Komisja do Spraw Kontroli Państwowej, obradująca pod przewodnictwem posła Marka Sawickiego (PSL-TD), przewodniczącego Komisji, zrealizowała następujący porządek dzienny:

–  rozpatrzenie i zaopiniowanie dla Komisji Finansów Publicznych rządowego projektu ustawy budżetowej na rok 2025 (druk 687) w zakresie części budżetowej 07 – Najwyższa Izba Kontroli:  

– dochody i wydatki z zał. nr 1 i 2.

W posiedzeniu udział wzięli: Michał Jędrzejczyk, Jacek Kozłowski i Piotr Miklis wiceprezesi Najwyższej Izby Kontroli wraz ze współpracownikami, Monika Błaszczak naczelnik Wydziału Administracji Państwowej w Departamencie Finansowania Sfery Budżetowej Ministerstwa Finansów oraz Tomasz Kaczyński przewodniczący Zarządu Głównego Związku Zawodowego Pracowników Najwyższej Izby Kontroli.

W posiedzeniu udział wzięli pracownicy Kancelarii Sejmu: Tadeusz Cieśluk i Tadeusz Oset –  z sekretariatu Komisji w Biurze Komisji Sejmowych.

Przewodniczący poseł Marek Sawicki (PSL-TD):
Dobry wieczór państwu.

Otwieram posiedzenie Komisji ds. Kontroli Państwowej.

Stwierdzam kworum.

Porządek dzienny posiedzenia obejmuje rozpatrzenie i zaopiniowanie dla Komisji Finansów Publicznych rządowego projektu ustawy budżetowej na rok 2025 w zakresie części budżetowej 07 – Najwyższa Izba Kontroli. Czy są uwagi do porządku dziennego? Nie widzę. Stwierdzam, że porządek dzienny został przyjęty.

Jednocześnie witam zaproszonych gości. Odmeldowali się wiceprezesi Michał Jędrzejczyk, Piotr Miklis i Jacek Kozłowski. Jest także Jarosław Melnarowicz, dyrektor generalny NIK. Witam pozostałe osoby towarzyszące. Witam także Monikę Błaszczak, naczelnika Wydziału Administracji Państwowej w Departamencie Finansowania Sfery Budżetowej Ministerstwa Finansów.

Szanowni Państwo, przystępujemy do realizacji i zaopiniowania części budżetowej 07 –  Najwyższa Izba Kontroli. Proszę przedstawicieli Najwyższej Izby Kontroli o przedstawienie projektu ustawy budżetowej na rok 2025. Rozumiem, że wszyscy prezesi po kolei? Dobrze, to bardzo proszę, panie prezesie.

Wiceprezes Najwyższej Izby Kontroli Michał Jędrzejczyk:
Bardzo dziękuję.

Panie przewodniczący, panie i panowie posłowie, szanowni państwo, projekt budżetu państwa w części 07 – Najwyższa Izba Kontroli na 2025 r. opracowany został na podstawie regulacji prawnych obowiązujących w tym obszarze z uwzględnieniem wytycznych ministra finansów oraz przyjętych założeń. Dochody budżetowe zaplanowano zgodnie z zasadą ostrożnego szacowania na poziomie zbliżonym do roku bieżącego – w kwocie 628 tys. zł. Wydatki budżetowe zaplanowano w kwocie 522 007 tys. zł, a w odniesieniu do planu ustawy budżetowej roku 2024 jest to kwota wyższa o 80 877 tys. zł, to jest o 18,3%.

Przedstawiając państwu główne założenia do projektu budżetu NIK na rok 2025, zwracam uwagę, że plan zatrudnienia przyjęto na niezmienionym poziomie 1701 etatów. Średnioroczny wskaźnik wzrostu cen towarów i usług konsumpcyjnych, zgodnie z wytycznymi ministra finansów, przyjęto na poziomie 4,1%. Przyjęto do wyliczeń założenie zróżnicowanego wzrostu wydatków na wynagrodzenia łącznie o 25,1%.

Od wielu lat w Ministerstwie Finansów, na komisjach sejmowych oraz senackich wskazujemy na pilną potrzebę podniesienia wynagrodzeń kontrolerów NIK. Wychodząc naprzeciw państwa oczekiwaniom i w odpowiedzi na pytania – cytuję:  „ile wzrosną wynagrodzenia dla kontrolerów?” – po raz pierwszy przy konstruowaniu budżetu wprowadzono gradacje dla poszczególnych grup pracowniczych. Średnioroczny kurs walutowy do wyliczenia wysokości składek z tytułu członkostwa w międzynarodowych organizacjach zrzeszających najwyższe organy kontroli przyjęto, zgodnie z wytycznymi ministra finansów, w wysokości 4,34 zł za 1 euro.

Podsumowując, kształt budżetu w przedstawionej państwu wersji ma na celu przede wszystkim zrealizowanie najważniejszego postulatu wyrażonego przez państwa posłów na komisjach, cytuję: że chcielibyście państwo, „żeby kontrolerzy zarabiali więcej”, zapewnienie warunków do realizacji statutowych działań, w szczególności związanych z procesami kontrolnymi, zapewnienie utrzymania w należytym stanie majątku Skarbu Państwa, umożliwienie aktywnej działalności i współpracy NIK z międzynarodowymi organizacjami kontrolnymi.

Jednocześnie, solidaryzując się z powodzianami i chcąc wesprzeć budżet państwa w walce ze skutkami powodzi, prezes Najwyższej Izby Kontroli pan Marian Banaś zlecił przeprowadzenie analizy wykonania budżetu roku bieżącego i projektu planu na 2025 r. Skutkiem weryfikacji jest zidentyfikowanie zadań najmniej pilnych i możliwych do przesunięcia ich realizacji w czasie na lata przyszłe, co pozwoliło na wygospodarowanie oszczędności w roku 2024 w wysokości 8500 tys. zł, która to kwota została poddana blokadzie i postawiona do dyspozycji ministra finansów. Widząc dalsze potrzeby budżetu państwa na rok 2025, została oszacowana kwota 5000 tys. zł jako możliwa do zniżenia w projekcie budżetu w części 07 – NIK na rok 2025 w grupie docelowej wydatków bieżących, jednocześnie pozostawiając fundusz płac na zaplanowanym i niezmienionym poziomie. Powyższe działania są dla NIK znaczące w dwóch wymiarach: powodują uszczuplenie budżetu, ale na jakże ważki cel – pomoc naszym obywatelom, pomoc bliźniemu.

