Podkomisja stała do spraw monitorowania wykorzystania funduszy Unii Europejskiej w zakresie infrastruktury, obradująca pod przewodnictwem posła Grzegorza Pudy (PiS), przewodniczącego podkomisji, zrealizowała następujący porządek dzienny:
– porównanie wykorzystanych środków europejskich na infrastrukturę drogową, kolejową oraz wodno-kanalizacyjną w kontekście środków centralnych i regionalnych.
W posiedzeniu udział wzięli: Jarosław Orliński dyrektor Departamentu Programów Infrastrukturalnych i Małgorzata Wierzbicka dyrektor Departamentu Programów Ponadregionalnych Ministerstwa Funduszy i Polityki Regionalnej wraz ze współpracownikami, Edyta Tuźnik-Kosno dyrektor Departamentu Gospodarki Wodnej Ministerstwa Infrastruktury wraz ze współpracownikami, Lidia Kostańska zastępca dyrektora Departamentu Nieruchomości i Infrastruktury Wsi i Grzegorz Wirtek zastępca dyrektora Departamentu Wspólnej Polityki Rolnej Ministerstwa Rolnictwa i Rozwoju Wsi wraz ze współpracownikami, Marcin Górecki radca w Wydziale Koordynacji Wdrażania w Departamencie Funduszy Europejskich Ministerstwa Klimatu i Środowiska, Ewa Kamieńska dyrektor Departamentu Ochrony Wód Narodowego Funduszu Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej, Anna Mróz dyrektor Departamentu Planowania i Projektów UE Generalnej Dyrekcji Dróg Krajowych i Autostrad, Sylwia Cieślak-Wilk zastępca dyrektora Centrum Unijnych Projektów Transportowych wraz ze współpracownikami, Joanna Anczarska zastępca dyrektora Departamentu Zarządzania Środowiskiem Wodnym Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie wraz ze współpracownikami, Izabela Rokicka zastępca dyrektora Biura Funduszy Unijnych PKP PLK SA oraz Łukasz Cymiński pracownik Biura Związku Województw Rzeczypospolitej Polskiej.
W posiedzeniu udział wzięli pracownicy Kancelarii Sejmu: Katarzyna Dudek i Jakub Sindrewicz – z sekretariatu Komisji w Biurze Komisji Sejmowych.
Przewodniczący poseł Grzegorz Puda (PiS):
Dzień dobry państwu. Minęła 10:00. Muszę powiedzieć, że bardzo mi miło widzieć państwa w tak szerokim gronie, chociaż salę mamy zarezerwowaną na godzinę – więc jeżeli nam czasu nie wystarczy, będziemy musieli to przenieść na kolejne posiedzenie. Ale może się wyrobimy, zatem prośba jest taka jak zawsze, żeby w ramach swoich kompetencji sprawnie przeprowadzić ten temat.
Bardzo serdecznie chciałem państwa przywitać. Samo witanie trwałoby bardzo długo, może chociaż przeczytam instytucje, które są. Jest Departament Kolejnictwa w Ministerstwie Infrastruktury. Jest…
No dobrze. Już wszystkich przeczytam. Witam serdecznie pana Przemysława Sierpnia, panią Edytę Tuźnik-Kosno, panią Ewę Szymurę, pana Roberta Żurawskiego, pana Michała Stańczyka, panią Joannę Anczarską. Witam serdecznie pana Andrzeja Kaczorka, witam serdecznie panią Izabelę Rokicką, panią Honoratę Siemińską. Witam serdecznie – tutaj zmieniamy resort na rolnictwo – panią Lidię Kostańską, panią Kornelię Kozak-Matysiak, pana Grzegorza Wirtka, panią Joannę Gumiennik. Witam serdecznie pana Łukasza Pietrzaka.
Kolejny resort, Ministerstwo Funduszy. Witam pana Jarosława Orlińskiego, panią Małgorzatę Wierzbicką, Annę Tołubińską. Witam pana Marcina Góreckiego z Ministerstwa Klimatu i Środowiska. Narodowy Fundusz Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej. Witam panią Ewę Kamieńską, panią Annę Mróz. I z CUPT witam serdecznie panią Joannę Lech… Nie widziałem chyba pani dyrektor. Nie ma. Ale panią Sylwię Cieślak-Wilk witam serdecznie. Witam również pana Tomasza Wydrę. A także gościnnie pana Łukasza Cymińskiego, pracownika Biura Związku Województw Rzeczypospolitej Polskiej i Izabelę Rokicką, PKP Polskie Linie Kolejowe SA I na koniec witam serdecznie pana Krzysztofa Osińskiego, specjalistę, Związek Województw RP. Mam nadzieję, że nikogo nie pominąłem. Jak pominąłem, to przepraszam, ale po raz pierwszy mamy prawie dwie strony gości. Witam państwa bardzo serdecznie.
Na dzisiejszym posiedzeniu, które już otwarliśmy tym skromnym przywitaniem, mamy temat, który wiąże się właśnie z tak szeroką państwa obecnością – porównanie wykorzystanych środków europejskich na infrastrukturę drogową, kolejową oraz wodno-kanalizacyjną. w kontekście środków centralnych i regionalnych.
Na podstawie listy obecności mogę stwierdzić kworum, więc bardzo się cieszę. Dziękuję za obecność panom posłom. Jeszcze jedna pani poseł dociera.
Przystępujemy do realizacji naszego porządku i proszę pana dyrektora – może od ministerstwa funduszy zaczniemy, bo chyba tak będzie najlepiej – o takie zwięzłe przedstawienie tego porównania dla posłów i członków Komisji, którzy nas oglądają w formie internetowej. Bardzo proszę, panie dyrektorze.
Dyrektor Departamentu Programów Infrastrukturalnych Ministerstwa Funduszy i Polityki Regionalnej Jarosław Orliński:
Dzień dobry. Witam państwa serdecznie. Bardzo dziękuję, panie ministrze za przedstawienie. Ja reprezentuję Departament Programów Infrastrukturalnych, czyli instytucję zarządzające największym w Europie programem w ramach polityki spójności, programem infrastrukturalnym Funduszy Europejskich na Infrastrukturę, Klimat, Środowisko. Mój departament też zajmuje się wdrażaniem instrumentu „Łącząc Europę”. W związku z tym, że państwa informacja dotyczy kwestii związanych z porównaniem środków w zakresie infrastruktury drogowej, kolejowej czy też wodno-kanalizacyjnej pomiędzy programami krajowymi a regionalnymi, to oczywiście gros tych rzeczy, jeżeli chodzi o poziom centralny, jeżeli chodzi o infrastrukturę drogową, kolejową czy infrastrukturę wodno-kanalizacyjną, jest realizowane w programach tych, o których wspomniałem. Ale trzeba też wspomnieć, że oprócz tego mamy 16 regionalnych programów operacyjnych, gdzie też tego typu infrastruktura jest realizowana. Oczywiście tutaj mamy tak zwaną linię demarkacyjną – nie będę wchodził w szczegóły – pokazującą po prostu, co może być realizowane na poziomie krajowym czy regionalnym.
Warto też wspomnieć, że w ramach programów krajowych mamy jeszcze dodatkowy program. Jest z nami też obecna pani dyrektor Małgorzata Wierzbicka z instytucji zarządzającej Programem Fundusze Europejskie dla Polski Wschodniej. Ten program też realizuje projekty, które służą akurat tym obszarom, o których tutaj m.in. również wspominałem.
