Podkomisja stała do spraw transportu drogowego, drogownictwa i bezpieczeństwa ruchu drogowego, obradująca pod przewodnictwem posła Krzysztofa Truskolaskiego (KO),  przewodniczącego podkomisji, zrealizowała następujący porządek dzienny:

– informacja ministra infrastruktury oraz generalnego dyrektora dróg krajowych i autostrad na temat budowy trasy S12.

W posiedzeniu udział wzięli: Magdalena Fitak zastępca dyrektora Departamentu Dróg Publicznych  Ministerstwa Infrastruktury wraz ze współpracownikami, Tomasz Kwieciński radca generalnego dyrektora dróg krajowych i autostrad, Andrzej Skorek starosta zwoleński, Arkadiusz Sulima burmistrz Zwolenia wraz ze współpracownikami, Paweł Dziewit wójt gminy Gózd, Wiesław Pachniewski wójt gminy Kowala, Dariusz Chruślak przewodniczący Rady Gminy Kowala oraz Rafał Adamczyk zastępca dyrektora  Miejskiej Pracowni Urbanistycznej w Radomiu.

W posiedzeniu udział wzięli pracownicy Kancelarii Sejmu: Jakub Sindrewicz i Patrycja Wierzbicka – z sekretariatu Komisji w Biurze Komisji Sejmowych.

Przewodniczący poseł Krzysztof Truskolaski (KO):
Dzień dobry, witam państwa bardzo serdecznie.

Otwieram posiedzenie podkomisji stałej do spraw transportu drogowego, drogownictwa i bezpieczeństwa ruchu drogowego Komisji Infrastruktury.

Witam wszystkich bardzo serdecznie. Witam panią Magdalenę Fitak, zastępcę dyrektora Departamentu Dróg Publicznych Ministerstwa Infrastruktury. Witam pana Tomasza Kwiecińskiego, radcę generalnego dyrektora, Generalna Dyrekcja Dróg Krajowych i Autostrad. Witam pana Michała Perlińskiego, naczelnika wydziału w Ministerstwie Infrastruktury. Witam również samorządowców. Witam pana Wiesława Pachniewskiego, wójta gminy Kowala. Witam pana Pawła Dziewita, wójta gminy Gózd. Witam pana Andrzeja Skorka, starostę zwoleńskiego. Witam pana Dariusza Chruślaka, przewodniczącego Rady Gminy Kowala. Witam pana Rafała Adamczyka, zastępcę dyrektora Miejskiej Pracowni Urbanistycznej w Radomiu. Witam pana Arkadiusza Sulima, burmistrza Zwolenia. Witam pana Grzegorza Molendowskiego, zastępcę burmistrza Zwolenia. Witam pana Mariana Ruszkowskiego z Urzędu Miasta i Gminy w Skaryszewie. Witam panią Justynę Grys, burmistrza Skaryszewa. Witam państwa bardzo serdecznie.

Przedmiotem dzisiejszego posiedzenia, zgodnie z przedstawionym porządkiem, będzie informacja ministra infrastruktury oraz generalnego dyrektora dróg krajowych i autostrad na temat budowy trasy S12. Ten temat zgłosił do mnie pan poseł Konrad Frysztak, który już zmierza na nasze posiedzenie. Przystąpimy w tym momencie do realizacji porządku dziennego.

Na początku proszę panią dyrektor z Ministerstwa Infrastruktury.

Zastępca dyrektora Departamentu Dróg Publicznych Ministerstwa Infrastruktury Magdalena Fitak:
Dzień dobry. Magdalena Fitak, zastępca dyrektora.

Może rozpoczniemy od prezentacji.

Przewodniczący poseł Krzysztof Truskolaski (KO):
Bardzo proszę.

Zastępca dyrektora departamentu MI Magdalena Fitak:
Generalna Dyrekcja Dróg Krajowych i Autostrad przedstawi prezentację, wtedy będzie można zadawać pytania.

Przewodniczący poseł Krzysztof Truskolaski (KO):
Dobrze. W takim razie bardzo proszę przedstawiciela Generalnej Dyrekcji Dróg Krajowych i Autostrad o przedstawienie prezentacji. A następnie pani dyrektor.

Radca generalnego dyrektora dróg krajowych i autostrad Tomasz Kwieciński:
Dzień dobry. Tomasz Kwieciński.

Szanowny panie przewodniczący, szanowni państwo, pokrótce powiemy, na jakim etapie są poszczególne odcinki drogi ekspresowej S12.

Pierwszy odcinek od węzła Łódź Południe do węzła Kozenin. Tutaj jesteśmy w trakcie procedury związanej z uzyskaniem ostatecznej decyzji środowiskowej… Wróć, przepraszam, pomyłka… Nie ten odcinek. Łódź Południe, węzeł Kozenin. Ale tutaj S12 od strony węzła Łódź Południe, czyli połączenie drogi ekspresowej S8, węzeł Łódź Południe z drogą ekspresową w okolicy Tomaszowa. Tutaj jesteśmy na etapie opracowania dokumentacji projektowej – studium techniczno-ekonomiczno-środowiskowego (STEŚ) – materiałów do decyzji środowiskowej. W chwili obecnej jesteśmy po drugich konsultacjach społecznych. Szykujemy materiały. Planujemy, że w drugiej połowie przyszłego roku złożymy wniosek o decyzję środowiskową.

