Komisja Infrastruktury, obradująca pod przewodnictwem poseł Mirosława Suchonia (Polska2050), przewodniczącego Komisji, zrealizowała następujący porządek dzienny:
– informacja na temat odporności infrastruktury dostarczającej ciepło systemowe na warunki pogodowe oraz ingerencje zewnętrzne: plan transformacji oraz źródła finansowania inwestycji.
W posiedzeniu udział wzięli: Konrad Wojnarowski podsekretarz stanu w Ministerstwie Energii wraz ze współpracownikami, Łukasz Tomaszewski dyrektor Departamentu Odnawialnych Źródeł Energii i Marcin Janiak zastępca dyrektora Departamentu Funduszy Europejskich Ministerstwa Klimatu i Środowiska wraz ze współpracownikami, Anna Mielcarek dyrektor Departamentu Rynków Energii Elektrycznej i Ciepła Urzędu Regulacji Energetyki, Dariusz Szymczak zastępca dyrektora Departamentu Ciepłownictwa Narodowego Funduszu Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej, Arkadiusz Szymański dyrektor Pionu Rynku Ciepła i Energii Polskiej Grupy Energetycznej Energia Ciepła SA, Justyna Bajkowska ekspert Wydziału Zarządzania Regulacyjnego w Departamencie Regulacji PGE Polska Grupa Energetyczna SA, Jacek Szymczak prezes Izby Gospodarczej Ciepłownictwo Polskie, Monika Gruźlewska dyrektorka Polskiego Towarzystwa Energetyki Cieplnej, Piotr Wołejko dyrektor ds. komitetów Polskiego Związku Pracodawców Budownictwa oraz Adam Ostrowski ekspert ds. legislacyjnych Związku Miast Polskich.
W posiedzeniu udział wzięli pracownicy Kancelarii Sejmu: Cezary Gradowski i Jolanta Osiak – z sekretariatu Komisji w Biurze Komisji Sejmowych.
Przewodniczący poseł Mirosław Suchoń (Polska2050):
Otwieram posiedzenie Komisji Infrastruktury.
Bardzo serdecznie witam panie posłanki i panów posłów. Witam wszystkich naszych zaproszonych gości, w szczególności pana ministra Konrada Wojnarowskiego, podsekretarza stanu w Ministerstwie Energii. Bardzo serdecznie witam pana ministra wraz ze współpracownikami, z panią Anetą Więcką, dyrektor Departamentu Ciepłownictwa, panem Andrzejem Gutowskim, zastępcą tegoż departamentu, panem Michałem Zagórskim, naczelnikiem Wydziału ds. Cyberbezpieczeństwa Sektora Energii w Departamencie Cyfryzacji i Bezpieczeństwa, oraz pana Pawła Bogusławskiego, głównego specjalistę w Departamencie Ciepłownictwa.
Bardzo serdecznie witam przedstawicieli Ministerstwa Klimatu i Środowiska. Jest z nami pan dyrektor Łukasz Tomaszewski z Departamentu Odnawialnych Źródeł Energii wraz ze współpracownikami, panem Michałem Łęskim, zastępcą dyrektora tegoż departamentu, oraz panem Marcinem Janiakiem, zastępcą dyrektora Departamentu Funduszy Europejskich.
Bardzo serdecznie witam panią Annę Mielcarek, dyrektor Departamentu Rynków Energii Elektrycznej i Ciepła w Urzędzie Regulacji Energetyki. Równie serdecznie witam pana Dariusza Szymczaka, zastępcę dyrektora Departamentu Ciepłownictwa w Narodowym Funduszu Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej. Bardzo serdecznie witam pana Jacka Szymczaka, prezesa Izby Gospodarczej Ciepłownictwo Polskie. Równie serdecznie witam panią Monikę Gruźlewską, dyrektor Polskiego Towarzystwa Energetyki Cieplnej. Bardzo serdecznie witam pana Piotra Wołejko, dyrektora ds. komitetów Polskiego Związku Pracodawców Budownictwa. Równie serdecznie witam pana Jakuba Lackorzyńskiego, przedstawiciela Związku Polskiego Biznesu. Bardzo serdecznie witam również przedstawicieli PGE, a w szczególności pana Arkadiusza Szymańskiego, dyrektora Pionu Rynku Ciepła i Energii w Polskiej Grupie Energetycznej Energia Ciepła SA, oraz panią Justynę Bajkowską, ekspertkę w Departamencie Regulacji w PGE Polska Grupa Energetyczna SA.
Szanowni państwo, przedmiotem dzisiejszego posiedzenia, zgodnie z przedstawionym porządkiem, będzie informacja na temat odporności infrastruktury dostarczającej ciepło systemowe na warunki pogodowe oraz ingerencje zewnętrzne: plan transformacji oraz źródła finansowania inwestycji. Przedstawiają: minister energii, minister klimatu i środowiska, prezes Narodowego Funduszu Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej oraz prezes Urzędu Regulacji Energetyki.
Czy są uwagi do porządku dziennego? Nie widzę uwag. W takim razie będziemy ten porządek realizować.
Oczywiście jesteśmy zainteresowani również tym, co się zadziało, bo nie ukrywam, że kontekstem do zwołania posiedzenia w obszarze infrastruktury ciepła systemowego są wydarzenia z ostatnich kilku, kilkunastu dni, kiedy mieliśmy do czynienia z poważnymi awariami. W związku z tym w ramach debaty bardzo proszę przedstawicieli PGE o zaprezentowanie informacji, żeby posłowie oraz obywatele mieli możliwość zapoznania się z tymi informacjami i środkami, które zostały przedsięwzięte, aby zminimalizować ryzyko różnego rodzaju zdarzeń, choć oczywiście to wielowymiarowe ryzyko z pewnością będzie, ale przed nami dyskusja.
Przystępujemy do realizacji porządku dziennego. Bardzo proszę pana ministra, państwa dyrektorów, prezesów o zabranie głosu i przedstawienie informacji. Bardzo proszę, panie ministrze.
Podsekretarz stanu w Ministerstwie Energii Konrad Wojnarowski:
Dzień dobry państwu.
Szanowny panie przewodniczący, Wysoka Komisjo, jak wiemy, transformacja energetyczna stawia przed nami wszystkimi, w tym również przed sektorem ciepłowniczym, szereg złożonych wyzwań związanych z koniecznością zmiany struktury paliwowej, a w konsekwencji pilną potrzebą modernizacji infrastruktury ciepłowniczej. Jako Departament Ciepłownictwa, ale generalnie również jako Ministerstwo Energii, we współpracy z innymi obecnymi tutaj podmiotami przygotowujemy w tej chwili „Strategię transformacji ciepłownictwa do roku 2040”. Dokument jest w trakcie opracowania, a jego założenia są i mają być zgodne z aktualizowanym „Krajowym planem na rzecz energii i klimatu”. „Strategia transformacji ciepłownictwa do roku 2040” będzie ukończona jeszcze w tym roku.
Obecnie dominującymi nośnikami energii wykorzystywanymi do produkcji ciepła systemowego wciąż pozostają paliwa kopalne, głównie w postaci węgla. W celu zapewnienia bezpieczeństwa energetycznego oraz utrzymania akceptowalnych kosztów ciepła dla odbiorców niezbędne jest zatem tworzenie systemów, które w perspektywie docelowej będą opierać się na źródłach nisko- i zeroemisyjnych oraz na wykorzystaniu ciepła odpadowego.
Jako kluczowe wyzwania dla sektora ciepłownictwa systemowego identyfikujemy w tej chwili dostosowanie systemów do statusu efektywnych systemów ciepłowniczych, zwiększenie produkcji energii z odnawialnych źródeł, zapewnienie atrakcyjności ciepła systemowego dla obecnie przyłączonych i nowych odbiorców ciepła systemowego. Identyfikujemy także, że odpowiednie przeprowadzenie transformacji sektora przyczyni się do wzmocnienia bezpieczeństwa energetycznego, zwiększenia odporności odbiorców na wahania cen nośników energii i paliw oraz oczywiście ograniczenia kosztów importu paliw kopalnych.
W kolejnych latach w ciepłownictwie systemowym obserwowany będzie rozwój źródeł kogeneracyjnych poprzez inwestycje w źródła gazowe, źródła biomasowe, kotły elektryczne, pompy ciepła, a lokalnie również kolektory słoneczne oraz źródła geotermalne. Zakładamy, że dzięki inwestycjom w odnawialne źródła energii oraz źródła kogeneracyjne nastąpi wzrost liczby systemów ciepłowniczych spełniających status tzw. efektywnego systemu ciepłowniczego. Postępujące łączenie sektora ciepłowniczego i elektroenergetycznego – często opisywanego terminem sector coupling – pozwoli na większe wykorzystanie potencjału OZE.
Niezbędne z naszego punktu widzenia są również inwestycje w magazyny ciepła oraz wykorzystanie ciepła odpadowego, pozyskiwanego głównie ze źródeł przemysłowych, ścieków oczyszczonych oraz serwerowni. Ciepło to może być wykorzystywane jako dolne źródło dla pomp ciepła lub – w przypadku obniżenia parametrów temperaturowych sieci ciepłowniczych – również bezpośrednio na potrzeby systemu ciepłowniczego. Istotne znaczenie w procesie transformacji ma również planowanie energetyczne, zarówno na poziomie krajowym, jak i lokalnym, także ze względu na zadania jednostek samorządu terytorialnego w zakresie planowania i organizacji zaopatrzenia w ciepło.
Przed nami również, oprócz strategii, której się podjęliśmy i która będzie ukończona w tym roku, szereg regulacji, nad którymi pracujemy i które są w trakcie procedowania. Wdrażane będą m.in. regulacje w zakresie implementacji prawa Unii Europejskiej, w tym w szczególności dyrektyw EED oraz RED III.
Co do konkretnych regulacji, możemy wejść w szczegóły i je przedstawiać, natomiast myślę, że są to dość obszerne dokumenty.
Przewodniczący poseł Mirosław Suchoń (Polska2050):
Myślę, że na poziomie ogólnym, panie ministrze.
