Komisja do Spraw Kontroli Państwowej, obradująca pod przewodnictwem posła Marka Sawickiego (PSL-TD), przewodniczącego Komisji, zrealizowała następujący porządek dzienny:

 –  rozpatrzenie i zaopiniowanie dla Komisji Finansów Publicznych rządowego projektu ustawy budżetowej na rok 2025 (druk nr 687) w zakresie części budżetowej 12 – Państwowa Inspekcja Pracy:
 – dochody i wydatki z zał. nr 1 i 2.

W posiedzeniu udział wzięli: Marcin Stanecki główny inspektor pracy wraz ze współpracownikami oraz Monika Błaszczak naczelnik Wydziału Administracji Państwowej w Departamencie Finansowania Sfery Budżetowej Ministerstwa Finansów.

W posiedzeniu udział wzięli pracownicy Kancelarii Sejmu: Tadeusz Cieśluk i Tadeusz Oset –  z sekretariatu Komisji w Biurze Komisji Sejmowych.

Przewodniczący poseł Marek Sawicki (PSL-TD):
Dzień dobry państwu.

Otwieram posiedzenie Komisji do Spraw Kontroli Państwowej.

Stwierdzam kworum oraz przyjęcie protokołów poprzednich posiedzeń Komisji wobec niewniesienia do nich zastrzeżeń.

Porządek dzienny posiedzenia obejmuje rozpatrzenie i zaopiniowanie dla Komisji Finansów Publicznych rządowego projektu ustawy budżetowej na rok 2025 (druk nr 687)  w zakresie części budżetowej 12 – Państwowa Inspekcja Pracy. Czy są uwagi do porządku dziennego? Nie widzę. Stwierdzam, że porządek dzienny został przyjęty.

Witam bardzo pana ministra Marcina Staneckiego, głównego inspektora pracy. Witam panią Urszulę Żurawską, dyrektor Departamentu Budżetu i Finansów Państwowej Inspekcji Pracy. Ministerstwo Finansów, jak dotrze, to też będziemy witać.

Bardzo proszę, przystępujemy do zaopiniowania części budżetowej 12 – Państwowa Inspekcja Pracy. Proszę bardzo pana ministra Marcina Staneckiego o przedstawienie projektu budżetu Państwowej Inspekcji Pracy na rok 2025.

Główny inspektor pracy Marcin Stanecki:
Dzień dobry.

Szanowny panie przewodniczący, szanowni państwo, projekt budżetu Państwowej Inspekcji Pracy na 2025 r. został opracowany w oparciu o obowiązujące przepisy – rozporządzenie ministra finansów z 21 marca 2022 r., także z uwzględnieniem wskaźników makroekonomicznych określonych w założeniach do projektu budżetu państwa na rok 2025,  oraz ustawę o Państwowej Inspekcji Pracy. W przekazanym dokumencie szczegółowo omówiliśmy nasz plan dochodów i wydatków na przyszły rok. Postaram się więc ograniczyć swoje wystąpienie do syntetycznej prezentacji projektu budżetu Państwowej Inspekcji Pracy.

Plan dochodów zakłada, że w 2025 r. do Państwowej Inspekcji Pracy wpłynie kwota 3062 tys. zł i będzie to o 55 tys. zł więcej w stosunku do planu na ten rok. Plan wydatków inspekcji na 2025 r. zakłada kwotę prawie 639 000 tys. zł, która jest wyższa od kwoty wydatków inspekcji pracy określonej w ustawie budżetowej na ten rok o 15,8%. Po uwzględnieniu przekazanego przez ministerstwo prognozowanego wskaźnika inflacji na 2025 r. realne wydatki wzrosną o niewiele ponad 11%.

Projektując plan wydatków Państwowej Inspekcji Pracy na 2025 r., przyjęto wzrost wynagrodzeń pracowników inspekcji o 15% oraz zwiększenie zatrudnienia o 64 etaty. Na wzrost wydatków Państwowej Inspekcji Pracy składa się zarówno postulowana podwyżka wynagrodzeń, która ma na celu zatrzymać odpływ inspektorów pracy z naszej instytucji, jak i zwiększone wydatki majątkowe związane m.in. z budową siedziby Okręgowego Inspektoratu Pracy w Łodzi oraz adaptacją nowej siedziby na potrzeby inspektoratu w Kłodzku.

Szanowni państwo, bardzo proszę o wyrażenie pozytywnej opinii dla projektu budżetu w części 12 – Państwowa Inspekcja Pracy na 2025 r. w zaproponowanym kształcie. Szczegółowe omówienie zaplanowanego budżetu przedstawi dyrektor Departamentu Budżetu i Finansów pani Urszula Żurawska. Dziękuję za uwagę. W przypadku pytań pozostaję do dyspozycji.

Przewodniczący poseł Marek Sawicki (PSL-TD):
Bardzo proszę, pani dyrektor.

