w większości przestępstwa gospodarcze albo przestępstwa prania pieniędzy czy też finansowania terroryzmu, oraz posiadanie przez osoby prowadzące taką działalność odpowiedniej wiedzy co do działalności w zakresie walut wirtualnych.
Tak więc organ prowadzący rejestr nie ma możliwości niewpisania do rejestru w terminie 14 dni ustawowych, jeżeli spełnione są te warunki, czyli: wniosek, podpisane oświadczenie. Czy podmiot wpisany do rejestru spełnia te warunki, organ prowadzący rejestr może sprawdzić wyłącznie w ramach kontroli. Mowa o kontroli prowadzonej na podstawie przepisów prawa przedsiębiorców, dokładnie art. 43, i taką też kontrolę przeprowadza dyrektor izby administracji skarbowej.
Na dziś przeprowadziliśmy 360 kontroli, z tego 62% wskazuje na to, że podmioty zarejestrowane w naszym rejestrze nie spełniają wymogów formalnych. Dotyczy to przede wszystkim warunku odpowiedniej wiedzy i doświadczenia, co wskazuje na to, że osoby, które korzystają czy to z kantorów, czy to z giełd, czy to z różnego rodzaju pośredników, tak naprawdę nie mają żadnego zabezpieczenia co z ich pieniążkami się dzieje. Bo trudno jest powiedzieć, że jeżeli osoba dokonała trzech wymian na rynku krypto typu peer-to-peer, jest w stanie zagwarantować osobie, która powierza swoje środki finansowe – oczywiście oczekując, że odpowiednio na tym zarobi – że na tym nie straci, mówiąc trywialnie.
Na dziś wskutek działań kontrolnych wykreśliliśmy z rejestru 448 podmiotów, ponieważ jeżeli po tej kontroli stwierdzamy, iż podmiot nie spełnia wymogów formalnych, przechodzimy w pełne postępowanie administracyjne, które kończy się decyzją administracyjną, od której strona, czyli podmiot wpisany do rejestru, ma prawo złożenia wniosku o ponowne rozpoznanie sprawy bądź skierowania sprawy do wojewódzkiego sądu administracyjnego. Znamienne jest, że na 448 decyzji bodajże tylko w 5 przypadkach mamy wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy, więc coś jest chyba na rzeczy – te podmioty same wiedzą, że tych warunków albo nie spełniały albo nie spełniają teraz. Bo spełnianie warunków obowiązuje przez cały okres obowiązywania, nie tylko z chwilą wpisu, ale zgodnie z przepisami ustawy o przeciwdziałaniu praniu pieniędzy podmiot prowadzący taką działalność, osoby kierujące muszą posiadać odpowiednią wiedzę. Więc taka „sprzedaż” spółki na rynku za te 30 tys. euro, ona tak de facto nic nie daje, ponieważ osoby, które zakupią, czyli staną się udziałowcami, również muszą spełniać te warunki.
To chyba tyle. Jeżeli są jakieś pytania, to proszę bardzo. Aha, jeszcze może, jeżeli chodzi o te 176 podmiotów. Wskutek analiz Departamentu Informacji Finansowych, wspólnie z dyrektorem izby administracji skarbowej, wytypowaliśmy na początku 10 takich podmiotów. Przeprowadziliśmy kontrolę w 10 podmiotach. Na 10, 9 nie spełniało warunków, czyli 90%. Obecnie prowadzimy 36 kontroli, z tego z 26 mamy 21 warunków niespełnionych, czyli ponad 80%. Dziękuję bardzo.
Przewodnicząca poseł Krystyna Skowrońska (KO):
Dziękuję bardzo.
Teraz strona społeczna. Pierwsza zgłaszała się pani Agnieszka Wachnicka, Związek Banków Polskich. I potem tutaj.
Wiceprezes Związku Banków Polskich Agnieszka Wachnicka:
Dzień dobry.
Pani przewodnicząca, panie ministrze, szanowni państwo, spotykamy się dzisiaj w sprawie ustawy, która jest niezwykle istotna, z kilku względów, i która w naszej ocenie powinna być uchwalona również w trybie pilnym. Pomimo tego, że, jak wskazał pan minister, rozporządzenie MiCA jest rozporządzeniem unijnym, które obowiązuje wprost, to jednak bez przepisów krajowych, które, po pierwsze, wyznaczą właściwe organy, ustalą zasady i ramy nadzoru, te przepisy nie mogą być skutecznie wykonywane. Brak tak naprawdę tej ustawy tworzy system i stan niepewności regulacyjnej, niestety również negatywnie wpływając na konkurencyjność rynku kryptoaktywów w Polsce, ale również – ja tutaj też mogę potwierdzić to, o czym mówił przed chwilą przedmówca – rynek kryptoaktywów jest rynkiem, na którym niestety dochodzi do wielu oszustw na niekorzyść klientów, bardzo często sektora bankowego.
Mówię to też jako przedstawicielka instytucji prowadzącej FinCERT, Bankowe Centrum Cyberbezpieczeństwa, które na bieżąco współpracuje z organami ścigania i zajmuje się przeciwdziałaniem, prewencją, ale też wykrywaniem tego typu zagrożeń. To jest niestety bardzo poważne zjawisko i ogromne wyzwanie. Z całą pewnością potrzebujemy skutecznego nadzoru nad rynkiem kryptoaktywów, żeby móc lepiej kontrolować ten obszar i żeby skuteczniej przeciwdziałać nieprawidłowościom, które dzisiaj mamy na tym rynku.
Dlatego my tutaj absolutnie popieramy ten projekt, przychylamy się do propozycji, które zaproponowało Ministerstwo Finansów. Uważamy, że to, po pierwsze, zapewnia równe warunki konkurowania dla wszystkich podmiotów, które chcą świadczyć podobne usługi. To dotyczy oczywiście również ponoszenia kosztów nadzoru – uważamy, że wszystkie podmioty, które są poddane nadzorowi, w ten sam sposób powinny partycypować w jego kosztach. Natomiast uważamy jednocześnie – i tutaj pozwoliliśmy sobie zgłosić kilka drobnych poprawek – pomimo tego, że pan minister był łaskaw powiedzieć, że ustawa nie dotyka obszarów podatkowych tudzież dotyka w bardzo wąskim zakresie, to jednak uważamy, że doregulowanie tego rynku i doprecyzowanie również pewnych kwestii podatkowych będzie warunkiem tego, żeby ten rynek rozwijał się w Polsce, to znaczy, żeby polscy przedsiębiorcy nie byli dyskryminowani względem przedsiębiorców zagranicznych.
Nie wiem, czy to jest moment, żeby zgłaszać uwagi szczegółowe, pani przewodnicząca. Jeśli tak, to jesteśmy do dyspozycji. Jeśli pani przewodnicząca preferuje inny tryb, to będziemy przedkładać te uwagi również w innym trybie.
Przewodnicząca poseł Krystyna Skowrońska (KO):
Pani prezes, może uwagę ogólną dotyczącą tej nierówności podmiotów krajowych i zagranicznych w zakresie podatkowym, co pani sugeruje.
Wiceprezes ZBP Agnieszka Wachnicka:
To ja poproszę pana mecenasa, żeby tutaj doprecyzował.
Prawnik specjalizujący się w doradztwie regulacyjnym dla sektora technologicznego i finansowego, associate w Osborne Clarke – Poland Kamil Prokopowicz:
Szanowni państwo, zachowując ten kierunek popierania ustawy ze zgłoszeniem trzech postulowanych zmian, przede wszystkim chcielibyśmy zauważyć, że projektodawca proponuje zmianę definicji waluty wirtualnej w ustawach o podatku dochodowym odpowiednio dla osób fizycznych i osób prawnych. Obecnie ta definicja odnosi się do definicji z ustawy o AML – ustawy o przeciwdziałaniu praniu pieniędzy i finansowaniu terroryzmu. Ta definicja jest jednocześnie uchylana przez projektowaną ustawę.
Jeżeli chodzi o nową definicję, to projektodawca stanowi o tym, że walutą wirtualną będzie cyfrowe odzwierciedlenie wartości, m.in. z wyłączeniem pieniądza elektronicznego z ustawy o usługach płatniczych, z wyjątkiem EMT – tokenów pieniądza elektronicznego – pod warunkiem, że podatnik nie kwalifikuje takiego tokena jako pieniądz elektroniczny z ustawy o usługach płatniczych. W naszej ocenie wadą tej regulacji jest to, że, po pierwsze, zgodnie z nową definicją będą mogły funkcjonować w dwóch różnych reżimach podatkowych, po drugie, że powstaną wątpliwości prawne pod względem tego, czy jako waluty wirtualne można kwalifikować inne kryptoaktywa niebędące właśnie EMT.
Jeżeli chodzi o regulacje MiCA, to prawodawca unijny zrezygnował z posługiwania się właśnie pojęciem waluty wirtualnej i zastąpił je pojęciem kryptoaktywów. Tym samym chcielibyśmy postulować, żeby definicja odnosząca się do… Zawarta w ustawach podatkowych PIT i CIT odnosiła się właśnie do kryptoaktywa w ogólności, a nie do waluty wirtualnej, gdyż to pojęcie będzie trudne do dalszego zdefiniowania.