Podsekretarz stanu w ME Konrad Wojnarowski:
Przy ewentualnych pytaniach możemy się również do tego odnosić.
Co do awarii systemów ciepłowniczych, o których wspomniał pan przewodniczący, to jeśli chodzi o wspomniany Gdańsk, tam mieliśmy do czynienia z awarią kotła, ale sytuacja została zażegnana i nie spowodowało to większych problemów. Jak wiemy, zimą infrastruktura ciepłownicza pracuje w bardzo trudnych warunkach. Przy niskich temperaturach sieci muszą zapewnić maksymalne przepływy i wyższe ciśnienia wody grzewczej, by dostarczyć odbiorcom ciepło i ciepłą wodę. To naturalnie zwiększa obciążenia całego systemu. W praktyce, tak jak wspomniałem, oznacza to, że przy niskich temperaturach mogą wystąpić przerwy w dostawach ciepła lub spadki temperatury zasilania sieci, co obserwowano ostatnio właśnie we wspomnianym Gdańsku, w Trójmieście, a także w Warszawie, gdzie awarie magistrali czy uszkodzenia kotła spowodowały pewne problemy.
Przedsiębiorstwa energetyczne przygotowują się jednak do takich warunków poprzez modernizację sieci, wymianę rur na preizolowane, regularne przeglądy i monitoring parametrów pracy, co oczywiście znacząco zmniejsza częstotliwość awarii w porównaniu z przeszłością. Kluczowe są też procedury szybkiej reakcji serwisowej oraz automatyka zakłóceń.
Stąd też, oczywiście, z naszego punktu widzenia najważniejsze – oprócz wspomnianych regulacji – są inwestycje związane z ciepłownictwem, krótko mówiąc: finansowanie ciepłownictwa. Rząd aktywnie wspiera proces transformacji sektora. Do 2027 r. sektor ciepłowniczy otrzyma wsparcie na transformację ciepłownictwa w wysokości ok. 20 mld zł ze środków Narodowego Funduszu Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej. Dodatkowo, od 2026 r. przedsiębiorstwa będą mogły skorzystać z puli dodatkowych 30% darmowych uprawnień do emisji w ramach systemu EU ETS, co zapewni dodatkowe środki na inwestycje w nowe źródła ciepła.
Oczywiście sektor potrzebuje znacznie wyższych nakładów finansowych na transformację. Aby pozyskać fundusze, niezbędna jest poprawa rentowności i zdolności kredytowych dla przedsiębiorstw ciepłowniczych. W „Krajowym planie na rzecz energii i klimatu” zaplanowano działania dotyczące stworzenia planu finansowego dla transformacji. Plan zakłada, że finansowanie projektów transformacji ciepłownictwa powinno być skoordynowane i oparte na współpracy różnych instytucji – tak jak wspomniałem – a nie realizowane w oderwanych od siebie programach.
Dlatego też poszczególne podmioty takie jak Narodowy Fundusz Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej, banki czy fundusze powinny działać w ramach wspólnej strategii obejmującej różne etapy i formy wsparcia. Taki model montażu finansowego pozwoli na efektywne wsparcie sektora ciepłowniczego, umożliwiając po pierwsze modernizację infrastruktury przy jednoczesnym zachowaniu stabilności finansowej przedsiębiorstw. W celu zapewnienia skutecznego wsparcia dla transformacji sektora ciepłowniczego konieczne jest także zwiększenie intensywności pomocy publicznej. Tzw. rozporządzenie GBER ogranicza poziomy pomocy wsparcia publicznego. Zwiększenie limitów wsparcia pozwoli na skuteczniejsze wdrażanie inwestycji modernizacyjnych zgodnych z celami polityki klimatyczno-energetycznej Unii Europejskiej.
Tak jak wspomniałem, podejmujemy wiele działań, również w zakresie resortu. Stworzono Zespół ds. transformacji ciepłownictwa, dwie grupy robocze, jedną dotyczącą spraw taryf i regulacji, drugą – do spraw systemu wsparcia finansowego transformacji ciepłownictwa. Zespół zrzesza najważniejszych interesariuszy transformacji ciepłownictwa, a także przedstawicieli instytucji badawczych i naukowych, które od lat zaangażowane są w proces transformacji w Polsce. Główne cele zespołu to modernizacja systemu taryfowania ciepła, a także wypracowanie zasad pomocy publicznej. We współpracy z Narodowym Funduszem Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej, Ministerstwem Klimatu i Środowiska dyskutowane są projekty planowanych programów wsparcia, proponowane są zmiany, z jednej strony aby ich forma najlepiej korespondowała z zapotrzebowaniem przedsiębiorstw, z drugiej strony aby ich kształt mobilizował tworzenie źródeł opartych o technologie wpisujące się w ogólne cele transformacji, o technologie, które będą umożliwiały przedsiębiorstwom osiąganie i utrzymywanie statusu efektywnego systemu ciepłowniczego, a Polsce oczywiście osiąganie celów ogólnych i sektorowych.
W KPEiK również jest to dość skrupulatnie opisane, stąd też chcemy, aby po tym, jak „Krajowy plan na rzecz energii i klimatu” zostanie wysłany do Komisji Europejskiej – w tej chwili jest po poszczególnych etapach procedowania – został zatwierdzony przez Komisję Wspólną Rządu i Samorządu Terytorialnego. Aktualnie jest w obiegu na Komitecie do Spraw Europejskich i Komitecie Ekonomicznym Rady Ministrów, następnie będzie Stały Komitet Rady Ministrów. Zakładamy, że na początku marca plan zostanie przesłany do Komisji Europejskiej, a później przystąpimy do tego, aby strategia ds. ciepłownictwa była z tymże dokumentem skorelowana, oczywiście we współpracy ze wszystkimi zainteresowanymi interesariuszami, odbiorcami, izbami – obecnymi również na sali – i wszystkimi podmiotami, które mają w swoich kompetencjach obszar ciepłownictwa. Dziękuję.
Przewodniczący poseł Mirosław Suchoń (Polska2050):
Bardzo dziękuję, panie ministrze.
Bardzo proszę, czy ze strony Ministerstwa Klimatu i Środowiska? Bardzo proszę, panie dyrektorze.
Zastępca dyrektora Departamentu Funduszy Europejskich Ministerstwa Klimatu i Środowiska Marcin Janiak:
Szanowny panie przewodniczący, szanowni państwo, Marcin Janiak, Ministerstwo Klimatu i Środowiska. Razem z dyrektorem Szymczakiem z Narodowego Funduszu Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej postaramy się uzupełnić informację przekazaną przez pana ministra w zakresie finansowania sektora ciepłowniczego, w szczególności biorąc pod uwagę kwestie odporności na warunki pogodowe oraz ingerencje zewnętrzne.
Pan minister już powiedział o środkach w kwocie przekraczającej 20 mld zł z różnych źródeł, które zostały uruchomione w ostatnim czasie, czy to z Funduszu Modernizacyjnego, czy to z funduszy unijnych w ramach programu FEnIKS, czy to w ramach „Krajowego planu odbudowy”. Jest to jeden z priorytetów, jeżeli chodzi o szeroko rozumianą transformację energetyczną, zarówno jeżeli chodzi o transformację źródeł wytwarzania, żeby zmienić profil wytwarzania energii w polskich systemach ciepłowniczych, żeby go zdekarbonizować – bo, jak wiemy, systemy ciepłownicze są bardziej oparte o paliwa kopalne, o węgiel niż sektor elektroenergetyczny w naszym kraju – jak i jeżeli chodzi o to, co wspominał pan minister, modernizację systemów przesyłu ciepła poprzez chociażby wymianę tych sieci ciepłowniczych na sieci preizolowane, które poprawiają efektywność przesyłu ciepła, zmniejszając straty energii w przesyle i zmniejszając straty czynnika przesyłanego, czyli wody, w ramach systemów ciepłowniczych.
Co jest istotne w kontekście dzisiejszego posiedzenia Komisji? Rozmawiamy na temat odporności na warunki pogodowe i ingerencję zewnętrzną. W ramach ministerstwa, oczywiście we współpracy z Ministerstwem Energii, z Narodowym Funduszem Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej, pracujemy nad nowymi programami. Jednym z takich programów, który dzisiaj ma być zgłoszony do Europejskiego Banku Inwestycyjnego w ramach Funduszu Modernizacyjnego, jest program dotyczący magazynowania ciepła w systemach ciepłowniczych. To bardzo ważny program, który był szeroko dyskutowany, konsultowany z izbą, który pomoże zwiększyć odporność systemów ciepłowniczych na różne sytuacje. Z drugiej zaś strony pozwoli na większą efektywność wykorzystywania energii elektrycznej, a potencjalnie umożliwi łączenie systemów elektroenergetycznych z ciepłowniczym poprzez wykorzystywanie nadwyżek z systemów wyprodukowanych z energii elektrycznej, ze źródeł pogodozależnych, chociażby na potrzeby podgrzania ciepłej wody, żeby móc wykorzystywać na potrzeby ciepłej wody użytkowej czy ciepła systemowego.
Drugim nowym obszarem, który zgłosiliśmy w ramach funduszy europejskich jako Ministerstwo Klimatu i Środowiska, jest obszar w ramach programu „Fundusze europejskie na infrastrukturę, klimat i środowisko” w ramach nowej osi, tzw. dual-use, czyli podwójnego zastosowania, która została wprowadzona rozporządzeniem unijnym Omnibus. Chodzi o możliwość ustanowienia takiej osi priorytetowej. Między innymi właśnie w obszarze dotyczącym ciepłownictwa zgłosiliśmy akces do utworzenia takiej osi priorytetowej. Liczymy na to, że jeszcze w tym miesiącu Komisja Europejska zatwierdzi zmiany programu w tym zakresie i pozwoli na uruchomienie naborów. Ma to dotyczyć przede wszystkim inwestycji w magazynowanie ciepła w systemach ciepłowniczych, ale również w cyfryzację systemów ciepłowniczych poprzez wsparcie inwestycji w ramach automatyki czy sterowania w ramach tych systemów ciepłowniczych, co pozwoli na zwiększenie tempa reakcji na nieprzewidziane sytuacje pogodowe czy innego typu i na zwiększenie elastyczności pracy systemu ciepłowniczego, co wpłynie na zwiększenie jego elastyczności.