Dyrektor Departamentu Budżetu i Finansów Państwowej Inspekcji Pracy Urszula Żurawska:
Szanowni państwo, nawiązując do wystąpienia pana Marcina Staneckiego, głównego inspektora pracy, pragnę jeszcze raz podkreślić, że misją Państwowej Inspekcji Pracy jest skuteczne egzekwowanie przepisów prawa pracy, w tym w szczególności bezpieczeństwa i higieny pracy. Służą temu efektywne i ukierunkowane kontrole oraz działania prewencyjne zmierzające do poszanowania prawa pracy i ograniczenia zagrożeń wypadkowych.

Szanowni państwo, strukturę organizacyjną Państwowej Inspekcji Pracy tworzą: Główny Inspektorat Pracy, 16 okręgowych inspektoratów pracy posiadających  43 oddziały oraz Ośrodek Szkolenia PIP we Wrocławiu. Państwowa Inspekcja Pracy jest pracodawcą dla ponad 2,6 tys. pracowników, wśród których największą pod względem liczebności grupę stanowią inspektorzy pracy. Wszystkie obecne i przyszłe zadania będą wykonywane przez ok. 1,5 tys. inspektorów pracy zatrudnionych obecnie w inspekcji. Tymczasem na polskim rynku pracy jest obecnie 11,5 mln etatowych pracowników, ponad 1 mln zleceniobiorców, 1,2 mln samozatrudnionych i przeszło 1 mln podmiotów gospodarczych zatrudniających pracowników.

Aby zobrazować przestrzeń, w jakiej się poruszamy, oraz nasze zasoby i możliwości, posłużymy się danymi liczbowymi Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, wskazując na 768 tys. przedsiębiorstw podlegających kontroli PIP oraz pracujących w nich ponad 15 mln ludzi.

W 2025 r. planujemy podejmowanie działań nadzorczo-kontrolnych obejmujących swym zasięgiem te obszary aktywności zawodowej osób pracujących, w których występuje największe ryzyko utraty zdrowia lub życia. Ponadto planowane kontrole dotyczyć będą: emerytur pomostowych, czasu pracy oraz wypłaty wynagrodzeń i innych świadczeń ze stosunku pracy, przestrzegania zakazu zawierania umów cywilnoprawnych w warunkach wskazujących na istnienie stosunku pracy, zatrudniania młodocianych oraz uprawnień pracowników związanych z rodzicielstwem. Nadal jednym z najważniejszych zadań PIP pozostaną kontrole wypadkowe sprowadzające się do badań okoliczności i przyczyn zaistniałych wypadków w pracy.

Do wymiernych efektów działań podejmowanych przez inspektorów pracy zaliczyć możemy zlikwidowanie bezpośredniego zagrożenia dla życia lub zdrowia 72 tys. osób pracujących oraz odzyskanie zaległego wynagrodzenia i innych należności ze stosunku pracy na łączną kwotę 71 000 tys. zł.

Kolejnym bardzo istotnym zadaniem Państwowej Inspekcji Pracy jest badanie zgłaszanych skarg. W 2023 r. do urzędu wpłynęło ponad 43 tys. skarg, w których skarżący wskazali prawie 76 tys. problemów. Mimo znacznego spadku ogólnej liczby skarg liczba skarg przypadających na jednego inspektora pracy wynosi ponad 28. Dla zobrazowania skali zjawiska dodam, że największą liczbę skarg – ponad 8,4 tys. – rozpatruje Okręgowy Inspektorat Pracy w Warszawie, obejmujący swym zasięgiem województwo mazowieckie, w którym na jednego inspektora pracy przypada ok. 49 skarg.

Podobnie jak w latach poprzednich jednym z filarów, na których chcielibyśmy oprzeć zarządzanie inspekcją, jest poradnictwo. W roku poprzednim udzieliliśmy łącznie  ponad 868 tys. porad prawnych i technicznych, z czego 356 tys. porad podczas czynności kontrolnych. Dodatkowo przedstawiciele PIP biorą udział w programach telewizyjnych, radiowych, angażują się w działania punktów konsultacyjnych poświęconych zagadnieniom prawnej ochrony pracy.

Ważnym elementem pełnionej przez PIP misji jest wielokierunkowe oddziaływanie prewencyjno-promocyjne będące wsparciem działań kontrolnych. Wśród tych działań na uwagę zasługują: ogólnopolska kampania informacyjno-edukacyjna „Legitna praca”, program prewencyjny „Efektywne zarządzanie ryzykiem zawodowym”, program  „Zdobądź dyplom PIP” oraz różnorodne działania prewencyjno-promocyjne służące kształtowaniu bezpiecznych warunków pracy w rolnictwie indywidualnym.

Działania inspekcji dotyczą również współpracy międzynarodowej. W związku z nadchodzącą prezydencją Polski w Radzie Unii Europejskiej w pierwszym półroczu 2025 r.  Państwowa Inspekcja Pracy będzie organizatorem posiedzenia plenarnego i dnia tematycznego Komitetu Wyższych Inspektorów Pracy (SLIC) w Warszawie w dniach  14–15 maja 2025 r. W pierwszej połowie 2025 r. Państwowa Inspekcja Pracy będzie również gospodarzem spotkania przedstawicieli urzędów inspekcji pracy z krajów należących do Grupy Wyszehradzkiej w związku z przewodnictwem Polski w tej grupie.