Teraz, jeśli chodzi S74, a dawniej S12, na odcinku od Piotrkowa Trybunalskiego do Sulejowa, tu jest ten etap, o którym na początku powiedziałem, czyli kwestia procedury w Generalnej Dyrekcji Ochrony Środowiska w zakresie ostatecznej decyzji środowiskowej. W październiku tego roku uzupełniliśmy dokumenty w GDOŚ. Liczymy na to, że pewnie w połowie przyszłego roku Generalna Dyrekcja Ochrony Środowiska wyda nam tę ostateczną decyzję środowiskową. Ale my równolegle, żeby ten proces dalej sprawnie poszedł, jesteśmy na etapie opracowania materiałów przetargowych na projekt badań geologicznych. Pewnie jeszcze do końca tego roku ogłosimy ten projekt badań geologicznych. W przyszłym roku planujemy też zlecenie pełnych badań geologicznych, tak żeby w momencie, kiedy uzyskamy tę ostateczną decyzję środowiskową, jak najszybciej można było przystąpić do ogłoszenia przetargu na roboty. Planujemy, że to dla tego pierwszego odcinka powinno nastąpić najdalej gdzieś w połowie 2027 r.

Jeśli chodzi o odcinek Kozenin – granica województwa, tutaj sytuacja podobna, bo to jest jedna decyzja środowiskowa. Tutaj analogicznie idziemy, jak z tym odcinkiem Piotrków – Sulejów, tylko z uwagi na to, że jest to dużo dłuższy odcinek, tu będzie do wykonania więcej badań geologicznych. A więc sam przetarg na roboty może być troszeczkę później, pewnie gdzieś w końcu roku 2027.

Tu już mamy odcinki, które, można powiedzieć, są na etapie realizacji, czyli granica województwa łódzkiego i mazowieckiego, węzeł Przysucha. Podpisana umowa z wykonawcą robót w maju 2024 r. Wniosek o decyzję ZRID – zezwolenie na realizację inwestycji drogowej – złożony po roku, czyli w maju 2025 r. Spodziewamy się, że w połowie przyszłego roku powinniśmy uzyskać decyzję ZRID, co powinno nam pozwolić zakończyć te roboty w roku 2028.

Analogiczna sytuacja jest na kolejnym odcinku, czyli Przysucha – Wieniawa – umowa podpisana w lipcu 2024 r. Wniosek o ZRID też złożony po roku, czyli w lipcu 2025 r. W chwili obecnej procedowany jest ten ZRID. Zakładamy, że będzie wydany w terminie zbieżnym z tym odcinkiem poprzednim. Planowana data zakończenia robót to 2028 r.

Tu najświeższa informacja. Wieniawa – Radom Południe. Wszczęliśmy postępowanie na ten odcinek 28 listopada. On był uwarunkowany. Decyzja środowiskowa na sam odcinek Wieniawa –  Radom Południe, tylko bez węzła, była wydana wcześniej. Trochę później dojechała decyzja związana z tym odcinkiem na wschód, czyli od węzła Radom Południe do obwodnicy Puław. Ale udało nam się wydzielić ten Radom Południe, żeby zacząć go realizować z tym odcinkiem do Wieniawy. Tak jak powiedziałem, przetarg ogłoszony. Zakładam, że realizacja, czyli po wydaniu decyzji ZRID, to będą lata 2027–2030.

Kolejny odcinek od węzła Radom Południe – tylko sam węzeł Radom Południe jest w tym odcinku do Wieniawy – do węzła Puławy Zachód. Tutaj z elementów proceduralnych czekamy na ostateczną decyzję Generalnej Dyrekcji Ochrony Środowiska, ale równolegle prowadzimy badania geologiczne, żeby najdalej w I kwartale roku 2027 ogłosić przetarg na realizację  tych robót.

Kolejne odcinki. Obwodnica Puław i do S17 – to już zrealizowane odcinki historyczne.

Idąc dalej na wschód od Lublina, tutaj mamy pierwszy odcinek od węzła Piaski Wschód do obiektu WD-08. Podpisana umowa z wykonawcą w 2023 r. Wniosek o ZRID złożony w kwietniu 2024 r. Zakładamy, że jeszcze do końca tego roku uda się uzyskać ten ZRID. Planowana data zakończenia robót to rok 2028.

Kolejny odcinek od wiaduktu WD-08 do wiaduktu WD-15. Też tutaj musieliśmy zrobić krok do tyłu z uwagi na kolizję z wysypiskiem odpadów, które nie było zdiagnozowane na wcześniejszych etapach przygotowania inwestycji. Mamy podpisaną umowę na STEŚ. Tak naprawdę ten STEŚ kończymy. Planujemy, że w I kwartale przyszłego roku złożymy wniosek  o decyzję środowiskową.