Budżet, jaki mamy tutaj przewidziany, to 500 mld zł. Tak jak wspomniałem, liczymy na to, że KE da nam zielone światło na akceptację programu w tym zakresie. Można powiedzieć, że to jest kwestia formalna, więc nabór na ten obszar chcielibyśmy uruchomić na przełomie I i II kwartału. Już pracujemy nad dokumentami szczegółowymi i nad kryteriami, nie czekając na decyzję Komisji. Szeroko konsultujemy też kryteria. Staramy się przygotować, żeby jak najszybciej wyjść z tą propozycją.
Tutaj pozwolę sobie postawić kropkę. Oczywiście jestem do państwa dyspozycji w przypadku bardziej szczegółowych pytań. Dziękuję.
Przewodniczący poseł Mirosław Suchoń (Polska2050):
Bardzo dziękuję.
Panie dyrektorze, bardzo proszę. Czy ze strony Narodowego Funduszu Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej będzie uzupełnienie? Bardzo proszę.
Zastępca dyrektora Departamentu Ciepłownictwa Narodowego Funduszu Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej Dariusz Szymczak:
Małe uzupełnienie.
Szanowni państwo, Narodowy Fundusz Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej szczególnie zaopiekował się branżą ciepłowniczą chociażby przez sam fakt, że istnieje Departament Ciepłownictwa, który obsługuje wyłącznie przedsiębiorstwa ciepłownicze eksploatujące systemy ciepłownicze miejskie.
Zasadniczo finansujemy każdą technologię służącą wytwarzaniu czy przesyłaniu ciepła, bo sfinansujemy kogenerację gazową, kogenerację opartą na biomasie, źródła ciepła oparte na odnawialnych źródłach energii, geotermię czy digitalizację sieci ciepłowniczych. Aktualnie mamy uruchomione programy na kwotę ponad 10 mld zł. Są to umowy i wnioski w różnym stadium oceny. Tak jak powiedział dyrektor Janiak, jesteśmy w trakcie akceptacji bardzo ważnego programu, który dotyczy magazynów ciepła. Jeżeli uda nam się to z przedyskutować i uzgodnić z Europejskim Bankiem Inwestycyjnym, będzie to jeden z naszych sukcesów, bo branża bardzo tego programu oczekuje. Nasze finansowanie zwykle opiera się na dotacjach i pożyczkach. Dotacja stanowi nie więcej niż 50% kosztów kwalifikowanych, bo wynika to z przepisów pomocy publicznej. Resztę kosztów możemy uzupełnić naszą nisko oprocentowaną pożyczką.
Dziękuję. Gdyby były jakieś pytania, to chętnie odpowiem.
Przewodniczący poseł Mirosław Suchoń (Polska2050):
Bardzo serdecznie dziękuję, panie dyrektorze.
Czy ze strony Urzędu Regulacji Energetyki? Pani dyrektor, bardzo proszę.
Dyrektor Departamentu Rynków Energii Elektrycznej i Ciepła Urzędu Regulacji Energetyki Anna Mielcarek:
Tak. Dziękuję. Dzień dobry, witam serdecznie.
Jak jesteśmy przy kwestiach finansowania, bardzo dobrze jest słyszeć o tych wszystkich wsparciach. Króciutko opowiem o narzędziu, którym Urząd Regulacji Energetyki dysponuje albo które stosuje w postępowaniach taryfowych i które jest niezwykle istotne właśnie w modernizacjach transformacyjnych, czyli o zwrocie zaangażowanego kapitału.
W ramach zespołu, który działa przy urzędzie, Zespołu ds. ciepłownictwa, wypracowaliśmy na ten rok korektę dotychczas funkcjonującego modelu. W jakiś tam sposób zawiesza on działanie pewnych elementów, które ograniczało wynagradzanie majątku, czyli tzw. wskaźnik EVA. Wprowadziliśmy też dodatkową premię transformacyjną w wysokości 4%, która bardzo dobrze komponuje się z kierunkami OZE, które są wpisane w ustawie, czyli odzyskiem ciepła. Generalnie dodatkowo wynagradza jeszcze ten trud, który… Te inwestycje idą w tym istotnym kierunku. To, że nasz model zwrotu czy zwrot z kapitału w taryfach istnieje, i to, że w jakimś stopniu dodatkowo chcemy wynagrodzić trud przedsiębiorstw włożony w transformację, będzie poniekąd oznaczało, że taryfy będą mogły wzrastać. Dlatego też wszystkie pomocowe środki są niezwykle istotne, ponieważ w momencie, kiedy to jest dofinansowane, taryfa też to widzi i podwójnie tego nie wynagradza.
W ramach finansowania na chwilę obecną to chyba tyle. Dziękuję.
Przewodniczący poseł Mirosław Suchoń (Polska2050):
Bardzo serdecznie dziękuję.
Są z nami również przedstawiciele PGE. Bardzo proszę o przedstawienie informacji dotyczącej konkretnych wydarzeń i perspektywy państwa oceny. Bardzo proszę.
Dyrektor Pionu Rynku Ciepła i Energii Polskiej Grupy Energetycznej Energia Ciepła SA Arkadiusz Szymański:
Dzień dobry, szanowni państwo. Arkadiusz Szymański, PGE Energia Ciepła. Reprezentuję spółkę z Grupy Kapitałowej PGE Polska Grupa Energetyczna.
PGE Energia Ciepła jest segmentem w grupie PGE odpowiedzialnym za ciepłownictwo. PGE Energia Ciepła jest największym w Polsce producentem energii elektrycznej i ciepła wytwarzanych w procesie wysokosprawnej kogeneracji. Posiadamy ok. 25% udziału w rynku ciepła z kogeneracji, więc jest to największy udział w Polsce. Posiadamy 16 elektrociepłowni o łącznej mocy ponad 6 GW termicznych i mocy elektrycznej ok. 2,5 GW elektrycznego. Jesteśmy głównie wytwórcą na rynkach w największych miastach w Polsce: Kraków, Gdańsk, Gdynia, Wrocław, Rzeszów, Lublin, Szczecin, Bydgoszcz, Kielce. Jesteśmy obecni również w Toruniu, Zielonej Górze, Gorzowie Wielkopolskim czy Zgierzu. Infrastruktura wytwórcza jest głównym elementem naszej działalności, ale w kilku z lokalizacji, które wymieniłem, jesteśmy również dystrybutorem ciepła, czyli zarządzamy sieciami ciepłowniczymi. W naszym portfolio długość sieci ciepłowniczych to ponad 720 km. Produkcja ciepła to ponad 45 PJ ciepła. Liczba użytkowników to ok. 2 mln odbiorców.
Jak widać, skala działalności PGE Energia Ciepła jest bardzo duża. Mamy do czynienia z infrastrukturą techniczną, infrastrukturą wytwórczą i sieciową. Oczywiście przy wykonywaniu działalności na takiej infrastrukturze awarie czasami się zdarzają, natomiast mamy pełne przygotowanie profesjonalnych służb, które nieustannie monitorują stan infrastruktury – zarówno wytwórczej, jak i sieciowej – w celu niezwłocznej identyfikacji. Jeżeli zdarzy się awaria, ta awaria jest natychmiastowo identyfikowana i podejmowane są działania w celu jej usunięcia i zniwelowania skutków.
Nawet jeśli awarie się zdarzą, działamy w taki sposób, żeby albo w ogóle nie było to dla odbiorców odczuwalne, albo było to odczuwalne w możliwie najmniejszym stopniu, jeśli chodzi o zapewnienie komfortu cieplnego. Zazwyczaj odbiorcy prawie nie odczuwają tych awarii, ponieważ są one szybko usuwane. Pamiętajmy też, że system ciepłowniczy jest organizmem, w którym pewne skutki rozkładają się w czasie, jeśli chodzi o dostarczanie ciepła. Tak jest, jeśli chodzi o awarie, które zdarzają się w każdej spółce ciepłowniczej, ale jeśli chodzi o awarie, które zdarzają się w grupie PGE Energia Ciepła, nie identyfikujemy tego, żeby one odbiegały od statystyk, które zdarzały się w latach ubiegłych. Nawet jeśli awarie się zdarzają, to usuwanie ich trwa kilka, kilkanaście godzin. W przypadku bardzo poważnych awarii mówimy o dobie czy dwóch, więc to jest naprawdę krótki czas.
Chciałbym zaznaczyć, że jako PGE Energia Ciepła bardzo dużo środków inwestujemy zarówno w infrastrukturę wytwórczą, jak i sieciową. Prowadzimy odtworzenie parku wytwórczego, prowadzimy modernizację, budowę, rozbudowę sieci ciepłowniczych. Przy tym bardzo efektywnie korzystamy również ze środków pomocy publicznej, która jest dostępna, o której wspominali przedstawiciele narodowego funduszu. Jako PGE Energia Ciepła jesteśmy również beneficjentem tych środków. Prowadzimy liczne modernizacje, tak żeby poprawić standard dostawy ciepła systemowego do naszych odbiorców, żeby poprawiać efektywność energetyczną, żeby minimalizować ryzyko pojawienia się awarii, i ograniczamy straty sieciowe.
Przewodniczący poseł Mirosław Suchoń (Polska2050):
Czy byłby pan uprzejmy scharakteryzować to wydarzenie w Gdańsku, które miało miejsce? Bardzo bym prosił.
Dyrektor pionu PGE Energia Ciepła SA Arkadiusz Szymański:
Jasne.