Proszę państwa, oprócz tego oczywiście nasz resort koordynuje też prace związane z Krajowym Planem Odbudowy, więc można by było powiedzieć, że jakbyśmy chcieli wszystko podsumować, wszystko powiedzieć, to chyba te 45 minut nam nie wystarczy, więc skupię się wyłącznie na tych informacjach, które dotyczą przynajmniej tego, czym my zarządzamy, jeżeli chodzi o nasz departament.
Na początku informacje odnośnie do programu FEnIKS. Ogólna informacja, ale myślę, że bardzo dobra. Jak państwo wiecie, zawsze na koniec roku mamy sprawdzenie przez Radę Ministrów – bo co roku na początku roku Rada Ministrów zatwierdza prognozę certyfikacji – wydatków, które są przekazywane do Komisji Europejskiej. Tak się akurat składa, że w tym roku, jeżeli chodzi o program Funduszy Europejskich na Infrastrukturę, Klimat, Środowisko, nie tylko zrealizujemy tę prognozę, ale z lekką, bym powiedział, górką, czyli nawet więcej. Prognoza, która została przyjęta przez Radę Ministrów, to jest 17% certyfikacji z wszystkich środków, które są zalokowane w programie operacyjnym – to jest 14 mld zł, więc zrobimy więcej, niż te 14 mld zł. Myślę, że to jest bardzo dobra informacja pokazująca, jaki jest stan realizacji projektów, o których za chwilę będziemy tutaj rozmawiać, i sektorów, o których za chwilę będziemy rozmawiać.
Oprócz tego, proszę państwa, bardzo ważne jest to, że w ramach tych funduszy unijnych mamy pewne zasady unijne, które związane są z tym, że musimy też wypełnić nasze zobowiązania finansowe, jeżeli chodzi o zobowiązania budżetowe. Jest tak zwana zasada n+3. Jeżeli chodzi o program, który przedstawiam, czyli FEnIKS, we wrześniu przekroczyliśmy zasadę n+3. Mamy ponad 12,5 % realizowanych płatności do Komisji Europejskiej. Tak jak powiedziałem, na koniec tego roku przekroczymy te 17% prognozy, która została przyjęta przez Radę Ministrów. To jest bardzo dobry wynik, tym bardziej że w roku następnym mamy wyższą poprzeczkę, ponad 20%, którą będziemy musieli zrealizować. W związku z tym im więcej uda nam się zrealizować tej prognozy w tym roku, tym lepiej dla nas wszystkich.
A teraz przechodząc do poszczególnych sektorów – mówiłem o kwestii związanej z tym, że te cele są realizowane i muszę przyznać, że ten cel, proszę państwa, jest też zrealizowany między innymi w ramach sektora kolei. Jak państwo może wiecie – czasami mieliśmy różnego rodzaju też problemy, jeżeli chodzi o projekty kolejowe – jeżeli chodzi o ten rok, wybitnie nie tylko zrealizujemy prognozę, jaka została nam przypisana i została przypisana sektorowi transportu kolejowego, ale nawet zrobimy ją też ze sporą górką, jeżeli chodzi o możliwość wykorzystania środków. To jest też, myślę, bardzo dobre z punktu widzenia rozwoju gospodarczego naszego kraju.
Jeżeli chodzi o projekty drogowe, prawie zrealizowaliśmy tę prognozę. Dzisiaj mamy spotkania o godzinie 12:00. Mam nadzieję, że dojdzie do tego spotkania z Generalną Dyrekcją Dróg Krajowych i Autostrad. Ale patrzę, że są z nami obecne koleżanki z Generalnej Dyrekcji i potwierdzają, że też ta prognoza, która została założona w programie, zostanie zrobiona. Tym bardziej że tak jak powiedziałem, sektor transportu zrobi znacznie więcej, jeżeli chodzi o ten rok – to będzie ponad 1 mld zł więcej, niż została przypisana prognoza dla sektora transportu. To jest sektor drogowy.
Jeżeli chodzi o kwestie związane z gospodarką wodno-ściekową, można powiedzieć, że pewnym novum, które jest realizowane w tej perspektywie finansowej, oprócz tego, że realizujemy tę kompleksową gospodarkę wodno-ściekową, jest to, że myślimy też o wodzie do spożycia – bo to jest też bardzo ważna rzecz związana z tym, żeby dostarczyć ludziom też wodę. To jest pewne novum, bo Komisja Europejska do tej pory takich rzeczy wcześniej w poprzedniej perspektywie nie finansowała. Teraz takie rzeczy też są finansowane. Jeżeli chodzi o sektor wodno-ściekowy – wczoraj mieliśmy spotkanie w Narodowym Funduszu – prognoza w sektorze środowiska zostanie zrealizowana i zostanie osiągnięta. Może nie zostanie przekroczona niestety, ale przynajmniej zostanie zrealizowana w 100%. I to też, myślę, jest bardzo dobra informacja z punktu widzenia rozwoju gospodarczego naszego kraju.
I teraz trochę statystyki, jeżeli państwo pozwolicie. Do tej pory w całym programie ogłosiliśmy 143 nabory wniosków z budżetem 97 mld zł, z czego 55 w trybie konkurencyjnym, tzw. konkursowym z budżetem 19 mld zł oraz 88 w trybie niekonkurencyjnym, czyli niekonkursowym z budżetem na 78 mld zł. Obecne zakontraktowanych, czyli w podpisanych umowach o dofinansowanie, mamy 55% wszystkich środków, które są zalokowane w programie operacyjnym. To nie jest nasze ostatnie słowo, jeszcze nam trochę zostało, w związku z tym wiemy… Zwłaszcza ta końcówka roku zawsze jest bardzo gorąca, jeżeli chodzi też o kwestie związane z podpisywaniem umów o dofinansowanie, na które bardzo liczymy, szczególnie na sektor transportu, gdzie tych umów powinno nam przybyć – żebyśmy te 60% całkowitej kontraktacji w tym roku przekroczyli. A więc jeżeli chodzi o stan na 12 listopada, to w ramach… Na cały program operacyjny.
Jeżeli chodzi o statystykę na 12 listopada – sobie zrobiliśmy takie porównanie – podpisaliśmy 683 umowy o dofinansowanie, których całkowita wartość wynosi prawie 92,5 mld zł przy dofinansowaniu środków unijnych w wysokości 56,3 mld zł, co wykorzystuje dostępną alokację, tak jak powiedziałem, w 55%. Ale to nie jest nasze ostatnie słowo i chcemy przekroczyć to 60% jeszcze w tym roku.
I teraz poszczególne sektory, ale w skrócie – bo mamy też przedstawicieli innych instytucji, którzy zapewne będą chcieli uzupełnić. Zatem jeżeli chodzi o kwestie związane z gospodarką wodno-ściekową, czyli wodno-kanalizacyjną, mamy tutaj działanie 1.3. Gospodarka wodno-ściekowa oraz tzw. woda do spożycia – to jest inne działanie, 2.5. W ramach tych działań podpisane zostały 73 umowy o wartości całkowitej na 4,6 mld zł przy wsparciu unijnym w wysokości 2,5 mld zł, co wykorzystuje przyznaną dla tych działań alokację w 54%. Mamy przykładowe wskaźniki, które zostały już osiągnięte. To dla państwa informacji, że chodzi o gospodarkę wodno-kanalizacyjną. Podpisano w tych umowach projekty, które zrealizują nam prawie 300 km nowych lub zmodernizowanych sieci kanalizacyjnych w ramach zbiorowych systemów odprowadzania ścieków. Osiągniemy, w tych umowach o dofinansowanie, ponad 230 km długości nowych lub zmodernizowanych sieci wodociągowych w ramach zbiorowych systemów zaopatrzenia w wodę.