Kolejny odcinek od WD-15 do węzła Chełm Zachód. Tutaj podpisana umowa w czerwcu 2023 r. Wniosek o ZRID złożony w kwietniu 2024 r. Zakładamy, że w I kwartale przyszłego roku dostaniemy ZRID i rozpoczną się roboty. Planowany termin zakończenia w roku 2028.

Obwodnica Chełma. To odcinek już najbardziej zaawansowany w realizacji, jeśli chodzi o tę część województwa lubelskiego. Podpisana umowa w 2021 r. ZRID uzyskany w roku 2023. Planowane zakończenia robót w roku 2027.

Kolejny odcinek od Chełma Wschód do Dorohuska. Tutaj też umowa na realizację podpisana w 2023 r. Wniosek o ZRID złożony w marcu 2024. Też w I kwartale przyszłego roku zakładamy termin uzyskania tej decyzji. Zakończenie robót analogiczne jak dla tych odcinków poprzednich, czyli rok 2028.

Tak naprawdę w telegraficznym skrócie tak wygląda postęp na poszczególnych odcinkach. Dziękuję bardzo.

Przewodniczący poseł Krzysztof Truskolaski (KO):
Bardzo serdecznie dziękuję za tę prezentację.

Pani dyrektor, czy chciała pani coś jeszcze dodać?

Zastępca dyrektora departamentu MI Magdalena Fitak:
Chyba nie. To jest najszczegółowsza informacja, więc może przejdźmy do pytań.

Przewodniczący poseł Krzysztof Truskolaski (KO):
Dobrze. Bardzo serdecznie dziękuję.

Otwieram teraz dyskusję. Proszę stronę samorządową o zgłaszanie się. Za chwilę oddam panu głos. Proszę o przedstawienie się, a następnie o zabranie głosu.

Wójt gminy Kowala Wiesław Pachniewski:
Wiesław Pachniewski, wójt gminy Kowala.

Mam pytanie do Generalnej Dyrekcji Dróg Krajowych i Autostrad. Biorąc pod uwagę tę szczegółową informację, którą pan był uprzejmy przedstawić, zapytam o odcinek Radom Południe – Puławy Zachód. Bo ostateczna decyzja środowiskowa to jest poprzedni rok. Tam były zaskarżone pewne kwestie, włącznie też z gminą Kowala, gdzie było nasze stanowisko. Chodziło po prostu o przebiegi, ale to pomijam. Minął rok. Czy państwo mają informacje, z czym są problemy, jeżeli chodzi o uzyskanie tej ostatecznej decyzji środowiskowej?

Radca generalnego dyrektora dróg krajowych i autostrad Tomasz Kwieciński:
Od razu możemy?

Przewodniczący poseł Krzysztof Truskolaski (KO):
Tak, proszę bardzo.

Radca generalnego dyrektora dróg krajowych i autostrad Tomasz Kwieciński:
Będzie najwygodniej, jeśli będziemy mogli od razu się odnosić.

Na dziś nie mamy informacji z Generalnej Dyrekcji Ochrony Środowiska, aby były jakieś problemy. Oczywiście byliśmy wzywani do jakichś uzupełnień merytorycznych. To, co z naszej strony było do przekazania, jest przekazane. Nie mam informacji o jakichś większych problemach.

Przewodniczący poseł Krzysztof Truskolaski (KO):
OK. Dziękuję.

Wójt gminy Kowala Wiesław Pachniewski:
To znaczy, moje pytanie…

Przewodniczący poseł Krzysztof Truskolaski (KO):
To ja mam prośbę, proszę dokończyć swoją wypowiedź. Później będą się przedstawiciele  Ministerstwa i Generalnej Dyrekcji odnosić. Bo będziemy tak się…

Wójt gminy Kowala Wiesław Pachniewski:
Oczywiście, bardzo dziękuję.

Krótko. Nie chcę tutaj zagadać tego wątku. Pytam dlatego, że jako urząd dostajemy cały czas informację o bardzo wysokim stopniu skomplikowania tej sprawy. Dlatego jeżeli nie ma problemów, to dlaczego tej decyzji jeszcze nie ma? Mieszkańcy, biorąc pod uwagę nawet niekorzystny przebieg… Bo tak uważamy, że ten ostateczny przebieg, który państwo wybrali dla naszego samorządu, nie jest optymalny, ale już nad tym nie dyskutujemy, bo wiem, jak ten proces daleko zaszedł. Pytanie, czy rzeczywiście ta decyzja środowiskowa jest do uzyskania bez problemu? Dziękuję.

Przewodniczący poseł Krzysztof Truskolaski (KO):
Dziękuję bardzo.

Czy chciałby pan się odnieść?

Radca generalnego dyrektora dróg krajowych i autostrad Tomasz Kwieciński:
Mogę od razu. Nie czuję się tutaj, że tak powiem, właściwym organem, jeśli chodzi o to pytanie –  bo organem prowadzącym postępowanie jest Generalna Dyrekcja Ochrony Środowiska. My, jeżeli mamy jakiekolwiek dokumenty do przedłożenia do Generalnej Dyrekcji Ochrony Środowiska, przedkładamy je w tym przypadku niezwłocznie. Zatem trudno mi powiedzieć, z jakiego powodu Generalna Dyrekcja Ochrony Środowiska proceduje… Raczej myślę, że to jest kwestia ilości postępowań, które są prowadzone w GDOŚ.