To wydarzenie w Gdańsku dotyczyło rozszczelnienia jednego z kotłów. Jak to rozszczelnienie nastąpiło, służby niezwłocznie przystąpiły do usuwania awarii w postaci odpowiedniego spawania. Nie chciałbym wchodzić w technikalia, ale usunięcie tej awarii nastąpiło możliwie najszybciej w ścisłej współpracy z magistratem miejskim i w ścisłej współpracy z dystrybutorem. Ponieważ w Gdańsku sieci ciepłownicze nie są w gestii PGE Energia Ciepła, tam odrębny podmiot jest dystrybutorem, więc w ścisłej współpracy z dystrybutorem podejmowaliśmy działania, żeby komfort cieplny dla odbiorców był zapewniony, a dyskomfort jak najmniej odczuwalny. Mogę powiedzieć, że według informacji od naszych służb technicznych ta awaria została usunięta bardzo, bardzo szybko jak na standard takiej awarii. Dziękuję bardzo.
Przewodniczący poseł Mirosław Suchoń (Polska2050):
Dziękuję bardzo.
Szanowni państwo, to garść informacji niezwykle interesujących, ale też pozwalających na przeprowadzenie debaty i pogłębienie wiedzy uczestników dzisiejszego posiedzenia Komisji.
Otwieram wobec tego dyskusję. Bardzo proszę. Jako pierwszy zgłosił się pan przewodniczący Stanisław Lamczyk. Bardzo proszę, panie przewodniczący, o zabranie głosu.
Poseł Stanisław Lamczyk (KO):
Dziękuję bardzo.
Często spotykamy się z państwem w Parlamentarnym Zespole ds. Ciepłownictwa i w zasadzie się znamy, bo było już 20 spotkań, na których te sprawy omawiamy. Ciepłownictwo, jak tutaj słyszeliśmy, ma bardzo duże znaczenie w transformacji energetycznej. Żeby to wszystko dobrze wyglądało, musi to jednak przebiegać w sposób holistyczny. Inaczej mówiąc, żeby to się uzupełniało, transformacja energetyczna musi iść w parze z ciepłownictwem. Wczoraj mieliśmy posiedzenie Komisji związane z offshore. Pierwszy prąd z offshore już popłynie. Cieszymy się, że ten nadmiar energii będzie i dużo będzie mogło pójść na elektryfikację ciepłownictwa.
Oczywiście system jest złożony. Trzeba wziąć to pod uwagę. Środki, które na to pójdą, pomogą, ale załóżmy, że nie będą wystarczające. Dlatego potrzebnych jest dużo rozwiązań innowacyjnych, jak kotły elektrodowe, ale też w ciepłownictwie, w którym jest biomasa i gaz jako przejściowy… Nie możemy przechodzić z jednych paliw kopalnych na drugie, bo to jednak opóźnia całą transformację, a musimy osiągnąć wskaźniki, które są nam potrzebne. Rzeczywiście z ciepła systemowego korzysta dużo Polaków, bo przeszło 50%. To jest bardzo dużo i dlatego najważniejsza jest cena, to, żeby była przejmowana przez społeczność, żeby była stała. To jest bardzo istotne, a nie jest to łatwe, tym bardziej jak mieliśmy kryzys. Paliwa kopalne są obciążone kosztami dodatkowymi, dlatego trzeba ich unikać, żeby te opłaty były niwelowane. Dziękuję bardzo.
Przewodniczący poseł Mirosław Suchoń (Polska2050):
Bardzo dziękuję.
Czy ktoś z państwa chciałby zabrać głos na tym etapie? Bardzo proszę. Udzielam głosu. Bardzo proszę się przedstawić.
Prezes Izby Gospodarczej Ciepłownictwo Polskie Jacek Szymczak:
Oczywiście. Dzień dobry. Jacek Szymczak, Izba Gospodarcza Ciepłownictwo Polskie.
Panie przewodniczący, panie przewodniczący, Wysoka Komisjo, bardzo cieszy nas jako branżę to, co zapowiedział i co robi pan minister i co robi Ministerstwo Energii, ponieważ dla nas bardzo ważny jest znowelizowany „Krajowy plan na rzecz energii i klimatu”, bo to jest ten pierwszy z dokumentów strategicznych. Bardzo duże nadzieje wiążemy również z zapowiedzianą strategią dla ciepłownictwa. To podkreślamy wielokrotnie, ponieważ sektor ten, który jest jednym z największych w całej Unii Europejskiej, w Polsce jeszcze nigdy nie miał takiego dokumentu strategicznego. W kontekście bezpieczeństwa jest to bardzo ważne, bo jeżeli będą te dokumenty strategiczne, a w ślad za nimi odpowiednie regulacje ustawowe, to przedsiębiorstwom będzie o wiele łatwiej budować plany inwestycyjne, bo będą wyznaczone kierunki.
Oczywiście to jest również spójne ze współfinansowaniem tych inwestycji, bo każda inwestycja ma kilka wymiarów. Pierwsza to jest poprawa szeroko rozumianej efektywności. Druga kwestia jest taka, że jeżeli korzystamy z dużego różnicowania źródeł wytwarzania, to możemy wykorzystywać te, które w danej chwili są najtańsze. W związku z tym te inwestycje to również jest dbałość o stabilizację cen.
Dekarbonizacja rozumiana jako odchodzenie od węgla pozwoli na ograniczenie i wyeliminowanie w konsekwencji bardzo dużego kosztu, jakim jest koszt uprawnień do emisji. Według naszych danych koszt uprawnień w cenie jednego gigadżula – w zależności od tego, jak kształtuje się cena paliwa i uprawnień – jest od 15 do 35%, czyli wszystkie inwestycje, które eliminują węgiel, w konsekwencji również obniżają cenę ciepła.
Trzeci wymiar inwestycji to jest kwestia bezpieczeństwa. To bezpieczeństwo można podzielić na dwie zasadnicze grupy. To jest bezpieczeństwo w sferze cyberbezpieczeństwa. Z tym mamy do czynienia. W izbie nawet mamy informacje od naszych członków, którzy byli dotknięci atakami i odpierali te ataki. Oczywiście nie podamy konkretnie, o jakie przedsiębiorstwa chodzi, ale te cyberataki – nie tylko na największe przedsiębiorstwa, ale także na małe i średnie – liczy w setkach. Jest to wiec kwestia cyberbezpieczeństwa.
Bardzo cieszy, że byłby uruchomiony program, o którym pan dyrektor wspominał, by można było pozyskiwać również wsparcie na tego typu inwestycje. To są drogie inwestycje. Kwestia magazynów – to mówił pan dyrektor imiennik Szymczak z narodowego funduszu – też jest dla nas niezwykle istotna nie tylko ze względu na samą specyfikę branży, ale również ze względu na jej bezpieczeństwo.
Drugi wymiar bezpieczeństwa to jest to, co jest bardziej widoczne. To jest bezpieczeństwo fizyczne. Tutaj możemy mieć do czynienia z awariami zarówno źródeł wytwarzania, jak i sieci. Znacznie rzadziej zdarzają się awarie źródeł wytwarzania. Oczywiście to może się zdarzyć. Więcej jest w sieciach, dlatego że sieci są bezpośrednio narażone na temperatury, ale i, co ważniejsze, na wahania temperatur. Tutaj jest kwestia inwestycji. Jako branża nie zasypialiśmy gruszek w popiele, bo na ponad 22 tys. km sieci w Polsce według naszych danych ok. 60% tych sieci jest w nowej technologii. To jest technologia rur preizolowanych. 40% to jest technologia rur kanałowych. One są bardziej narażone na awarie w sytuacji spadków temperatur i, co gorsza, wahań temperatur.
Z punktu widzenia sieci najgorsze są te momenty, kiedy następuje gwałtowna odwilż, kiedy następuje gwałtowny mróz, ponieważ pracuje ziemia i rury, będąc położone, często same wytrzymując naprężenia, nie mogą wytrzymać tych, które są spowodowane ruchem ziemi, warunkami pogodowymi. Wszędzie tam, gdzie były popełnione jakieś błędy przy kładzeniu sieci… One zawsze mogą się zdarzyć, bo jeżeli nawet jest inwestycja w miastach, gdzie wymienionych jest kilka kilometrów sieci, to wystarczy, że zostanie uszkodzona na przykład izolacja. Izolacja powoduje, że następuje zawilgocenie całej osłony, przychodzi mróz, następuje zjawisko fizyczne.
To też to, co mówił kolega z PGE, co podkreślał pan minister i państwo dyrektorzy – te pieniądze są nam potrzebne również dlatego, że dzisiaj sieci są zinformatyzowane. Chodzi nie tylko o to, że informatyka pozwoli nam poprzez sieci łączyć ze źródłem to, co się dzieje na budynku, bo jest automatyka pogodowa, i sterować produkcją w zależności od tego, jakie jest zapotrzebowanie u klienta. Te sieci mają systemy alarmowe. W sytuacji zawilgocenia od razu następuje przesłanie sygnału do centrali. Mówimy tu również o małych i średnich przedsiębiorstwach. Dzięki temu, jak mówił kolega, można bardzo szybko zlokalizować awarię i przystąpić do jej usuwania, a sieć jest swego rodzaju akumulatorem ciepła i wiele awarii, które następują na sieciach, dzięki temu, że one są już zmodernizowane, jest szybko diagnozowanych i usuwanych. Tego nawet nie zauważy odbiorca, bo sieć magazynuje ciepło. W sytuacji bardzo poważnych awarii, kiedy przerwa trwa kilka lub kilkanaście godzin, temperatura może spaść u odbiorcy.
Reasumując, jeszcze raz dziękujemy za przygotowanie dokumentów strategicznych, za projekty ustaw, za finansowanie, bo warto inwestować w sektor ciepłowniczy również dlatego, że kolejnym wymiarem bezpieczeństwa nie jest tylko pewność dostawy ciepła do naszych odbiorców, ale to, że jako ciepłownicy coraz więcej partycypujemy w tzw. sector coupling, o czym mówił pan minister, czyli współpracy z sektorem elektroenergetycznym i gazowniczym. My, ciepłownicy, jesteśmy teraz postrzegani przez elektroenergetyków jako ci, którzy ograniczają tzw. redysponowanie nierynkowe, czyli wyłączanie energii elektrycznej produkowanej w odnawialnych źródłach energii wtedy, kiedy nie ma popytu, a my jesteśmy w stanie to zagospodarować poprzez stosowanie pomp ciepła, kotłów elektrycznych. Dzięki temu poprawiamy elastyczność systemu elektroenergetycznego, zwiększamy efektywność pracy dwóch systemów i wpływamy na bezpieczeństwo energetyczne w skali kraju. Bardzo dziękuję.