Tu na chwilę się zatrzymam. Mówiłem o programach regionalnych. Linia demarkacyjna między nami, jeżeli chodzi o gospodarkę wodno-ściekową w przypadku naszego programu to jest 15 tys. RLM, to jest bardzo wysoka liczba. Natomiast związane jest z tym to, że przede wszystkim mamy jeszcze nasze zobowiązania przedakcesyjne związane z tymi największymi aglomeracjami, które muszą się dostosować do dyrektywy wodno- ściekowej. A czeka nas jeszcze nowa i musimy też o tym myśleć. Ale myślimy już o nowej perspektywie finansowej, aby się dostosować do tych nowych wymogów, które na nas też zostały narzucone.
Kolejny obszar to umowy na dofinansowanie dla projektów drogowych. Tutaj mamy, proszę państwa, projekty, które są wspierane i z Funduszu Spójności i z Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego. Działanie 4.1. Drogi w sieci bazowej TEN-T oraz działanie 5.1. Drogi w sieci kompleksowej TEN-T. I mamy jeszcze działania takie uzupełniające w zakresie bezpieczeństwa ruchu drogowego, w którym, jak państwo wiecie, w ostatnim badaniu Komisji Europejskiej, w Eurobarometrze, przesunęliśmy się bardzo wysoko, jeżeli chodzi też o kwestie zmniejszenia wypadkowości na naszych drogach – dzięki interwencjom funduszy unijnych, które były do tej pory prowadzone w ramach trzech perspektyw finansowych. W ramach tych działań podpisanych zostało 18 umów o wartości całkowitej 23 mld zł przy wsparciu unijnym na poziomie 10 mld zł, co wykorzystuje alokację w 56%. Ale to nie jest nasze ostatnie słowo, bo w tym roku jeszcze drogowych umów trochę będzie niedługo podpisanych. Na podstawie podpisanych umów o dofinansowanie planowana jest budowa, rozbudowa, przebudowa lub modernizacja ponad 470 km dróg.
Kolejny obszar to projekty kolejowe, umowy o dofinansowanie dla projektów kolejowych. Tutaj mamy też kilka działań. Pierwsze działanie 4.2. Kolej w TEN-T, potem 5.4. Kolej miejska i bezpieczeństwo na kolei, 5.5. Tabor kolejowy oraz 5.6. Tabor intermodalny. W ramach tych działań podpisanych zostało przez Centrum Unijnych Projektów Transportowych 20 umów o wartości całkowitej ponad 15 mld zł, przy wsparciu unijnym 10 mld zł, co wykorzystuje przyznaną alokację w ponad 40%. Przykładowe efekty realizacji FEnIKS w zakresie sektora kolejowego to prawie 660 km budowy, rozbudowy, przebudowy, modernizacji linii kolejowej i łącznie ponad 100 sztuk budowy lub modernizacji stacji, przystanków kolejowych, dworców kolejowych.
Kilka jeszcze słów odnośnie do instrumentu „Łącząc Europę”. To tylko dla państwa informacji – tam mamy też projekty kolejowe. Też projekty drogowe, ale przede wszystkim to jest domena projektów kolejowych. Natomiast te informacje już były państwu wielokrotnie też na poprzednich spotkaniach prezentowane. Generalnie można powiedzieć, że jesteśmy liderem w Europie, jeżeli chodzi o wykorzystywanie środków i pozyskiwanie środków w ramach instrumentu „Łącząc Europę” w ramach sektora transportu. To tyle z mojej strony. Dziękuję bardzo.
Przewodniczący poseł Grzegorz Puda (PiS):
Bardzo dziękuję za wypowiedź, panie dyrektorze. I wiem, że mógłby pan jeszcze bardzo długo mówić na ten temat, ale dajmy szansę może przedstawicielom różnych resortów.
Ja tylko chciałem pogratulować tego, że środki europejskie w polityce spójności mają się tak dobrze. Tak że, panie dyrektorze, naprawdę cieszymy się chyba wszyscy z tego. Niezależnie od tego, jak wygląda to na zewnątrz, to jednak osoby, które zajmują się środkami europejskimi, wiedzą doskonale, że to jest kawał dobrej i ciężkiej pracy wykonanej – więc naprawdę się z tego bardzo cieszę.
Nie wiem, kogo poprosić teraz o głos, bo mamy tak liczne grono szanownych państwa, że aż nie wypada mi samemu decydować. Ale tak pomyślałem, że zrobimy taki klucz – skoro pan dyrektor tak dużo mówił o kolei, to może by ktoś z Departamentu Kolejnictwa albo z CUPT chciał coś powiedzieć? Bo wiem, że te dwie jednostki mogłyby właściwie podobne dane nam przedstawić.
Widzę, że się przygotowuje pani dyrektor. Bardzo proszę, pani dyrektor.
Zastępca dyrektora Centrum Unijnych Projektów Transportowych Sylwia Cieślak-Wilk:
Dzień dobry państwu. Ciężko rzeczywiście uzupełnić wypowiedź dyrektora Orlińskiego, natomiast ja może podsumuję realizację wdrażania funduszy unijnych z kilku źródeł finansowania w sektorze transportu.
Tak jak dyrektor Orliński powiedział, największym programem, w ramach którego finansujemy transport, jest FEnIKS. Na sektor transportu w ramach programu FEnIKS zostało przeznaczonych 54,9 mld zł. W ramach KPO 25,5 mld zł. CEF, rozdanie 2021–2027, to 15,4 mld zł. W ramach FEPW na transport kolejowy zostało przeznaczonych 2,9 mld zł. W sumie do wdrożenia w tej perspektywie mamy przeszło 98,8 mld zł. W całym sektorze transportu mamy już zagospodarowane 69,9% alokacji. Do tego musimy dodać wnioski, które pozostają w ocenie. Są to w głównej mierze wnioski intermodalne. Tych mamy przeszło kilkadziesiąt – ponad 50 wniosków – nadal w ocenie. Do tego jeszcze mamy wnioski drogowe i kolejowe. W sumie we wnioskach mamy ponad 15 mld zł, co stanowi 15,6% całej alokacji. Po zsumowaniu wszystkich podpisanych umów i wniosków o dofinansowanie będziemy mieli zagospodarowane ponad 85,5% całej alokacji przeznaczonej na transport.
Cóż jeszcze mogę powiedzieć? Potwierdzam wykonanie certyfikacji w ramach programu FEnIKS. Jeżeli chodzi o nabory w sektorze transportu, to do tej pory ogłosiliśmy 89,2% naborów – mówię tutaj o wysokości alokacji zagospodarowanej w tych naborach – natomiast w trakcie mamy rozstrzygany konkurs intermodalny w ramach programu FEnIKS oraz mamy ogłoszone dwa nabory na projekty miejskie – działanie 3.1. FEnIKS. W przygotowaniu na następny rok pozostaje nabór lotniczy.