Przewodniczący poseł Krzysztof Truskolaski (KO):
Bardzo serdecznie dziękuję.

Proszę bardzo.

Burmistrz Zwolenia Arkadiusz Sulima:
Arkadiusz Sulima, burmistrz Zwolenia.

Jeśli mogę tylko dodać do tej kwestii, to na poprzednim spotkaniu był ten temat też poruszany i był dyrektor chyba wtedy na sali – mówił, że do końca roku 2025 ta decyzja będzie wydana. Też miałem o to zapytać, bo tutaj są już kolejne kroki pokazane. Przy okazji zapytam – ta data 1 kwietnia 2027 r. to będzie już ogłoszenie przetargu na wykonanie tego odcinka czy też będzie to dopiero wszczęcie postępowania?

Radca generalnego dyrektora dróg krajowych i autostrad Tomasz Kwieciński:
I kwartał 2027 r., nie 1 kwietnia – planowana data ogłoszenia przetargu na roboty. Oczywiście w systemie „Projektuj i buduj”.

Burmistrz Zwolenia Arkadiusz Sulima:
OK. Dziękuję bardzo.

Przewodniczący poseł Krzysztof Truskolaski (KO):
Dziękuję.

Szanowni państwo, kto z państwa chciałby jeszcze zabrać głos? Proszę bardzo.

Starosta zwoleński Andrzej Skorek:
Andrzej Skorek, starosta zwoleński.

Ja mam takie pytanie do przedstawicieli Generalnej Dyrekcji Dróg Krajowych i Autostrad. Na poprzednim spotkaniu zgłaszaliśmy tutaj do przeanalizowania, do wprowadzenia… Chodzi tu konkretnie o drogę nr 787, Pionki – Zwoleń, drogę wojewódzką. Była tam duża potrzeba, żeby przeanalizować włączenie tej drogi do S12 – zjazdu i wjazdu. Też jest to związane z tym, że w Pionkach reaktywowany jest Pronit Pionki, czyli zakład produkcji prochu. Chodzi także o drogę ważną, strategiczną, która umożliwi dojazd właśnie do tego zakładu. Dlatego chciałem zapytać, czy GDDKiA już tak bardziej szczegółowo to analizowała? Ja wiem, że przebieg jest ustalony, ale czy te włączenia dróg niższej kategorii zostały już tak ostatecznie przeanalizowane? Bo dyrektor wtedy, na ostatnim spotkaniu, zapisał sobie, żeby przeanalizowali państwo tę sprawę. Czy coś w tej sprawie było uzgadniane?

Przewodniczący poseł Krzysztof Truskolaski (KO):
Bardzo proszę.

Radca generalnego dyrektora dróg krajowych i autostrad Tomasz Kwieciński:
Od razu powiem. Dzisiaj z uwagi na to, na jak zaawansowanym etapie uzyskiwania tej decyzji jesteśmy – zakładam, że ostatecznej środowiskowej – nie przewidujemy żadnych modyfikacji, bo tak naprawdę wrócilibyśmy z tym procesem troszeczkę do tyłu. Tutaj akurat stwierdziliśmy, że ta obsługa komunikacyjna tego obszaru… Jest też obwodnica Zwolenia. Na obwodnicy Zwolenia jest wpięcie komunikacyjne w istniejący układ. Doszliśmy do wniosku, że nie widzimy takiej potrzeby, aby był wprowadzony dodatkowy węzeł na S12.

Przewodniczący poseł Krzysztof Truskolaski (KO):
Dziękuję.

Szanowni państwo, kto chciałby jeszcze zabrać głos?

Bardzo proszę.

Wójt gminy Gózd Paweł Dziewit:
Paweł Dziewit, wójt gminy Gózd.

Bodajże na ostatnim spotkaniu była też poruszana kwestia, jeżeli chodzi o finansowanie tej inwestycji. Czy środki na przeprowadzenie, sfinansowanie tych inwestycji są pewne? Jeżeli też odnosimy się cały czas do tego naszego węzła Radom – Puławy, czy te środki są jeszcze  pod jakimś znakiem zapytania?

Przewodniczący poseł Krzysztof Truskolaski (KO):
Pani dyrektor, bardzo proszę.

Zastępca dyrektora departamentu MI Magdalena Fitak:
Cała trasa jest objęta rządowym programem budowy dróg i w ramach limitów tego programu jest finansowanie dla wszystkich tych odcinków.

Przewodniczący poseł Krzysztof Truskolaski (KO):
Dziękuję.

Proszę, panie burmistrzu.

Burmistrz Zwolenia Arkadiusz Sulima:
Jeszcze raz Arkadiusz Sulima, burmistrz Zwolenia.