Przewodniczący poseł Mirosław Suchoń (Polska2050):
Bardzo dziękuję, panie prezesie, za niezwykle interesujący głos w naszej dyskusji. Bardzo proszę, czy ktoś z państwa chciałby na tym etapie również zabrać głos? Bardzo proszę. Również proszę się przedstawić.
Dyrektorka Polskiego Towarzystwa Energetyki Cieplnej Monika Gruźlewska:
Dzień dobry, szanowni państwo. Monika Gruźlewska, Polskie Towarzystwo Energetyki Cieplnej.
Szanowni państwo, temat dzisiejszego posiedzenia Komisji jest niezwykle ważny również dla branży, dla sektora. Jesteśmy w wyjątkowym czasie, bo rzeczywiście dużo informacji pojawia się na temat pracy infrastruktury, czy to wytwórczej, czy to sieciowej. Jest to też moment dużej debaty zarówno na poziomie Polski, jak i na poziomie Unii Europejskiej na temat transformacji ciepłownictwa systemowego. Mam wrażenie, że Ministerstwo Energii tylko dosyć lakonicznie pokazało liczbę inicjatyw, które podejmuje, tych regulacyjnych, ale też koordynacyjnych, które mają na celu mocno przyspieszyć transformację ciepłownictwa systemowego, bo gdyby spojrzeć na to, na jakich etapach swoich transformacji są ciepłownictwo i elektroenergetyka, to jednak ciepłownictwo ze względu też na swoją lokalną specyfikę potrzebuje więcej czasu na to, aby dostosować się do nowych wymogów, które ze strony Unii Europejskiej zostały przyjęte dosyć niedawno. Na poziomie Polski jesteśmy dopiero w procesie implementacji ścieżki dekarbonizacyjnej, która jest wyznaczona dla ciepłownictwa systemowego.
Żeby jeszcze pokazać państwu, że mierzymy się z naprawdę ogromnym wyzwaniem w postaci wielu inwestycji, ale też jak dużą rolę ciepłownictwo pełni dla Polaków i dla polskiej gospodarki, powiem, że ponad 15 mln Polaków korzysta z ciepłownictwa systemowego. Dla porównania, jeżeli chodzi o UE, jest to 70 mln Europejczyków, w tym właśnie 15 mln Polaków. Wspomniano o 23 tys. km sieci w Polsce. Bardzo wiele lokalizacji w Polsce posiada źródła wytwórcze ciepła systemowego. To też wspomniany sector coupling. Już w tej chwili, mimo tego, że wzmacniamy kwestię sector couplingu w Polsce, to do tej pory 20% rocznie w krajowym systemie elektroenergetycznym to jedno z kilku generacji wytwarza energię elektryczną na potrzeby Polaków. Jest to bardzo istotne zwłaszcza w bilansowaniu lokalnym.
Chciałam podkreślić, że ciepłownictwo systemowe ma ogromną wagę. Jest też częścią infrastruktury krytycznej w Polsce, więc ma ogromny wpływ na bezpieczeństwo energetyczne państwa i na zagwarantowanie komfortu cieplnego dla społeczeństwa, ale także dostarczanie ciepłej wody użytkowej.
Jeżeli mówimy o odporności infrastruktury, to z mojej perspektywy kluczowa jest sama transformacja. To znaczy, że jeżeli będziemy wymieniać, modernizować nasze źródła wytwórcze, jeżeli będziemy modernizować sieć, to ta odporność będzie rosła przy wykorzystaniu najnowszych technologii. Oczywiście, myśląc o tej odporności, w zasadzie mówimy o kilku głównych czynnikach, czyli o czynniku technologicznym, technicznym, czyli w zasadzie o całej infrastrukturze, jaka jest w tej chwili, o tym, jaki jest jej stan, ale także o wszelkich modernizacjach, które są podejmowane, które rokrocznie są wykonywane.
Spółki informują publicznie, że w okresie letnim są wykonywane wszelkie prace remontowe, które mają na celu przygotować infrastrukturę na najbliższy sezon grzewczy i zniwelować ryzyka występowania awarii. One są natomiast nieuniknione, bo jest to tylko technologia. Spółki, żeby móc zmitygować ryzyka występowania tych awarii, bardzo mocno stawiają na swoich pracowników. To znaczy, że przygotowują swoich pracowników na to, aby obserwowali, monitorowali stan infrastruktury i w miarę możliwości zgodnie z przyjętym regulaminem postępowania w takich sytuacjach awaryjnych wykonywali swoją pracę możliwie dobrze.
Rzeczywiście jest tak, że sieć ciepłownicza sama w sobie jest magazynem. W związku z tym wszystkie awarie, które są powodowane, w momencie wystąpienia awarii nie odcinają dostępu ciepła do odbiorcy końcowego. Dlatego też przedsiębiorstwa mają jeszcze taki bufor czasowy na to, aby pomimo tego, że awaria jest usuwana na przykład dopiero po kilku godzinach, przez tych kilka godzin nie powodować obniżenia komfortu cieplnego odbiorcy końcowego. To wydaje mi się niezwykle istotne.
Jeżeli mówimy o transformacji, jako Polskie Towarzystwo Energetyki Cieplnej chcieliśmy oszacować koszty transformacji. Nasze wyliczenia pokazały, że przy założeniach realizacji regulacji, które wynikają z regulacji unijnych, do 2050 r. to jest nawet 466 mld zł. Są to więc ogromne kwoty. Tym bardziej jesteśmy zadowoleni z dużego dialogu z Ministerstwem Energii, z Ministerstwem Klimatu i Środowiska, z Narodowym Funduszem Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej o tym, aby możliwie dużo środków przeznaczyć na transformację ciepłownictwa, bo każde środki pieniężne, które są dotacjami albo preferencyjnymi środkami, wprost wpływają na obniżenie kosztów ciepła czy taryfy dla odbiorcy końcowego. Wydaje mi się, że ten pogłębiony dialog i nowe programy, które zaczynają wchodzić w różnych obszarach, w tych obszarach, które są preferowane, jeżeli chodzi o ciepłownictwo, to jest niezwykle istotny aspekt.
Mówimy też o cyberbezpieczeństwie. Spółki poprzez digitalizację swoich sieci i stałe szkolenia pracowników są w stanie monitorować i wychwytywać ewentualne ataki na infrastrukturę. Na ten moment wydaje mi się natomiast, że jeszcze trochę brakuje środków celowych, jeżeli chodzi o przeznaczenie nie tylko na digitalizację, ale także na to, aby zwiększyć odporność cyfrową tych spółek. Myślę, że to jest warte podjęcia jakiejś debaty i rozważenia, czy te środki są możliwe do wygospodarowania. Wiem, że to jest dosyć skomplikowana sprawa, bo mamy pewne ograniczenia regulacyjne i jest pewna specyfika dostępności środków, niemniej jednak wydaje mi się, że to też jest istotny kierunek, zwłaszcza że państwo tutaj też go podejmują, więc pozwoliłam sobie skomentować także ten obszar. Serdecznie dziękuję.
Przewodniczący poseł Mirosław Suchoń (Polska2050):
Bardzo serdecznie dziękuję za niezwykle interesujący głos w dyskusji. Bardzo proszę, czy ktoś z państwa na tym etapie chciałby zabrać głos? Na koniec tej rundy pozwolę sobie oddać głos sobie, a później panu ministrowi i przedstawicielom instytucji, żeby odnieśli się do głosów, które tu zostały poruszone.
Szanowni państwo, Komisja Infrastruktury zajmuje się przede wszystkim infrastrukturą drogową, kolejową, lotniczą, taką twardą. Zajmujemy się również – troszeczkę, z boku – infrastrukturą wodną, przeciwpowodziową. Patrzymy na infrastrukturę bardzo szeroko. Częścią ważnej, krytycznej infrastruktury jest również infrastruktura związana z dostarczaniem ciepła systemowego. Nic nie dzieje się bez przyczyny. Nasze zainteresowanie akurat w tym krótkim czasie wynika troszeczkę z tego, co działo się w ostatnich dniach w różnych miastach w Polsce w związku z różnymi awariami. To jest oczywiście naturalne, ale to jest też dobry przyczynek do dyskusji na temat odporności sektora i całej infrastruktury, dlatego że musimy patrzeć na to w sposób całościowy.
Oczywiście jest to również na kanwie tego, co się dzieje za naszą wschodnią granicą, gdzie ataki m.in. na infrastrukturę dostarczającą ciepło systemowe są atakami, które mają po prostu zniszczyć miasta, zniszczyć morale mieszkańców. W związku z tym wnioski z tamtych działań wymagają odpowiedniego zastosowania w przypadku naszego państwa, tym bardziej że, jak wynika z dostępnych danych, spośród wszystkich Europejczyków, którzy wykorzystują ciepło systemowe – przynajmniej tak zrozumiałem z naszej dyskusji – ok. 20% to są Polacy, czyli 20% Europejczyków wykorzystujących ciepło systemowe to są Polacy. To jest bardzo znacząca grupa w całej Unii Europejskiej. To znaczy, że rozwiązania, które przyjmą się u nas, rozwiązania, które prawdopodobnie będą najbardziej skuteczne, będą mogły być powielane w innych państwach. Nie mówię tego bez przyczyny, dlatego że tak się dzieje zarówno w infrastrukturze obronnej, dual-use, ale także w infrastrukturze drogowej, kolejowej, lotniskowej. Polska rzeczywiście jest w awangardzie prowadzonych inwestycji, w związku z tym warto z tych różnych doświadczeń korzystać i później przenosić je w inne miejsca.
Szanowni państwo, miałbym prośbę do ministerstwa o odniesienie się po pierwsze do skali inwestycji do 2040 r., tak jak jest perspektywa, czy do 2050 r., tak jak pani dyrektor była uprzejma zaprezentować. Czy to rzeczywiście jest prawie pół biliona złotych, niemalże 500 mld zł, 466 mld zł? Czy to rzeczywiście jest ta skala inwestycji, która czeka nasze miasta?
