Komisje:

Mówcy:

Komisja Gospodarki Morskiej i Żeglugi Śródlądowej, obradująca pod przewodnictwem posła Kacpra Płażyńskiego (PiS), przewodniczącego Komisji, rozpatrzyła:

– projekt dezyderatu w sprawie podjęcia działań dotyczących ochrony wód Zatoki Puckiej,

– odpowiedź ministra infrastruktury na dezyderat nr 4 skierowany do prezesa Rady Ministrów w sprawie konieczności zwiększenia nakładów na działalność utrzymaniową infrastruktury hydrotechnicznej oraz zmiany modelu kontraktowania usług utrzymaniowych.

W posiedzeniu udział wzięli: Tomasz Wenecki zastępca dyrektora Departamentu Gospodarki Wodnej Ministerstwa Infrastruktury wraz ze współpracownikami, Marcin Jarzyński zastępca prezesa Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie do spraw ochrony przed powodzią i suszą wraz ze współpracownikami, Piotr Kowalski zastępca dyrektora Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej w Gdańsku.

W posiedzeniu udział wzięli pracownicy Kancelarii Sejmu: Jolanta Ostrowska, Ewa Soroka – z sekretariatu Komisji w Biurze Komisji Sejmowych.

Przewodniczący poseł Kacper Płażyński (PiS):
Szanowni państwo, otwieram posiedzenie Komisji Gospodarki Morskiej i Żeglugi Śródlądowej.

Szanowni państwo, w porządku dziennym posiedzenia mamy rozpatrzenie odpowiedzi ministra infrastruktury na dezyderat nr 4 skierowany do prezesa Rady Ministrów w sprawie konieczności zwiększenia nakładów na działalność utrzymaniową infrastruktury hydrotechnicznej oraz zmiany modelu kontraktowania usług utrzymaniowych. Wczoraj na posiedzeniu Komisji w sprawie, nazwijmy to, Pucka, budowy kawern i utylizacji tzw. solanki pojawił się pomysł, żeby Komisja przedstawiła projekt dezyderatu w sprawie podjęcia działań dotyczących ochrony wód Zatoki Puckiej. Dezyderat został przygotowany w uzgodnieniu z prezydium Komisji przez pana przewodniczącego Szymańskiego. W związku z tym chciałbym dodać, rozszerzyć o ten punkt dzisiejszy porządek posiedzenia Komisji. Czy jest sprzeciw? Nie ma. Dobrze.

Nie ma ministra, może do nas jeszcze dojdzie, z tego co słyszę. W związku z tym, drodzy państwo, proponuję, żeby zacząć od dezyderatu w sprawie Zatoki Puckiej. Bardzo proszę, panie przewodniczący.

Poseł Krzysztof Szymański (Konfederacja):
Dziękuję bardzo. Panie przewodniczący, projekt dezyderatu został przygotowany, za co serdecznie dziękuję, przy udziale strony społecznej, która wczoraj pojawiła się na posiedzeniu Komisji. Z tego miejsca dziękuję serdecznie pani wójt Eunice Niemc, panu radnemu Marcinowi Buchnie oraz profesorowi Akademii Górniczo-Hutniczej, panu profesorowi Czopowi za udział w uzgodnieniu treści dezyderatu. Dziękuję również wszystkim stronom politycznym za konsultacje jego treści.

Jest to projekt dezyderatu nr 5 Komisji Gospodarki Morskiej i Żeglugi Śródlądowej w sprawie ochrony wód Zatoki Puckiej do prezesa Rady Ministrów uchwalony na posiedzeniu w dniu  12 lutego 2026 r.: „Komisja Gospodarki Morskiej i Żeglugi Śródlądowej na posiedzeniu w dniu  11 lutego bieżącego roku rozpatrzyła informacje Ministrów: Infrastruktury oraz Klimatu i Środowiska na temat stanu środowiska wód Zatoki Gdańskiej i Puckiej, ze szczególnym uwzględnieniem planowanej inwestycji zrzutu solanki w strefie morskich wód przybrzeżnych oraz jej skutków środowiskowych.