Jak już wyżej zaznaczyłam, w 2025 r. oprócz kontynuacji działań prowadzonych w strategicznych obszarach ochrony pracy będziemy realizować kolejne nowe zadania wprowadzone do Kodeksu pracy. Zwiększający się z roku na rok zakres odpowiedzialności i kompetencji PIP wymaga odpowiednich zasobów finansowych. Dlatego uwzględnione w przedłożonym projekcie środki budżetowe stanowią niezbędny warunek prawidłowej realizacji zadań powierzonych Państwowej Inspekcji Pracy. Pragnę podkreślić, że przyjęte założenia mają na celu zapewnienie warunków do realizacji statutowych działań, w tym przede wszystkim kontrolnych, oraz do realizacji planów inwestycyjnych mających na celu poprawę warunków pracy pracowników oraz utrzymanie w należytym stanie majątku Skarbu Państwa.

Działalność kontrolna prowadzona przez inspektorów pracy przekłada się na uzyskiwanie dochodów, które na rok 2025 oszacowaliśmy na kwotę 3062 tys. zł. Główną pozycją planowanych dochodów są wpływy z działalności kontrolnej urzędu, w tym z tytułu grzywien i kar od osób fizycznych na łączną kwotę 1113 tys. zł, z tytułu grzywien i kar pieniężnych od osób prawnych i innych jednostek organizacyjnych w wysokości 1178 tys. zł. Oprócz dochodów z wyżej wymienionych tytułów urząd planuje pozyskać dochody z tytułu: sprzedaży zużytych, wycofanych z eksploatacji składników majątkowych w wysokości 400 tys. zł, wpływów z rozliczeń zwrotów z lat ubiegłych w wysokości 85 tys. zł, wpłat kar od kontrahentów z tytułu nieprawidłowej realizacji umów w wysokości 76 tys. zł oraz z tytułu innych dochodów w łącznej kwocie 210 tys. zł.

Plan wydatków Państwowej Inspekcji Pracy ustalono w kwocie 638 802 tys. zł. Po uwzględnieniu przekazanego przez Ministerstwo Finansów prognozowanego średniorocznego wskaźnika cen towarów i usług konsumpcyjnych na 2025 r. planowane wydatki wzrosną realnie o 11%.

Struktura planowanych wydatków urzędu wygląda następująco: w 2025 r. w budżecie Państwowej Inspekcji Pracy zaplanowano: świadczenia na rzecz osób fizycznych w kwocie 3977 tys. zł, wynagrodzenia osobowe i pochodne na kwotę 490 769 tys. zł, pozostałe wydatki bieżące bez wynagrodzeń osobowych i pochodnych na kwotę 106 482 tys. zł oraz wydatki majątkowe na kwotę 37 574 tys. zł. Największą pozycję w grupie świadczeń na rzecz osób fizycznych zajmują wydatki niezaliczone do wynagrodzeń, które są wypłacane zgodnie z Kodeksem pracy i dotyczą w szczególności: ekwiwalentów za używanie i pranie odzieży własnej, zwrotu środków za zakup okularów lub szkieł kontaktowych, ryczałtu za pracę zdalną oraz zakupu świadczeń na rzecz pracowników wynikających z przepisów BHP. W ramach świadczeń na rzecz osób fizycznych zaplanowaliśmy również wydatki na coroczne nagrody im. Haliny Krahelskiej przyznawane przez głównego inspektora pracy oraz zwrot kosztów dojazdu osobom wezwanym w celu przesłuchania w charakterze świadków.

Tak jak wcześniej wspomniałam, Państwowa Inspekcja Pracy to również pracodawca dla ponad 2,6 tys. pracowników. Dla obecnych oraz przyszłych pracowników inspekcji zaplanowaliśmy fundusz wynagrodzeń w kwocie 387 500 tys. zł. W projekcie budżetu PIP na 2025 r. zaplanowano nominalny wzrost funduszu wynagrodzeń osobowych, który wynika z: przyjętego wzrostu wynagrodzeń pracowników inspekcji o 15%, planowanego zwiększenia zatrudnienia o 30 etatów w związku z projektowanymi zmianami w obszarze nadzoru rynku, planowanego zwiększenia zatrudnienia o 34 etaty w związku z planowanymi nowymi zadaniami dla Państwowej Inspekcji Pracy w zakresie przekształcania umów cywilnoprawnych oraz pracy platformowej. Postulowany na przyszły rok wzrost wynagrodzeń ma zapewnić w naszej instytucji konkurencyjne rynkowo wynagrodzenia. Dotyczy to zarówno płacy wysokiej klasy specjalistów, których już zatrudniamy, ale także tych, których chcemy w ten sposób zachęcić do podjęcia pracy w inspekcji. Obecnie niskie stawki wynagrodzeń, jakie jesteśmy w stanie zaoferować kandydatom na inspektorów, powodują, że niewiele osób decyduje się na podjęcie u nas zatrudnienia.