Chciałbym prosić też o przynajmniej przybliżoną informację. Jak wynika z dostępnych danych izby, od 15 do 30% kosztu gigadżula to są uprawnienia. Pytanie dotyczy perspektywy do 2040 czy 2050 r. Jak szacują państwo wpływy z uprawnień, jeżeli możemy o czymś takim mówić? Czy możliwe jest, żeby wpływy z tych uprawnień wykorzystać do transformacji sektora? Czy znamy jakiś zakres rzeczowy dotyczący, nie wiem, kilometrów sieci czy ilości innej infrastruktury, którą trzeba byłoby zmodernizować, żeby ona rzeczywiście spełniała wymagania? Jaki to jest zakres rzeczowy?
Jeżeli przekraczam jakieś standardowe ramy pytania, to oczywiście proszę o wybaczenie, ale przy infrastrukturze i na Komisji Infrastruktury z reguły rozmawiamy o bardzo wyraźnych konkretach w zakreślonych ramach, żeby mieć świadomość skali wyzwań i dopasowywać różne mechanizmy finansowania czy mechanizmy administracyjne, które są potrzebne do absorpcji tego wszystkiego. Nie wiem, czy jest taka możliwość, ale gdyby była możliwość, to bardzo prosiłbym o stanowisko ministerstwa właśnie w kwestii doświadczeń związanych z tym, co się dzieje na Ukrainie. Czy ministerstwo podchodzi do dobrych praktyk w zakresie modernizacji sieci, żeby spróbować przy okazji wydatkowania środków również, nie wiem, dołożyć jakiś komponent czy zasady dotyczące ochrony przed zniszczeniem, a przynajmniej przed prostym zniszczeniem, tak jak to ma miejsce za naszą wschodnią granicą? Czy to jest w ogóle przedmiotem rozwagi i analizy?
Jest też oczywiście kwestia cyberbezpieczeństwa. Czy jest nam znana skala? Mamy potężne ataki na infrastrukturę związaną z dostarczaniem różnych usług komunalnych, wodnych, ściekowych i tego typu. Pytanie, czy to się przenosi na infrastrukturę związaną z ciepłem systemowym. Czy mamy wiedzę na temat tego? Czy jest jakieś centrum, które to monitoruje, i te ataki są przedmiotem pogłębionej analizy?
Miałbym też pytanie do przedstawicieli PGE. Czy ta awaria to był kocioł już modernizowany, czy to jest po prostu awaria jakiegoś starego kotła, który po prostu trzeba będzie wymienić? Jak oceniają państwo skalę inwestycji, którą PGE będzie musiało wykonać, aby rzeczywiście dostosować do współczesnych warunków te sieci czy też moce wytwórcze, którymi państwo dysponujecie?
Z mojej strony na ten temat tyle. Pytanie: Czy na tym etapie jeszcze ktoś chciałby zgłosić jakieś pytanie bądź wątpliwość, poddać myśl? Widzę pana posła. Bardzo proszę, pan poseł Warwas.
Poseł Robert Warwas (PiS):
Dziękuję.
Panie przewodniczący, Wysoka Komisjo, szanowni państwo, jeśli mówimy o bezpieczeństwie, to chciałbym przytoczyć przypadek z Zagłębia Dąbrowskiego, z Sosnowca, z Będzina, z Czeladzi, gdzie działa elektrociepłownia EC Będzin, aktualnie EC Zagłębie Dąbrowskie, które w związku z nierozliczonymi ETS zostało ukarane przez głównego inspektora ochrony środowiska karą ponad 200 mln zł. W sumie nierozliczonych ETS spółka ma na prawie ponad 1 mld zł. Jest zagrożone funkcjonowanie tej spółki, która jest jedynym dostawcą ciepła systemowego dla Sosnowca, Będzina, Czeladzi.
Ostatnio, dwa tygodnie temu na zespole parlamentarnym ds. energetyki mieliśmy taką dyskusję. Ministerstwo Klimatu i Środowiska miało przyjrzeć się tej sytuacji i temu, jakie są perspektywy, jakie są prowadzone działania zabezpieczające w sytuacji, kiedy ta kara stanie się prawomocna – bo spółka odwołała się od tych decyzji do wojewódzkiego sądu administracyjnego – i spółka ogłosi upadłość. Jak będzie zabezpieczone, nie wiem, ok. 200 tys. mieszkańców Zagłębia Dąbrowskiego? W jaki sposób będzie podane ciepło do tych mieszkańców, do tych bloków – w sytuacji, kiedy nie ma tam żadnej innej infrastruktury? Czy ktoś z ministerstwa analizował tę sytuację i czy są prowadzone rozmowy w tej sprawie? Dziękuję.
Przewodniczący poseł Mirosław Suchoń (Polska2050):
Bardzo dziękuję.
Czy są inne pytania? Nie widzę już więcej zgłoszeń. Panie pośle, jeszcze tylko jedno pytanie. Kto jest właścicielem tej spółki, o której pan poseł mówi?
Poseł Robert Warwas (PiS):
Panie przewodniczący, to jest prywatna spółka.
Przewodniczący poseł Mirosław Suchoń (Polska2050):
Prywatna spółka?
Poseł Robert Warwas (PiS):
Prywatna spółka, tak, tylko, jak mówię, to jest jedyny dostawca ciepła dla…
Przewodniczący poseł Mirosław Suchoń (Polska2050):
Tak, tak, tak, ale to jest interesujące z punktu widzenia tych zaniedbań. Bardzo dziękuję. Poproszę pana ministra.
Podsekretarz stanu w ME Konrad Wojnarowski:
Panie przewodniczący, poproszę panią dyrektor i pana dyrektora o przedstawienie danych. Myślę, że do kwestii ETS odniesie się Ministerstwo Klimatu i Środowiska, a w kwestii cyber głos zabierze i odpowie na pytania przedstawiciel naszego Departamentu Cyfryzacji i Bezpieczeństwa.
Przewodniczący poseł Mirosław Suchoń (Polska2050):
Bardzo serdecznie dziękuję.
Bardzo proszę państwa dyrektorów o odniesienie się do tej kwestii.
Dyrektor Departamentu Ciepłownictwa Ministerstwa Energii Aneta Więcka:
Dzień dobry, Aneta Więcka, dyrektor Departamentu Ciepłownictwa.
Transformacja ciepłownictwa, tak jak już dzisiaj to było wskazane, jest bardzo istotnym procesem w całej transformacji energetyki. Ciepłownictwo potrzebuje tak naprawdę dużo więcej środków niż elektroenergetyka. W przypadku elektroenergetyki proces transformacji zaczął się dużo wcześniej. W przypadku ciepłownictwa od niedawna, od kilku lat mówimy o procesie transformacji. Ciepłownictwo, które według danych URE jest w tej chwili w większości, w 60%, oparte na spalaniu węgla, musi się zmienić. Mówimy tutaj nie tylko o źródłach wytwarzania, ale również o sieciach ciepłowniczych.
Według analiz Polskiego Towarzystwa Energetyki Cieplnej skala inwestycji do 2050 r. faktycznie może sięgać nawet 460 mld zł. W ramach analiz, które prowadziliśmy w „Krajowym planie na rzecz energii i klimatu”, szacujemy, że do 2040 r. – do 2040 r., ponieważ zasięg KPEiK jest do 2040 r. – to może być niecałe 300 mld zł, tj. 270 mld zł. Są to więc ogromne środki. Zdajemy sobie sprawę, że finansowanie, które jest obecnie prowadzone, czyli poprzez środki dotacyjne, wsparciowe z Narodowego Funduszu Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej, nie wystarczą. Wiemy o tym. Ciepłownictwo potrzebuje jednego spójnego programu. Dotacje, które są w tej chwili, są super i bardzo je doceniamy jako branża, ale czujemy i wiemy, że jest tego za mało.
W ramach strategii transformacji ciepłownictwa, nad którą właśnie pracujemy, przewidujemy szereg działań. Jednymi z najistotniejszych są dla nas kwestie finansowe, plan finansowania ciepłownictwa. Nawet dzisiaj mieliśmy wspólnie z państwem spotkanie grupy roboczej zespołu ds. ciepłownictwa, podczas którego dyskutowaliśmy właśnie na temat gwarancji Skarbu Państwa czy też gwarancji bankowych, ale tak naprawdę zeszliśmy na temat tego, że potrzebujemy planu finansowego dla całego ciepłownictwa.
Oprócz działań finansowych potrzebne są również działania regulacyjne. W tej chwili pracujemy nad projektem ustawy deregulacyjnej UDER 92, w ramach której są działania, które mają na celu połączenie inwestycji sector coupling poprzez uznanie ciepła z OZE w kotłach elektrycznych do efektywnych systemów ciepłowniczych… Wiem, że oczekujecie państwo więcej, ale wiem, że jest to ten pierwszy krok, który trzeba zrobić i który jest bardzo ważny.
Oddam głos panu z Departamentu Cyfryzacji i Bezpieczeństwa.
Przewodniczący poseł Mirosław Suchoń (Polska2050):
Bardzo proszę, panie dyrektorze.
Zastępca dyrektora Departamentu Ciepłownictwa Ministerstwa Energii Andrzej Gutowski:
Szanowni państwo, szanowny panie przewodniczący, jeszcze w kwestii tych danych, bo pytał pan również, czy są jakieś ogólnodostępne dane na temat systemów ciepłowniczych. Źródłem tych danych jest Urząd Regulacji Energetyki. Jest „Energetyka cieplna w liczbach”. URE raz do roku publikuje takie informacje. To jest taka skarbnica wiedzy na temat tego, gdzie jesteśmy, ile jest chociażby kilometrów sieci ciepłowniczej, jaka jest kondycja finansowa przedsiębiorstw ciepłowniczych. To są dane ogólnodostępne, dostępne na stronie prezesa URE, więc można się z nimi zapoznać i zobaczyć, jakie są chociażby zmiany strukturalne rok do roku, jeśli chodzi o systemowe ciepłownictwo. Dziękuję.
