Podkomisja stała do stała do monitorowania wykorzystania środków unijnych, obradująca pod przewodnictwem posła Sylwestra Tułajewa (PiS), przewodniczącego podkomisji, zrealizowała następujący porządek dzienny:

– rozpatrzenie projektu planu pracy podkomisji na II i III kwartał 2025 roku.

W posiedzeniu udział wziął pracownik Kancelarii Sejmu: Anna Woźniak – z sekretariatu Komisji w Biurze Komisji Sejmowych.

Przewodniczący poseł Sylwester Tułajew (PiS):
Dzień dobry państwu. Otwieram posiedzenie podkomisji stałej do monitorowania wykorzystania środków unijnych.

Dzisiejszy porządek obrad przewiduje rozpatrzenie projektu planu pracy podkomisji na drugi i trzeci kwartał 2025 roku. Chciałbym, abyśmy omówili kilka zagadnień w tych dwóch kwartałach. Chciałbym przedstawić swoje propozycje. Mam sześć takich, myślę, że dość obszernych punktów, które chciałbym, abyśmy w najbliższym czasie przeanalizowali.

Tytułem wstępu, rozpoczynając już ten punkt, chciałbym zaznaczyć, że do tej pory gościliśmy przedstawicieli Ministerstwa Funduszy i Polityki Regionalnej, gdzie omawialiśmy tak naprawdę bardzo szeroko Krajowy Plan Odbudowy i Zwiększania Odporności. Na kolejnych posiedzeniach gościliśmy przedstawicieli Ministerstwa Zdrowia i tutaj również omawialiśmy harmonogramy naborów konkursów na rok 2024. Analizowaliśmy ich stan realizacji. Gościliśmy także przedstawicieli Ministerstwa Infrastruktury i również rozmawialiśmy o harmonogramie naborów konkursów na rok 2025. Tutaj szeroko dyskutowaliśmy na temat zero- i niskoemisyjnym transporcie zbiorowym. Dyskusja niezwykle ciekawa. Jak wspomniałem, mam sześć zagadnień, które chciałbym, abyśmy przyjęli, i abyśmy realizowali je w drugim i trzecim kwartale. Jeżeli rozpiętość tych punktów spowoduje, że nie zdążymy, to pewnie część może i w czwartym.

Ale skupiamy się na tym drugim i trzecim kwartale. Przede wszystkim w punkcie pierwszym chciałbym, aby gościli na naszej podkomisji przedstawiciele z Ministerstwa Rozwoju i Technologii. Przypomnijmy, że Ministerstwo Rozwoju i Technologii odpowiada za 7 inwestycji o łącznej wartości ponad 1,4 mld euro, w tym 432 mln euro z budżetu państwa, a więc udział przedstawicieli ministerstwa na naszej podkomisji jest jak najbardziej wskazany. Chciałbym, aby właśnie jedno z posiedzeń dotyczyło tych zagadnień, w sposób szczególny naborów, które mają miejsce w chwili obecnej. To, co będzie działo się za chwilę, czyli nabór wniosków dotyczący wdrażania technologii i innowacji środowiskowych, to jakby jest jedno zagadnienie. Ale najbardziej, myślę, ciekawe są aktualne nabory realizowane przez Ministerstwo Rozwoju i Technologii. Myślę tutaj o wdrożeniu reformy planowania i zagospodarowania przestrzennego – wsparcie dla gmin. To jest dość obszerny program. Ale również poprawa efektywności energetycznej w budynkach mieszkalnych wielorodzinnych – jest to kontynuacja naboru. Ale wracając do tego pierwszego, czyli kwestie zagospodarowania przestrzennego – ten nabór trwa do 30 czerwca 2026 r.,  więc tak naprawdę do końca, jest to tryb ciągły, 871 mln zł. Niezwykle ciekawe w moim przekonaniu, dlatego chciałbym, abyśmy na ten temat dyskutowali. I również te nabory, które się odbywają z części pożyczkowej, czyli inwestycje w energooszczędne mieszkania dla gospodarstw domowych o niskich i średnich dochodach. Tutaj mamy terminy do 30 września 2025 r., jeżeli chodzi o termin trwania i składania wniosków do tego naboru. Ale też jest to tryb ciągły.  Jest to analizowane w ciągu 30 dni od wpływu wniosków. Może dofinansowanie nie jest tak imponujące, jak w innych programach – tutaj mówimy o 15 i 25 procentach – niemniej jednak myślę, że niezwykle ciekawy. A więc pierwszym zagadnieniem, którym chciałbym, abyśmy się zajęli na najbliższych posiedzeniach, jest analiza harmonogramu i działań Ministerstwa Rozwoju i Technologii w ramach wydatkowania, w ramach realizowania Krajowego Planu Odbudowy.