Dziękując za słowo wstępu i licząc na przychylność szanownej Komisji, w imieniu prezesa Najwyższej Izby Kontroli pana Mariana Banasia wnoszę o zatwierdzenie projektu budżetu w przedstawionym kształcie. Przy podejmowaniu tej jakże ważnej decyzji proszę szanowną Komisję o wzięcie pod uwagę pozytywnego wyniku audytu zewnętrznego, któremu została poddana NIK w zakresie realizacji budżetu oraz gospodarki finansowej.

Jednocześnie proszę dyrektora generalnego pana doktora Jarosława Melnarowicza o szczegółowe omówienie projektu budżetu dla części 07 – Najwyższa Izba Kontroli. A więc jeżeli pan przewodniczący pozwoli, to oddałbym głos panu dyrektorowi generalnemu.

Przewodniczący poseł Marek Sawicki (PSL-TD):
Dziękuję, panie prezesie, za wprowadzenie.

Proszę o rozwinięcie, panie dyrektorze.

Dyrektor generalny Najwyższej Izby Kontroli Jarosław Melnarowicz:
Szanowny panie przewodniczący, szanowni państwo, panie i panowie posłowie. Mam zaszczyt zaprezentować projekt budżetu państwa na rok 2025 dla części 07 – Najwyższa Izba Kontroli. Projekt opracowano zgodnie z Konstytucją Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r., ustawą z dnia 23 grudnia 1994 r. o Najwyższej Izbie Kontroli, ustawą z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych i zgodnie z rozporządzeniami ministra finansów oraz przyjętymi założeniami. Przedłożony projekt budżetu jest sumą wytycznych i założeń. Jest też gwarancją zachowania ciągłości funkcjonowania jednostki i próbą naprawy wieloletnich zaniedbań w sferze wynagrodzeń dla kontrolerów, a także odpowiedzią na postulaty posłów w tym zakresie.

Przyjęto zatem utrzymanie stanu zatrudnienia na niezmienionym poziomie  1701 etatów, średnioroczny wskaźnik wzrostu cen towarów i usług konsumpcyjnych zgodnie z wytycznymi Ministerstwa Finansów na poziomie 4,1%, wzrost wydatków na wynagrodzenia sumaryczne o 25,1% oraz kalkulację wysokości składek z tytułu członkostwa w międzynarodowych organizacjach zrzeszających na podstawie średniorocznego kursu walutowego w wysokości 4,34 zł za euro.

Wychodząc naprzeciw państwa oczekiwaniom i w odpowiedzi na pytania: „ile wzrosną wynagrodzenia dla kontrolerów?”, po raz pierwszy zastosowano gradację przy projektowaniu wysokości funduszu wynagrodzeń. Za cel przyjęto maksymalne wsparcie działalności statutowej, to jest procesów kontrolnych, co poskutkowało oparciem się na modelu zróżnicowanego zwiększenia płac dla poszczególnych grup pracowniczych w korelacji do wykonywanych zadań merytorycznych. I tak wzrost wydatków na wynagrodzenia dla poszczególnych grup ukształtował się następująco: wynagrodzenia kontrolerów – 28,63%, wynagrodzenie administracji – plus 15%, pamiętając m.in. o pracownikach, na przykład informatykach, wynagrodzenie obsługi – plus 7% oraz dodatkowo w związku ze skutkami finansowymi wynikającymi ze zmiany przepisów dotyczących wynagrodzenia pracowników medycznych zabezpieczono środki na wzrost wynagrodzeń dla tychże pracowników o 208 tys. zł.

Od wielu lat w Ministerstwie Finansów, na komisjach w Sejmie czy Senacie wskazujemy na pilną potrzebę podniesienia wynagrodzeń kontrolerów Najwyższej Izby Kontroli. Wskaźniki i założenia, którymi się posłużyliśmy, mają przede wszystkim: zapewnić warunki do realizacji statutowych działań, w szczególności związanych z procesami kontrolnymi, umożliwić realizację koniecznych przedsięwzięć remontowo-inwestycyjnych wpływających na poprawę warunków pracy, umożliwić utrzymanie w należytym stanie majątku Skarbu Państwa oraz utrzymać aktywną działalność NIK na forum INTOSAI (Międzynarodowej Organizacji Najwyższych Organów Kontroli) i EUROSAI (Europejskiej Organizacji Najwyższych Organów Kontroli), a także współpracę z innymi międzynarodowymi organizacjami kontrolnymi.

Dodatkowo w czerwcu bieżącego roku do marszałka Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej wpłynął uchwalony przez Kolegium Najwyższej Izby Kontroli projekt zmian do statutu Najwyższej Izby Kontroli, który również był przedmiotem analizy szanownej Komisji. Zgodnie z przedmiotowym wnioskiem Najwyższa Izba Kontroli umotywowała potrzebę utworzenia trzech nowych jednostek organizacyjnych: Departamentu Cyfryzacji, Departamentu Kontroli Doraźnych i Departamentu Kontroli i Współpracy Międzynarodowej. W tym zakresie kwestia uwzględnienia potencjalnego wzmocnienia, którego celem jest umożliwienie realizacji zadań statutowych, jest kluczowa.

Przechodzę teraz do części dochodów budżetu Najwyższej Izby Kontroli. Planując dochody budżetowe, utrzymano poziom roku bieżącego z minimalnym wzrostem 0,3% w kwocie 628 tys. zł. Dochody zostały ustalone zgodnie z zasadą ostrożnego szacowania, ponieważ nie mamy realnego wpływu na ich wysokość. Analogicznie jak w latach ubiegłych źródłami generującymi dochody są czynniki stałe i zmienne. Stałymi pozostają wpływy z czynszów za wynajem lokali oraz ze sprzedaży dwumiesięcznika „Kontrola Państwowa”. Pozycje dochodów, mające charakter wysoce zmienny, a nawet incydentalny, na etapie konstruowania budżetu planowane są zgodnie z zasadą ostrożnego szacowania i założeniem, że kontrahenci zewnętrzni będą realizować zakontraktowane zadania prawidłowo i zgodnie z zawartymi umowami. Poziom tych dochodów został oszacowany w oparciu o uśrednione dane z lat ubiegłych, na które składają się przede wszystkim uzyskane odszkodowania od ubezpieczycieli z tytułu szkód losowych i awarii, jak również wyegzekwowane kary umowne z tytułu nieprawidłowości w realizacji przez dostawców umów oraz odsetki. Tytuły uzyskiwanych dochodów i ich struktura szczegółowo zostały przedstawione na str. 6 doręczonego państwu projektu.