Drugi postulat Związku Banków Polskich odnosi się do tego, że projektodawca proponuje rozszerzenie zakresu czynności bankowych uregulowanych w art. 5 ustawy – Prawo bankowe. I tutaj dodano to, że czynnościami prawa bankowego będzie również emisja tokenów EMT i tokenów ART – powiązanych z aktywami. Również uregulowano to, że czynnością taką będzie świadczenie usług w zakresie kryptoaktywów przez tzw. CASP, czyli w tym wypadku instytucje kredytowe. Tym, czego naszym zdaniem tutaj zabrakło, jest uregulowanie, że czynnością prawa bankowego jest również emisja innych kryptoaktywów niebędących EMT i ART. W tym zakresie jest to w naszej ocenie pewne niedopatrzenie, które należałoby uzupełnić.
I trzeci postulat, odnoszący się również do kwestii podatkowych, dotyczy tego, że w obecnym reżimie prawa podatkowego, jeżeli dochodzi do emisji kryptoaktywów, to podatek dochodowy jest płacony od emitenta, obowiązek podatkowy powstaje już w momencie emisji. Tutaj proponowalibyśmy odsunięcie obowiązku podatkowego do czasu odkupu kryptoaktywa od emitenta przez nabywcę. To by była regulacja analogiczna do tej, jaka obecnie istnieje w przypadku emisji papierów wartościowych. Poza wskazanymi trzema postulatami nie składamy na ten moment żadnych dalszych uwag do projektu.
Przewodnicząca poseł Krystyna Skowrońska (KO):
Dziękuję bardzo.
Poprosił pan, ale poprosimy o przedstawienie się do protokołu.
Prezes Fundacji FinTech Poland Piotr Brewiński:
Szanowna pani przewodnicząca, szanowna Komisjo…
Przewodnicząca poseł Krystyna Skowrońska (KO):
Imię i nazwisko, firma.
Prezes Fundacji FinTech Poland Piotr Brewiński:
Piotr Brewiński, prezes Zarządu Fundacji FinTech Poland.
Szanowni państwo, bardzo uprzejmie dziękuję za możliwość zaprezentowania stanowiska. Przychylając się do wypowiedzi pani prezes Wachnickiej – to rzeczywiście bardzo istotna, w szczególności z punktu widzenia społecznego, regulacja, spodziewana przez rynek finansowy. Już blisko 4 mln Polek i Polaków jest związanych z inwestycjami w kryptoaktywa. Szacunkowa wartość tych inwestycji na przełomie ostatnich lat to blisko 72 mld zł, a więc mówimy już o potężnej części rynku finansowego, który w tej chwili nie jest uregulowany.
Z naszego punktu widzenia wszyscy ci obywatele wymagają opieki ze strony państwa, jeśli chodzi o kontrolę tego, co się dzieje ze środkami zainwestowanymi przez te osoby. Większość tych środków została zainwestowana bezpośrednio w podmioty, które nie prowadzą działalności na terytorium Polski, co skutkuje tym, że te aktywa umniejszają sumę aktywów sektora bankowego, w szczególności w Polsce. Spodziewamy się w najbliższych dwóch–trzech latach wzrostu tego rynku co najmniej o 60%, co będzie dalej pogłębiało odpływ kapitałów z polskiego sektora finansowego, obniżając zdolność tego sektora do finansowania rozwoju gospodarki.
Z naszej strony projekt rzeczywiście był szeroko konsultowany z sektorem innowacji finansowej, z przedstawicielami dostawców kryptoaktywów. Ja w tym miejscu chciałbym też tylko zwrócić uwagę, że podmioty, które są aktywne na tym rynku albo aktywnie zaangażowane w chęć świadczenia usług, to nie tylko dostawcy w rozumieniu rejestru, o którym mówił tutaj przedstawiciel izby administracji skarbowej. Bardzo dużo podmiotów sektora bankowego z Polski szuka swoich możliwości biznesowych, bo po prostu tam są ich klienci. Jeśli klienci chcą inwestować w te środki i oczekują bezpieczeństwa, to takie bezpieczeństwo powinniśmy już zapewnić, także efektywnym nadzorem nad tym rynkiem. Stąd przyjęcie tej ustawy na pewno ma charakter krytyczny z punktu widzenia bezpieczeństwa uczestników rynku.
To, czego się obawiamy jako środowisko, to jest to, że z uwagi na przynajmniej część tych regulacji, która ma charakter może nie do końca konkurencyjny na poziomie europejskim, większość podmiotów wybierze jednak inną jurysdykcję do tego, żeby świadczyć usługi na paszporcie do Polski. Jednocześnie to nie poprawi poziomu bezpieczeństwa Polek i Polaków, którzy są zaangażowani w ten rynek, bo nie będą mieli skutecznych narzędzi ochrony państwa do ich inwestycji. Ewentualne relacje pomiędzy organami nadzoru nie są tak efektywne jak nadzór tutaj bezpośrednio.
To, jakie obszary chcielibyśmy wskazać – które były wielokrotnie podnoszone, ale w naszej ocenie mają kluczowe znaczenie dla szansy rozwoju tego rynku i ucywilizowania obrotu w Polsce – zacznę może od mechanizmu blokowania domen. To jest jedno z rozwiązań, które jest proponowane w projekcie ustawy. Ono nie znajduje odzwierciedlenia bezpośrednio, wprost w MiCA, a więc stanowi tutaj mechanizm dodatkowego zabezpieczenia i co do zasady rozumiemy…
Przewodnicząca poseł Krystyna Skowrońska (KO):
Czy to będzie takie jak zastrzeżenie?
Prezes Fundacji FinTech Poland Piotr Brewiński:
Nie, to nie będzie takie jak zastrzeżenie…
Przewodnicząca poseł Krystyna Skowrońska (KO):
Dobra.
Prezes Fundacji FinTech Poland Piotr Brewiński:
To jest regulacja idąca dalej. To nie jest lista ostrzeżeń publicznych. To jest uprawnienie idące dalej, możliwość zablokowania domeny i adresu IP przez Urząd Komisji Nadzoru Finansowego i przez Komisję. Tutaj rozumiemy taką potrzebę ochrony konsumentów, ale jednocześnie proponujemy – zgodnie zresztą z sugestią Rady Legislacyjnej, Ministerstwa Finansów – aby ten proces był dwuetapowy, czyli najpierw, żeby konsumenci, którzy są powiązani z podmiotem, który nie spełnia wymagań ustawowych, nie uzyskał zezwolenia albo narusza przepisy… By taka informacja została przekazana jako informacja publiczna i podmiot był wezwany do zaniechania naruszeń. To da konsumentom szansę na wycofanie środków z tego podmiotu. W momencie, kiedy zablokujemy od razu domenę i adres IP – w wielu przypadkach to jest jedyny kontakt tych konsumentów z podmiotem – nie będzie mechanizmu nawiązania kontaktu z podmiotem, który prowadzi dany portal, żeby odzyskać środki. Tak więc tutaj pozostawiamy do rozważenia, czy nie wprowadzić takiego mechanizmu dwuetapowości blokowania domen.
Drugi obszar, o który branża postuluje, wynika z upływu czasu i momentu, w którym jesteśmy już obecnie. Już na etapie przygotowania projektu projektodawca zaproponował skrócenie okresu przejściowego do czterech miesięcy, do dziewięciu – dla podmiotów, które aktualnie już prowadzą działalność. My proponujemy pozostawienie okresu maksymalnego rozumianego jako okres wynikający z rozporządzenia MiCA, a więc efektywnie będzie to okres sześciu miesięcy. On nie będzie dłuższy, bo MiCA nie pozwoli – bezpośrednio samo rozporządzenie – świadczyć usług podmiotom, które aktualnie to realizują, po 1 lipca 2026 r. w przypadku, kiedy nie uzyskają zezwolenia na kontynuację świadczenia tych usług.
Kolejny obszar, który w naszej ocenie wymaga także pogłębionej refleksji, dotyczy upoważnienia do wydawania rozporządzeń o charakterze technicznym czy regulującym funkcjonowanie tego rynku w zakresie, w jakim te rozporządzenia będą odnosiły się do upoważnienia, które MiCA przyznaje EBA – Europejskiemu Urzędowi Nadzoru Bankowego – i ESMA – Europejskiemu Urzędowi Nadzoru Giełd i Papierów Wartościowych – do wydania wytycznych na poziomie europejskim. Słusznie zostało wskazane, że MiCA dąży do ujednolicenia regulacji. To jest akt wysokiego ujednolicenia rynków europejskich.