Drugie zagadnienie – myślę, że niezwykle ważne, nawet i w kontekście ostatnich decyzji, które tyczyły się Sejmu, czyli środków, które będą służyły na realizację cyfryzacji zagadnień bezpośrednio w Kancelarii Sejmu.

Kolejne Ministerstwo to właśnie Ministerstwo Cyfryzacji. I tutaj trwające nabory, które się odbywają. Też chciałbym, abyśmy prześledzili te nabory, abyśmy przeanalizowali również, w jaki sposób one są realizowane i wpływają na poprawę przede wszystkim cyberbezpieczeństwa. Ale również jest mowa o e-usługach publicznych. Jest to jeden z naborów, który trwa aktualnie – czyli również te rozwiązania, które usprawniają funkcjonowanie administracji i sektorów gospodarki. Bardzo szeroko rozumiane cyberbezpieczeństwo. Jest to już piąty nabór, który jest realizowany przez Ministerstwo Cyfryzacji. Ale również cyberbezpieczeństwo jako cyberbezpieczny rząd. Czwarty nabór – tutaj również analiza tej części tego naboru z części dotacyjnej jest, myślę, niezwykle ważna, a więc drugi temat, który chciałbym, abyśmy analizowali na kolejnych posiedzeniach naszej podkomisji, jest to Ministerstwo Cyfryzacji – i w jaki sposób Ministerstwo Cyfryzacji i jakie projekty realizuje i jak to wszystko wygląda.

Trzecie zagadnienie jest to zagadnienie związane z Ministerstwem Klimatu i Środowiska. Również kontynuujemy realizację KPO właśnie przez Ministerstwo Klimatu i Środowiska. Tutaj mamy szereg aktualnych naborów, które mają miejsce, czy to z szczęści dotacyjnej, czy z pożyczkowej. Przy niektórych z tych naborów na przykład mowa jest o systemach magazynowania energii, czy też o budowaniu i modernizacji sieci dystrybucyjnych energii elektrycznych na obszarach wiejskich w celu umożliwienia przyłączenia nowych źródeł. Myślę, że zagadnienie również jest niezwykle ważne. Także rozwój sieci przemysłowych, inteligentna infrastruktura elektroenergetyczna. Tematy bardzo ważne. Nie było jeszcze przedstawicieli Ministerstwa Klimatu i Środowiska. Myślę, że dyskusja będzie ciekawa. Jest to trzecie zagadnienie i trzeci temat, który chciałbym zaproponować.

Kolejny temat to to, co realizuje Ministerstwo Edukacji Narodowej. Tutaj warto podkreślić, że nabór trwa, jest ogłoszony, w sprawie funkcjonowania branżowych centrów umiejętności. Myślę, że to jest również zagadnienie niezwykle ciekawe w kontekście pracy samorządów, edukacji samorządowej. Mówimy tutaj o utworzeniu i wsparciu funkcjonowania 120 branżowych centrów umiejętności. To jest trzeci konkurs. Temat ciekawy, chociaż myślę, że stosunkowo krótki. Chciałbym, aby on został połączony z kolejnym już piątym zagadnieniem, które chciałbym zaproponować. To, co realizuje minister do spraw polityki senioralnej. Temat i zagadnienie bonu senioralnego. Pamiętamy o tym, że od 1 stycznia 2026 roku w ramach finansowania z KPO ten bon senioralny ma wejść w życie, ma być zrealizowany. Dzisiaj wiemy o tym harmonogramie to, że w drugim kwartale ma zostać przyjęty przez Komitet Stały Rady Ministrów. Takie przynajmniej czytałem medialne zapewnienia. Ma być przyjęty projekt ustawy dotyczący bonu senioralnego, więc myślę, że również z tym tematem jako podkomisja powinniśmy się zaznajomić i powinniśmy uzyskać stosowne informacje.

I ostatni szósty temat jest to temat już niezwiązany z Krajowym Planem Odbudowy,  ale chciałbym, abyśmy przeanalizowali Program Fundusz Europejski na Infrastrukturę, Klimat i Środowisko. Pamiętamy, że to w jakiś sposób jest kontynuacja dwóch wcześniejszych programów – Programu Infrastruktura i Środowisko na lata 2007-2013 i 2014-2020. Ale właśnie chciałbym, abyśmy ten program FEnIKS na lata 2021-2027 również omówili. Tam jest harmonogram tego programu, który obejmuje 59 pozycji. Ale są dwie, które moim zdaniem są niezwykle ciekawe w kontekście sytuacji w kraju, biorąc pod uwagę właśnie zagadnienia związane z ochroną zdrowia. Tutaj dwa szczególne projekty dotyczące Ministerstwa Zdrowia, czyli inwestycje w infrastrukturę, sprzęt i wyposażenie ambulatoryjnej opieki specjalistycznej zmierzające do odwrócenia piramidy świadczeń i rozwoju opieki jednego dnia w ponadregionalnych leczniczych – tutaj mamy kwotę ponad 10 mld zł, więc to jest dość obszerne zagadnienie –  ale również wsparcie ośrodków wysokospecjalistycznej całodobowej opieki psychiatrycznej – tutaj z kwotą ponad 6 mld zł. Ten konkurs, ten nabór trwa do 30 kwietnia 2025 r. Chciałbym, abyśmy właśnie te dwa zagadnienia w sposób szczególny wtedy omówili.