Po przeprowadzonej dyskusji Komisja zwraca się do Prezesa Rady Ministrów o podjęcie działań koordynacyjnych wobec właściwych organów administracji rządowej oraz instytucji państwowych w następującym zakresie.”...

Poseł Jarosław Wałęsa (KO):
Nie wiem, czy jest sens czytać cały dezyderat. Wszyscy mamy go przed sobą. Jest dobrze napisany. Wydaje mi się, że jak wszyscy uznają mój wniosek, nie musimy go czytać.

Poseł Dorota Arciszewska-Mielewczyk (PiS):
Oczywiście, zgadzamy się.

Przewodniczący poseł Kacper Płażyński (PiS):
Rzeczywiście ja też się zaznajomiłem.

Poseł Dorota Arciszewska-Mielewczyk (PiS):
Jest bardzo dobrze napisany.

Przewodniczący poseł Kacper Płażyński (PiS):
Zostawiam już do uznania pana przewodniczącego, czy chce odczytywać całość czy może chce skrócić i syntetycznie przedstawić.

Poseł Krzysztof Szymański (Konfederacja):
A zatem pozwolę sobie przeczytać tylko tytuły podpunktów, żeby nie było żadnych wątpliwości. Pkt 1 to strategiczne znaczenie inwestycji oraz obowiązek pełnej zgodności z prawem ochrony wód. Pkt 2 to ocena skutków środowiskowych wcześniejszego zrzutu solanki.  Pkt 3 to analiza alternatywnych sposobów realizacji inwestycji, w tym odprowadzenia solanki do otwartych wód Morza Bałtyckiego. Pkt 4 to analiza przesłanek do wznowienia postępowania administracyjnego oraz udział jednostek samorządu terytorialnego i organizacji społecznych. Pkt 5 to powołanie międzyinstytucjonalnego zespołu eksperckiego. I ostatni pkt 6 to zapewnienie przejrzystości procesu inwestycyjnego i dialogu społecznego. Uprzejmie proszę o przyjęcie projektu dezyderatu.

Przewodniczący poseł Kacper Płażyński (PiS):
Otwieram dyskusję. Czy ktoś chciałby zabrać głos? Nie słyszę. Czy jest sprzeciw wobec przyjęcia dezyderatu, z którym mieliście państwo przyjemność wcześniej się już zapoznać? Nie ma. Dobrze, dezyderat został jednogłośnie przyjęty. Zostanie przekazany prezesowi Rady Ministrów.

Teraz przechodzimy do pierwotnie punktu pierwszego naszego posiedzenia. Nie ma jeszcze pana ministra Koperskiego, ale słyszałem, że państwo doskonale znacie odpowiedź i jesteście merytorycznie przygotowani. Pan dyrektor będzie prezentował. Bardzo proszę się przedstawić, panie dyrektorze.

Zastępca dyrektora Departamentu Gospodarki Wodnej Ministerstwa Infrastruktury Tomasz Wenecki:
Dzień dobry. Tomasz Wenecki, Ministerstwo Infrastruktury.

Chciałbym państwu przedstawić odpowiedź na dezyderat nr 4, przedstawić informacje, które tutaj zawarliśmy. W związku z dezyderatem nr 4 uchwalonym przez Komisję Gospodarki Morskiej i Żeglugi Śródlądowej na posiedzeniu w dniu 9 września 2025 r. i przesłanym prezesowi Rady Ministrów, Ministerstwo Infrastruktury na polecenie KPRM przygotowało i przekazało odpowiedź do przedmiotowej Komisji w dniu 27 listopada 2025 r. Poniżej przedstawiam najważniejsze informacje.

Informacje ogólne. Finansowanie zadań na Żuławach. Działania inwestycyjne i utrzymaniowe na Żuławach są systematycznie realizowane przez Wody Polskie, a Ministerstwo Infrastruktury stale podejmuje działania w celu zapewnienia środków na ich realizację. Oprócz zapewnienia finansowania w regionach i podregionach z programów unijnych uruchamiane są również środki budżetu państwa w formie dotacji na owe zadania. PGW Wody Polskie przeznaczyło również środki w ramach własnego budżetu. Pozyskane w ten sposób fundusze przeznaczone są na kontynuację i realizację zadań inwestycyjnych i utrzymaniowych. Współfinansowanie zadań wspierane jest z budżetu Unii Europejskiej. Przygotowywane są kolejne zadania na kolejne lata zgodnie z harmonogramem.