Tutaj postulujemy refleksję, czy jednak utrzymanie jednolitych ram dla wymogów technicznych, dla wymogów w zakresie komunikacji, rozpatrywania reklamacji, które będą objęte wytycznymi wydanymi przez organy nadzoru europejskiego, powinno być dodatkowo regulowane na poziomie krajowym, de facto zmuszając podmioty krajowe do dostosowania się do dwóch reżimów prawnych w tym zakresie. A więc polskie podmioty również będą w sytuacji, w której będą musiały się dostosować do wymogów rozporządzenia, a jednocześnie stosować się do wymogów wytycznych wydanych przez ESMA i EBA – jeśli będą chciały świadczyć usługi na poziomie europejskim – natomiast podmioty spoza Polski nie będą się dostosowywały do wymogów krajowych. I to jest jedno z wyzwań, które dostrzegamy.
Widzimy takie obszary, gdzie rzeczywiście stanowisko ministerstwa jest słuszne, a więc określenie konkretnych ram funkcjonowania podmiotów, które będą miały bardziej sztywny charakter niż miękkie wytyczne nie o charakterze prawa obowiązującego. Natomiast liczymy na to, że tę refleksję uda się też przeprowadzić na poziomie posiedzenia Komisji.
Kolejny obszar to są opłaty nadzorcze. O tym już była mowa. Rzeczywiście my dostrzegamy tutaj wyzwanie, głównie na poziomie trochę komunikacyjnym, wynikającym z tego, że opłaty na poziomie ustawowym określane są jako poziom maksymalny, ale jednocześnie rynek nie jest w stanie w tej chwili oszacować ani wolumenów – ile podmiotów uzyska zezwolenie na poziomie krajowym – ani jakie będą efektywne koszty nadzoru. Dla przykładu, wskazując na koszty nadzoru w odniesieniu do emisji pieniądza elektronicznego w formie tokenów EMT, w momencie, gdyby jeden bank z Polski zdecydował się na wyemitowanie tych tokenów i ten wolumen osiągnie 8 mld zł – co nie jest niemożliwe: to jest wolumen transakcyjny jednej z większych giełd kryptowalut jako token rozliczeniowy – kwota opłaty za nadzór to 40 mln zł z jednej dodatkowej działalności tego podmiotu. Tak więc te kwoty po prostu są astronomicznie duże w odniesieniu do części aktywów, które mogą być emitowane. Przy czym rentowność na takiej działalności nie przekroczy 2%, a więc jedna czwarta całej rentowności prowadzonej działalności może być kosztem nadzoru w tym zakresie. Tutaj też pewne rozwiązania…
Przewodnicząca poseł Krystyna Skowrońska (KO):
Chce pan powiedzieć, że tak ustalona opłata jest za wysoka?
Prezes Fundacji FinTech Poland Piotr Brewiński:
Z punktu widzenia konkurencyjności innych krajów, jeśli chodzi o…
Przewodnicząca poseł Krystyna Skowrońska (KO):
To znaczy pan…
Prezes Fundacji FinTech Poland Piotr Brewiński:
Opłaty, jest to wysoka opłata.
Przewodnicząca poseł Krystyna Skowrońska (KO):
I element opłaty za tokeny będzie przeszkodą do umieszczania, prowadzenia działalności w kraju, tak że może być…
Prezes Fundacji FinTech Poland Piotr Brewiński:
Pani przewodnicząca, przychylając się też do postulatów Związku Banków Polskich w zakresie modelu opodatkowania części tokenów, jeśli przełożymy to na efektywny model opodatkowania działalności w praktyce, to w momencie, kiedy fundusz inwestycyjny chciałby wyemitować tokeny ART i w ten sposób finansować swoją działalność, to z jednej strony będzie musiał od razu z góry zapłacić 19% podatku od emisji i jednocześnie…
Przewodnicząca poseł Krystyna Skowrońska (KO):
Jak państwo liczyli wartość jednego tokena?
Prezes Fundacji FinTech Poland Piotr Brewiński:
Wartość tokena…
Przewodnicząca poseł Krystyna Skowrońska (KO):
Jaka jest dzisiaj na rynku cena jednego tokena?
Prezes Fundacji FinTech Poland Piotr Brewiński:
Pani przewodnicząca, cena tokena może być bardzo różna, w zależności od aktywa, które reprezentuje. Ona może być od 1 zł do 100 tys. dolarów za jeden token, wiec tutaj bardzo ciężko jest to odnieść. Natomiast chodzi o efektywność.
Jednocześnie MiCA nakłada na emitentów obowiązek utrzymywania rezerwy obowiązkowej, pokrywającej 100% wyemitowanych tokenów. Tak więc jeśli emituję tokeny za 100 tys. zł i muszę od razu zapłacić 19%, to nie mam nawet środków na to, żeby pokryć rezerwę obowiązkową, wynikającą z MiCA, która przymusza podmiot do utrzymywania salda 1:1, kwoty do wykupu, umożliwiającego wykup wszystkich tokenów na żądanie użytkowników. Jest to więc wyzwanie o skali praktycznej.
I ostatni punkt to są oczywiście… Tutaj w pełni przychylamy się do tego, aby pochylić się nad kwestiami podatkowymi – to, co wskazałem. Również kwestie neutralności podatkowej, wymiany tokenów pomiędzy sobą. Rynek w praktyce funkcjonuje tak, że inwestycje w kryptoaktywa bardzo często oparte są o pośrednią inwestycję w tzw. stablecoiny, a więc aktywa o charakterze stałym, których wartość nie jest zmienna – coś jak pieniądz elektroniczny. W tej chwili kwestia podatkowa wygląda tak, że każda wymiana pomiędzy tokenami jest traktowana jako sprzedaż, która podlega opodatkowaniu, a więc nie ma możliwości neutralności podatkowej nabywania tokenów w oparciu o stablecoiny. Oczywiście w praktyce rynek na całym świecie tak funkcjonuje, natomiast w tej chwili bez zaadresowania tego zagadnienia, po prostu ten rynek w Polsce nie powstanie. Dziękuję bardzo.
Przewodnicząca poseł Krystyna Skowrońska (KO):
Ja zadam panu tylko jeszcze jedno pytanie: czy państwo te wszystkie argumenty, o których powiedział pan dzisiaj, przedstawiali w uzgodnieniach? I tylko tak czy nie?
Prezes Fundacji FinTech Poland Piotr Brewiński:
Przedstawialiśmy, i tutaj wydaje się, że…
Przewodnicząca poseł Krystyna Skowrońska (KO):
I te rodzaje ryzyka, o których państwo mówicie, dotyczące ryzyka podatkowego i tego typu, nie były uwzględnione w ustawie. OK.
Prezes Fundacji FinTech Poland Piotr Brewiński:
Pani przewodnicząca, przedstawialiśmy, i tutaj…
Przewodnicząca poseł Krystyna Skowrońska (KO):
Jeszcze jedno. Ile państwo zrzeszacie podmiotów? Bo żebyśmy wiedzieli, w jakiej…
Prezes Fundacji FinTech Poland Piotr Brewiński:
W tej chwili zrzeszamy 150 podmiotów, od największych instytucji finansowych w Polsce, banków, po międzynarodowe instytucje finansowe, w tym dostawców kryptoaktywów i giełdy, również największe na świecie.
Przewodnicząca poseł Krystyna Skowrońska (KO):
Dziękuję.
Poprosił o głos pan Marcin Czugan. Ponieważ już wcześniej zrobiliśmy jedną ustawę z panem prezesem, to się znamy. Prezes Związku Przedsiębiorstw Finansowych w Polsce.
Prezes zarządu Związku Przedsiębiorstw Finansowych w Polsce Marcin Czugan:
Bardzo uprzejmie dziękuję. Marcin Czugan, ZPF. Bardzo serdecznie dziękuję, pani przewodnicząca.
Szanowny panie ministrze, szanowna Komisjo Nadzoru Finansowego, panie i panowie posłowie. Ja chciałbym może nawet nie tyle zmienić temat, co powiedzieć nie o samym wdrożeniu rozporządzenia MiCA, ale o elemencie projektu ustawy, o rynku kryptoaktywów, czyli o zmianach w zakresie prawa dewizowego, dotyczącego tzw. internetowych kantorów walutowych, czyli podmiotów świadczących usługę bezgotówkowej wymiany walut. Przepisy te zostały niejako doklejone do projektu ustawy o rynku kryptoaktywów, chociaż z kryptoaktywami za wiele wspólnego nie mają. Projekt proponuje, ażeby działalność w zakresie bezgotówkowej wymiany walut mogli prowadzić dostawcy usług płatniczych. W praktyce, tak jak pan minister bardzo słusznie zauważył, są to bądź krajowe instytucje płatnicze bądź małe instytucje płatnicze, w oparciu, rzecz jasna, o rachunki płatnicze.
Uzyskanie zezwolenia na bycie krajową instytucją płatniczą (KIP) trwa dość długo w naszej rzeczywistości legislacyjnej, przy czym nie jest to w żaden sposób kwestia jakiejkolwiek opieszałości Komisji Nadzoru Finansowego, tylko warunki uzyskania licencji i zezwolenia KIP są dość surowe. Te wymagania reglamentacyjne są wyśrubowane, więc tyle to po prostu trwa. A dla takiego kantoru internetowego alternatywą pozostaje więc działalność jako mała instytucja płatnicza.