Warto w tym kontekście zwrócić też uwagę na rosnącą liczbę zadań, którymi w ostatnich latach zostali obarczeni inspektorzy pracy, co nie znalazło odzwierciedlenia w adekwatnym zwiększeniu finansowania inspekcji pracy. Od 2011 r. w życie wyszło ponad 40 nowelizacji różnych przepisów nakładających nowe obowiązki na inspektorów pracy. W samym 2024 r. inspektorzy pracy w myśl tzw. ustawy Kamilka zostali zobowiązani do informowania Policji czy prokuratury o wykryciu przypadków niezgodnego z tymi przepisami zatrudniania pracowników zajmujących się m.in. edukacją, wychowaniem czy leczeniem małoletnich. Z kolei od 25 września tego roku inspekcja pracy zajmuje się ochroną sygnalistów przed działaniami odwetowymi pracodawców.

Szanowni państwo, zaplanowany fundusz wynagrodzeń dla pracowników obejmuje również wynagrodzenia osób objętych mnożnikowym systemem wynagrodzenia, trzyprocentowy fundusz nagród oraz fundusz na nagrody jubileuszowe i odprawy emerytalne. Kolejną pozycją wynagrodzeń osobowych jest dodatkowe wynagrodzenie roczne zaplanowane w kwocie 24 911 tys. zł i ustalone zgodnie z ustawą o dodatkowym wynagrodzeniu rocznym dla pracowników jednostek sfery budżetowej. Inną pozycją w tej strukturze są pochodne od wynagrodzeń w kwocie 78 358 tys. zł.

Przedstawione państwu plany działalności nadzorczo-kontrolnej, promocyjno-prewencyjnej, zatrudnienie oraz infrastruktura wymagają nakładów finansowych, które chcę przedstawić w podziale na pozostałe wydatki bieżące oraz wydatki majątkowe. Na pozostałe wydatki bieżące w kwocie 106 482 tys. zł składa się grupa wydatków bieżących związana z: działalnością prewencyjno-promocyjną inspekcji, zakupem usług porządkowych i komunalnych, utrzymaniem i rozwojem systemów finansowo-księgowych i elektronicznego obiegu dokumentów, opłatami za administrowanie i czynszami za budynki, lokale i pomieszczenia garażowe, wydatkami na zakup materiałów i wyposażenia oraz wydatkami na zakup energii. Do pozostałych wydatków bieżących zaliczamy również wynagrodzenia bezosobowe i honoraria, nagrody konkursowe dotyczące wydatków na nagrody pieniężne i rzeczowe dla laureatów różnego rodzaju konkursów, wydatki na krajowe i zagraniczne podróże służbowe, wydatki na zakup usług remontowych siedzib i pomieszczeń biurowych, odpisy na Zakładowy Fundusz Świadczeń Socjalnych oraz wydatki na szkolenia pracowników i wydatki związane pełnieniem funkcji pracodawcy przez Państwową Inspekcję Pracy – mam tutaj na myśli wpłaty na pracownicze plany kapitałowe.

W projekcie budżetu PIP na 2025 r. ujęto również plan wydatków majątkowych na łączną kwotę 37 574 tys. zł. Wśród wydatków inwestycyjnych jednostek budżetowych na kwotę 23 564 tys. zł planujemy następujące najważniejsze inwestycje: zaprojektowanie i wykonanie robót budowlanych istniejącej nieruchomości w Łodzi z przeznaczeniem na nową siedzibę okręgu w kwocie 21 726 tys. zł, zmianę sposobu użytkowania pomieszczeń serwerowni na archiwum w budynku usługowo-mieszkalnym w siedzibie OIP w Warszawie na kwotę 1020 tys. zł. Wśród wydatków inwestycyjnych dotyczących obiektów zabytkowych będących w użytkowaniu jednostek budżetowych zaplanowaliśmy przebudowę budynku na potrzeby nowej siedziby dla OIP Wrocław, oddziału terenowego w Kłodzku – w wysokości 7958 tys. zł. Z kolei wydatki na zakupy inwestycyjne jednostek budżetowych zaplanowano na łączną kwotę 6052 tys. zł i na wydatki te składają się: zakup sprzętu informatycznego i oprogramowania, zakup środków transportu oraz drobne zakupy związane z zakupami systemów nagłaśniania sal, elektronicznego depozytu, montażu kompensatorów mocy biernej czy drobnego wyposażenia.

Całość planowanych na 2025 r. wydatków w wysokości 638 802 tys. zł ujęliśmy w funkcji 14 budżetu zadaniowego – Rynek pracy w zadaniu 14.2 – Budowa nowoczesnych stosunków i warunków pracy w związku z realizacją celu „Doprowadzenie warunków pracy w kontrolowanych zakładach do zgodności z przepisami prawa pracy, w szczególności z przepisami bezpieczeństwa i higieny pracy”.