Zadania inwestycyjne na Żuławach. Program kompleksowego zabezpieczenia przeciwpowodziowego Żuław. Najważniejszym źródłem finansowania inwestycji na Żuławach Wiślanych są środki europejskie. W latach 2017-2022 w ramach etapu programu ze środków POIiŚ 2014-2020  zrealizowano zadania o łącznej wartości 130 mln zł. Obecnie w przygotowaniu jest etap trzeci programu o łącznej wartości 414 mln zł, który finansowany będzie z funduszy europejskich, z programu FEnIKS na lata 2021-2027.

Zadania utrzymaniowe na Żuławach. Jeżeli chodzi o prace utrzymaniowe w latach 2020-2024, w roku 2023 na ten cel wydatkowano 17 mln zł, a w roku 2024 kwotę 33,3 mln zł. Na realizację zadań utrzymaniowych w 2025 r. pierwotnie zaplanowano 20 mln zł, jednak limit został zwiększony o 4,3 mln zł ze środków własnych Wód Polskich oraz o 10 mln zł z rezerwy celowej państwa na działania dotyczące usuwania skutków klęsk żywiołowych. W 2026 r. RZGW Gdańsk zaplanował łącznie realizację 217 zadań o łącznej wartości 45 mln zł, z czego większość będzie realizowanych na Żuławach.

Programy wieloletnie. Niezależnie od powyższego Ministerstwo Infrastruktury przewiduje dodatkowe finansowanie inwestycji na Żuławach. Zgodnie z dezyderatem nr 4 w perspektywie dziesięcioletniej zidentyfikowano program wieloletni i potrzeby na około 1,4 mld zł, w tym 771 mln zł na inwestycje i 660 mln zł w ramach zadań utrzymaniowych. Zakładane jest zapewnienie finansowania w tej wysokości w drodze uchwały Rady Ministrów. Realizacja przewidziana jest w latach 2027-2037. Wraz z Wodami Polskimi Ministerstwo Infrastruktury przygotowało komplet dokumentów niezbędnych do wszczęcia postępowania legislacyjnego dotyczącego tego zadania.

Podsumowanie. W zakresie wsparcia inwestycji na Żuławach Ministerstwo Infrastruktury koncentruje się obecnie na pozyskaniu środków, przyznaniu i wykorzystaniu środków z programu FEnIKS 2021-2027 w etapie trzecim. Łączna kwota to 414 mln zł do końca 2029 r. W zakresie utrzymania środki przeznaczone na prace na Żuławach – będzie to w ramach dotacji celowej z Ministerstwa Infrastruktury dla Wód Polskich – systematycznie rosną z poziomu 17 mln zł w roku 2023 do planowanych 44,4 mln zł w roku 2026. Tak jak wcześniej wspomniałem, dodatkowo będzie jeszcze program wieloletni, który jest wyceniany na około 1,4 mld zł na lata 2027-2037. Poproszę o uszczegółowienie mojej wypowiedzi państwa z Wód Polskich. Dziękuję.

Zastępca prezesa Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie do spraw ochrony przed powodzią i suszą Marcin Jarzyński:
Szanowny panie przewodniczący, szanowni państwo, odnosząc się do środków, o których tutaj przed chwilą było powiedziane, w zakresie programów unijnych w przygotowaniu jest trzeci etap programu żuławskiego dokładnie na kwotę 414 mln zł. Jest podzielony na dwa komponenty: komponent A i komponent B. W ramach komponentu A wnioski o dofinansowanie zostały złożone w grudniu 2025 r. Czekamy na zatwierdzenie wniosków i umowę o dofinansowanie. Wtedy rozpoczniemy realizację zadania. Natomiast w zakresie komponentu B wnioski o dofinansowanie będą złożone w trzecim kwartale 2026 r. Zadanie będzie zrealizowane do końca perspektywy, czyli do końca 2029 r.