Problem polega na tym, że małe instytucje płatnicze z kolei posiadają ograniczenie w postaci możliwości przechowywania środków pieniężnych użytkowników do 2 tys. euro, co wynika z art. 117 ustawy o usługach płatniczych. To w praktyce, szanowni państwo, oznacza niemożność prowadzenia działania przez taki kantor, bo większość transakcji odbywa się oczywiście powyżej tej kwoty. To, co chcę podkreślić, żeby wybrzmiało bardzo głośno tutaj, na Komisji, to to, że branża kantorów internetowych, która jest zrzeszona w naszej organizacji, w żaden sposób nie odżegnuje się od potrzeby regulacji. My rozumiemy doskonale przyczyny, dla których ustawodawca zajął się tym obszarem.
Prosiliśmy o odbycie tej dyskusji odrębnie od samego projektu ustawy o rynku kryptoaktywów, czyli stworzenia po prostu regulacji dedykowanej temu rynkowi. Wydaje się, że to byłoby najlepsze rozwiązanie, pewnie i dla uczestników rynku i też, myślę, dla projektodawcy, który całą tę konstrukcję mógłby zaprojektować od początku. Skoro to jest praktycznie niemożliwe, bo, jak rozumiem, jesteśmy w trakcie, w ramach pierwszego czytania, prawo dewizowe znajduje się w ramach projektu ustawy o rynku kryptoaktywów, to zaproponowaliśmy nieco krótszą ścieżkę legislacyjną – stworzenia w tej ustawie tzw. bezpiecznych rachunków kantorowych dedykowanych tej działalności i odejście od rachunków płatniczych. I rozumiemy, że jest to zmiana podejścia systemowego, tyle że dzisiejszy projekt jest taką samą zmianą, więc wydaje się, że jest przestrzeń do dyskusji.
Na koniec chciałbym jeszcze zwrócić uwagę na jeden zasadniczy fakt. Jeżeli ustawodawca uzna, że należy projekt procedować w takim kształcie, w jakim został przygotowany, to prosimy o rozważenie możliwości wyłączenia limitu przechowywania środków pieniężnych w wysokości 2 tys. euro do małej instytucji płatniczej, która świadczy usługi bezgotówkowej wymiany walut, ponieważ bez tej zmiany de facto działalność kantorów internetowych, które nie posiadają jeszcze licencji krajowej instytucji płatniczej, będzie niemożliwa i tym samym to, co było osiągnięciem tego rynku, a więc duża konkurencja, niższe ceny, przestaną istnieć. Co ciekawe, ten limit 2 tys. euro nie będzie obowiązywał stacjonarnych kantorów internetowych, w związku z czym wydaje się, że z logicznego punktu widzenia chyba łatwiej byłoby zlikwidować działalność kantoru online i założyć działalność kantoru offline, ale chyba też nam nie o to chodzi.
Ja bardzo dziękuję. Oczywiście my jesteśmy do dyspozycji. I też uzupełniając, może takie pytanie by padło z ust pani przewodniczącej, a jak nie, to ja je zadam i sam sobie odpowiem. Te przepisy były konsultowane, konsultowaliśmy je z Ministerstwem Finansów. Ministerstwo Finansów nas słuchało, ale nie przyjęło naszych uwag, to też mówię wprost, przy czym nie wiem, czy moja konstatacja jest właściwa, ale nieprzyjęcie uwag także trochę wynikało z tempa prac nad samym wdrożeniem MiCA, która jest potrzebną regulacją i tego absolutnie nie można zanegować. Zatem to są nasze uwagi. Bardzo uprzejmie dziękuję.
Przewodnicząca poseł Krystyna Skowrońska (KO):
Dziękuję bardzo. W tym przypadku ja chciałam dopytać się pana prezesa: ile tego rynku w tej sytuacji będzie dotyczyło to rozwiązanie – zmiana przepisów prawa dewizowego dotyczących kantorów…
Prezes zarządu ZPF Marcin Czugan:
Ponieważ ten rynek jest…
Przewodnicząca poseł Krystyna Skowrońska (KO):
I ilu nowych podmiotów? Czy wszystkie będą się starać o zezwolenie krajowej izby płatniczej?
Prezes zarządu ZPF Marcin Czugan:
My policzyliśmy – oczywiście to nie jest jakieś empiryczne liczenie, dlatego że zbieraliśmy informację z rynku – że taką działalnością trudni się około 4 tys. przedsiębiorstw, przy czym oczywiście nie wszyscy będą się starać o licencję… O reglamentację w postaci małej instytucji płatniczej i zezwolenie w postaci krajowej instytucji płatniczej, to jest absolutnie niemożliwe, choćby ze względów bariery kosztowej itd. Tak że tak to oszacowaliśmy. Z chęcią zderzymy też to…
Przewodnicząca poseł Krystyna Skowrońska (KO):
I jeszcze ostatnie, limit przechowywania wartości dewizowych. Od którego roku jest to 2 tys. euro?
Prezes zarządu ZPF Marcin Czugan:
To jest wdrożenie dyrektywy PSD2, więc jest to regulacja unijna…
Przewodnicząca poseł Krystyna Skowrońska (KO):
Aha, cały czas.
Prezes zarządu ZPF Marcin Czugan:
Tyle że – przepraszam, jeszcze tylko dodam jedno zdanie – same kantory internetowe nie podpadają pod PSD2, w związku z czym teraz włączenie w reżim PSD2 i twierdzenie, że tam to jest regulacja unijna, troszeczkę systemowo byłoby niespójne. To tylko taka moja uwaga. Dziękuję uprzejmie.
Przewodnicząca poseł Krystyna Skowrońska (KO):
Dziękuję bardzo.
Czy ktoś z państwa?
Bardzo proszę, i proszę się przedstawić.
Prezes Fundacji Rozwoju Aktywów Cyfrowych Paweł Łaskarzewski:
Dzień dobry państwu. Paweł Łaskarzewski, prezes Fundacji Rozwoju Aktywów Cyfrowych oraz przedstawiciel inicjatywy SprawdzaMY w zakresie krypto i blockchain.
Ja bym chciał się tylko odnieść, bo z wieloma argumentami, które tutaj dzisiaj padły, zgadzam się, z częścią się nie zgadzam, natomiast najważniejszym elementem i istotą tej ustawy jest to, żeby ten rynek w Polsce w ogóle powstał. Tak więc zapisy, które w tej ustawie się pojawią, muszą być na tyle ciekawe i konkurencyjne względem zapisów w innych krajach europejskich, żeby firmy chciały tutaj ten biznes otwierać.
Chciałbym się odnieść do jednego zapisu, który z naszego doświadczenia, rozmów z całym rynkiem zrzeszonych członków, czy to w ramach inicjatywy SprawdzaMY, potwierdza się na każdym kroku, to jest opłata za nadzór, szczególnie dla emitentów tokenów – dla emitentów tokenów ART lub EMT, czyli popularnie zwanych stablecoinami. Opłata 0,5% dla emitentów jest dość sporym wyzwaniem i problemem, ponieważ powoduje, że w przypadku stablecoina, którego wartość powinna być równa wartości deponowanego kapitału… Załóżmy, że robimy stablecoina, którego emisja wynosi 100 mln zł, to wartość każdego tokena powinna być 1 zł. W przypadku opłaty 0,4% od emisji automatycznie 1 stablecoin wyemitowany traci 0,4% wartości, czyli nie spełnia wymogów stablecoina, co powoduje, że zabija to rynek w ogóle emisji stablecoina w Polsce i firmy, które mogłyby tego typu biznes tutaj przynieść, niestety pójdą do innych jurysdykcji za granicą i będą realizowały swoje zadania poprzez paszport europejski. To jest pierwszy element.
Drugi element i drugi przykład, ponieważ ja lubię się posługiwać bardzo konkretnymi liczbami i przykładami, jest to emisja tokenów ART, czyli tokenów tzw. asset-referenced tokens, tokeny, które są powiązane z aktywem pod spodem. Załóżmy, że mamy fundusz rynku pieniężnego, który tokenizuje aktywa w postaci obligacji skarbowych, tak jak robi to BlackRock choćby w Stanach Zjednoczonych na blockchainie. Emisja ta powoduje, po pierwsze, że klient, który dysponuje środki do takiego tokena, automatycznie – bo opłata oczywiście zostanie przerzucona na klienta na koniec dnia – jest 0,4% na minusie.
Załóżmy emisję na 100 mln euro. Klienci deponują 100 mln euro, na starcie klienci jeszcze nic nie zarobili, a już są 0,4% na minusie. I teraz, jeżeli mówimy o tokenizacji obligacji skarbowych, co jest bardzo dużym biznesem, bardzo popularnym biznesem i przynosi bardzo dużo kapitału dla Skarbu Państwa poprzez zakup papierów wartościowych, czyli obligacji Skarbu Państwa. Średnie oprocentowanie przy obecnych stopach procentowych – zazwyczaj to jest około 4–5% – to podmiot emitujący tego typu token jest w stanie pobrać maksymalną opłatę od osób, które ten kapitał deponują, na poziomie, zakładam 0,8%, ponieważ inaczej nie byłoby to opłacalne dla osób, które ten token zakupują lub deponują kapitał do tego typu instrumentu. To powoduje, że opłata 0,5% w pewnych przypadkach – a w tym konkretnym to jest duży biznes – byłaby w wysokości 50% zysku takiego przedsiębiorstwa. Jest to duży problem.