Jeżeli chodzi o kwestie wydatków, szanowni państwo, jak już wspomniałem, projekt budżetu ma zapewnić ciągłość działania jednostki i płynną realizację zadań statutowych. W projekcie budżetu na rok 2025 zaplanowano wydatki w wysokości 522 007 tys. zł, które w stosunku do roku 2024 są nominalnie wyższe o 18,3%, to jest o 80 877 tys. zł, natomiast realnie stanowią one 113,7% planu finansowego roku bieżącego. Na planowany poziom wydatków realny wpływ mają zgłoszone potrzeby jednostek organizacyjnych, które są skrupulatnie weryfikowane. Przyjęte założenia zostały ukształtowane przez uwarunkowania rynkowe – jak m.in. poziom wzrostu inflacji czy też wzrost minimalnego wynagrodzenia w gospodarce narodowej – które przekładają się na wzrost poziomu cen towarów i usług, wysokość przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia i rzeczywisty spadek siły nabywczej wynagrodzenia kontrolera. Szczegółowe zestawienie planowanych wydatków w układzie paragrafowym oraz ich procentowy wzrost bądź spadek w porównaniu do budżetu roku bieżącego zawiera załącznik nr 1 przedłożonego projektu, który odnajdą państwo na str. 21. Natomiast po przejściu do str. 8 mogą państwo zapoznać się z tabelą nr 4, która prezentuje strukturę zaplanowanych wydatków bieżących i majątkowych.

Z uwagi na charakter zadań statutowych, jakie są realizowane przez Najwyższą Izbę Kontroli, wydatki na wynagrodzenia konsumują ponad 82% budżetu. Omawiając wydatki na wynagrodzenia oraz pochodne od wynagrodzeń, których udział w strukturze wydatków NIK jest największy, zwracam uwagę, że do tej grupy zaliczamy: wynagrodzenia osobowe pracowników (w tym odprawy emerytalne), dodatki, wynagrodzenia roczne, a także składki na ubezpieczenia społeczne i składki na Fundusz Pracy oraz Fundusz Solidarnościowy.

Uwzględniony w projekcie budżetu nominalny wzrost funduszu wynagrodzeń o 69 123 tys. zł przy dynamice 125,1% w stosunku do ustawy budżetowej na rok 2024 oraz podział na grupy pracownicze jest odpowiedzią na stawiane na komisjach sejmowych pytania przez państwa posłów: „Dlaczego fundusz wynagrodzeń dla kontrolerów nie jest wyższy?” lub „Jaki procent z podwyżki w funduszu wynagrodzeń otrzymają kontrolerzy?”. Aby zrealizować te przesłanki, w procesie planowania przyjęto założenia odrębnego wzrostu procentowego dla każdej z trzech grup pracowniczych wyszczególnionych w zarządzeniu marszałka Sejmu w sprawie wynagrodzenia pracowników Najwyższej Izby Kontroli, to jest pracowników kontroli, administracji i pracowników obsługi.

Wskaźnik wzrostu wydatków na wynagrodzenia dla kontrolerów – 28,63% został oszacowany w następujący sposób: otóż założono wzrost w stosunku do planu według ustawy budżetowej na bieżący rok o 17,23%, stanowiący różnicę pomiędzy wskaźnikiem przyjętym w projekcie budżetu Najwyższej Izby Kontroli na rok 2024 a faktycznym wskaźnikiem wzrostu wynagrodzeń ujętym w planie według ustawy budżetowej na rok 2024. Dodatkowo uwzględniono zwiększenie o 11,4%, czyli o wskaźnik inflacji średniorocznej za 2023 r. ogłoszony przez GUS. Wskaźnik wzrostu wydatków na wynagrodzenia pracowników administracji – 15% został oszacowany w następujący sposób: uwzględniono wzrost wynagrodzeń 11,4%, o wskaźnik inflacji średniorocznej również ogłoszony przez GUS za 2023 r., dodatkowo założono niezbędną korekcję wynagrodzeń o 3,6%, w szczególności dla pracowników zatrudnionych w obszarze informatyki, cyberbezpieczeństwa oraz nowych technologii – jako istotny element wspierający analizę danych, czynności kontrolne oraz transformację cyfrową Najwyższej Izby Kontroli. Ostatnia grupa, czyli wskaźnik wzrostu wydatków na wynagrodzenia pracowników obsługi, który został wyznaczony w wysokości wartości 7%, został oszacowany w następujący sposób: uwzględniono pierwotnie planowany wskaźnik wzrostu wynagrodzeń dla sfery budżetowej na poziomie 4,1% z uwzględnieniem korekty o 2,9% – przeznaczonej na zaspokojenie przyrostu funduszu premiowego przeznaczonego dla pracowników obsługi. Plan wynagradzania został szczegółowo omówiony na str. 8 i dalszych stronach projektu.

Kształtując fundusz wynagrodzeń dla pracowników i kontrolerów Najwyższej Izby Kontroli, nie sposób ustalać go w oderwaniu od zachodzących zmian w segmencie rynku przedsiębiorstw czy w oderwaniu od struktury realizacji zadań kształtującej podział grup pracowniczych, które to przesłanki determinują wysokość poszczególnych wynagrodzeń, odpraw emerytalnych czy nagród rocznych. Z uwagi na fakt, że w blisko 72% zatrudniamy mianowanych specjalistów kontroli, którzy w dużej mierze wykazują się wieloletnim stażem oraz wymaganymi kwalifikacjami eksperckimi, przekłada się to na jednostkową wysokość wynagrodzenia, a tym samym ma to wpływ na ogólny poziom funduszu wynagrodzeń, który realnie odzwierciedla wszystkie składowe mające wpływ na jego kształt i wartość. Wieloletnia pauperyzacja wynagrodzeń kontrolerów w dobie aktywnej inflacji – przy niemalże rokrocznym dwudziestoprocentowym wzroście wynagrodzenia minimalnego za pracę w gospodarce narodowej oraz wobec niemałej wartości przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia w sektorze przedsiębiorstw – wymaga podjęcia bezzwłocznych działań o długofalowych i strategicznych skutkach, mających na celu faktyczne wzmocnienie tej podstawowej i istotnej grupy zawodowej.