W zakresie środków utrzymaniowych na ten rok dla Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej w Gdańsku przeznaczono kwotę prawie 45,5 mln zł. Tak jak tutaj było wspomniane, znaczna część tych środków jest przeznaczona na obszar Żuław. Wystąpiliśmy również o dodatkowe środki na prace, które moglibyśmy tam dodatkowo wykonać. Jeżeli tylko je dostaniemy, jesteśmy przygotowani na realizację w tym roku zadań jeszcze na kwotę blisko 30 mln zł. Dziękuję.

Przewodniczący poseł Kacper Płażyński (PiS):
Dziękuję. Otwieram dyskusję. Mam pytania, dlatego że państwo nie odnieśliście się wprost do kluczowego pytania. To znaczy, odnieśliście się, ale myślę, że nie tak szczegółowo, jakbyśmy tego oczekiwali. W kontekście 2026 r. i następnych lat nie wskazaliście państwo, ile ma wynosić budżet na finansowanie utrzymania Żuław Wiślanych. Mówicie tylko o tym, że będzie to zawarte w programie żuławskim, który jednakże nie wiadomo do końca, kiedy zostanie zrealizowany. Jeżeli nawet będzie to zależało od programu żuławskiego, od jego uchwalenia przez parlament, potem podpisania przez pana prezydenta, to jak rozumiem, państwo macie jakieś nie tylko wstępne, ale konkretne szacunki, ile środków jest przewidzianych na utrzymanie infrastruktury. W związku z tym bardzo proszę o podanie konkretnych liczb, ile będzie w tym roku, ile w następnym. Jak państwo widzicie najbliższą dekadę?

Zastępca prezesa Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie do spraw ochrony przed powodzią i suszą Marcin Jarzyński:
Dobrze, odpowiem. Na ten rok kwota, jaką jesteśmy w stanie przepracować na terenie Żuław Wiślanych, to kwota 30 mln zł. Jesteśmy przygotowani na taką kwotę w zakresie prac remontowo-utrzymaniowych. Na pozostałe lata kwoty zostały uwzględnione w programie żuławskim. Program jeszcze jest na etapie uzgadniania. Po rozmowach z Generalną Dyrekcją Ochrony Środowiska wiemy już, że trzeba zrobić strategiczną ocenę oddziaływania na środowisko. Bardzo chcieliśmy jej uniknąć z racji tego, że są dokumenty strategiczne typu aktualizacja planów zarządzania ryzykiem czy programy utrzymania wód. Niestety, decyzja jest taka, że musimy wykonać ocenę oddziaływania. Będzie ją wykonywał najprawdopodobniej Regionalny Zarząd Gospodarki Wodnej w Gdańsku w tym roku. Kwoty z programu zaraz podamy. Pan dyrektor poda je szczegółowo. Już mam. Są one rozbite na poszczególne lata. Na rok 2027…

Przewodniczący poseł Kacper Płażyński (PiS):
Mówi pan tylko o kwestii utrzymaniowej.

Zastępca prezesa Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie do spraw ochrony przed powodzią i suszą Marcin Jarzyński:
Mówię tylko o kwestii utrzymaniowej, nie mówię o kwestiach inwestycyjnych. Jest to około 60 mln zł rocznie. Na ten rok chcieliśmy 30 mln zł, na 2027 r. 50 mln zł, na 2028 r. 52 mln zł, na 2029 r. 54 mln zł. Tak to oscyluje. Maksymalnie w roku 2037 jest 70 mln zł. Takie są realne potrzeby. My mamy finansowanie jednoroczne. W zakresie jednego roku musimy rozliczać się ze środków dotacyjnych. Okres wieloletni możemy tylko planować. W zależności od przyznanych środków potem dostosowujemy potrzeby do tego, jakie mamy przyznane środki.

Przewodniczący poseł Kacper Płażyński (PiS):
Dziękuję, panie prezesie. Czy ktoś jeszcze chciałby zabrać głos? Nie. Komisja przyjmuje państwa odpowiedź na dezyderat.

Jeżeli nie ma innych głosów, wniosków, zamykam posiedzenie Komisji. Dziękuję bardzo.