Szanowni państwo, podsumowując, pragnę podkreślić, że przedłożony projekt budżetu w części 12 – Państwowa Inspekcja Pracy nie tylko jest odzwierciedleniem wszystkich potrzeb jednostek organizacyjnych PIP wynikających z realizacji zadań statutowych, ale również wyrazem troski o zasoby personalne i posiadany majątek Skarbu Państwa. Dziękuję państwu za uwagę.

Przewodniczący poseł Marek Sawicki (PSL-TD):
Dziękuję bardzo.

Otwieram dyskusję. Pan przewodniczący Szarama.

Poseł Wojciech Szarama (PiS):
Panie przewodniczący, panie inspektorze, szanowna pani dyrektor, chciałbym powiedzieć, że projekt tego budżetu jest skonstruowany w sposób jasny i precyzyjny. Proponuję, żeby zaakceptować ten projekt budżetu w takiej formie, jak został on Komisji przedstawiony przez Państwową Inspekcję Pracy. Chciałbym dodać, że Rada Ochrony Pracy, składająca się z przedstawicieli parlamentu (z różnych partii) oraz środowisk naukowych, ten budżet zaakceptowała bez żadnych poprawek. Dziękuję.

Przewodniczący poseł Marek Sawicki (PSL-TD):
Dziękuję bardzo.

Pani poseł Marcelina Zawisza.

Poseł Marcelina Zawisza (Lewica):
Dziękuję bardzo.

Muszę powiedzieć, że bardzo cieszy to założenie wzrostu wynagrodzeń pracowników inspekcji o 15%. I mam pytanie w związku z tym, jak wygląda w tym momencie kwestia wakatów w Państwowej Inspekcji Pracy i w okręgowych inspekcjach. Ponieważ jeśli ma być zwiększona liczba etatów o 64, to jest też pytanie, jak do tej pory wyglądała kwestia rekrutacji, utrzymania pracowników i czy te środki wystarczą. Pytam – bardzo doceniając, że to tutaj się znalazło, i biorąc pod uwagę, że mają państwo ogromną rolę w bezpieczeństwie pracowników – czy to wystarczy, żeby zachęcić pracowników do przyjścia do inspekcji pracy i pozostania w Państwowej Inspekcji Pracy. I jak wygląda kwestia zatrudnienia tłumaczy? To znaczy, czy Inspekcja Pracy zakłada zatrudnienie tłumaczy, żeby nie trzeba było robić łączonych kontroli ze Strażą Graniczną na przykład, gdzie kwestie bariery językowej są po prostu dużym problemem? Prosiłabym więc o rozwinięcie tych dwóch rzeczy. Dziękuję.

Przewodniczący poseł Marek Sawicki (PSL-TD):
Dziękuję, pani poseł.

Pan poseł Przemysław Witek.

Poseł Przemysław Witek (KO):
Dziękuję, panie przewodniczący.

Nikt lepiej niż wy sami nie zna waszych potrzeb. W kontekście ukompletowania – a przecież pracujemy wspólnie w ostatnim miesiącu często – sami państwo zwracali uwagę, a my zgodziliśmy się z tym, że otwieramy trochę nowy obszar przy okazji kontroli zagadnień dotyczących chemikaliów, stykania się z chemikaliami. Wspominaliśmy – i tutaj jednak wszyscy byli zgodni – że pojawiają się nowe elementy, jak dzikie wysypiska, ale także sortownie odpadów, więc myślę, że na pewno wzmocnienie wam się przyda. Istotnym elementem jest to – i myślę, że 15% jest akceptowalne, także w takim wymiarze mentalno-społecznym – że kontrolerzy muszą, co zawsze mówiłem i nie tylko w odniesieniu do NIK, zarabiać więcej niż przeciętny urzędnik. Mają trudną pracę, kontrola bywa opresyjna, to się też odbija i na poczuciu wartości, i jakby na komforcie pracy. Więc z tym się zgadzamy.

Jest jedna rzecz w tabelce, którą już mi pani Borys-Szopa wyjaśniła, więc pytał nie będę.

No i co? Życzę wam tylko, żeby tak ochoczo jak my potraktowano ten projekt na Komisji Finansów, która się mieni ważniejszą, przynajmniej w kontekście tej sprawczości. To chyba tyle. Dziękuję uprzejmie.

Przewodniczący poseł Marek Sawicki (PSL-TD):
Dziękuję bardzo. Proszę nie deprecjonować roli naszej Komisji.

Czy jeszcze ktoś z pań posłanek? Pan przewodniczący Kostuś, bardzo proszę.

Poseł Tomasz Kostuś (KO):
Tak, bardzo dziękuję.