Sytuacja w roku 2024 – pomimo nadspodziewanej dwudziestoprocentowej podwyżki – wcale nie uległa poprawie z uwagi na fakt, że podwyżki te nie zrekompensowały wieloletniego zamrożenia płac w tym obszarze. Najwyższa Izba Kontroli już w 2023 r. wskazywała na rażąco niskie wynagrodzenia kontrolerów w porównaniu do zbliżonych grup zawodowych, a podwyżki zrównane procentowo w sektorze publicznym utrzymały ten stan rzeczy. W dalszym ciągu przekłada się to na ograniczoną możliwość pozyskiwania doświadczonych pracowników – kontrolerów i ekspertów z rynku.

Działalność kontrolna nie jest tylko statutową, ale i najważniejszą powinnością NIK. Niemniej jednak nie mogłaby być ona realizowana bez wsparcia pracowników administracji i obsługi, którzy swoją pracą obsługują zaplecze działalności kontrolnej. Najwyższa Izba Kontroli ma problem z pozyskiwaniem analityków czy też pracowników zatrudnionych w obszarze informatyki, których wsparcie jest nieocenione, jak też specjalistów do spraw cyberbezpieczeństwa, tak bardzo ważnego w dobie ogromnej aktywności cyberhakerów, bliskości wojny na Ukrainie oraz ekspansji nowych technologii. Obecne oczekiwania finansowe kandydatów do pracy wykraczają poza możliwości finansowe NIK. Niezbędne jest zatem wprowadzenie odpowiednich instrumentów finansowych, które pozwolą nie tylko na pozyskanie, ale przede wszystkim na utrzymanie wysoko wykwalifikowanych analityków, specjalistów z zakresu IT oraz cyberbezpieczeństwa. Dodać należy, że NIK nie otrzymuje dodatkowych środków z funduszu cyberbezpieczeństwa przeznaczonych na wyrównanie poziomu wynagrodzeń w sektorze prywatnym i publicznym. Pomimo że celem funduszu jest ustabilizowanie fluktuacji zatrudnienia specjalistów ds. cyberbezpieczeństwa w administracji publicznej, Ministerstwo Cyfryzacji odmówiło tego zabezpieczenia wynagrodzeń dla pracowników IT. Na rzecz innych jednostek środki te jednak są rozdysponowywane.

Pracownicy, którzy nie są odpowiednio opłacani, szukają podwyżki wynagrodzenia w innej organizacji. Aktualnie w NIK ma miejsce wzmożona liczba odejść wykwalifikowanych pracowników oraz są trudności ze znalezieniem nowych w ich miejsce. W 2023 r. przeciętna liczba wakatów wynosiła 110 na 1700 planowanych, decyzję o odejściu z pracy niezwiązaną z przejściem na emeryturę podjęło 59 osób. W tym miejscu, szanowna Komisja, mogę również nadmienić, że po raz trzeci w ostatnim czasie rozpisaliśmy właśnie rekrutację i ogłoszenia na pracowników administracji – informatyków, gdyż nikt się do Najwyższej Izby Kontroli w tym zakresie nie zgłosił.

Dodatkowo w ramach przychodni lekarskiej NIK zatrudnia pracowników medycznych, których wynagrodzenia są regulowane odrębnie na podstawie corocznego rozporządzenia ministra zdrowia w sprawie warunków wynagradzania za pracę pracowników podmiotów leczniczych działających w formie jednostki budżetowej. Wzrosty te jednak były dotąd bardzo wysokie i muszą być również sfinansowane w ramach ogólnego funduszu wynagrodzeń NIK.

Ponadto wszyscy uprawnieni pracownicy zgodnie z przepisami corocznie otrzymują dodatkowe wynagrodzenie roczne, tzw. trzynastka, na którego wypłatę zaplanowano kwotę 20 449 tys. zł i stanowi ona 120,8% wydatków planowanych w roku bieżącym. Zaplanowano również na rok 2025 kwotę składek na ubezpieczenie społeczne i składek na Fundusz Pracy oraz Fundusz Solidarnościowy w kwocie 65 692 tys. zł –  jest ona wyższa od planowanej według ustawy budżetowej na 2024 r. o kwotę 13 348 tys. zł. To zwiększenie bezpośrednio wynika z zaplanowanego wzrostu wynagrodzeń.

Kolejną co do wartości grupą wydatków jest § 4000, czyli grupa wydatków bieżących jednostki, który swoim zakresem obejmuje dziesięć pozycji wydatkowych, w tym m.in.: zakup materiałów i wyposażenia, zakup usług pozostałych, opłaty z tytułu zakupu usług telekomunikacyjnych czy zakup energii. Łączne wydatki w tej grupie ukształtowane zostały na niższym poziomie, planowo mają wynieść 42 039 tys. zł, co stanowi 8,1% wszystkich planowanych wydatków w roku 2025. Zmniejszenie o 2911 tys. zł w stosunku do kwoty założonej w ustawie budżetowej na rok bieżący wynika w szczególności z ustabilizowania się cen przede wszystkim energii i materiałów. Ze szczegółami mogą państwo zapoznać się na str. 16 przedstawionego i dostarczonego projektu.