Też pytanie do Generalnej Dyrekcji Dróg Krajowych i Autostrad. Bo generalnie na poprzednim spotkaniu wnioskowałem, żeby droga, która jest budowana przez te gminy, przez które będzie przebiegała S12… Czy byłaby możliwość zwiększenia dofinansowań dróg lokalnych przez Rządowy Fundusz Rozwoju Dróg?

Nie wiem, nie ma tutaj pana posła… Wtedy zabiegaliśmy o to, bo wiadomo, że nasze drogi będą bardziej wykorzystane podczas budowy i one mogą ulegać degradacji. To zauważamy przy przebudowie innych dróg, chociażby powiatowych na terenie gminy. Kiedy udostępniamy jako objazdy swoje drogi, to te drogi są później zniszczone, bo jednak idzie transport ciężki. I wtedy moja sugestia była taka, żeby wprowadzić tak jakby… Teraz możemy składać jeden wniosek do pana wojewody o dofinansowanie w ramach Rządowego Funduszu Rozwoju Dróg. Czy byłaby szansa, żebyśmy mogli składać dwa takie wnioski? Chodzi o te gminy, przez które będzie  budowana S12.

Przewodniczący poseł Krzysztof Truskolaski (KO):
Dziękuję.

Pani dyrektor?

Zastępca dyrektora departamentu MI Magdalena Fitak:
W przypadku Rządowego Funduszu Rozwoju Dróg nie ma takiego mechanizmu. Jego ramy reguluje ustawa. Jeżeli chodzi o drogi wykorzystywane przez wykonawców na czas budowy, to może pan dyrektor szerzej opowie, jak to wygląda.

Radca generalnego dyrektora dróg krajowych i autostrad Tomasz Kwieciński:
Jeśli chodzi o drogi wykorzystywane na potrzeby dostępu do placu budowy – co do zasady u nas wszyscy wykonawcy w trakcie realizacji robót prowadzą drogi równoległe, technologiczne na potrzeby zabezpieczenia dostaw tych wszystkich masowych materiałów na potrzeby budowy. Oczywiście w jakimś zakresie, przynajmniej na początku, zawsze potrzebują dostępu z tych dróg lokalnych. Tutaj w kontraktach mamy jasne zapisy, że muszą wtedy zawrzeć stosowne porozumienia z właściwymi zarządcami tych dróg – aby po zakończeniu robót przywrócić je do stanu sprzed rozpoczęcia realizacji. To jest bardzo ważny element, aby w momencie, jak już będzie wybrany ten wykonawca robót, państwo też pilnowali troszeczkę tego obszaru w kontekście zawarcia stosownych porozumień na czas realizacji inwestycji, żeby te drogi, w przypadku, gdy będą wykorzystywane, były przywrócone do stanu sprzed rozpoczęcia inwestycji. Dziękuję.

Przewodniczący poseł Krzysztof Truskolaski (KO):
Dziękuję bardzo.

Czy ktoś z samorządowców chciałby zabrać głos?

Proszę bardzo. I za chwilę oddam głos panu posłowi Frysztakowi.

Starosta zwoleński Andrzej Skorek:
Jeszcze jedno pytanie. Andrzej Skorek, starosta zwoleński.

Też na poprzednim spotkaniu była mowa o przebiegu S12. Chodzi tu konkretnie o miejscowość Podgóra. Na ostatnim spotkaniu była mowa, że ona się troszkę przesunie w stronę gminy Tczów. Chciałem zapytać Generalną Dyrekcję Dróg Krajowych i Autostrad, czy coś jest na ten temat wiadomo. Czy ona jednak będzie przesunięta o jakiś tam odcinek w kierunku gminy Tczów, czy zostaje w tym przebiegu, w którym była dotychczas?

Po prostu coś tam się przesunęło, jeżeli chodzi o jakieś kąty i prawdopodobnie miała być przesunięta w kierunku gminy Tczów. Dlatego chciałem się zapytać, czy coś wiadomo.

Radca generalnego dyrektora dróg krajowych i autostrad Tomasz Kwieciński:
Już odpowiadam. Jeśli chodzi o ten przebieg między węzłem Radom Południe a obwodnicą Puław, nie ma żadnych korekt przebiegu. My jesteśmy w tym korytarzu decyzji środowiskowych, które zostały wydane – tak jak było to wspomniane przed chwilą. A więc tutaj nie przewidujemy żadnych korekt.

Przewodniczący poseł Krzysztof Truskolaski (KO):
Dziękuję bardzo.

Oddam teraz głos panu posłowi Frysztakowi, który, tak jak powiedziałem na wstępie, wnioskował o to posiedzenie podkomisji. Bardzo proszę, panie pośle.

Poseł Konrad Frysztak (KO) – spoza składu podkomisji:
Dziękuję.

Panie przewodniczący, szanowni państwo, witam serdecznie wszystkich samorządowców z szeroko pojętej ziemi radomskiej. To, że spóźniłem się, nie znaczy, że nie byłem tutaj z państwem i nie słuchałem. Ale niestety udział we wcześniej zaplanowanej debacie na temat rozwoju lotnisk w Polsce spowodował, że troszeczkę się mój dojazd tutaj opóźnił.