Szanowni państwo, w zasadzie po wystąpieniu pana wiceprzewodniczącego Szaramy powinniśmy zakończyć dyskusję, ale żeby nie było tak łatwo, żeby nie było tak prosto, pozwolę również zadać pytanie. Mogę, panowie? Dziękując za te podwyżki, dziękując za zwiększenie etatów, dziękując za tę troskę o pracowników, chciałbym nawiązać do wydatków majątkowych, a w szczególności do inwestycji. Pani dyrektor mówiła o 31 000 tys. zł właśnie na inwestycje, które chcielibyście w 2025 r. zrealizować. W zasadzie dwie pozycje, a więc Łódź i Kłodzko, konsumują w zdecydowanej większości te środki. No może jeszcze poza Warszawą, tu jest 1000 tys. zł. Natomiast Opola nie widzę, ale o Opolu akurat w tym momencie nie chciałbym dyskutować.

Chciałbym zapytać o Katowice. To jest poz. nr 6 „Budowa instalacji paneli fotowoltaicznych na dachu budynku Okręgowego Inspektoratu Pracy w Katowicach”, kwota 100 tys. zł. Chciałbym zapytać, czy ta inwestycja ma charakter taki incydentalny, jednorazowy, czy może kompleksowy. Innymi słowy – czy Państwowa Inspekcja Pracy myśli o tym, by na swoich budynkach w niedalekiej przyszłości zainstalować właśnie fotowoltaikę, w środku pompy ciepła? Innymi słowy – czy jesteście, czy możecie być partnerem na przykład dla Narodowego Funduszu Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej, czy innych podmiotów, które mogą udzielić wsparcia na tego typu instalacje, tak ważne, tak potrzebne? A więc cieszą Katowice, pytanie, czy można to rozszerzyć, czy może to mieć charakter kompleksowy. Dziękuję.

Przewodniczący poseł Marek Sawicki (PSL-TD):
Dziękuję bardzo.

Poseł Tomasz Kostuś (KO):
Może w Opolu?

Przewodniczący poseł Marek Sawicki (PSL-TD):
Nie widzę chętnych. No dobrze, to bardzo proszę, panie ministrze, o udzielenie odpowiedzi.

Główny inspektor pracy Marcin Stanecki:
Dziękuję za tyle miłych słów skierowanych pod naszym adresem i docenienie wagi pracy, którą wykonują pracownicy Państwowej Inspekcji Pracy: inspektorzy, osoby, które udzielają porad, personel administracyjny, który powoduje, że inspektorzy mogą wyruszać w teren, bo jest to wszystko praca zespołowa, jesteśmy jedną drużyną.

Jeżeli chodzi o wakaty, to mamy w tym momencie 120. Jeszcze w lipcu mieliśmy ich ponad 190. Mamy 90 aplikantów, więc jakby powoli liczba tych wakatów się zmniejsza. Rzeczywiście jest duży problem i tu pani poseł bardzo trafnie zauważyła – mamy duży problem z pozyskaniem inspektorów, którzy mają wykształcenie techniczne. Tu mamy bardzo duży problem, bo jesteśmy niekonkurencyjni. Podwyżki dwudziestoprocentowe w tym roku trochę polepszyły sytuację, bo przed tą podwyżką kwot podinspektor zarabiał 5300 zł brutto, co nie jest kwotą satysfakcjonującą, bo przypominam, że inspektor musi odbyć roczną aplikację we Wrocławiu. To jest tak, że opuszczamy dom rodzinny. Ja też dom rodzinny opuszczałem chyba 1 września, a syn mi się urodził 1 sierpnia, więc już po miesiącu. To jest tak, że opuszczamy dom, musimy jechać do Wrocławia, zdać egzamin wewnętrzny, po drodze mnóstwo kolokwiów, potem egzamin państwowy (ustny, pisemny), który mogę powiedzieć, że łatwy z pewnością nie jest. I koszt wykształcenia jednego inspektora obecnie to jest ok. 140 tys. zł. Pomimo że mamy umowy zobowiązujące do odpracowania tych pieniędzy, to mija okres tych trzech lat i bardzo często inspektorzy – którzy są bardzo łakomym kąskiem na rynku, są bardzo atrakcyjni – po prostu odchodzą z Państwowej Inspekcji Pracy, bo mają wiedzę i są pożądani na rynku. Jest to więc duży problem, dlatego chcielibyśmy być na tyle atrakcyjni finansowo, żeby tych inspektorów utrzymać. Żeby nie było tak, że my kształcimy, państwo inwestuje w tego inspektora, mijają trzy lata, a my tracimy fachowca i na nowo go kształcimy – bo to paraliżuje pracę urzędu.