Pozostałe wydatki bieżące to następna grupa wydatków. Założono wzrost w stosunku do kwoty uchwalonej w 2024 r. o kwotę 3616 tys. zł, to jest 20,8%. Przełożył się na to w szczególności niebagatelny wzrost płacy minimalnej – aż o 366 zł, do kwoty 4666 zł, od stycznia 2025 r. oraz wzrost wynagrodzeń w sferze gospodarczej, który skutkuje wzrostem wydatków na szkolenia pracowników, zakup usług oraz wynagrodzenia bezosobowe. Ponadto w związku z maksymalną dopłatą do składki dla pracowników realizowaną przez NIK wzrasta liczba osób korzystających z pracowniczego planu kapitałowego, a to skutkuje wzrostem planowanych wpłat na PPK. Dodać należy, że w związku z wytycznymi Ministerstwa Finansów wzrośnie również odpis na Zakładowy Fundusz Świadczeń Socjalnych. Grupa ta obejmuje trzynaście pozycji planu wydatków, w szczególności: wynagrodzenia bezosobowe, zakup usług remontowych, różne opłaty i składki, odpisy na Zakładowy Fundusz Świadczeń Socjalnych, podatek od nieruchomości, składki do organizacji międzynarodowych, szkolenia pracowników oraz wpłaty na PPK wnoszone przez NIK. Dodam, że w ramach pieczy nad mieniem Skarbu Państwa zaplanowano niezbędne remonty, m.in. remont pomieszczeń w delegaturach w Katowicach, w Krakowie czy Rzeszowie. Szczegóły dotyczące tej grupy przedstawione są w przekazanym państwu w projekcie na str. 16 i 17.

Kolejną pod względem wielkości grupą wydatków są wydatki majątkowe, które stanowią 3,8% budżetu Najwyższej Izby Kontroli na rok 2025. Zostały one zaplanowane w wysokości 19 641 tys. zł, z tego na budownictwo inwestycyjne – 5731 tys. zł, na zakupy inwestycyjne zaś – 13 910 tys. zł. Wydatki majątkowe ujęte w projekcie budżetu na 2025 r. są niższe o 7077 tys. zł, to jest o 26%, od planowanych na 2024 r. Spadek spowodowany jest realizacją tylko niezbędnych inwestycji zapewniających większe bezpieczeństwo danych, infrastruktury, platformy zarządzania i analizy dla procesu kontroli, na przykład wyposażenie ośrodka zapasowego, serwerowni, dla platformy cyfrowej wspierającej procesy kontroli w zakresie zarządzania i analityki. Jest to też pierwszy pod względem wartości obszar działalności inwestycyjnej – w kwocie 8000 tys. zł. Efektem rosnących potrzeb optymalizacji i usprawnienia procesów kontrolnych jest cyfryzacja dotychczasowych procesów w tym obszarze. Dla zapewnienia większego bezpieczeństwa infrastruktury platformy zarządzania i analizy dla procesu kontroli konieczne jest zapewnienie ośrodka zapasowego dla przetwarzanych danych, zapewniającego ciągłą pracę systemów informatycznych. Z planowanym do realizacji wykazem zadań inwestycyjnych w układzie rzeczowo-finansowym mogą państwo zapoznać się na str. 31 i dalszych, gdzie został zamieszczony formularz BW-I wraz z częścią opisową, która uszczegóławia uzasadnienie realizacji.

Szanowni państwo, następnymi wydatkami, które – oczywiście poza wynagrodzeniami –są bezpośrednio związane z realizacją zadań ustawowych i statutowych NIK, czyli przeprowadzaniem kontroli, są wydatki na podróże służbowe, krajowe i zagraniczne. Na ten cel założono wydatki w wysokości 8356 tys. zł i będą one wyższe od określonych w tegorocznej ustawie o 941 tys. zł, to jest o 12,7%. Na podróże służbowe krajowe zaplanowano kwotę 6500 tys. zł, która stanowi poziom planu przyjętego w ustawie na 2024 r. Natomiast przez wzgląd na stałe, stale ożywiające się kontakty zagraniczne i zniesienie wcześniejszych ograniczeń wprowadzonych w związku z sytuacją epidemiologiczną COVID-19 na świecie na podróże służbowe zagraniczne zaplanowano wydatki w wysokości 1856 tys. zł, które są wyższe od określonych w tegorocznej ustawie o 941 tys. zł. Na zwiększenie budżetu na wyjazdy zagraniczne w 2025 r. bezpośredni wpływ mają przyjęte założenia, a w szczególności: zwiększenie liczby wyjazdów prezesa Najwyższej Izby Kontroli związanych z pełnionymi funkcjami wymagającymi kontaktów międzynarodowych, udział pracowników w licznych projektach i kontrolach zagranicznych oraz zwiększoną aktywność Najwyższej Izby Kontroli w obszarze współpracy międzynarodowej, a także oddelegowanie pracownika Najwyższej Izby Kontroli do stałego przedstawicielstwa przy NATO, co wiąże się z wielokrotnymi, kilkudniowymi wyjazdami zagranicznymi. Szczegóły dotyczące podróży służbowych opisane są na str. 13 i dalszych przedłożonego projektu.

Szanowna Komisjo, w kilku słowach jeszcze przekażę informację dotyczącą projektu budżetu w układzie zadaniowym, który – zgodnie z wymogami – został przygotowany w oparciu o rozporządzenie ministra finansów w sprawie opracowania materiałów do projektu ustawy budżetowej. Otóż w 2025 r. Najwyższa Izba Kontroli będzie uczestniczyć w funkcji Zarządzanie państwem, realizując zadanie 1.7 – Ocena działalności organów administracji publicznej Narodowego Banku Polskiego oraz jednostek organizacyjnych wydatkujących środki publiczne z punktu widzenia ustawowych kryteriów NIK. Projekt w układzie zadaniowym szczegółowo został omówiony w przedstawionym państwu materiale od str. 40.

Jednocześnie – zgodnie z postanowieniami rozporządzenia ministra finansów w sprawie szczegółowego sposobu, trybu i terminów opracowania materiałów do projektu ustawy budżetowej – wraz z projektem budżetu na rok 2025 Najwyższa Izba Kontroli przygotowała także projekt na dwa kolejne lata: rok 2026 oraz na rok 2027.