Nasza propozycja jest taka, żeby w przypadku emisji tokenów ART i EMT opłata regulacyjna była opłatą za zysk. Czyli jeżeli jesteśmy emitentem stablecoina takiej opłaty, to nasz zysk jako podmiotu to jest kupon od obligacji skarbowych. Mogą być też pewnie inne mechanizmy tych opłat, natomiast to powoduje, że każdy biznes, z którym rozmawialiśmy, a rozmawialiśmy z kilkudziesięcioma dużymi emitentami tego typu tokenów, nie otworzyłby biznesu w Polsce.
Przewodnicząca poseł Krystyna Skowrońska (KO):
Proszę powiedzieć, jaka jest opłata na innych rynkach.
Prezes Fundacji Rozwoju Aktywów Cyfrowych Paweł Łaskarzewski:
0,5%. Jeszcze raz.
Przewodnicząca poseł Krystyna Skowrońska (KO):
Na innych rynkach – za emisję tokena.
Prezes Fundacji Rozwoju Aktywów Cyfrowych Paweł Łaskarzewski:
Jest to opłata zazwyczaj scapowana do kilku, kilkunastu, kilkudziesięciu tysięcy euro…
Przewodnicząca poseł Krystyna Skowrońska (KO):
Ile ten CAP wynosi?
Prezes Fundacji Rozwoju Aktywów Cyfrowych Paweł Łaskarzewski:
W zależności od rynku. To…
Przewodnicząca poseł Krystyna Skowrońska (KO):
Na przykład? Poprosimy o udzielenie odpowiedzi, obojętne, kto jest dzisiaj uczestnikiem.
Prezes Fundacji FinTech Poland Piotr Brewiński:
Pani przewodnicząca, podam przykład Francji. Nie ma opłaty nadzorczej, jest tylko opłata za udzielenie zezwolenia. W ogóle podmioty nie płacą opłaty nadzorczej. I jeśli chodzi o rynek niemiecki, ta opłata jest wyrażona kwotowo, nie procentowo.
Przewodnicząca poseł Krystyna Skowrońska (KO):
OK. Proszę kontynuować.
Prezes Fundacji Rozwoju Aktywów Cyfrowych Paweł Łaskarzewski:
OK, to ja bym chciał tylko dołożyć, że opłata taka powoduje, że niezależnie od tego, jaka ona będzie, ale jak będzie wyrażona w procentach, to procent od zera to nadal będzie zero, więc i tak opłatę nadzorczą poniosą inne instytucje, w tym wypadku zazwyczaj rynek finansowy. Dziękuję bardzo.
Przewodnicząca poseł Krystyna Skowrońska (KO):
Proszę bardzo, jeszcze pan prezes chciał kontynuować. Bardzo proszę.
Prezes Fundacji FinTech Poland Piotr Brewiński:
Tak. Pani przewodnicząca, z naszego punktu widzenia optymalnym rozwiązaniem jest powiązanie opłaty nadzorczej z rzeczywistymi przychodami podmiotu, a więc tam, gdzie podmioty uzyskują przychody na poziomie prowizyjnym od transakcji, to ten przychód uzyskany w ramach prowizji pobieranej mógłby stanowić podstawę do obliczenia opłaty nadzorczej, bo on rzeczywiście świadczy o sile finansowej przedsiębiorstwa. Sama wartość obrotu i wartość emisji, chociażby pieniądza EMT, jeszcze nie świadczy o tym, czy podmiot w ogóle na tym rynku cokolwiek zarobi. Dopiero przychody, jakie uzyska z tego tytułu, mogłyby być podstawą…
Przewodnicząca poseł Krystyna Skowrońska (KO):
Zdajemy sobie sprawę, że do końca roku państwo jesteście bez opłaty, to jest pierwsze, tak że… Jeżeli mówimy o opłatach, za chwileczkę zapytam – to jest takie otwarte pytanie, bo podnosicie państwo w tym zakresie sprawę tokenów i sprawę nadzoru – potem poprosimy pana ministra o udzielenie krótkiej odpowiedzi, żeby mógł się przygotować ewentualnie do uwag i wniosków, które państwo macie.
Cieszę się bardzo, bo uczestniczy w tym dzisiejszym posiedzeniu pan poseł Adam Gomoła. Pan poseł poprosił o głos. Bardzo proszę.
Poseł Adam Gomoła (niez.) – spoza składu podkomisji:
Dziękuję bardzo, pani przewodnicząca, za możliwość goszczenia na podkomisji.
Przewodnicząca poseł Krystyna Skowrońska (KO):
Ależ jasne.
Poseł Adam Gomoła (niez.) – spoza składu podkomisji:
Szybko, bo wiem, że dyskusja mogłaby ciągnąć się tutaj tak naprawdę jeszcze bardzo długo, odniosę się do tych najważniejszych rzeczy. Przede wszystkim, szanowni państwo, kryterium, które zostało przyjęte przy podstawie obliczenia opłat, tutaj zaproponowane przez KNF, przez ministerstwo – przychody. Ja rozumiem podejście organu nadzoru, który zmaga się z nowym dla siebie wyzwaniem, być może bardzo ryzykownym, natomiast nie rozumiem tego, aby wyznaczać takie kryterium wyznaczania opłat w zupełnym oderwaniu od rentowności biznesu prowadzonego w Polsce. Usłyszałem, że to musi być uzależnione od udziału w rynku. Dobrze wiemy o tym, że inne instytucje finansowe mają inną podstawę, chociażby kapitał własny przedsiębiorstwa…
Przewodnicząca poseł Krystyna Skowrońska (KO):
Nie. Aktywa.
Poseł Adam Gomoła (niez.) – spoza składu podkomisji:
Czy aktywa, tak? Ale w każdym razie na pewno referuje to do dużo bardziej stabilnych wskaźników niż przychody, więc… To samo tyczy się opłat od emisji, które, powiedzmy sobie wprost, jeżeli są utrzymane na takim poziomie jak obecnie, to te opłaty liczone w kilkunastu lub dziesięciu milionach euro, bo być może takie emisje będą, to jest tak naprawdę zapewnienie sobie, że już nigdy do żadnej emisji tokenów w Polsce po wejściu tych przepisów w życie nie dojdzie.
Pytanie też do ministerstwa: czy było rozważane wyłączenie z VAT, jeżeli chodzi o obrót kryptoaktywów? Bo pan minister powiedział, że tutaj nie dotykacie materii podatkowej. To tak nie do końca jest precyzyjne, bo chociażby wskazuję na art. 138, i tutaj pojawiło się takie wskazanie, aby de facto… Uregulowanie stanu faktycznego, czyli tego, że przy operacjach krypto nie uwzględnia się podatku od umów cywilnoprawnych. To samo jest, jeżeli chodzi o podatek od wartości dodanej. Natomiast tutaj też przychylam się do postulatów branży, żeby to wyłączenie VAT także pojawiło się obok, być może w artykule, który byłby adekwatny… Analogiczny do art. 138.
Wysokość przyjętych stawek opłat. Tutaj mam pytanie do KNF: na jakiej podstawie państwo wyliczali te stawki? Czy macie państwo jakiekolwiek prognozy, ile podmiotów będzie operowało, jakie będą te wnoszone opłaty i jakie koszty będą państwo ponosić? Bo przyznam szczerze, że tak często mówi się tutaj o niebezpieczeństwach, o zagrożeniach. Tak horrendalnie wysokie stawki, mówiąc wprost, na tle innych krajów unijnych, dają mi trochę takie przeświadczenie, jakby to nie KNF prowadził nadzór, ale jakieś Centralne Biuro Śledcze Policji albo Agencja Bezpieczeństwa Wewnętrznego. Tak że to na pewno budzi moje duże zaniepokojenie.
Moment powstania przychodu. Nie będę tego powtarzał. Mogę tylko podbić ten postulat zgłaszany przez Związek Banków Polskich, aby wzorem innych instytucji finansowych on także był, żeby on zachodził w momencie faktycznego zwrotu. Można też… Przepraszam, tutaj się…
Aha, kolejny punkt. Skąd wynika półtoraroczne opóźnienie? I tutaj mam pytanie do pana ministra: czy w momencie wejścia do resortu zastaliście jakiekolwiek prace nad implementacją MiCA? Bo, jak dobrze wiemy, ona już tak naprawdę od początków 2024 r. powinna obowiązywać w Polsce. Czy jakiekolwiek prace były, czy musieliście to wszystko, że tak powiem, robić od podstaw?