Przewodniczący poseł Mirosław Suchoń (Polska2050):
Dziękuję.
Bardzo proszę, panie dyrektorze.
Naczelnik Wydziału ds. Cyberbezpieczeństwa Sektora Energii w Departamencie Cyfryzacji i Bezpieczeństwa Ministerstwa Energii Michał Zagórski:
Dzień dobry, Michał Zagórski, Ministerstwo Energii.
Jeżeli chodzi o cyberbezpieczeństwo, pan przewodniczący pytał o instytucje, które monitorują takie zdarzenia w skali kraju. Oczywiście jest taka instytucja. Najważniejsze spółki sektora energii z podsektora ciepła są objęte krajowym systemem cyberbezpieczeństwa. Są tzw. operatorami usług kluczowych. Mają one obowiązek zgłaszania incydentów do CSIRT-ów poziomu krajowego. Są to zespoły reagowania na incydenty bezpieczeństwa komputerowego. Jeden mieści się w NASK, drugi w ABW, trzeci w MON, ale tego to nie dotyczy. Te właśnie instytucje nie tylko gromadzą informacje o incydentach, robią raporty, zestawienia, ale także pomagają w obsłudze incydentów, pomagają rozwiązywać zdarzenia, czasami nawet przywracać systemy, tak że tak, taka instytucja występuje. Dziękuję.
Przewodniczący poseł Mirosław Suchoń (Polska2050):
Panie dyrektorze, to jeszcze dopytam. Czy zanotowali państwo jakieś problemy na linii współpracy pomiędzy na przykład państwem a tymi kluczowymi operatorami, czy prace przebiegają bez żadnych problemów?
Naczelnik wydziału w departamencie ME Michał Zagórski:
Jeżeli chodzi o współpracę między ministerstwem a operatorami, mamy trochę inną rolę niż CSIRT-y, ponieważ jako ministerstwo sprawujemy nadzór nad tymi spółkami. Jako ministerstwo nie mamy informacji o takich incydentach operacyjnych, bo nie jesteśmy w obiegu informacji. Współpracy w zakresie nadzorczym, codziennym nie ma. Praca przebiega dobrze. Wiemy natomiast, że nie ma problemów, jeżeli chodzi o zgłaszanie incydentów właśnie przez te spółki do CSIRT-ów, ponieważ to jest obowiązek spółek. Z tego, co wiemy, z tego obowiązku się wywiązują.
Przewodniczący poseł Mirosław Suchoń (Polska2050):
Dziękuję bardzo.
Ministerstwo Klimatu i Środowiska, bardzo proszę, panie dyrektorze.
Zastępca dyrektora departamentu MKiŚ Marcin Janiak:
Dziękuję, panie przewodniczący.
Odnosząc się do kwestii wniosków z Ukrainy, jak najbardziej przyglądamy się tej sytuacji, patrząc na to, że szeroko rozumiana infrastruktura energetyczna jest teraz głównym celem ataków rosyjskich na Ukrainę. Wiemy, że to są cele społeczne, stąd też nasze działanie w zakresie uruchomienia programów związanych z magazynowaniem ciepła, o którym mówiliśmy, czy właśnie w ramach nowej osi dual-use, która ma nie tylko przyczyniać się do celów energetycznych, ale też zwiększać bezpieczeństwo w różnych wymiarach, o których mówił pan prezes: infrastruktury ciepłowniczej, ale również elektroenergetycznej. Dzisiaj rozmawiamy o infrastrukturze ciepłowniczej. Patrzymy na to jak najbardziej poważnie.
Jeżeli chodzi o nowe źródła finansowania, musimy wiedzieć, że – przepraszam za moje wyrażenie – jesteśmy troszeczkę w rozkroku między jedną perspektywą finansowania ze środków funduszy unijnych a już podejmowanymi działaniami, gdzie w dużej mierze te środki są już zakontraktowane, projekty się realizują, a musimy je zakończyć najpóźniej do 2029 r., jeżeli chodzi o środki polityki spójności. Już podejmujemy działania nad nową perspektywą finansową na lata 2028–2034. Ta kwestia bezpieczeństwa, obok kwestii konkurencyjności, jest bardzo mocno podnoszona, priorytetyzowana, więc ten aspekt bezpieczeństwa przy realizacji różnych infrastrukturalnych projektów na pewno będzie, bardzo, bardzo istotny.
Dochodzimy do kwestii: potrzeby versus możliwości finansowania. Musimy jeszcze pamiętać o bardzo ważnym aspekcie. Padła kwota zapotrzebowania na środki, ale z doświadczenia mogę powiedzieć, że zapotrzebowanie i potencja, możliwość projektowa realizacji tych inwestycji, wygenerowania tych projektów to są jednak dwie różne rzeczy, szczególnie że mówimy tutaj o sektorze z bardzo zróżnicowanymi podmiotami. Z jednej strony mamy duże przedsiębiorstwa ciepłownicze, duże systemy ciepłownicze z dużych miast jak Warszawa, Kraków, Gdańsk, dużych podmiotów jak chociażby PGE, ale z drugiej strony mamy mniejsze ciepłownictwo, ciepłownictwo powiatowe, które często jest w posiadaniu samorządów, które mają swoje wyzwania, swoje problemy z dostępem do środków, wręcz z płynnością finansową. Często mają problemy z pozyskaniem tych środków ze względów finansowych, organizacyjnych czy innych. Musimy mieć to na względzie. Musimy podejmować działania finansowe, ale też mobilizujące w zakresie modernizacji, w szczególności mniejszych systemów. Te większe modernizują się, widzimy to i kibicujemy, ale musimy też myśleć o mniejszych systemach.
Mówiąc o potrzebach finansowych, wszyscy musimy być świadomi, że środki publiczne, czy unijne, czy inne, chociażby z przychodów ze sprzedaży uprawnień do emisji dwutlenku węgla, nie zapewnią nam pokrycia wszystkich środków, więc trzeba myśleć o mobilizowaniu innych środków, poprzez systemy gwarancyjne, preferencyjne środki komercyjne, bankowe na preferencyjnych warunkach. Musimy myśleć o różnym montażu finansowym źródeł finansowania, żeby móc zmodernizować polskie systemy ciepłownicze.
Odniosę się do kwestii związanej z kierowaniem środków z systemu handlu emisjami na potrzeby modernizacji polskiego ciepłownictwa. Pan dyrektor Szymczak mówił, że jak popatrzymy na programy finansowane z Funduszu Modernizacyjnego, który jest finansowany z przychodów ze sprzedaży uprawnień do emisji dwutlenku węgla, to większość programów dotyczy ciepłownictwa: czy budowy źródeł pod ciepło, które może być wykorzystywane w źródłach ciepłowniczych, czy digitalizacji systemów ciepłowniczych. Musimy pamiętać, że dochodzimy do rozmów o nowych celach Komisji Europejskiej, Unii Europejskiej na 2040 r. w zakresie polityki klimatycznej. Tutaj też będzie powód do rozmowy nad kolejnym dostępem do środków po 2030 r. Fundusz Modernizacyjny ma horyzont finansowania do 2030 r., a tutaj już mówimy o celach, o horyzoncie KPEiK do 2040 r. Na pewno widzimy więc rolę systemu handlu emisjami przy transformacji i finansowaniu systemów ciepłowniczych. Dziękuję.
Przewodniczący poseł Mirosław Suchoń (Polska2050):
Bardzo dziękuję, panie dyrektorze. Bardzo proszę.
Zastępca dyrektora departamentu NFOŚiGW Dariusz Szymczak:
Zasadniczo więcej dodać nie mogę. Chciałbym tylko przekazać państwu jedną informację.
Budżet, plan finansowy Narodowego Funduszu Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej na 2025 r., jeśli chodzi o wydatki, wynosił jakieś 23 mld zł. Rada nadzorcza zatwierdziła nam plan na 2026 r. w wysokości 37 mld zł, z tego 85% dotyczy szeroko pojętej transformacji energetycznej, więc budżet pomalutku się zwiększa. Liczymy na to, że będzie lepiej.
Przewodniczący poseł Mirosław Suchoń (Polska2050):
Powolutku to tak skromnie, panie dyrektorze, ale z szacunkiem i pokorą.
Bardzo proszę, pani dyrektor.
Dyrektor departamentu URE Anna Mielcarek:
Chciałabym, może jeszcze zanim będzie to uzupełniane, odnieść się do pytania pana posła. Chodzi o dość nietypowy przykład elektrociepłowni EC Zagłębie Dąbrowskie. Kiedyś była to Elektrociepłownia Będzin.
Też byłam na tym zespole, kiedy prezes prezentował swoją prezentację. Nie od dzisiaj zresztą wiadomo, że ten kłopot ze sporą karą, bo kary ETS są jakimś tam odrębnym problemem, jest od dłuższego czasu. Jest z tym problem i w wielu miejscach pan prezes to prezentuje. Generalnie, na tej Komisji też, było wskazywane, że po części to Urząd Regulacji Energetyki odpowiada za tę sytuację, ponieważ, nie wiem, nie było środków na to, żeby zakupić te uprawnienia, czy były one za późno zakupione.
Chciałabym tylko uspokoić, bo od tamtego momentu przeprowadziliśmy w urzędzie mały monitoring tego, jak ta sytuacja wygląda w skali Polski we wszystkich komórkach, w których taryfujemy, czyli w ośmiu oddziałach i w centrali, w departamencie. Nie zidentyfikowano przykładów podobnych problemów. Jest EC Zagłębie Dąbrowskie, Wolbrom też był na tym spotkaniu, jest wolbromskie przedsiębiorstwo, które ma jakiś tam kłopot, i Megatem z Lublina. Pan prezes z Megatemu finalnie stwierdził, że w tym momencie cena pokrywa mu już uzasadniony koszt.