Jest jeszcze jeden punkt, który wydaje mi się, że jest niezwykle ciekawy i warto, aby kilka cennych informacji pojawiło się na naszej podkomisji w ramach tych 59 pozycji w ramach funduszu FEnIKS. Tutaj mam na myśli to, co jest realizowane przez Centrum Unijnych Projektów Transportowych, czyli kwestia bezpieczeństwa na morzu. Tam jest kwota, jak dobrze pamiętam, blisko 6 mld zł na realizację czy to infrastruktury, czy to różnych projektów związanych z bezpieczeństwem na morzu. Temat myślę, że niezwykle istotny w kontekście zarówno ochrony wschodniej granicy, Tarczy Wschód, tego co się dzieje, analizując migrację, analizując zagrożenia ze strony Rosji. A więc również i to bezpieczeństwo na morzu jest ważne.

Sześć zagadnień, które przedstawiam i chciałbym, abyśmy je przeanalizowali w najbliższym czasie, czyli drugi i trzeci kwartał. Prośba do państwa o przyjęcie tych zagadnień. Jeżeli państwo macie jakieś uwagi, sugestie, albo na przykład jakieś inne propozycje, to również jestem otwarty.

Poseł Krzysztof Czarnecki (PiS):
Panie przewodniczący, prosiłbym o to, aby w pewnym etapie przeanalizować wydatki środków z KPO, ponieważ premier Tusk zapowiedział, że około 30 mld zł trafi do armii na zakup sprzętu. Chciałbym się dowiedzieć, czy to są środki, które pochodzą z pożyczki, czy też pochodzą z zaniechania realizacji pewnych zadań zapisanych i już wcześniej ustalonych z KPO.

Następna sprawa dotyczy powodzian. Były zapowiedziane przesunięcia środków z perspektywy 2022-2027. To miało być 5 mld euro. Co się z tym dzieje i czy faktycznie te środki zostały przesunięte? I czy Polska wystąpiła dodatkowe środki z Unii Europejskiej dla powodzian, żeby pomóc w odbudowie infrastruktury.

Po trzecie, mam takie pytanie już dotyczące tego, co było – poprzednio mieliśmy dyskusję na temat wydatkowania środków na zero- i niskoemisyjny sprzęt, tabor i miała być taka odpowiedź udzielona na piśmie dotycząca tego, jakie polskie firmy będą realizowały te zadania. Mówimy tu o autobusach, tramwajach czy też zestawach kolejowych. I takiej odpowiedzi nie otrzymałem. Dziękuję.

Przewodniczący poseł Sylwester Tułajew (PiS):
Dziękuję bardzo. Co do tej odpowiedzi rzeczywiście nie przypominam sobie, żeby taka wpłynęła, ale to zweryfikujemy, sprawdzimy i ewentualnie przypomnimy się z tym pytaniem do ministerstwa.

Co do kwestii armii i wsparcia, i również wsparcia dla powodzian, to jest to bardzo dobre zagadnienie. Myślę, że właśnie w połączeniu z tym bezpieczeństwem na morzu, o którym mówiłem, o tych projektach, które są realizowane, można by odbyć bardzo ciekawą dyskusję w zakresie środków europejskich, środków unijnych, które właśnie służą nam do tego, żeby to poczucie bezpieczeństwa było jak największe, żeby rzeczywiście zadbać o to bezpieczeństwo, nie tylko bezpieczeństwo na morzu. Również kwestie armii, jak pan poseł słusznie zauważył. A z tym jak najbardziej łączy się również to, co działo się w południowo-zachodniej Polsce. Mówimy tutaj o powodzi i tym wsparciu – jakie ono było również ze środków unijnych – więc to jak najbardziej przyjmuję do realizacji.

Czy są jakieś jeszcze inne uwagi? Nie widzę.

Zatem te zagadnienia, o których wspomniałem, przyjmujemy do realizacji i na najbliższych posiedzeniach będziemy się tym zajmować.

Zamykam posiedzenie podkomisji stałej do monitorowania wykorzystania środków unijnych. Dziękuję państwu za obecność.