O emisji już powiedziałem. Gold-plating. Panie ministrze, ja myślę, że większość postulatów, które są tutaj zgłaszane od branży, nie dotyczy tego, żeby dodawać coś do tego, co zaproponowano w MiCA, ale żeby łagodzić interpretację, jaką państwo wybraliście w formie tej ustawy i de facto łagodzić skutki. Myślę, że te postulaty to właśnie łagodzenie gold-platingu, a nie gold-plating sam w sobie.
I chcę też państwa poinformować, że został utworzony już zespół do spraw rynku… Parlamentarny Zespół ds. Kryptoaktywów i Technologii Blockchain, gdzie chcemy pracować nad poprawieniem tej ustawy, ale także generalnie nad zapewnieniem takich warunków prawnych w Polsce, aby umożliwić rozwój tej branży, która jeszcze jest nieuregulowana, a tak naprawdę już dotyka bardzo wielu ludzi w tym momencie – blisko 4 mln użytkowników, którzy się zetknęli z kryptoaktywami. Serdecznie zapraszam wszystkie zainteresowane strony do współpracy w ramach tego zespołu, który będę miał przyjemność tworzyć.
I jak najbardziej dziękuję panu prezesowi FinTech za zaadresowanie tej dwuetapowości blokady. To jest na pewno bardzo ważny postulat, który powinien zostać uwzględniony. To samo, jeżeli chodzi o stablecoiny, bo, umówmy się, że jeżeli chodzi o stablecoiny, to przez oparcie ich wartości na tych, tak to nazwę, tradycyjnych aktywach, ryzyko wynikające z niestabilności jest dużo, dużo niższe, więc i opłata dla nadzoru finansowego w moim odczuciu…
Przewodnicząca poseł Krystyna Skowrońska (KO):
Nie, nie, nie.
Poseł Adam Gomoła (niez.) – spoza składu podkomisji:
W moim odczuciu – myślę, pani przewodnicząca, że jednak tak – powinna być także w inny sposób tutaj naliczana. To tak pokrótce. Oczywiście moje uwagi będą też odzwierciedlone w stosownych poprawkach, które będą składane do tego projektu ustawy, natomiast bardzo dziękuję za tę możliwość zabrania głosu w dyskusji.
Przewodnicząca poseł Krystyna Skowrońska (KO):
Dziękuję bardzo.
Dla mnie, panie ministrze, najważniejsze chyba były wskazane…
Pan prezes jeszcze? Proszę bardzo.
Prezes Fundacji Rozwoju Aktywów Cyfrowych Paweł Łaskarzewski:
Ja bym chciał zgłosić taką jedną uwagę na koniec, taką bardzo ogólną, à propos tego liczenia udziału w rynku poprzez udział danego przedsiębiorstwa w rynku. To jest dopiero powstający rynek, więc pierwsze przedsiębiorstwo, pierwsze podmioty zapłacą najwięcej, więc to jest pierwsza rzecz. A druga, to przykładanie szablonu dojrzałego rynku finansowego do nowych…
Przewodnicząca poseł Krystyna Skowrońska (KO):
Zaraz będę o tym mówiła. Zaraz będziemy o tym mówić. Myślę, że to…
Prezes Fundacji Rozwoju Aktywów Cyfrowych Paweł Łaskarzewski:
Dobrze.
Przewodnicząca poseł Krystyna Skowrońska (KO):
My na tym rynku i sprawa opłat za nadzór – zdecydowanie doskonale to rozumiemy i wiemy, jak to się przekłada.
Prezes Fundacji Rozwoju Aktywów Cyfrowych Paweł Łaskarzewski:
Moją intencją było, żeby zapadło nam w pamięć, że to jest młody rynek.
Przewodnicząca poseł Krystyna Skowrońska (KO):
Ale zaraz pan zobaczy, że zapadnie wam w pamięć.
Prezes Fundacji Rozwoju Aktywów Cyfrowych Paweł Łaskarzewski:
Dobrze. Dziękuję.
Przewodnicząca poseł Krystyna Skowrońska (KO):
Tak jak pan poseł Gomoła mówił o niektórych rozwiązaniach, tak i ja chcę podzielić wypowiedź na grupy tematów, i do ministra, i do nadzoru. Po pierwsze, opłata uzgodniona i zaproponowana przez Komisję Nadzoru Finansowego, przez UKNF, o której pani dyrektor mówiła. My rozumiemy, że wy do nadzoru nad tym rynkiem musicie się, państwo, przygotować – cała procedura. To rozumiemy. Ale poprosimy o zważenie dwóch elementów – bo w ustawie będziemy pisać o maksymalnej opłacie do nadzorcy dla poszczególnych nadzorowanych segmentów rynku – po pierwsze, jak wygląda kształtowanie się na innych rynkach i czy my chcemy… Bo jeśli będzie zaporowa cena za nadzór – to również do pana ministra – to podmioty nie pozostaną na tym rynku, tylko wyprowadzą się albo będą pracowały w innej jurysdykcji i będzie wszystko OK. Jeśli nam zależy na rozwoju i na bezpieczeństwie, na tych dwóch elementach, to należałoby zważyć – i to jest podniesiony element z głosów między innymi prezesa Fundacji Rozwoju Aktywów Cyfrowych i tutaj również pana prezesa – że to są dwa elementy: nadzór, bezpieczeństwo i cena za nadzór.
Druga rzecz. Myślę, że obserwacje ze strony izby skarbowej nam się przydadzą do całego tematu. Ale jeszcze inna rzecz mnie zawsze bulwersuje, przynajmniej przez bardzo wiele czasu, zmiana przepisów prawa dewizowego i sprawy kantorów. W tym zakresie, myślę, będziemy prosić o informację, jak wygląda na dzisiaj postępowanie wobec podmiotu, który okazał się niewypłacalny, i wiele osób ma z tego tytułu kłopot. Na rynku jest to zdecydowanie dużym obciążeniem.
Ale pytanie moje – przyznam, że nie znam odpowiedzi i akurat tej dyrektywy związanej z przechowywaniem wartości – czy i jak można rozwiązać sprawę przechowywanych wartości i tego limitu, który jest wskazany, o którym państwo mówili, 2 tys. euro. Na ile ten limit można podwyższyć w polskich przepisach, aby był on zgodny? Czy ten limit jest limitem maksymalnym, czy jest limitem jakimś takim dorozumianym, pokazującym, że nie mniej albo nie więcej? Jak to wygląda w zapisie?
Poprosilibyśmy też o kolejną rzecz, pokazanie, wskazanie: bezpieczne rachunki kantorowe. Jeżeli będą państwo… I myślę, panie ministrze, że… Ja wiem, że jeżeli robiliśmy któryś z przepisów w przeszłości, to nam się bardzo udało to, że środowisko mogło rozmawiać jeszcze z resortem. Tak aby resort mógł z państwem się skomunikować i – jeżeli uzna za słuszne podniesione uwagi – zmienić swoje stanowisko. Zmieniamy, jeżeli pojawiają się nowe argumenty. To byśmy chcieli. My rozumiemy, że mamy w tym zakresie wdrożyć dyrektywy MiCA i mamy określony termin. Chcemy związać się z bezpieczeństwem, ale i z nadzorem, który kosztuje. Jak na dzisiaj, również w tym zakresie, tę maksymalną kwotę wpisujemy do ustawy? Za nadzór. Jaka z tego tytułu będzie wysokość opłaty za nadzór? I żeby nam się nie wyprowadziły podmioty, które działają bez gwarancji.
Ale OK, mówimy o jakiejś rentowności, mówimy o rozwoju rynku, mówimy o zaobserwowaniu określonego wolumenu środków i rozwoju tego rynku w Polsce. Z drugiej strony rozumiemy, że ustawa ta ma dać mininadzór, również minimalizację ryzyka – te inwestycje są różne, ale zminimalizowanie, zmitygowanie tego ryzyka.
Czy jeszcze ktoś z państwa?
Bardzo proszę. I proszę się… To jest po części dalej Związek Banków Polskich? Dobra, to proszę bardzo. Od pani zaczynamy. I następnie poproszę kolejne osoby, które się zgłaszały.
Dyrektor ds. prawnych Izby Zarządzających Funduszami i Aktywami Beata Chmielewska:
Bardzo dziękuję. Beata Chmielewska, dyrektor ds. prawnych Izby Zarządzających Funduszami i Aktywami.
Pani przewodnicząca, szanowni państwo. W imieniu izby chcielibyśmy wyrazić kierunkowe poparcie dla projektu ustawy i dla dalszego jego procedowania. Przychylamy się do głosów, które tutaj padły ze strony różnych środowisk, że zachodzi pilna potrzeba uchwalenia tej ustawy ze względu na to, że służy ona wdrożeniu prawa unijnego, które już obowiązuje. Przychylamy się również do tego, aby wyznaczyć właściwy organ nadzoru w Polsce i aby tym organem była Komisja Nadzoru Finansowego.