Podsumowując, pragnę podkreślić, że przedłożony projekt budżetu państwa w części 07 – Najwyższa Izba Kontroli na rok 2025 jest odzwierciedleniem potrzeb jednostek organizacyjnych NIK wynikających z założonego programu realizacji zadań statutowych oraz konieczności utrzymania majątku Skarbu Państwa w należytym stanie.  Jest też reakcją na wzmocnienie postrzegania Najwyższej Izby Kontroli jako prestiżowego miejsca pracy, jest odpowiedzią na postulat posłów i uwzględnia potrzeby wszystkich pracowników Najwyższej Izby Kontroli, którzy swoją rzetelną i trudną pracą codziennie udowadniają, że zasłużyli na wynagrodzenia rekompensujące im ponoszone wysiłki, jak i wkład w pracę, która niejednokrotnie przekłada się na usprawnienie działania państwa. Jako ważny argument za akceptacją przedstawionego projektu budżetu Najwyższej Izby Kontroli pragnę przypomnieć, że takie poparcie z różnych ugrupowań dało się usłyszeć niejednokrotnie na komisjach sejmowych czy podczas wystąpień w Sejmie. W nawiązaniu do powyższego dodam jeszcze tylko, że kontrolerzy Najwyższej Izby Kontroli dzięki profesjonalizmowi i zaangażowaniu w pracę w 2023 r. wykryli 52 800 000 tys. zł nieprawidłowości w skutkach finansowych i sprawozdawczych. Całkowity projekt budżetu Najwyższej Izby Kontroli na rok 2025 to 522 007 tys. zł, a to stanowi tylko niewielką część wykrytych przez kontrolerów nieprawidłowości, niecałe 1%, a dokładnie 0,99%. Wkład Najwyższej Izby Kontroli w rzetelne, gospodarne, celowe i legalne wydatkowanie środków publicznych w trosce o Rzeczpospolitą Polską widać gołym okiem w efektach, które prezentował pan prezes podczas posiedzenia plenarnego Sejmu, przedstawiając sprawozdanie z działalności Najwyższej Izby Kontroli za rok 2023.

Na zakończenie dodam, że w ramach działań solidarnościowych z powodzianami Najwyższa Izba Kontroli dokonała analizy potrzeb i wykonania budżetu w roku bieżącym. Zidentyfikowane zadania, których realizacja bez negatywnych skutków dla bieżącego funkcjonowania NIK będzie możliwa w latach przyszłych, zostały odłożone w czasie, dzięki czemu powstała możliwość zgłoszenia do dyspozycji ministra finansów blokady środków w budżecie na rok 2024 w kwocie 8500 tys. zł. Ponadto przeprowadziliśmy dodatkową analizę projektu budżetu na 2025 r. i w tym przypadku również podjęliśmy decyzję o przesunięciu w czasie realizacji najmniej pilnych zadań, których realizacja w latach przyszłych nie wpłynie na jakość wykonywania tych zadań, dzięki czemu na rzecz powodzian możemy pozostawić do dyspozycji Ministerstwa Finansów kolejne środki w wysokości 5000 tys. zł poprzez zmniejszenie potrzeb na 2025 r. w grupie wydatków bieżących, nie zmniejszając jednak kwoty zaplanowanej na fundusz przeznaczony na wynagrodzenia.

Szanowna Komisjo, korzystając z okazji, chciałbym szanowną Komisję poinformować, że formalnie we wrześniu zakończył się audyt Najwyższej Izby Kontroli za lata 2020–2022. W zakresie budżetu oraz gospodarki finansowej zleconej przez Kancelarię Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej zewnętrzny audytor potwierdził, że: 1. Roczne sprawozdanie z wykonania budżetu Najwyższej Izby Kontroli za lata 2020–2022 było prawidłowe i wiarygodne. 2. Stan faktyczny w okresie od 1 stycznia 2020 r. do 31 grudnia 2022 r. był zgodny ze stanem wymaganym w zakresie dotyczącym procesu pobierania i gromadzenia środków publicznych, dokonywania wydatków ze środków publicznych, udzielania zamówień publicznych oraz zwrotu środków publicznych. 3. Wydatki ze środków publicznych, w tym wydatki wykonywane w oparciu o procedury właściwe dla udzielenia zamówień publicznych oraz wykorzystania zasobów, były rzetelne, celowe i gospodarne. 4. Sposób prowadzenia gospodarki finansowej oraz stosowania procedur dotyczących procesów wymienionych w punkcie drugim był prawidłowy. Jest to o tyle ważne, że wraz z prośbą do Komisji o poparcie dla nowego budżetu na rok 2025 otrzymują państwo również zapewnienie od zewnętrznego audytora, że realizacja budżetu była prawidłowa, wiarygodna, a środki były wydatkowane rzetelnie, celowo i gospodarnie.

Dziękując za poświęcony czas oraz wysłuchanie uzasadnienia do przedłożonego projektu budżetu Najwyższej Izby Kontroli na 2025 r. w ślad za panem prezesem ponawiam prośbę o przyjęcie projektu budżetu państwa na 2025 r. w części 07 – Najwyższa Izba Kontroli w przedstawionym kształcie. Bardzo dziękuję za uwagę.

Przewodniczący poseł Marek Sawicki (PSL-TD):
Dziękuję bardzo.

Otwieram dyskusję. Proszę o zgłoszenia. Bardzo proszę, pani poseł Wioletta Kulpa.

Poseł Wioletta Maria Kulpa (PiS):
Rozumiem, że panowie dysponujecie tym materiałem i mogę mówić stronę, tak? Dobrze. Strona 6 materiału, część III „Wydatki”. Napisaliście państwo, że planowany stan zatrudnienia wynosi 1701 etatów, co jest niezgodne z częścią 07, dział 751, rozdział 75101, gdzie wykazaliście państwo, iż liczba etatów wynosi 1697. W związku z tym prosiłabym, żeby to skorygować w tym materiale. Bardzo przepraszam, ale jeśli czytam w jednym dokumencie dwie różne liczby, to wydaje mi się, panowie, że chyba nie do końca jest to zgodne z właściwością przedstawionych, szczególnie przez NIK, materiałów.

Teraz tak, napisaliście państwo w dalszej części w tym samym punkcie, iż procentowo wzrost wynagrodzeń jest na innym poziomie procentowym na stanowiskach kontrolerskich, inny na stanowiskach administracyjnych i inny na stanowiskach obsługi. Natomiast nigdzie nie widzę w tym materiale struktury zatrudnienia, czyli ile z tych 1700 albo 1697 etatów stanowi liczba kontrolerów, liczba pracowników administracyjnych i liczba stanowisk obsługi. Poprosiłabym o uzupełnienie tego. Chyba że mi panowie to powiecie.