Bardzo dziękuję Generalnej Dyrekcji Dróg Krajowych i Autostrad oraz Ministerstwu Infrastruktury za informację, z którą mogłem się również zapoznać w trakcie powrotu do Sejmu. Cieszę się niezmiernie z faktu, że na kolejny etap jest już ogłoszony przetarg. Ale wiadome jest, że ten odcinek okołoradomski, na który czekamy wszyscy – po pierwsze, żeby poprzecinać pewne kwestie dyskusyjne, które od lat towarzyszą temu projektowi, po drugie, by odciążyć nasze samorządy, de facto drogi – będę mówił z perspektywy Radomia – samorządowe. Droga krajowa nr 12 przebiegająca przez samo serce, centrum miasta, jest drogą utrzymywaną przez miasto Radom. Ale również inne samorządy. Samorząd Zwolenia, który…

Droga nie jest przez Zwoleń utrzymywana, ale co do zasady rozjeżdża miasto itd.

Cieszy mnie kolejna deklaracja terminu i planowana data wszczęcia postępowania na realizację – czyli ten I kwartał 2027 r. Ale moje pytanie – czy na tym etapie, panie dyrektorze, istnieje możliwość i szansa, aby rozmawiać o dodatkowych węzłach na tej drodze? Mam na myśli gminę Kowala i budowę węzła dodatkowego, który otworzyłby możliwości jeszcze lepszego skomunikowania, a co za tym idzie, aby gmina mogła skorzystać na budowie tej trasy. Bo budowa to nie tylko uciążliwości, ale de facto gmina coś z tego powinna mieć. Mówię tu wprost o uruchomieniu potencjalnie terenów inwestycyjnych w okolicy trasy S12.

Przewodniczący poseł Krzysztof Truskolaski (KO):
Dziękuję, panie pośle.

Czy pan poseł Pietrzczyk chciałby zabrać głos?

Poseł Lucjan Marek Pietrzczyk (KO):
Zdecydowanie tak, ale krótko. Cały czas interesuję się drogą S12. Żeby argumenty za tym podać, to oczywiście dla nas, dla województwa świętokrzyskiego, bardzo ważny jest ten węzeł, który wiedzie z Ostrowca Świętokrzyskiego – mówię o obwodnicy Skaryszewa i później o połączeniu z dwunastką. Bo dla naszego województwa jest to też bardzo ważna sprawa. Oczywiście ta droga jest cała ważna, jak państwo wiecie. Cały czas jesteśmy w kontakcie z panem posłem Frysztakiem i też czekamy… Bo, wiecie państwo, droga S12 to jest dla nas, dla obydwu miast – może to być zaskoczenie – dla Radomia i Kielc ważna, bo ona też rozładowuje ten element połączenia z największym chyba węzłem drogowym w Polsce. Mówię o węźle Piotrków – Łódź. I rozwiązuje problem Sulejowa. Stamtąd, jak ktoś z nas chce dojechać do Piotrkowa, Łodzi, to swoje w Sulejowie musi odcierpieć. W związku z tym tutaj, również jako stronnik pana posła Frysztaka oczywiście, też przedstawiłem argumenty, że dla województwa świętokrzyskiego ta droga jest w tych elementach bardzo ważna. Oczywiście jestem chętny do pomocy wszystkim naszym służbom, czyli Generalnej Dyrekcji Dróg Krajowych i Autostrad, żeby ta droga jak najszybciej powstała.

Przewodniczący poseł Krzysztof Truskolaski (KO):
Dziękuję bardzo, panie pośle.

Bardzo proszę przedstawiciela Generalnej Dyrekcji Dróg Krajowych i Autostrad o odniesienie się do tych pytań.

Radca generalnego dyrektora dróg krajowych i autostrad Tomasz Kwieciński:
Analogicznie jak przed chwilą sytuacja była przy Zwoleniu i przy tej drodze wojewódzkiej do miejscowości Pionki – na tym etapie wprowadzanie dodatkowych węzłów tak naprawdę zatrzymałoby nam ten proces ostateczności decyzji środowiskowej i wrócilibyśmy troszeczkę do początku. A więc ze wszech miar z uwagi na kalendarz realizacji tej inwestycji, aby ten termin, który tu jest wskazany, czyli I kwartał 2027 r., został dotrzymany, nie należy mieszać w żaden sposób w tych postępowaniach środowiskowych.

Jeśli chodzi o kwestię obwodnicy Skaryszewa, rozwiązania przewidziane na S12 uwzględniają powiązanie z obwodnicą Skaryszewa. Są te projekty, że tak powiem, w stu procentach komplementarne, powiązane ze sobą, widzą się. Jak najbardziej tutaj obwodnica Skaryszewa ma przewidziany węzeł z drogą ekspresową S12. Już nawet część rozwiązań tego węzła jest realizowana w ramach obwodnicy Skaryszewa. Dziękuję.

Przewodniczący poseł Krzysztof Truskolaski (KO):
Dziękuję bardzo.

Szanowni państwo, czy ktoś z państwa chciałby jeszcze zabrać głos? Bardzo proszę.