Jest to szczególnie istotne, też z punktu widzenia towarzystw funduszy inwestycyjnych, które reprezentujemy, ponieważ są to podmioty nadzorowane przez Komisję Nadzoru Finansowego. Wyznaczenie tego organu organem właściwym pozwoliłoby polskim podmiotom nadzorowanym – na zasadzie szybkiej ścieżki, poprzez złożenie dokumentu informacyjnego – na rozpoczęcie działalności w zakresie świadczenia usług dotyczących kryptoaktywów zarówno na terenie Polski, jak i Unii Europejskiej, w oparciu o paszport. To wykreowałoby, mamy nadzieję, pewną przewagę konkurencyjną polskich podmiotów w stosunku do podmiotów zagranicznych, które też na tym polskim rynku będą działały. Oczywiście nie chcielibyśmy, aby uzyskana w ten sposób przewaga została zniwelowana przez nadmierną wysokość opłat. I tutaj pewnie w tym zakresie będziemy się jeszcze temu przyglądali.
Natomiast niewątpliwie projekt, o którym rozmawiamy, pozwoli, z jednej strony, na rozszerzanie przedmiotu działalności towarzystw funduszy inwestycyjnych o usługi w zakresie kryptoaktywów, a z drugiej strony pozwoli funduszom inwestycyjnym zamkniętym na dokonywanie lokat w tego rodzaju aktywa. Polska regulacja niewątpliwie przyczyni się do wzmocnienia ochrony inwestorów, czyli nabywców tych aktywów na rynku, co, jeżeli chodzi o rynek funduszy inwestycyjnych, jest absolutnym priorytetem.
Mając to na względzie prosimy o kontynuowanie tych prac i oczywiście będziemy też w kontakcie z resortem co do szczegółów.
Przewodnicząca poseł Krystyna Skowrońska (KO):
Pani dyrektor, pani głos, to tak jakbym… Mogę podpisać się obiema rękami. Myślę, że taka jest intencja Komisji, podkomisji, żeby taki był projekt i żebyśmy również byli konkurencyjni na tym rynku.
Dyrektor ds. prawnych IZFiA Beata Chmielewska:
Dziękujemy.
Przewodnicząca poseł Krystyna Skowrońska (KO):
Proszę bardzo, następni państwo.
Wicedyrektor Działu Partnerstw Strategicznych i Innowacji Giełdy Papierów Wartościowych Marcin Opoka:
Dzień dobry. Marcin Opoka, Giełda Papierów Wartościowych. Jestem wicedyrektorem Działu Partnerstw Strategicznych i Innowacji.
Pani przewodnicząca, szanowni państwo, z perspektywy tradycyjnej infrastruktury obrotu, jaką jest giełda, widzimy bardzo duży potencjał wykorzystania aktywów cyfrowych, ogólnie technologii blockchain, i opartych na niej modeli biznesowych, również przez tradycyjne instytucje infrastruktury rynku finansowego. I to dotyczy takich kwestii jak: tokenizacja aktywów, tokenizacja instrumentów finansowych czy prowadzenie obrotu bądź też rozrachunku i rozliczenia instrumentów finansowych w tej technologii. To jest z naszej perspektywy niemożliwe bez odpowiedniej infrastruktury prawnej.
Z tej perspektywy, podobnie jak pani dyrektor, popieramy możliwie jak najszybsze przyjęcie ram prawnych i dalsze procedowanie projektu. Zwracamy jednak uwagę na to, że o ile oczywiście MiCA czy ten projekt ustawy nie dotyczą wszystkich modeli biznesowych i kwestii, o których wspomniałem, o tyle aby one mogły być efektywnie prowadzone, to absolutnie kluczowe jest zapewnienie rozwiązań pozwalających na bezpieczne, efektywne i skuteczne prowadzenie rozliczenia pieniężnego czy też quasi-pieniężnego na blockchainie, do którego służą m.in. stablecoiny. Stąd kierunkowo również popieramy uwagi zgłaszane czy to przez pana prezesa Brewińskiego z FinTech Poland, czy panią prezes Wachnicką ze Związku Banków Polskich, dotyczące tego, aby przyjrzeć się kwestiom podatkowym i nadzorczym z tym związanym. Jako giełda oczywiście deklarujemy wsparcie w zakresie dalszych prac nad projektem.
Przewodnicząca poseł Krystyna Skowrońska (KO):
Kolejna osoba.
Dziękuję bardzo, panie dyrektorze. To był dyrektor Opoka Marcin, tak?
Wicedyrektor działu GPW Marcin Opoka:
Tak jest. Potwierdzam.
Ekspert w Polskiej Izbie Informatyki i Telekomunikacji Łukasz Puchała:
Dzień dobry. Nazywam się Łukasz Puchała. Jestem ekspertem Polskiej Izby Informatyki i Telekomunikacji.
Szanowna pani przewodnicząca i szanowna Komisjo, dziękuję za możliwość udziału w posiedzeniu i zabrania głosu. Ja chciałbym poruszyć taki bardzo szczegółowy aspekt, niemniej istotny z perspektywy przedsiębiorców telekomunikacyjnych, a w szczególności dostępu do Internetu, których zrzesza izba, mianowicie wspomniany już mechanizm blokowania domen. Przedsiębiorcy telekomunikacyjni, a w szczególności usługodawcy dostępu do internetu, zobligowani są na mocy projektowanej ustawy do blokowania domen wpisanych do rejestru prowadzonego przez Komisję Nadzoru Finansowego. Wymaga to, z jednej strony, prac po stronie Urzędu Komisji Nadzoru Finansowego w wyspecyfikowaniu i stworzeniu takiego rejestru, a z drugiej strony – po stronie przedsiębiorców telekomunikacyjnych w zakresie zintegrowania się z tym rejestrem.
Jest to rozwiązanie wzorowane na rozwiązaniu rejestru hazardowego, przewidzianego w ustawie o grach hazardowych, wprowadzonego przez Ministerstwo Finansów. I nasza uwaga zmierza do tego, że na podstawie doświadczeń, które mieliśmy przy integracji z rejestrem prowadzonym przez Ministerstwo Finansów, wynika, że niezbędny jest minimalny okres na to, aby wyspecyfikować interfejs API, zintegrować się z przedsiębiorcami telekomunikacyjnymi, przetestować rozwiązania, aby blokowanie nastąpiło w sposób płynny i nienadmiarowy.
W związku z powyższym wnioskujemy o to, aby w zakresie dostosowania się i wejścia w życie przepisów był zachowany trzymiesięczny okres vacatio legis. Aktualnie projekt przewiduje czternastodniowy okres. Taką uwagę zgłaszaliśmy na wcześniejszym etapie, sygnalizując to, natomiast po prostu terminy wejścia w życie ustawy były troszeczkę inaczej wtedy skonstruowane i termin trzymiesięczny był możliwy do zrealizowania. W tej chwili tak nie jest, jest czternastodniowy termin. Zatem złożyliśmy w zeszłym tygodniu na ręce Komisji projekt poprawki i prosimy o pochylenie się nad nim, i uwzględnienie w dalszych pracach. Dziękuję ślicznie.
Przewodnicząca poseł Krystyna Skowrońska (KO):
Prawie o wszystkich elementach sobie powiedzieliśmy. Ja jeszcze tylko o jedno zapytam. Mamy dyrektywę DORA o cyberbezpieczeństwie. Chciałabym zapytać: jak podmioty, które będą wchodziły – bo mówimy o pełnej regulacji – będą raportowały przygotowanie do DORA? Dyrektywa o cyberbezpieczeństwie. Jeżeli dzisiaj jesteście państwo w tym zakresie nieprzygotowani, to ja bardzo uprzejmie poproszę o udzielenie odpowiedzi następnym razem.
Pan chciał zabrać głos? Proszę.
Prezes Fundacji FinTech Poland Piotr Brewiński:
Pani przewodnicząca, te podmioty są objęte regulacją DORA, a więc będą zobowiązane do stosowania jej w swojej działalności.
Przewodnicząca poseł Krystyna Skowrońska (KO):
Ja zdaję sobie sprawę, że 17 stycznia DORA weszła do instytucji finansowych i tu będzie. I też chciałabym zapytać: kiedy będzie pierwszy czy z automatu… Jeżeli wejdzie przepis ustawy i jeżeli to będzie 14 dni, to dla mnie jest pytanie: w jaki sposób będzie to raportowane i jak podmioty są przygotowane do cyberbezpieczeństwa?
Jeszcze taki element, o którym nie rozmawialiśmy, o czym nie rozmawialiśmy. Bo jeżeli mówimy o API, to w tym zakresie ASI by musiało być też trochę inaczej potraktowane, i cała procedura. Tak że w tym zakresie będziemy mówili nie tylko o funkcjonowaniu, ale i bezpieczeństwie funkcjonowania. Może DORA sobie dzisiaj podarujemy. Jeżeli będzie gotowość do udzielenia odpowiedzi, to jak według państwa podmioty będą realizowały obowiązek w tym zakresie, jeżeli wejdzie przepis tej ustawy?
Proszę bardzo. Proszę się przedstawić.
Dyrektor Departamentu Dostępności, Analiz i Legislacji w Biurze Rzecznika Finansowego Michał Sas:
Szanowna pani przewodnicząca, szanowni państwo, Michał Sas, Biuro Rzecznika Finansowego.