Przewodniczący poseł Marek Sawicki (PSL-TD):
Dziękuję bardzo.

Poseł Wioletta Maria Kulpa (PiS):
Ale to jeszcze nie wszystko.

Przewodniczący poseł Marek Sawicki (PSL-TD):
Proszę bardzo.

Poseł Wioletta Maria Kulpa (PiS):
Idąc dalej, na str. 7 tabela nr 3 „Planowane zmiany poziomu wydatków budżetowych roku 2025 w stosunku do roku 2024”. Oczywiście wybrzmiało to również w pana wypowiedzi, iż planujecie państwo wzrost wynagrodzeń osobowych na poziomie ok. 24%. Natomiast przed chwileczką mieliśmy, szanowni państwo, spotkanie z PIP, gdzie też rozmawialiśmy na temat budżetu i tam była mowa o 12%. Ja rozumiem oczywiście, że państwo macie być może większe potrzeby, natomiast pytanie, czy nie powinniśmy solidarnie traktować tych jednostek, które odgrywają bardzo ważną rolę w państwie, czyli rolę kontrolną, w różnych obszarach oczywiście.

Ale idąc śladem państwa propozycji – à propos tych 72 642 tys. zł policzyłam sobie, bo teraz mamy rocznie średni wzrost wynagrodzenia… Jak dobrze rozumiem, mam się odnosić do zmiany poziomu wydatków zaplanowanych na wynagrodzenia w części 07, tak jak wcześniej mówiłam, rozdział 751, czyli mamy wynagrodzenia 342 866 tys. zł, tak? Chcę się tylko upewnić, bo za chwilkę powiem, o co mi chodzi. Ja sobie to uśredniłam, podzieliłam na jednego pracownika, nie znając struktury oczywiście, jaką stanowią na przykład kontrolerzy, bo tam jest najwyższy wzrost – to stanowi średnio 42 352 zł rocznie wzrost na jednego pracownika, co…

Poseł Marcelina Zawisza (Lewica):
Strona 10 – 72,2% stanowią kontrolerzy, pracownicy administracyjni i obsługi 27,8%.

Przewodniczący poseł Marek Sawicki (PSL-TD):
Pani poseł, bardzo bym prosił...

Poseł Marcelina Zawisza (Lewica):
Przepraszam.

Przewodniczący poseł Marek Sawicki (PSL-TD):
Będzie pani miała możliwość.

Poseł Wioletta Maria Kulpa (PiS):
Dobrze, ale sekundkę. Niech się pani nie denerwuje.

Przewodniczący poseł Marek Sawicki (PSL-TD):
Na razie pani poseł Kulpa, panią już wpisałem do dyskusji.

Poseł Wioletta Maria Kulpa (PiS):
Projekt ustawy budżetowej na 2025 r. przewiduje wynagrodzenia ogółem 363 315 tys. zł na te 1697 etatów, z tego wynagrodzenia stanowią 342 866 tys. zł. Tak? W związku z tym zasadnicze pytanie, czy biorąc pod uwagę tak znaczny wzrost u państwa wynagrodzeń, nie powinniśmy jako Komisja zarekomendować czy też zasugerować, że wynagrodzenia powinny w mniejszym poziomie ulegać wzrostowi, patrząc chociażby na inne jednostki, które również odgrywają bardzo ważną rolę w kontroli państwa?

Dalej, tabela nr 4 na str. 8, poz. 1 „Świadczenia na rzecz osób fizycznych” i mamy tak, plan na 2024 – 441 tys. zł, natomiast w projekcie na przyszły rok mamy wzrost aż do kwoty 759 tys. zł, czyli aż o 65% realny, a nominalny 72%. I proszę mi powiedzieć, czy rzeczywiście państwo nie widzicie tutaj zdecydowanie zbyt wysokiego wzrostu, jeśli chodzi o całą tę grupę wydatków.

Kolejna kwestia, fundusz wynagrodzeń oraz składki na ubezpieczenia. Dalej w projekcie budżetu na 2025 mamy: dodatkowe wynagrodzenia – uwaga – 20 449 tys. zł. Plan według ustawy budżetowej na ten rok to było 16 930 tys. zł. Proszę mi dokładnie określić, jakie to są wynagrodzenia dodatkowe. Sekundkę, spokojnie.

Przewodniczący poseł Marek Sawicki (PSL-TD):
Drodzy państwo posłowie, naprawdę każdemu udzielę głosu. Proszę nie przeszkadzać pani poseł.

Poseł Wioletta Maria Kulpa (PiS):
Teraz tak, str. 15, tabela 10 – i tu jest bardzo ciekawa sprawa. Pozycja pierwsza „Kontrole poselskich placówek dyplomatycznych i ekonomiczno-handlowych” i pozycja druga „Działalność na forum międzynarodowym”. Ja oczywiście słuchałam pana wypowiedzi w kontekście udziału pana prezesa w różnych instytucjach czy organach związanych z reprezentowaniem NIK na zewnątrz. Natomiast jeśli rzeczywiście nasze państwo ma oszczędzać i do państwa również została skierowana tego typu prośba, to pytanie, czy uważacie państwo, że działalność na forum międzynarodowym z kwoty 665 tys. zł na kwotę 1556 tys. zł jest oszczędnością w tym budżecie na przyszły rok? I to samo dotyczy kontroli poselskich – z 250 tys. zł kwota wzrasta nam na 300 tys. zł, czyli w tej wcześniejszej pozycji o 83%, a w tej, o której mówię, o 16%. To nie jest taka pozycja, jeśli chodzi o którą nie można nie tyle zrezygnować, co utrzymać ją na poziomie tegorocznym. A biorąc pod uwagę chociażby wydatki zaplanowane na 2023 r., to jest wzrost diametralnie wysoki, powiedziałabym nawet, że horrendalnie wysoki.