Przewodniczący Rady Gminy Kowala Dariusz Chruślak:
Chciałem pana dyrektora zapytać… W gminie Kowala jest konflikt. Jest 11 gospodarstw jak gdyby do zabrania ziem na tę drogę. Jak ruszy przetarg i rozpoczęcie robót w 2027 r. w I kwartale, jak pan dyrektor powiedział, to w jaki sposób będą realizowane właśnie te odszkodowania dla mieszkańców? Tutaj często się nam to pytanie pojawia.

Radca generalnego dyrektora dróg krajowych i autostrad Tomasz Kwieciński:
Od razu powiem. Tu już pan poseł Frysztak wskazuje – to oczywiście są odszkodowania. Procedurę odszkodowawczą prowadzi urząd wojewódzki. Jest to po wydaniu decyzji ZRID. Czyli, tak patrząc na ten kalendarz, jakbyśmy mieli szybko nakreślić, planowana data wszczęcia to jest I kwartał 2027 r. Postępowanie przetargowe to jest siedem–dziewięć miesięcy. Czyli gdzieś  III kwartał 2027 r. mamy wykonawcę. Wykonawca zazwyczaj około roku ma na opracowanie projektu budowlanego. Czyli w III kwartale 2028 r. wychodzi nam tutaj złożenie wniosku ZRID. Tu w zależności od tego, jak sprawnie będzie procedowana decyzja ZRID… My w naszych postępowaniach kiedyś zakładaliśmy siedem miesięcy, dzisiaj już zakładamy nawet około roku na postępowanie zridowskie, bo widzimy, że te procedury administracyjne niestety się przedłużają. Wychodzi, że gdzieś w okolicach końcówki 2029 r. byłaby pewnie wydana decyzja ZRID i wtedy rozpoczyna się ten proces odszkodowawczy.

Jest on bardzo sformalizowany. Funkcjonuje już od kilkudziesięciu lat. Można powiedzieć, że bardzo skutecznie ta specustawa drogowa tutaj działa i pozwala nam realizować inwestycje. Myślę, że zainteresowanie mieszkańców powinno się pojawić gdzieś pewnie w końcówce  roku 2028. My też wtedy, zawsze chwilę przed złożeniem wniosku o ZRID, kiedy znamy dokładnie granice tych działek, w jakich będzie prowadzony wykup, kontaktujemy się z właścicielami nieruchomości, szczególnie tych nieruchomości zabudowanych. Odpowiednio wcześniej wychodzimy z taką informacją.

Mamy też całe… Dostępne są u nas na stronach, już dzisiaj, ale wtedy docieramy z tymi broszurami informacyjnymi bezpośrednio do mieszkańców – jak te procedury działają, do czego są uprawnieni, gdzie mają ewentualnie dodatkowe korzyści z tytułu przekazania nieruchomości wcześniej, żeby to był proces czysty, transparentny i jak najbardziej przejrzysty dla mieszkańców, szczególnie tych nieruchomości zabudowanych. Wiadomo, że wtedy są najtrudniejsze kwestie związane z przeniesieniem tych siedlisk. Tak jak mówię, to jest proces, który będzie aktywizowany w momencie, gdy będziemy mieli już chociażby tam – pewnie w połowie tego okresu projektowania – jakieś wstępne linie rozgraniczające, żeby informować ludzi, co konkretnie będziemy brali.

Przewodniczący Rady Gminy Kowala Dariusz Chruślak:
Wówczas będą wyceny tych nieruchomości?

Radca generalnego dyrektora dróg krajowych i autostrad Tomasz Kwieciński:
Nie. Wyceny nieruchomości pojawiają się po wydaniu decyzji ZRID. Wojewoda powołuje rzeczoznawców. Wycenę tych nieruchomości przeprowadza niezależny rzeczoznawca i w oparciu o to są ustalone odszkodowania.

Przewodniczący Rady Gminy Kowala Dariusz Chruślak:
Dobrze. Dziękuję bardzo.

Poseł Konrad Frysztak (KO) – spoza składu podkomisji:
Panie przewodniczący, dopowiem tylko, ponieważ niejednokrotnie uczestniczyłem w tych procesach. Odzwierciedleniem ceny jest cena rynkowa plus dodatkowe kilka procent – chyba 10%, jeśli mnie pamięć nie myli – tak zwanych kosztów społecznych przeniesienia swojego życia. Tak że ta wycena jest zawsze… Nie chcę powiedzieć, że bardzo dobra, ale realnie odzwierciedlająca wartość z dodatkiem.

Radca generalnego dyrektora dróg krajowych i autostrad Tomasz Kwieciński:
Dziękuję.

Tak jak pan poseł powiedział, to jest kwestia tych bonusów, chociażby za wcześniejsze wydanie nieruchomości. Nawet jak ktoś się nie zgadza z tym odszkodowaniem, to zawsze w pierwszej kolejności może wziąć 70% wartości tego odszkodowania, a w pozostałym zakresie jak najbardziej może tutaj dochodzić ewentualnie zwiększenia tej wartości. To, co istotne – szczególnie dotyczy to tych nieruchomości rolnych – jest stosowana zasada korzyści. Czyli te nieruchomości są wyceniane tak jak działki pod drogę. To jest też takie, że tak powiem, podejście z korzyścią dla mieszkańców, dla właścicieli tych nieruchomości. Troszkę inaczej są wycenione działki rolne, a inaczej nieruchomości, które są przeznaczone pod drogi.