Jeśli chodzi o podpisane umowy, powiedziałam, jak to się przekłada w całym sektorze transportu na poszczególne branże. Otóż w sektorze kolejnictwa mamy podpisanych 100 umów na 73,8% alokacji. Jeżeli chodzi o sektor drogowy i BRD, mamy podpisanych 35 umów, co stanowi o wykonaniu alokacji w 67%. Mamy również bardzo dużo projektów miejskich w tej perspektywie. Jest to 77 sztuk umów na prawie 80% alokacji.
Jeżeli mówimy o projektach morskich i śródlądowych, podpisaliśmy 13 umów na 40% alokacji. W tej chwili mamy w ocenie dwa kolejne projekty z sektora śródlądowego i jeden projekt morski.
W sektorze intermodalnym w ramach KPO i CEF mamy podpisanych 20 umów na 46% alokacji. Projekty lotniskowe – 23 umowy na 89,9% alokacji. Ostatnia pozycja to drony to są – jedna sztuka projektu projekt PAŻP. I tutaj mamy oczywiście podpisaną umowę na 97,7% alokacji.
Tyle o poszczególnych sektorach. Jeśli państwa interesują szczegóły w poszczególnych branżach, to oczywiście odpowiem.
Przewodniczący poseł Grzegorz Puda (PiS):
Ja mam pytanie odnośnie do tego, o czym pani ostatnio powiedziała. Bo ostatnio jest taka bardzo intensywna dyskusja, jeśli chodzi o drony i PAŻP. Jak wygląda sytuacja z tym projektem i z wykorzystaniem środków europejskich?
Zastępca dyrektora CUPT Sylwia Cieślak-Wilk:
Tam umowa jest podpisana. Pierwszy wniosek o płatność jest w ocenie. W tej chwili w ramach czwartej rewizji…
Przewodniczący poseł Grzegorz Puda (PiS):
Ale to jest KPO chyba, tak?
Zastępca dyrektora CUPT Sylwia Cieślak-Wilk:
Tak. W czwartej rewizji KPO strona polska negocjuje sposób udowadniania wskaźników przez PAŻP, czyli jakby są negocjowane dokumenty, które będą potwierdzały wykonanie wskaźników w tym projekcie. Rewizja ma być zatwierdzona – czwarta w tym roku.
Przewodniczący poseł Grzegorz Puda (PiS):
Dobrze. Bardzo dziękujemy. Dziękuję pani dyrektor. I jeszcze chyba wrócimy na chwilę do ministerstwa funduszy – bo przeglądając listę, nie ma nikogo z Departamentu Programów Regionalnych, ale jest pani dyrektor Departamentu Programów Ponadregionalnych. Jeżeli możemy prosić, to jeszcze panią dyrektor również na tę okoliczność zapytamy, co dobrego w naszych programach, pani dyrektor?
Bardzo dziękuję pani dyrektor z CUPT-u.
Dyrektor Departamentu Programów Ponadregionalnych Ministerstwa Funduszy i Polityki Regionalnej Małgorzata Wierzbicka:
Dzień dobry, witam serdecznie. Oczywiście zawsze ponadregionalne to więcej niż regionalne, ale staramy się łączyć regiony Polski Wschodniej, łączyć drogami i koleją – bo te dwa działania są realizowane w naszym programie. Nie mamy gospodarki wodno-kanalizacyjnej. I tutaj w ramach programu dla Polski Wschodniej w przypadku dróg skupiamy się na drogach wojewódzkich. To nie są drogi TEN-T. To są drogi wojewódzkiej o znaczeniu regionalnym. I w przypadku naszych projektów my mamy już zakontraktowane 95% dostępnej alokacji. Jeszcze jeden projekt jest oceniany i do końca roku zostanie podpisany. A wydatków mamy już na 40%. I też tak patrząc obrazowo, w grudniu będzie otwierana droga do Siemianówki, co nas bardzo cieszy – bo też w tej chwili otwierane są przejścia graniczne z Białorusią. A więc też te nasze wysiłki w modernizacji dróg na pewno będą przydatne i potrzebne.
Jeśli chodzi o infrastrukturę kolejową, to ona też ma charakter regionalny. Mamy dosłownie jeden projekt TEN-T, a pozostałe linie kolejowe mają takie oddziaływanie regionalne, łączące miasta średnie. Tam też będą modernizowane przystanki, dworce. W tej edycji większość tych linii kolejowych skupia się w województwie podkarpackim. W ten sposób też tworzymy jakby kolejne możliwości przepływu towarów z Ukrainą. Modernizujemy linię 108, która była całkowicie zamknięta – Krosno – Nowy Zagórz. To też będzie nowa możliwość do transportu ludzi czy towarów.
I w przypadku wykorzystania środków mamy w tej chwili umowy podpisane na 70% dostępnych środków. Jeszcze dwa projekty są oceniane przez CUPT. Myślę, że do końca roku albo na początku przyszłego już będziemy mieli 100% kontraktacji. Wydatki tam jeszcze są na niewielkim poziomie 4%, ale są już wybrani wykonawcy we wszystkich projektach. Nie. W jednym jeszcze jest postępowanie. Tak że myślę, że te wydatki w przyszłym roku ruszą szybko.
Przewodniczący poseł Grzegorz Puda (PiS):
Bardzo dziękuję, pani dyrektor. Ja tylko może dodam – bo nie wszyscy państwo pamiętają, że pani dyrektor Programu Operacyjnego Polska Wschodnia jest jednym z tych dyrektorów, którym udało się wynegocjować program w ramach negocjacji całej polityki spójności. Wtedy przecież Komisja Europejska nie chciała, jak gdyby, aby ten program był wprowadzony w Polsce. No i podczas negocjacji udało się doprowadzić do tego, że pani dyrektor dzisiaj może również się pochwalić całkiem dobrymi albo bardzo dobrymi wynikami. Bardzo nas to cieszy. A co by było, gdyby nie było tego programu w dzisiejszym czasie, tak swoją drogą? Pomijając wszystko, jednak dobrze się stało, że mamy program dodatkowy, kierowany właśnie na Polskę Wschodnią – chociaż tam chyba nawet część Polski Centralnej. Ale dobrze, już niech jedzie Polska Wschodnia.
I w takim razie teraz chyba Ministerstwo Infrastruktury, bo jeszcze się nie wypowiedziało. Czy ktoś z państwa jest chętny do uzupełnienia wypowiedzi państwa dyrektorów?
Jest pan dyrektor. Bardzo proszę, panie dyrektorze.
Zastępca dyrektora Departamentu Kolejnictwa Ministerstwa Infrastruktury Przemysław Sierpień:
To może jeszcze to może jeszcze w uzupełnieniu, jeśli chodzi o Krajowy Plan Odbudowy w zakresie wskaźników. Wskaźniki dotyczące podpisania umów na prace na liniach kolejowych zostały już zrealizowane. W realizacji są teraz prace budowlane dotyczące ograniczenia wąskich gardeł. Podpisaliśmy umowy dotyczące zakupu taboru i modernizacji taboru – zarówno dla PKP Intercity, jak i dla przewoźników regionalnych. W tej chwili trwają dostawy tego taboru, zarówno wagonów, jak i lokomotyw oraz elektrycznych zespołów trakcyjnych. Również podpisane są umowy dotyczące terminali intermodalnych i jednostek taboru. W realizacji jest też ta część dotycząca cyfryzacji, czyli montaż systemów dynamicznej informacji pasażerskiej, systemy automatycznego sterowania ruchem kolejowym i prace dotyczące przejazdów kolejowo-drogowych. Na ten moment zakładamy, że w terminie kwalifikowalności Krajowego Planu Odbudowy zrealizujemy zadania i wykorzystamy środki, które są przyznane na sektor kolejowy.