Chciałabym tylko wskazać, jak wyglądała ścieżka cenowa w EC Zagłębie Dąbrowskie, bo mam to spisane. W styczniu 2022 r., w tym trudnym czasie, bo to był dla wszystkich test – jako przedsiębiorstwa i URE mierzyliśmy się z bardzo trudnym wyzwaniem, żeby zapewnić przedsiębiorstwom pokrycie kosztów – przeprowadziliśmy 900 postępowań. To jest o ponad połowę więcej od tego, co robimy zwyczajowo. Dla niektórych przedsiębiorstw to było być albo nie być. Wydaje mi się, że akurat urząd mocno wyszedł naprzeciw i starał się zrobić wszystko, co mógł, żeby zabezpieczyć pokrycie kosztów przedsiębiorstwom.
W styczniu 2022 r. zatwierdzona taryfa dla EC Zagłębie Dąbrowskie opiewała na 35% wzrostu. Wiem, że to był trudny czas. Później, w czerwcu, czyli pół roku później, przedsiębiorstwo to wystąpiło z kolejnym wnioskiem o zmianę i po pół roku cena wzrosła o kolejne 50%. Uzasadnieniem tej zmiany był wzrost kosztów zakupu węgla i uprawnień do emisji dwutlenku węgla. Później były rzeczy, które wpłynęły na kolejną zmianę taryfy, ponieważ trzeba było przeliczyć ceny referencyjne. Znowu było 13% wzrostu.
Finalnie – miałam to gdzieś wpisane – w samym 2022 r. cena w tym przedsiębiorstwie wzrosła o 125%. To nie było mało. Wiem, być może potrzeby przedsiębiorstwa, które zmaga się z wysoką karą, a to nie jest koszt uzasadniony… Akurat koszt kary nie jest kosztem uzasadnionym. On nie może zaparkować w taryfie, to fakt, ale wydaje mi się, że ze strony URE to, co mogliśmy zrobić, zrobiliśmy. Fakt, później przedsiębiorstwo wystąpiło, bo to teraz chyba się dzieje już z kolejnym wnioskiem i on jest trochę inaczej kalkulowany – już nie metodą uproszczoną, a kosztową. Spotkał się z odmową zatwierdzenia tej taryfy z uwagi na zbyt wysokie obciążenie. Teraz funkcjonuje chyba taryfa z 2023 r. na wysokim poziomie, bo tam jest 120 zł. To jest naprawdę bardzo przyzwoity poziom ceny. Nie stoi na przeszkodzie, żeby to przedsiębiorstwo… Innych kosztów stałych ma znacznie mniej niż zmiennych, ale w jakiś sposób je aktualizuje i cenę ma naprawdę przyzwoitą.
URE zrobił naprawdę wiele, żeby wyjść naprzeciw temu akurat przypadkowi. Tych przypadków nie ma wiele. Nie umniejszam temu, mówiąc, że to jest jednostkowe i że ci ludzie akurat… Nie wiem, czy w tym systemie jest tak, że to tylko EC Zagłębie Dąbrowskie dostarcza. Pewnie dostarcza do pewnej grupy odbiorców i im też należy się ciepło i ciepła woda, z tym że to, że zadziało się tak, a nie inaczej, nie jest winą tylko URE.
O karze ETS trudno mi się wypowiedzieć. Dziękuję.
Przewodniczący poseł Mirosław Suchoń (Polska2050):
Pani dyrektor, a czy dysponuje pani informacją o średniej cenie, biorąc pod uwagę cenę, o której pani mówiła, że jest przyzwoita?
Dyrektor departamentu URE Anna Mielcarek:
Średnia cena? 120 zł, to, co ma EC Będzin?
Przewodniczący poseł Mirosław Suchoń (Polska2050):
Tak.
Dyrektor departamentu URE Anna Mielcarek:
To jest cena kosztowa, którą teraz zatwierdzamy. Poziom…
Przewodniczący poseł Mirosław Suchoń (Polska2050):
A jaki jest średni mniej więcej w Polsce? Czy to da się…
Dyrektor departamentu URE Anna Mielcarek:
Toteż mówię, to jest cena z uprawnieniami. Plus minus 120 zł jest taką ceną.
Przewodniczący poseł Mirosław Suchoń (Polska2050):
Dziękuję bardzo. Jeszcze pan poseł.
Dyrektor departamentu URE Anna Mielcarek:
Dodając, cena uproszczona, na której EC Będzin miał zatwierdzone taryfy, to teraz niecałe 100 zł, tak że jest dużo niższa.
Przewodniczący poseł Mirosław Suchoń (Polska2050):
Tak, tak, tak. Dziękuję bardzo.
Panie pośle, moment. Czy jeszcze ktoś z państwa chciałby się odnieść? Widziałem, że jeszcze pan dyrektor.
Zastępca dyrektora departamentu MKiŚ Marcin Janiak:
To ja króciutko, bo pan poseł też prosił Ministerstwo Klimatu i Środowiska. Przepraszam, że w swojej wypowiedzi pominąłem tę kwestię. Chciałem się usprawiedliwić, bo tematem nie miały być te kwestie, tylko troszeczkę inny profil. Ktoś inny odpowiada. Znam sprawę poniekąd, natomiast nie chciałem się wypowiadać, więc jeżeli będzie taka potrzeba, pisemnie ministerstwo oczywiście odniesie się do pytania pana posła.
Przewodniczący poseł Mirosław Suchoń (Polska2050):
Bardzo dziękuję.
Panie dyrektorze, oczywiście to temat bardziej systemowy, związany z odpornością, plus wymiar awarii w Gdańsku. Ja też bardzo dziękuję zarówno Ministerstwu Klimatu i Środowiska, jak i Ministerstwu Energii, panom ministrom Krzysztofowi Boleście i obecnemu panu ministrowi Wojnarowskiemu – oczywiście też współpracownikom – za informacje, które przekazali do Komisji. Są dla nas niezwykle ważne.
Bardzo proszę jeszcze o informacje ze strony PGE na temat pytania, które było sformułowane. Bardzo proszę.
Dyrektor pionu PGE Energia Ciepła SA Arkadiusz Szymański:
Dziękuję.
Szanowny panie przewodniczący, szanowni państwo, to urządzenie w Gdańsku, które uległo awarii… To jest duże słowo. Tam po prostu doszło do rozszczelnienia. Ta nieszczelność dotyczyła kotła blokowego. Kocioł taki jak w Gdańsku to jedno z 11 urządzeń wytwórczych, więc pozostałe 10 mogło pracować bez problemu. Taki kocioł ma wysokość 12 pięter. Rozszczelnienie nastąpiło na wysokości 3. czy 4. piętra. Wewnątrz takiego kotła jest 12 km rur. To też pokazuje skalę urządzenia.
Wyzwaniem było wystudzenie tego kotła, zidentyfikowanie nieszczelności, dokonanie odpowiednich spawów i następnie ponowne uruchomienie. Jest to kocioł blokowy, który został oddany do eksploatacji w 1975 r., kompleksowo był zmodernizowany w 1997 r., natomiast obecnie prowadzone są remonty utrzymaniowe, modernizacyjne w kilkuletnich cyklach, tak żeby jednostka mogła funkcjonować. Jest to jednostka, park wytwórczy, który jest u nas objęty planem transformacji energetycznej w PGE Energia Ciepła. Planujemy transformację na źródła nisko- i zeroemisyjne, więc jeśli chodzi o to urządzenie, planowane jest jego odstawienie, zgodnie z naszym planem dekarbonizacji i strategią. Dziękuję bardzo.
Przewodniczący poseł Mirosław Suchoń (Polska2050):
Bardzo serdecznie dziękuję, panie dyrektorze.
Czy ze strony państwa obecnych na posiedzeniu jest jeszcze potrzeba zabrania głosu, przekazania informacji? Nie widzę zgłoszeń.
Szanowni państwo, wobec tego zamykam dyskusję.
Bardzo serdecznie dziękuję za poświęcony czas, za przekazane informacje, za głosy w trakcie dyskusji. Dziękuję zarówno panu ministrowi, przedstawicielom administracji, przedstawicielom rządu, ministerstw, jak i – równie serdecznie – naszym partnerom społecznym, przedstawicielom związków, zrzeszeń, izb gospodarczych. To jest taka tradycja na Komisji Infrastruktury, że państwo biorą bardzo aktywny udział. To jest dla nas niezwykle cenne zasilenie w wiedzę.
Szanowni państwo, w sferze infrastruktury, którą na co dzień się zajmujemy, w ciągu najbliższych 10 lat inwestycje wyniosą ok. 1,5 bln zł. Tutaj mamy kolejne – powiem z grubsza – 0,5 bln zł. Jest wiele innych obszarów, które też wpadają w ścieżkę inwestycji. Myślę, że jest to moment do tego, żeby być może w jakiś sposób na poziomie rządowym spojrzeć na te plany bardzo szeroko, tak żeby uzyskać odpowiednią wyporność administracji i wszelkiego rodzaju urzędów, bo to z reguły wiąże się z jakąś ścieżką administracyjną związaną z uzyskiwaniem różnego rodzaju pozwoleń środowiskowych itd., żeby te środki można było efektywnie wydatkować.
W związku z tym poinformuję państwa, że niebawem nasza Komisja będzie rozważała informacje Ministerstwa Klimatu i Środowiska oraz generalnego dyrektora ochrony środowiska na temat procedur środowiskowych, ponieważ widzimy potrzebę wsparcia tego obszaru, na pewno wsparcia finansowego, tak żeby w przyszłości ten strumień inwestycji mógł zostać wykorzystany skutecznie, bez opóźnień. Wydaje się, że przy dzisiejszym stanie i dzisiejszym finansowaniu będzie to wiązało się ze sporymi wyzwaniami, tak że prawdopodobnie będziemy tu angażować Ministerstwo Finansów i próbować wspomóc, żeby wykreować odpowiednie zasoby.
Szanowni państwo, bardzo serdecznie dziękuję wszystkim państwu za poświęcony czas. Dziękuję za obecność.
Szanowni państwo, zamykam posiedzenie Komisji Infrastruktury i informuję, że protokół posiedzenia z załączonym pełnym zapisem jego przebiegu będzie wyłożony do wglądu w sekretariacie Komisji w Kancelarii Sejmu. Życzę państwu dobrego popołudnia, jeszcze raz serdecznie dziękując za poświęcony czas.