Co do tłumaczy, to mamy z tym kłopot. Ale ogólnie musimy dokonywać selekcji kadr i nastawiamy się na wzrost liczby inspektorów. W szczególności taki dla nas problematyczny jest okręg w Warszawie, gdzie mamy te 10 tys. skarg, a limit kontroli wynosi 6599. Nawet biorąc więc pod uwagę limit kontroli, to oni mają więcej skarg, niż w ogóle przewidywaliśmy możliwości kontrolnych. I to jest też tak, że w Warszawie czy to inżynier, czy chemik, czy budowlaniec – po prostu wszystkie ręce na pokład i wszyscy rozpatrują skargi. Dlatego też te kontrole z zakresu bezpieczeństwa i higieny pracy – powiedzmy sobie szczerze – już nie są priorytetem, bo wszystkich rzucamy do rozpatrywania skarg. Natomiast kwestia tłumaczy jest problemem, bo chociażby na jednej z dużych budów inspektorzy mówili, że spotkali ponad 50 narodowości. Ogólnie w naszym kraju mamy już do czynienia, jeżeli chodzi o cudzoziemców, ze 150 narodowościami. Więc problem językowy będzie narastał, bo nasz kraj się zmienia – chociażby sam fakt, że wzrosła liczba Hindusów o 40%, Filipińczyków o 23%. To powoduje, że nawet trudno powiedzieć, jakich tych tłumaczy brać. Poza tym nie mamy możliwości finansowych na ich zapewnienie. A kontrole ze Strażą Graniczną są dla nas zdecydowanie korzystniejsze w zakresie legalności zatrudnienia, bo jest to formacja umundurowana z bronią, mają możliwości, żeby było ich więcej niż kilku – w porównaniu do nas, gdzie niestety standardem jest kontrola jednoosobowa, bo nie mamy możliwości prowadzenia kontroli wieloosobowych. Są takie miejsca, gdzie chodzimy więcej niż jednoosobowo, ale raczej to jest wyjątek niż reguła. To powoduje, że to wszystko jest bardzo trudne do zrealizowania.

Natomiast z tą fotowoltaiką – powiem szczerze, nie pomyślałem o tej współpracy. To jest bardzo cenna rada od pana posła i wezmę sobie ją do serca, i będę o tym pamiętał. Natomiast wiele tych budynków – ja nie objechałem jeszcze wszystkich, do Opola jadę we wtorek wieczorem, więc będę w Opolu w poniedziałek albo we wtorek, nie pamiętam, bo ten kalendarz mam taki dynamiczny…

Dyrektor departamentu PIP Urszula Żurawska:
Może ja coś powiem na ten temat.

Główny inspektor pracy Marcin Stanecki:
To oddam głos pani dyrektor, skoro się zgłasza i chce mi go odebrać. To proszę, może podsunę mikrofon.

Dyrektor departamentu PIP Urszula Żurawska:
Proszę państwa, generalnie jest tak, że jesteśmy również zainteresowani pozyskiwaniem tak zwanej energii odnawialnej, czyli tych alternatywnych źródeł energii. W tym roku pozyskaliśmy środki na budowę stacji ładowania samochodów elektrycznych, na doprowadzenie kanałów umożliwiających doprowadzenie stacji ładowania. I pozyskaliśmy również środki na fotowoltaikę – mam tu na myśli Białystok, Rzeszów… Proszę?

Poseł Tomasz Kostuś (KO):
Tego tutaj nie ma.

Dyrektor departamentu PIP Urszula Żurawska:
Nie ma, bo to jest budżet tegoroczny. A tutaj macie państwo projekt budżetu na 2025 r.

Przewodniczący poseł Marek Sawicki (PSL-TD):
Pani dyrektor, do Opola…

Dyrektor departamentu PIP Urszula Żurawska:
Właśnie, Opole sprawdzę. Jeżeli nie pozyskało, to będziemy… W każdym razie rozeznajemy rynek, staramy się odpowiadać również właśnie na postulaty ochrony środowiska i jak najbardziej idziemy w tym kierunku, żeby również być tą instytucją, która pokazuje działania, które mają na celu ochronę środowiska w Polsce. Dziękuję bardzo.

Przewodniczący poseł Marek Sawicki (PSL-TD):
Dziękuję bardzo.

Szanowni państwo, bardzo proszę, pani poseł Wioletta Kulpa.

Poseł Wioletta Maria Kulpa (PiS):
Mam pytanko do części materiału związanej z dodatkami majątkowymi, a ściślej mówiąc, chciałabym doprecyzować zaprojektowanie i wykonanie robót budowlanych – przebudowę i rozbudowę istniejącej nieruchomości w Łodzi z przeznaczenia na nową siedzibę okręgu. Jak dobrze zrozumiałam, to w tej wyboldowanej części mamy 21 700 tys., tak? A w ostatnim zdaniu w tej części opisowej dotyczącej tego budynku w Łodzi koszty szacowane na lata 2023–2027, bo zakupiono działkę, 37 000 tys.? Budynek ma 633 m². Proszę mi powiedzieć, jaki jest koszt wykonania remontu, budowy, odbudowy 1 m² tej nieruchomości. I dlaczego te kwoty są różne? Bo w innej pozycji jest 21 000 tys. Rozumiem, że to dotyczy, nie wiem, innego czasookresu.