Przewodniczący poseł Grzegorz Puda (PiS):
Bardzo dziękujemy. Krótko i zwięźle.
Ministerstwo rolnictwa ma wielu przedstawicieli, jak widzę. Nie wiem, kto z państwa chciałby jako pierwszy zabrać głos. Może… Jest tam pan dyrektor. Przepraszam, jakby pan dyrektor mógł się przedstawić.
Zastępca dyrektora Departamentu Wspólnej Polityki Rolnej Ministerstwa Rolnictwa i Rozwoju Wsi Grzegorz Wirtek:
Grzegorz Wirtek, Ministerstwo rolnictwa, zastępca dyrektora w Departamencie Wspólnej Polityki Rolnej. Ja reprezentuję instytucję zarządzającą Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020 – bo jeszcze kończymy ten okres programowania, ponieważ Komisja Europejska wprowadziła nam tak zwany okres przejściowy. I zgodnie z zasadą n+3 program na lata 2014–2020 rozliczamy do końca 2025 roku. Natomiast jednocześnie już rozpoczęliśmy też realizację planu strategicznego dla wspólnej polityki rolnej na lata 2023–2027. I jednocześnie są jeszcze realizowane tego typu operacje w KPO – później oddam głos pani dyrektor Kostańskiej.
Natomiast w Programie Rozwoju Obszarów Wiejskich rzeczywiście do grudnia 2025 musimy rozliczyć wszystkie operacje z Komisją Europejską. W ramach działania – Podstawowe usługi i odnowa wsi na obszarach wiejskich, w ramach typu operacji – Budowa i modernizacja dróg lokalnych podpisaliśmy 3102 umowy na kwotę ponad 4 mld zł. W tej chwili spośród tych 3102 umów 3013 jest już rozliczonych. Teraz jeszcze przez listopad i grudzień, musimy rozliczyć 89 operacji. Dzięki tym operacjom przebudowaliśmy praktycznie 4 tys. km dróg lokalnych i wybudowaliśmy 360 km dróg lokalnych. Zatem te efekty rzeczowe na obszarach wiejskich są rzeczywiście znaczące. W ramach Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich, który właśnie, podkreślam, kończymy w tym roku, realizowaliśmy również typ operacji – Gospodarka wodno-ściekowa. W ramach tej gospodarki zawarliśmy 2640 umów na kwotę prawie 5,5 mld zł. Spośród tych 2600 umów w tej chwili jest rozliczonych prawie 2370, więc jeszcze około 300 umów samorządy województw muszą rozliczyć. Ale to jest ten ostatni etap i wszyscy sobie z tego doskonale zdajemy sprawę, i trzymamy nad tym pieczę. Efekty rzeczowe, które uzyskaliśmy w ramach tego komponentu, to między innymi wybudowanie 21 tys. przydomowych oczyszczalni ścieków. Wybudowaliśmy 4600 km systemów kanalizacji zbiorczej dla ścieków komunalnych. Wybudowaliśmy przeszło 3000 km zbiorowych systemów zaopatrzenia w wodę. Wybudowaliśmy 526 stacji uzdatniania wody i 322 oczyszczalnie ścieków. W ramach planu strategicznego, w którym uruchomiliśmy nabory… W zasadzie samorządy systematycznie uruchamiają nabory od teraz tak naprawdę, bo pomiędzy Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich a PS-em (PS WPR 2023–2027) zaproponowaliśmy samorządom województw nabory w ramach KPO. Teraz uruchamiamy plan strategiczny, więc dopiero trzy województwa uruchomiły nabory – wielkopolskie, małopolskie i mazowieckie. Na razie wpłynęło 46 wniosków na 60 mln zł.
W temacie tego, co się działo w KPO, oddam głos dyrektor Kostańskiej.
Przewodniczący poseł Grzegorz Puda (PiS):
Dobrze. Bardzo proszę, pani dyrektor Kostańska.
Zastępca dyrektora Departamentu Nieruchomości i Infrastruktury Wsi Ministerstwa Rolnictwa i Rozwoju Wsi Lidia Kostańska:
Dziękuję bardzo. Panie ministrze, szanowni państwo, jeśli chodzi o Krajowy Plan Odbudowy i Zwiększania Odporności, to w zakresie infrastruktury Ministerstwo Rolnictwa i Rozwoju Wsi odpowiada za inwestycje B3.1.1. To są inwestycje w zrównoważoną gospodarkę wodno-ściekową na obszarach wiejskich. Jest to inwestycja dedykowana gminom wiejskim i miejsko-wiejskim. Nabory odbyły się na przełomie 2024 i 2025 roku. I to były nabory przeprowadzone, tak jak już pan dyrektor wcześniej wspomniał, przez samorządy województw. Budżet inwestycji początkowo był niewielki, bo to było około 880 mln zł. Natomiast został zwiększony dzięki staraniom czy własnym środkom, które nam ministerstwo funduszy przydzieliło w ramach KPO, do ponad 966 mln zł. Natomiast teraz, w ramach czwartej rewizji KPO, trwają prace również nad zwiększeniem tego budżetu jeszcze o około 1 mld zł. Jest to odpowiedź na zapotrzebowanie zgłaszane przez gminy oraz przez samorządy województw. Aktualnie stan realizacji tej inwestycji wygląda w ten sposób, że zakontraktowanych środków mamy na poziomie 94% budżetu. Zawarto 248 umów z od ostatecznymi odbiorcami wsparcia. Środki wypłacone przez PFR to blisko 256 mln zł. W ramach tych inwestycji zrealizowanych ma być 1812 przydomowych oczyszczalni ścieków. Wskaźnikiem tutaj tej inwestycji jest liczba możliwych do zrealizowania nowych przyłączy do sieci wodociągowej lub kanalizacyjnej. W przypadku przyłączy do wodociągów ma być zrealizowane na podstawie tych zawartych umów ponad 14 tys. nowych przyłączy do wodociągów i blisko 20 tys. nowych przyłączy kanalizacyjnych. Długość modernizowanej sieci to jest ponad 41 km sieci wodociągowej. Długość modernizowanej sieci kanalizacyjnej to jest nieco ponad 2 km. Natomiast długość budowanej sieci wodociągowej to jest ponad 343 km, a budowanej sieci kanalizacyjnej – ponad 460 km. Dziękuję bardzo, z mojej strony to wszystko.
Przewodniczący poseł Grzegorz Puda (PiS):
Bardzo dziękuję, pani dyrektor.