Zastępca burmistrza Zwolenia Grzegorz Molendowski:
Ja jeszcze chciałbym się dołączyć z pytaniem. Grzegorz Molendowski, zastępca burmistrza miasta Zwoleń.

Dużo osób pyta w sprawach związanych z wykupem – czy jeżeli będą jakieś resztki ziemi pozostawały, jak Generalna Dyrekcja Dróg Krajowych i Autostrad do tego się odnosi? Bo różne wersje do nas dochodzą. Czyli chodzi mi o to – jeżeli pas zajęcia pod drogę będzie wykupiony, wyceniony i zostaje tam resztówka jakaś, powiedzmy…

Radca generalnego dyrektora dróg krajowych i autostrad Tomasz Kwieciński:
Tutaj ten proces też oczywiście jest opisany w specustawie, a my mamy go też bardzo sformalizowanego. Oczywiście każdy właściciel takiej nieruchomości, tak zwanej resztującej – ale to rzeczywiście indywidualnie – musi wystąpić do nas jako inwestora tego przedsięwzięcia. Przeprowadzamy analizę mówiącą o tym, czy rzeczywiście ta nieruchomość spełnia te kryteria nieruchomości resztującej – czyli nie może być wykorzystana na dotychczasowy cel. Jeżeli spełnia te kryteria, to też w drodze, że tak powiem, powołania rzeczoznawcy ustalamy wartość odszkodowawczą i wypłacamy takie odszkodowania. Nabywamy te nieruchomości.

Przewodniczący poseł Krzysztof Truskolaski (KO):
Bardzo dziękuję.

Czy ktoś z państwa chciałby jeszcze zabrać głos? Nie widzę.

Panie pośle, poproszę w takim razie o podsumowanie tej dyskusji.

Poseł Konrad Frysztak (KO) – spoza składu podkomisji:
Ja chciałem bardzo serdecznie panu przewodniczącemu podziękować za zwołanie posiedzenia podkomisji. Oczywiście my pracujemy w parlamencie, też w ramach zespołu – on ostatnio trochę rzadziej się spotyka. Ale ponieważ temat jest dla mieszkańców ziemi radomskiej bardzo ważny, to przychylność wobec tego wniosku, który pozwoliłem sobie do pana skierować, była dla nas, dla samorządowców, dla mieszkańców ziemi radomskiej, bardzo ważna. Bardzo serdecznie za to dziękuję.

Dziękuję wszystkim państwu za przejazd do Warszawy, za wysłuchanie. Uważam, że mimo tego, że już te terminy są jasno nakreślone, to co jakiś czas powinniśmy wracać do tego. Będę prosił pana przewodniczącego o to, żebyśmy pewnie w przyszłym roku, może za rok, spotkali się, zaktualizowali, na jakim etapie jesteśmy, żeby tego dopilnować. O S12 mówi się od wielu lat. To droga z długą historią. Najwyższa pora, żeby również na tym odcinku Radomia i dalej, do Puław, została wybudowana. Bardzo panu dziękuję. Dziękuję wszystkim państwu za przybycie.

Przewodniczący poseł Krzysztof Truskolaski (KO):
Dziękuję, panie pośle.

Tak jak już mówiłem wcześniej, pan poseł Frysztak był wnioskodawcą tego tematu na naszym posiedzeniu – więc dziękuję za tę inicjatywę. Oczywiście zgadzam się z tym, że drogi ekspresowe są bardzo istotne dla naszego państwa. A te drogi, które dotyczą w szczególności mieszkańców, którzy mieszkają nieopodal, są dla nich priorytetem. Dlatego na pewno mogę zagwarantować, panie pośle, że jeżeli taki wniosek się pojawi, to jeszcze raz się spotkamy, aby zaktualizować informację o przebiegu prac przy budowie drogi S12.

Chciałbym również podziękować przedstawicielom Ministerstwa Infrastruktury i Generalnej Dyrekcji Dróg Krajowych i Autostrad za obecność i za kompleksową informację, za tę prezentację, i oczywiście samorządowcom, którzy przybyli na dzisiejsze posiedzenie podkomisji. Dziękuję państwu za obecność i, tak jak powiedziałem wcześniej, jeżeli będą jakieś sprawy związane z waszymi lokalnymi drogami – oczywiście chodzi o drogi krajowe – to jestem do dyspozycji, aby w trakcie posiedzeń podkomisji do spraw transportu drogowego, drogownictwa i bezpieczeństwa ruchu drogowego te kwestie poruszać.

Zamykam dyskusję, bo już więcej zgłoszeń nie widzę. Na tym wyczerpaliśmy porządek dzienny posiedzenia podkomisji. Jeszcze raz wszystkim bardzo serdecznie dziękuję za udział w posiedzeniu podkomisji.

Zamykam posiedzenie.