Dyrektor departamentu PIP Urszula Żurawska:
Zaprojektowanie i wykonanie robót budowlanych, na które planujemy w 2025 r. przeznaczyć 21 726 tys. zł. I ta wzmianka ostateczna, że całkowity koszt inwestycji planowanej na lata od 2023 r. (czyli część środków została wydatkowana) do roku 2027 jest oszacowany na kwotę 37 042 tys. zł, co przy 633 m² daje nam kwotę z metra…

Główny inspektor pracy Marcin Stanecki:
Udzielimy odpowiedzi na piśmie, ponieważ nie mamy przy sobie dokumentu, z którego wynika to wyliczenie. Możemy udzielić odpowiedzi na piśmie, gdzie szczegółowo wykażemy koszty, które będą wskazane, bo rzeczywiście ja też widziałem te wszystkie plany, ale powiem szczerze, no niestety nie jestem w stanie zapamiętać wszystkiego, nad czym ubolewam. Odpowiemy na piśmie i będzie szczegółowa informacja.

Na pewno – powiem tak – ta siedziba jest nam niezbędna, jest to dobre miejsce, na ulicy Zgierskiej. Dotychczasowa siedziba, gdzie jest Państwowa Inspekcja Pracy w Łodzi… Od lat się mówiło o potrzebie nowej siedziby. Odkąd przyszedłem do pracy w inspekcji, była mowa ciągle o potrzebie nowej siedziby. Cieszę się, że wreszcie, po dwudziestu paru latach, ta siedziba powstanie, natomiast niestety z przykrością powiem, że nie pamiętam tych szczegółowych rozliczeń. Ale przedstawimy je na piśmie. O, przepraszam, mamy już, może pani dyrektor przeczyta.

Dyrektor departamentu PIP Urszula Żurawska:
Proszę państwa, na lata 2025: przygotowanie terenu i przyłączenie obiektów do sieci – 2780 tys. zł, budowa obiektów podstawowych – 14 548 tys. zł, instalacje wodociągowe, kanalizacyjne, gazowe, c.o., ppoż., elektryczno-teletechniczne, wentylacji, klimatyzacji, odgromowa i uziemienia, antywłamaniowa i monitoringu wizyjnego zostały wycenione łącznie na 10 804 tys. zł.

Poseł Wioletta Maria Kulpa (PiS):
To musicie państwo zweryfikować, bo mi wyszło 26 000 tys. zł, a macie państwo zaplanowane 21 700 tys. zł w jednym roku, więc proszę to zweryfikować.

Dyrektor departamentu PIP Urszula Żurawska:
Tylko dlatego, proszę państwa, że niektóre te prace, jak na przykład stan surowy, są tutaj planowane na lata 2025–2026. To jest, proszę państwa, harmonogram rzeczowo-finansowy inwestycji, uwzględniający podział wydatków według grup, i tutaj są podane  m.in. dwa lata. Stąd na 2025 r. oszacowaliśmy taką kwotę.

Przewodniczący poseł Marek Sawicki (PSL-TD):
Drodzy państwo, tak szybko wrzuciłem na kalkulator. Wydaje mi się, że taniej byłoby kupić.

Poseł Wioletta Maria Kulpa (PiS):
Ile panu wyszło?

Przewodniczący poseł Marek Sawicki (PSL-TD):
Około 53 000 tys. Wydaje mi się więc, że łatwiej byłoby kupić gotowy obiekt, niż prowadzić samemu inwestycję, nawet obiekt biurowy w centrum Łodzi. Musicie to więc jeszcze raz przekalkulować, bo kwota jest – tu słusznie pani poseł zwróciła uwagę – taka trochę astronomiczna. Ale być może jest gdzieś jakiś błąd matematyczny. Ja bym tego też…

Główny inspektor pracy Marcin Stanecki:
Zweryfikujemy to i będzie odpowiedź na piśmie, bo może rzeczywiście niepotrzebnie się stresujemy.

Przewodniczący poseł Marek Sawicki (PSL-TD):
Mam prośbę – czy pani poseł Kulpa czuje się usatysfakcjonowana, że będzie odpowiedź na piśmie? Byśmy na tym ten etap…

Poseł Wioletta Maria Kulpa (PiS):
Tak.

Przewodniczący poseł Marek Sawicki (PSL-TD):
Czy jeszcze są jakieś pytania w dyskusji? Jeśli nie, to zamykam dyskusję.

Zgłaszam wniosek o pozytywne zaopiniowanie projektu ustawy budżetowej na rok 2025 w zakresie części budżetowej 12 – Państwowa Inspekcja Pracy. Czy ktoś z członków Komisji jest przeciwny zgłoszonemu przeze mnie wnioskowi? Nie ma.

Stwierdzam, że Komisja pozytywnie zaopiniowała dla Komisji Finansów Publicznych projekt ustawy budżetowej na rok 2025 (druk nr 687) w zakresie części budżetowej 12 – Państwowa Inspekcja Pracy.

Proponuję również na posła sprawozdawcę pana posła Tomasza Kostusia. Czy są inne zgłoszenia? Nie ma innych zgłoszeń, więc życzę powodzenia.

Stwierdzam, że porządek dzienny posiedzenia został wyczerpany. Dziękuję paniom posłankom, panom posłom. Dziękuję również panu ministrowi, pani dyrektor. Dziękuję sekretariatowi Komisji i pracownikom Sejmu.

Główny inspektor pracy Marcin Stanecki:
Dziękujemy serdecznie.