Ja mam taką prośbę. Wiem, że państwo dzisiaj tych danych zapewne nie mają – bo to jest takie trochę trudne do określenia, nie da się porównywać ministerstwa rolnictwa z funduszami z wiadomych powodów... Zresztą to całkowicie inna specyfika. W ministerstwie funduszy państwo nam przedstawiają procentami i państwo również, ale jednak te procenty mają się nijak do siebie. Nie da się porównać, a mamy porównywać. Zatem to nie jest tak, że na przykład państwo macie 10% funduszy, a 70% będą mieli i że to jest do porównania… Mam prośbę inną – myślę, że razem z panem wiceprzewodniczącym – żeby nam wysłać do Komisji taką analizę, jak wygląda stopień wykorzystania środków europejskich, ale na tle innych krajów. Czy możemy o coś takiego prosić? Na tle tych krajów, które są… Które miejsce mamy w tej chwili? Jest taka tabelka zawsze, która pokazuje, jak to wygląda. Ja wiem – pamiętam z moich czasów – że to nie wyglądało super, a potem to się szybko nadrabiało z wiadomych powodów. Tak że chociaż mniej więcej na jakim jesteśmy dzisiaj etapie z wykorzystaniem? Jeżeli mogę państwa prosić o to, bo pewnie nie jesteście przygotowani. Chyba że macie takie dane dzisiaj? No nie. Właśnie. Gdyby się dało coś takiego nam przygotować do Komisji – jak wygląda wykorzystanie środków europejskich w rolnictwie w stosunku do innych krajów europejskich – to myślę, że…
Pan przewodniczący się zgadza, tak? To we dwójkę mamy taką prośbę. Do Komisji, a my prześlemy pozostałym członkom Komisji. Bardzo dziękuję za przedstawione dane.
Z tego miliarda, o którym pani dyrektor mówiła, pewnie jakby było więcej, to by też te środki były wykorzystane. Z dzisiejszej perspektywy to wiemy. A kto wiedział wtedy? Taka jest prawda.
Proszę? Pytanie ma pan przewodniczący. Proszę bardzo, panie przewodniczący.
Poseł Bartosz Zawieja (KO):
Ja może trochę wybiegnę w przyszłość. Transport publiczny…
Tutaj jeden z naszych koalicjantów obecnych w koalicji zapowiedział możliwość budowania w ramach instrumentu SAFE metra w 12 największych miastach w Polsce. Wiem, że są to bardzo poważne dane, nie ujmując całości czy też efektywności tych planowanych inwestycji. Podchodziłem, powiem szczerze, tak troszkę z rezerwą do pewnych rzeczy. Ale do czasu – skoro w dwustutysięcznej Brescii może być takie metro, to pytanie jest takie, czy państwo na zakończeniu tego procesu programowania są w stanie… Wiem, że fundusze, Polityka Spójności a program obronny SAFE to są zupełnie inne paczki – cel ich jest w ogóle zupełnie inny. Ale mam takie marzenie, może górnolotne – czy w ramach jakiejś pomocy technicznej, jakichś resztówek tego procesu programowania jest szansa, żeby ewentualnie sprzymierzyć się, żeby w 12 największych miastach w Polsce być może zacząć jakieś wstępne analizy vel koncepcje, aby być może te marzenia w formie tego metra, podziemnego tramwaju ewentualnie zrealizować? Wiem, że to za wiele lat, ale jak się zacznie, może się uda. Od marzeń trzeba zaczynać. Dziękuję.
Przewodniczący poseł Grzegorz Puda (PiS):
Bardzo dziękuję za to pytanie. No i nie wiem, kto z państwa dyrektorów chciałby odpowiedzieć. Pana dyrektora Orlińskiego widzę, że się zgłasza.
Dyrektor Departamentu Programów Infrastrukturalnych MFiPR Jarosław Orliński:
Postaram się przynajmniej częściowo odpowiedzieć na to pytanie.
Jeżeli chodzi o instrument SAFE, to akurat nasz resort nie zajmuje się tym instrumentem. Jest to instrument pożyczkowy, jak państwo wiecie, w zeszłym roku ogłoszony przez panią przewodniczącą Komisji Ursulę von der Leyen. Polska, z tego, co przynajmniej wiemy, ma też sporą ambicję. Zresztą to było podkreślone po tych poniedziałkowych wydarzeniach na kolei przez panią przewodniczącą, że to jest instrument, który w tym momencie przede wszystkim ma te funkcje, że tak powiem, w zakresie zapewnienia bezpieczeństwa i obronności, ale też w zakresie przemysłu obronnego, między innymi. Zatem troszkę jestem zaskoczony jakby tym pomysłem, tym bardziej że Polska z tego, co wiemy z doniesień prasowych, aplikuje – też takie informacje przedstawione były przez kierownictwo Ministerstwa Obrony Narodowej – o 40 mld euro z tego instrumentu. Ale to są doniesienia prasowe. Jak powiedziałem, ja nie mam bezpośredniego kontaktu z tym instrumentem. Tak jak powiedziałem, tutaj przede wszystkim Ministerstwo Rozwoju i Technologii oraz Ministerstwo Obrony Narodowej są wiodące w tym temacie. Dlatego trochę jestem zaskoczony tematyką związaną z transportem publicznym.
Natomiast z punktu widzenia tego, czym my przynajmniej dysponujemy i co mamy, mówiłem państwu o instrumencie „Łącząc Europę”. Jedno z tych 12 miast to jest Kraków – tak zakładam – i tutaj mamy przygotowaną dokumentację dla miasta Kraków, która dotyczy właśnie przygotowania metra. Projekt dostał dofinansowanie. Ten projekt został zrealizowany w ramach instrumentu „Łącząc Europę” i dokumentacja jest przygotowana. Teraz jest kwestia dalsza pozyskania dodatkowych funduszy na to, żeby można było zrealizować tę inwestycję. Wiem, że pan Miszalski, prezydent Krakowa, jest bardzo aktywny w tym zakresie i szuka różnych źródeł finansowania na część inwestycyjną. Jeżeli chodzi o inne miasta, słyszeliśmy, że też są niektóre zainteresowane. Natomiast jeżeli chodzi o realizację tego typu rzeczy, to najpierw musi się ktoś pojawić, żeby przedstawić tego typu pomysły. A do tej pory, tak jak powiedziałem, mamy jedno zainteresowane miasto, czyli Warszawę, która realizuje swoje projekty – dosyć skutecznie. Tutaj na pewno pani dyrektor Sylwia Cieślak-Wilk to powie, jeżeli chodzi o projekt w ramach programu FEnIKS – jest bardzo zaawansowany, jeżeli chodzi o realizację tego projektu, i praktycznie prawie gotowy. Natomiast myślą też oczywiście o kolejnych perspektywach finansowych, jeżeli chodzi też o rozwój sieci metra w Warszawie. Są też bardzo tym zainteresowani. Jeżeli chodzi o Kraków, tak jak już powiedziałem, też wiemy, o czym władze samorządowe myślą, bo są bardzo aktywne na tym gruncie. Natomiast z pozostałych ośrodków miejskich takich informacji nie mam, nie słyszałem. Zatem wydaje mi się, że najpierw, że tak powiem, musiałyby się takie pomysły pojawić, żebyśmy mogli się zastanowić czy można byłoby znaleźć jakieś źródło finansowania, przynajmniej na prace dokumentacyjne, czy planistyczne.
Przewodniczący poseł Grzegorz Puda (PiS):
Bardzo dziękuję, panie dyrektorze.
Czy pan przewodniczący jest kontent?
Poseł Bartosz Zawieja (KO):
Tak. Od czegoś trzeba zacząć. Dziękuję.
Przewodniczący poseł Grzegorz Puda (PiS):
Bardzo dziękuję. Szanowni państwo, zmierzając ku końcowi pomału, jeszcze mamy przedstawicieli instytucji związanych z klimatem, czyli Ministerstwo Klimatu i Środowiska. Tu mamy pana Marcina Góreckiego. Przepraszam, że z nazwiska wywołuję. Jest, tak?
Czy państwo mogliby pochwalić się również sukcesami? Może w „Czystym powietrzu”? Wiemy, że tam jest świetnie. Może zaczniemy od tego, jak to dobrze idzie w „Czystym powietrzu”.