Na wstępie myślę, że – tak jak przedmówcy – chcemy podkreślić, że jest to akt bardzo ważny, również z perspektywy konsumenckiej, ponieważ praktycznie cały rynek finansowy ma swoją ustawę o reklamacjach, ma swój organ ochrony prawa w zakresie klientów. Projekt ustawy stosującej MiCA również zawiera przepisy rozszerzające właściwość Rzecznika Finansowego…
Przewodnicząca poseł Krystyna Skowrońska (KO):
A jaką państwo będziecie mieć opłatę na rzecznika finansowego od nowej grupy? Bo robiłam ustawę o rzeczniku finansowym w 2015 r. i rozmawialiśmy, jak i ile rynek ma zapłacić na rzecznika finansowego.
Dyrektor departamentu w biurze RF Michał Sas:
Jasne.
Przewodnicząca poseł Krystyna Skowrońska (KO):
To ile? Proszę nam również opowiedzieć o tym, jak będziecie państwo sprawować nadzór i ile to będzie kosztowało.
Dyrektor departamentu w biurze RF Michał Sas:
Dobrze. Jak będziemy sprawować nadzór? Będziemy sprawować nadzór, tę naszą pomoc klientom rynku finansowego, w takim samym zakresie, jak to robimy wobec banków, wobec instytucji płatniczych, wobec instytucji pożyczkowych, domów maklerskich. Bo podmiot, świadcząc usługi w zakresie kryptoaktywów w dużej mierze, można powiedzieć, że to jest trochę bank, trochę instytucja płatnicza, trochę dom maklerski, a pewnie trochę jeszcze kilka innych podmiotów, więc w zakresie naszych uprawnień te uprawnienia są takie same jak wobec wszystkich innych podmiotów.
My w stosunku do tego dokumentu, który… Ja zaraz dojdę do tych poprawek, do tych opłat, tylko chciałbym jeszcze jedną rzecz podkreślić, my w odniesieniu do tego projektu, który jest, chcielibyśmy zgłosić trzy poprawki. Pierwsza to jest taka trochę porządkująca, ponieważ MiCA posługuje się pojęciem skargi, ustawa o rzeczniku posługuje się pojęciem reklamacji. Reklamacja w ustawie o rzeczniku ma swoje terminy, MiCA ma terminy dla skarg w zakresie podmiotów świadczących usługi w zakresie kryptoaktywów, więc trzeba byłoby to uporządkować, że jest to lex specialis wobec ustawy o rzeczniku. Być może trochę superfluum, ale tak, żeby się nie zagubić w zakresie tych wszystkich terminów. Dlatego chcielibyśmy zaproponować taki artykuł, który przesłaliśmy na pani ręce – dodanie art. 16a, który by mówił, że do rozpatrywania reklamacji na określone podmioty wskazane w MiCA stosuje się przepisy ustawy o rzeczniku. Tu już nie będę czytał, bo to dosyć długa poprawka, która do tego się sprowadza. To jest pierwsza rzecz.
Druga rzecz to jest pewne doprecyzowanie, ponieważ MiCA dodaje… To znaczy, ta ustawa stosująca MiCA dodaje dwa podmioty do katalogu tych podmiotów rynku finansowego, wobec których rzecznik jest właściwy, ale robi odesłanie do ustawy… Do rozporządzenia 2023, czyli 114, z czego można by wywnioskować, że rzecznik finansowy jest na przykład właściwy w sprawach sporów z cypryjskimi czy estońskimi podmiotami. Tutaj chcieliśmy doprecyzować, czyli to jest pkt 153, art. 2 pkt 1 lit. d i k. Tutaj chcielibyśmy dodać, że chodzi o podmioty, dla których właściwym organem w rozumieniu art. 93 ust. 1 rozporządzenia MiCA jest Komisja Nadzoru Finansowego. I to jest w odniesieniu do klientów i do podmiotów, czyli do podmiotów świadczących usługi kryptoaktywów i dla emitentów tokenów powiązanych z aktywami.
Teraz przechodzimy do opłat. Ponieważ ustawa stosująca w tym projekcie, który jest przed państwem, zawiera już opłatę na działalność rzecznika w zakresie podmiotów świadczących usługi… Dostawców usług w zakresie kryptoaktywów, i to jest 0,025% razy wartość przychodów z tytułu świadczenia usług w okresie poprzedzającym o dwa lata rok, za który opłata jest należna. Czyli zgodnie z logiką naliczania opłat u rzecznika finansowego te opłaty są opóźnione o dwa lata w stosunku do rozpoczęcia działalności. I to jest coś, co już jest. Natomiast coś, czego nie było, to są ci emitenci tokenów powiązanych z aktywami, ponieważ projekt zakładał, że oni będą podmiotami rynku finansowego, ale że nie będą ponosić żadnych składek na działalność rzecznika finansowego. I tutaj proponujemy stawkę 0,05% średniej arytmetycznej sumy zobowiązań finansowych z tytułu wyemitowanych tokenów, czyli to, co ma Komisja, tylko odpowiednio niższe.
I ostatnia poprawka, techniczna, czyli możliwość, żeby rzecznik finansowy mógł pozyskać od Komisji Nadzoru Finansowego informację o wartości ustalanej średniej arytmetycznej sumy zobowiązań finansowych z tytułu wyemitowanych tokenów powiązanych z aktywami. I to tyle. Bardzo dziękuję.
Przewodnicząca poseł Krystyna Skowrońska (KO):
Dziękuję bardzo. Jednak mówimy o opłatach, więc…
Ja rozumiem, że wszystkim udzieliłam głosu, jeśli ktoś z państwa chciał zabrać głos.
Pojawiły się różne elementy podniesione przez stronę społeczną. Ja mam wielką prośbę do uczestniczących organów nadzoru, czyli Komisji Nadzoru Finansowego… Urzędu Komisji Nadzoru Finansowego w tym zakresie – pani dyrektor, pani doskonale wie, jakie tam są wszystkie rodzaje ryzyka, i ile to kosztuje – abyście państwo zważyli w tym przypadku na wysokość opłat po wprowadzeniu. Do pana ministra, żeby był otwarty, aby rozmawiać – po przekazaniu ustawy do Sejmu – z rynkiem o podniesionych uwagach. Bardzo wiele spraw w przeszłości udało nam się po dyskusji potem skorygować w pracach podkomisji i wprowadzać poprawki, z czego, myślę, że wszyscy… I bezpieczeństwo było zachowane, ale i taka formuła efektywności funkcjonowała dla rynku.
Przedstawicieli giełdy… Wszystkich państwa ja sobie wypisałam, z Izby Zarządzających Funduszami i Aktywami i Giełdy Papierów Wartościowych. Wszystkich państwa sobie zapisałam, i wszystkie państwa uwagi ja sobie zapisałam. Cieszę się, że są legislatorzy, bo to jest trudna ustawa i po raz pierwszy się tym zajmujemy.
Mam taką prośbę do rządu i do państwa, aby na zasadzie współpracy przez cały jeszcze czas, do momentu przygotowania sprawozdania przez podkomisję, jeżeli pan minister w innych sprawach byłby… Byliście państwo bardzo otwarci na kontakt ze środowiskiem. Panie ministrze, państwo dyrektorzy towarzyszący ministrowi, namawiam do tego, żebyśmy w miarę w konsensusie… I żebyśmy jednej rzeczy nie utracili, bezpieczeństwa na rynku, OK, ale żebyśmy z tego rynku… Żeby te podmioty nie przeniosły swojej działalności, nie prowadziły transgranicznie. Bardzo by nam na tym zależało. Ryzyko, na ile nadzór będzie mitygował te rodzaje ryzyka, które mogą się pojawiać, i oglądać to, będziemy również wdzięczni.
Serdecznie chciałam państwa… O terminie kolejnego posiedzenia, gdzie będziemy rozpatrywali artykuł po artykule… Ale co najmniej 2 tygodnie – może pod 2 tygodniach – po tym dłuższym weekendzie sierpniowym dajemy sobie termin na wzajemną wymianę informacjami. Poprosimy, jeżeli państwo będziecie mieli uwagi – mówię do strony społecznej, ale i do wszystkich uczestników – o korespondencję na adres Komisji. We wrześniu, nie potrafię dzisiaj podać daty, bo ona jest nieustalona, będziemy mieli posiedzenie podkomisji, które będzie zajmowało się rozstrzyganiem poszczególnych przepisów i przygotowaniem sprawozdania dla Komisji Finansów Publicznych.
Chciałabym panu ministrowi, UKNF, wszystkim państwu uczestniczącym – i MF, i UKNF – i rzecznikowi finansowemu, izbie skarbowej, ale przede wszystkim stronie społecznej podziękować. Także panu posłowi Gomole za udział, bo jest spoza Komisji, legislatorom, bo będą mieli duży projekt do obrobienia. Chciałabym bardzo serdecznie podziękować sekretariatowi za łączność ze stroną społeczną, za komunikację.
Zamykam posiedzenie podkomisji.