Radca w Wydziale Koordynacji Wdrażania w Departamencie Funduszy Europejskich Ministerstwa Klimatu i Środowiska Marcin Górecki:
Dzień dobry państwu. Marcin Górecki, reprezentuję Departament Funduszy Europejskich w Ministerstwie Klimatu i Środowiska.
Niestety, w kwestii „Czystego powietrza” się nie wypowiem, bo akurat jestem z tej części, która się zajmuje środowiskiem i klimatem. Natomiast trochę uszczegółowię to, co już pan dyrektor Orliński mówił o gospodarce wodno-ściekowej. Tu już większość informacji padła. Ja może tylko bardziej szczegółowo powiem, że w kwestii gospodarki wodno-ściekowej ogłosiliśmy już trzy nabory wniosków. Wybraliśmy do dofinansowania 44 przedsięwzięcia na kwotę wsparcia ponad 2 mld zł. To stanowi 54% alokacji na ten cel. W kolejce mamy jeszcze w ocenie 55 projektów na kwotę 1,3 mld zł. Na rzecz beneficjentów, dotychczas 250 mln zł zostało już wypłacone. Będzie ta kwota wzrastała systematycznie. No i teraz będziemy ogłaszać na początku grudnia kolejny, zakładamy, że już ostatni, nabór wniosków na cel, na który nam zostało alokacji mniej więcej 800 mln zł.
Kolejna kwestia też wspomniana – zaopatrzenie w wodę do spożycia. Jest to działanie, o którym mówił pan dyrektor Orliński – że jest to jakby nowość w FEnIKS-ie. Wcześniej samodzielne projekty z tego zakresu nie były finansowane ze środków Funduszu Spójności. Tutaj mieliśmy alokację w wysokości 760 mln zł. Przeprowadziliśmy dwa nabory wniosków i wybraliśmy do dofinansowania 36 przedsięwzięć. Tutaj alokacja została wykorzystana w 100%, natomiast tu było bardzo duże zainteresowanie projektami. Wniosków nam się poskładało na kwotę trzykrotnie przekraczającą alokację. Mamy sporo projektów na listach rezerwowych i tutaj podjęte zostały działania w celu zwiększenia alokacji na to działanie, żeby przynajmniej część tych projektów z list rezerwowych można było jeszcze sfinansować. To jest jakby w trakcie.
Kolejna kwestia – tutaj chyba nie padła. W tym roku była zmiana programu w związku z powodzią, która miała miejsce we wrześniu 2024 roku. Zostały do programu FEnIKS wprowadzane też dwa nowe priorytety, które miały służyć, jakby były dedykowane temu, żeby wspierać odbudowę infrastruktury wodno-ściekowej i do zaopatrzenia w wodę. To są dwa odrębne działania. Tutaj nabór projektów jest w trybie niekonkurencyjnym. My tutaj skierowaliśmy do poszkodowanych województw zapytanie o te potrzeby. Zebraliśmy fiszki projektowe i zgłosiło się do nas 96 projektów na kwotę około 500 mln zł, które uprawnione są do ubiegania się o wsparcie. Został ogłoszony już w czerwcu nabór, który trwa do końca tego roku. Tutaj czekamy, aż nam się wnioski poskładają i będziemy je wtedy oceniać. Tutaj jeszcze umów nie ma, bo nabór jeszcze jest w trakcie. Tyle z mojej strony, dziękuję bardzo.
Przewodniczący poseł Grzegorz Puda (PiS):
Bardzo serdecznie dziękuję. I myślę, że przy okazji, jak jest pani dyrektor Departamentu Ochrony Wód z Narodowego Funduszu Ochrony Środowiska, to też nam jeszcze coś dopowie. Czy już raczej wszystko?
Dyrektor Departamentu Ochrony Wód Narodowego Funduszu Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej Ewa Kamieńska:
Wydaje się, że już nic nie mam do powiedzenia. Wszystko zostało powiedziane.
Przewodniczący poseł Grzegorz Puda (PiS):
Dobrze. Bardzo dziękuję. Szkoda, że o tym „Czystym powietrzu” czegoś się nie dowiemy, bo chyba do wszystkich nas dociera bardzo dużo informacji odnośnie do programu „Czyste powietrze”. No ale dobrze, spróbujemy następnym razem. Prośba jest taka, żeby przekazać w departamentach w ministerstwie, że gdyby się dało kiedyś zaprosić przedstawicieli odpowiedzialnych za ten program, to chętnie ich zaprosimy na nasze posiedzenie podkomisji. Szczególnie tych, co teraz na przykład poszukują tych, którzy wykonali już te inwestycje i kontrolują ich wykonanie.
W takim razie, szanowni państwo, mamy jeszcze przedstawicieli Generalnej Dyrekcji Dróg Krajowych i Autostrad – ale nie wiem, czy państwo chcą, bo już tyle zostało powiedziane na temat dróg… Dyrektor Orliński nawet uważa, że to środki europejskie spowodowały, że jest mniej wypadków. Może się państwo chociaż nie zgodzą z tym albo zgodzą…
Dyrektor Departamentu Planowania i Projektów UE Generalnej Dyrekcji Dróg Krajowych i Autostrad Anna Mróz:
Dzień dobry. Witam państwa bardzo serdecznie. Myślę, że o drogach powiedzieliśmy już bardzo dużo – pan dyrektor Orliński, pani dyrektor. A najlepszym przykładem, jak sprawnie te środki unijne są realizowane właśnie na projekty drogowe, jest to, jak jeździmy po naszym kraju. Widzimy te drogi, widzimy, jak zmienił się docelowy układ sieci dróg, autostrad, dróg ekspresowych. I chyba to jest najlepsza wizytówka. A nasz program FEnIKS jak najbardziej w pełni jest realizowany, więc chyba już nie będę państwa tutaj cyframi zanudzać. Chyba że ktoś jednak chciałby je poznać?
Przewodniczący poseł Grzegorz Puda (PiS):
Ale bardzo dziękuję za obecność. To jest bardzo miłe z państwa strony, że tak licznie naprawdę się państwo dzisiaj zmotywowali do tego, żeby przyjść na to posiedzenie podkomisji.
Jeszcze mamy całą grupę osób bezpośrednio związaną z gospodarką wodną w Ministerstwie Infrastruktury. Czy państwo chcieliby coś dodać jeszcze do tego, co było powiedziane? O jest. Bardzo proszę. Gdyby się pani dyrektor mogła przedstawić.
Dyrektor Departamentu Gospodarki Wodnej Ministerstwa Infrastruktury Edyta Tuźnik-Kosno:
Edyta Tuźnik-Kosno, dyrektor Departamentu Gospodarki Wodnej.
Panie przewodniczący, szanowni państwo, ponieważ te zadania z reguły są zadaniami samorządowymi, a tutaj padło sporo informacji, wydaje mi się, że akurat w tej kwestii to nie bardzo mamy już co dodawać.
Przewodniczący poseł Grzegorz Puda (PiS):
Bardzo dziękuję w takim razie. Czy ktoś jeszcze z państwa, którzy nie przemawiali, chciałby coś dodać w tym punkcie? My z panem przewodniczącym i z posłami, którzy nas obserwują… Chyba nie. Miałbym sygnał, że ktoś chce jeszcze zadać jakieś pytanie.
Bardzo proszę. Gdyby się pan mógł przedstawić i zadać pytanie.
Pracownik Biura Związku Województw Rzeczypospolitej Polskiej Łukasz Cymiński:
Dzień dobry. Łukasz Cymiński, Biuro Związku Województw Rzeczypospolitej Polskiej.
Jako głos strony samorządowej raczej może nie pytanie, natomiast komentarz czy też stanowisko nasze do tematów tutaj poruszanych.
Po pierwsze, bardzo bym prosił, jeżeli jest taka możliwość, by te dane, które przez państwa były przedstawiane, zostały przesłane do sekretariatu Komisji – ponieważ wiem, że urzędy marszałkowskie tutaj naprawdę chciałyby te dane bezpośrednio od państwa pobrać i wykorzystywać w swoich analizach i dalszych pracach. To pierwsza sprawa techniczna.
Druga – też mam do przedstawienia czy też krótkiego omówienia przedłożone do sekretariatu Komisji stanowisko Związku Województw w zakresie inwestycji wskaźnika B3.1.1. Tylko może w skrócie powiem – chodzi tutaj o zwiększenie wysokości środków finansowych przewidzianych dla inwestycji oraz pilne wyrażenie zgody na kontraktację tego wskaźnika. Być może to już jest sprawa historyczna z początku roku, ponieważ tutaj wiele działań było prowadzonych. Tutaj między innymi pani dyrektor Kostańska, za co bardzo dziękuję, prowadziła i wywalczyła jakąś kwotę, która – jakby pan przewodniczący powiedział – gdyby była większa, też by była wykorzystana, ponieważ zapotrzebowania są naprawdę bardzo duże. Jak nasi specjaliści policzyli, nawet dochodzą do ponad 5 mld zł, a do wykorzystania na samym początku było dużo mniej. A więc szczegółowe stanowisko jest w sekretariacie Komisji. Zresztą osobom, które zajmują się tą sprawą w ministerstwie funduszy, w ministerstwie rolnictwa i w ministerstwie klimatu, jest na pewno znane, więc nie ma tutaj co szczegółowo o tym mówić.
Natomiast też taki apel czy zaznaczenie chciałem przedstawić. Skala potrzeb w zakresie tej gospodarki wodno-ściekowej wydaje się – nie wiem, czy nie użyję zbyt wielkiego słowa – olbrzymia, patrząc na potrzeby infrastrukturalne. A wydaje się, iż jeżeli chodzi o perspektywę finansową Unii po roku 2027, konieczne będzie jakieś większe wsparcie w projektowanych funduszach i programach, jeżeli chodzi o te inwestycje poza aglomeracjami. Chodzi tutaj o tereny wiejskie. Tylko taki apel chciałem przedstawić, bardziej zaznaczyć, że jest taka sprawa, która się już na przestrzeni tych miesięcy rozstrzyga. No i fajnie by było, gdyby była rozstrzygnięta pozytywnie dla nas, czyli dla organizacji samorządowych.
I bardzo proszę o przesłanie tych danych. Naprawdę ważna sprawa dla nas – techniczna, ale ważna. Dziękuję bardzo.
Przewodniczący poseł Grzegorz Puda (PiS):
Bardzo serdecznie dziękuję. Tylko gdyby tak pan mógł jeszcze uszczegółowić, który obszar najbardziej pana interesuje? Może nie wszystkie będziemy spisywać. Bo ktoś będzie musiał to spisać, a większość jak pan słyszy jest…
Pracownik Biura Związku Województw Rzeczypospolitej Polskiej Łukasz Cymiński:
Oczywiście gospodarka wodno-ściekowa.
Przewodniczący poseł Grzegorz Puda (PiS):
OK. Bo reszta jest. Jakby pan potrzebował sięgnąć do danych, to wszystko jest w nagraniu.
Pracownik Biura Związku Województw Rzeczypospolitej Polskiej Łukasz Cymiński:
Tak jest. Gospodarka wodno-ściekowa.
Przewodniczący poseł Grzegorz Puda (PiS):
Gospodarka wodno-ściekowa. To, jeżeli możemy prosić państwa, którzy przygotowali te materiały – może te materiały, z których państwo przedstawiali swoje dane… Myślę, że będzie to sposób wystarczający.
Czy jeszcze ktoś z państwa w tym punkcie chciałby…? Pani dyrektor Kostańska, bardzo proszę.
Zastępca dyrektora Departamentu Nieruchomości i Infrastruktury Wsi MRiRW Lidia Kostańska:
Dziękuję bardzo. Odnosząc się tutaj do wypowiedzi pana przedstawiciela samorządu, chciałam zauważyć, że faktycznie, jeśli chodzi o zapotrzebowanie na te środki na gospodarkę wodno-ściekową w ramach inwestycji B3.1.1, wniosków zostało złożonych na mniej więcej 5 mld zł. Rzeczywiście, wspólnie z moimi koleżankami i kolegami z ministerstwa rolnictwa i też z przedstawicielami ministerstwa funduszy, staraliśmy się zwiększyć budżet tej inwestycji. Jednak cały czas mamy na uwadze także to, że termin na realizację tej inwestycji jest coraz krótszy. Naszym staraniem jest to, żeby te środki mogły być rzeczywiście wykorzystane, a nie tylko przypisane do danego projektu. I to jest jeden z takich dosyć istotnych problemów, które musimy mieć na uwadze. Mieliśmy zgodę na nadkontraktację powyżej wskaźnika ze strony ministerstwa funduszy, tak że te wszystkie starania, które tutaj podejmujemy wspólnie, biorąc pod uwagę zapotrzebowanie zgłaszane ze strony samorządów, się dzieją. I rzeczywiście mamy już taką zgodę na zwiększenie tego budżetu o ponad 1 mld zł. W związku z tym ta kontraktacja w ramach inwestycji B3.1.1. KPO w dalszym ciągu trwa, natomiast jeszcze nie mamy ostatecznie przesądzonego przelicznika – w stosunku do jakiego kursu euro mamy przeliczać tę przyznaną zwiększoną alokację. Zatem jeszcze chwilę państwo muszą poczekać na kolejne umowy w ramach tej inwestycji. Dziękuję bardzo.
Przewodniczący poseł Grzegorz Puda (PiS):
Bardzo dziękujemy za to uzupełnienie wypowiedzi i prześlemy stronie samorządowej oczywiście zgodnie z prośbą.
Czy ktoś z państwa ma jeszcze jakieś pytania? Pan przewodniczący?
Poseł Bartosz Zawieja (KO):
Ja chciałbym, po posiedzeniu, na chwilkę panią dyrektor Sylwię z CUPT-u, jeżeli mógłbym, poprosić.
Przewodniczący poseł Grzegorz Puda (PiS):
O proszę, jakieś dodatkowe jeszcze informacje…
Poseł Bartosz Zawieja (KO):
Obowiązki lokalne.
Przewodniczący poseł Grzegorz Puda (PiS):
W takim razie, szanowni państwo, bardzo serdecznie dziękuję za dzisiejsze posiedzenie. Ci z państwa, którzy się nie wypowiedzieli, rozumiem, mieli szansę, ale nie skorzystali z tego zaszczytu. Zapraszam również na wszystkie kolejne posiedzenia naszej podkomisji.
Zamykam posiedzenie podkomisji w dniu dzisiejszym. Bardzo serdecznie państwu dziękuję za udział. Naprawdę nam jest bardzo miło.