Kolejna kwestia, również z tym powiązana, str. 16, tabela 11 „Wydatki na służbowe  podróże zagraniczne w latach 2023–2025”. Kwota w tym roku zaplanowana – 915 tys. zł – wzrasta do 1856 tys. zł. Nie widzicie państwo tutaj problemu w tym, że jest znaczny wzrost, a z tego rzeczywiście można… Tym bardziej że oszczędzaliście państwo w 2023 r., wydaliście tylko 493 tys. zł, a nagle wam w tym roku wzrosło do 915 tys. zł. A teraz jeszcze diametralnie zwiększamy tę kwotę na wydatki, co na pewno nie przysporzyłoby państwu problemów związanych z prowadzeniem aktualnych kontroli bieżących w państwie polskim, jeśli z tego częściowo zrezygnujecie.

Kolejna kwestia, str. 17, tabela 12 i remonty pomieszczeń w budynkach delegatur (pozycja trzecia w tabeli), Katowice – 1000 tys. zł. Nie ma żadnej informacji, również w części opisowej – tutaj, szanowna pani poseł, przeczytałam dokładnie – jaka to jest powierzchnia, jaki projekt, jaki zakres prac remontowych. To też chcielibyśmy wiedzieć.

Teraz, jak przejdziecie państwo do str. 21, mamy załącznik nr 1 „Projekt budżetu NIK na 2025 r.”, również w odniesieniu lat 2024 i 2023, tu też jest to ładnie pokazane, właśnie te podróże służbowe. Dział 3020 „Wydatki osobowe niezaliczone do wynagrodzeń” – z 368 tys. zł wzrasta nam do 748 tys. zł. Chciałabym poprosić o wyjaśnienie, co konkretnie zaliczacie panowie do wydatków niezaliczanych do wynagrodzeń, strukturalnie. No i oczywiście te podróże służbowe zagraniczne – prawie 95% wzrostu, to już mówiłam.

Jeszcze tu sobie coś zaznaczyłam. Strona 31, to jest część 07. I tak, mamy dział 751, rozdział 75101, § 6050 „Budowa budynku na potrzeby nowej siedziby delegatury NIK w Warszawie, NIK w Warszawie, województwo mazowieckie” – 6900 tys. zł na lata 2025–2027. Tu również nie ma w części opisowej informacji, ile metrów, jaka to jest powierzchnia budynku i jaki jest zakres prac, czy tam też jest zakup działki. I państwo przewidzieliście na przyszły rok 500 tys. zł, natomiast sama realizacja, jak rozumiem, na rok przyszły, przepraszam 2026 – 3400 tys. zł. Natomiast to mnie nie dziwi oczywiście, bo najpierw dokumentacja techniczna, a później prace, ale chciałabym wiedzieć, jakiej powierzchni dotyczy ta kwota.

Natomiast dziwi mnie pozycja niżej, właściwie trzy pozycje niżej – „Modernizacja zasilania awaryjnego i klimatyzacji w serwerowni, NIK w Warszawie, woj. mazowieckie”. Otóż zaplanowano 3150 tys. zł na lata 2025–2027 i, o dziwo, chcecie państwo wydać tylko 150 tys. zł w 2025 r., w 2026 jest dziura przy serwerowni i dopiero wszystkie pieniądze wydajecie w 2027 r. Nie wiem czemu. Nie spina wam się budżet? Nie wiem, w czym jest problem, bo to nie są prace, które wymagają długo oczekiwanej dokumentacji.

A, chciałabym w ogóle to zrozumieć, bo jeśli mamy… Przepraszam, ale zostałam zaprzysiężona dopiero 29 czerwca, więc nie znam jeszcze wszystkich niuansów. Do tej pory operowałam budżetem gmin. Chodzi o wydatkowanie środków z budżetu państwa – ustawa budżetowa i przewidywane wykonanie u państwa w roku 2024. I tak ustawa budżetowa na 2024 r. przewiduje 500 tys. zł, a samo przewidywane wykonanie w roku 2024 to tylko 243 tys. zł. I to na przykład dotyczy dostosowania budynków NIK dla potrzeb osób z niepełnosprawnością, a generalnie wartość kosztorysowa to 500 tys. zł. Gdybyście więc panowie mi wyjaśnili, bo zwyczajowo w niektórych pozycjach to się spina tak samo, ale tutaj jest różnica.

Delegatura NIK w Katowicach znowu. Projekt realizacji tej inwestycji trwa od 2020 r., ale trochę mnie to zdziwiło, że przebudowa ogrodzenia terenu posesji kosztuje 1159 tys. zł (w tej samej tabeli, na samym dole, str. 31). To na razie tyle, panie przewodniczący. Mam nadzieję, że panowie odpowiedzą, to jeszcze będę mogła coś uzupełnić.

Przewodniczący poseł Marek Sawicki (PSL-TD):
Dziękuję bardzo.

Czy pani Marcelina Zawisza podtrzymuje chęć zgłoszenia się? Bardzo proszę.

Poseł Marcelina Zawisza (Lewica):
Dziękuję, panie przewodniczący.

Ja tylko chciałam powiedzieć, że wydanie 6000 tys. zł na budowę siedziby to jest raczej pożądana rzecz, ponieważ przypominam, że na przykład KNF co roku płaci 21 000 tys. zł za wynajem, a biorąc pod uwagę, że to jest wydatek rokroczny, wydaje się, że bardziej zasadne byłoby zbudowanie nowej siedziby KNF i niepłacenie tyle za czynsz. Ale to moim skromnym zdaniem. W związku z czym bardziej ma to sens w tym znaczeniu, że jest to jednorazowy wydatek.

Zgłosiłam się głównie dlatego, żeby powiedzieć, że to jest bardzo dobra informacja, że jest 28% podwyżki na stanowiskach kontrolerskich. To jest bardzo dobra wiadomość, że jest to 15% na stanowiskach administracyjnych. Oczywiście wszyscy życzylibyśmy sobie, żeby ta podwyżka była prawie trzydziestoprocentowa dla wszystkich, ale zakładam, że ma to na celu (co zresztą jest tu opisane) zachęcenie i utrzymanie kontrolerów, którzy muszą charakteryzować się specyficzną wiedzą specjalistyczną, również pewnie pożądaną na rynku. Dokładnie tak, jak mieliśmy przed chwilą w sprawie Państwowej Inspekcji Pracy. Cokolwiek zgadzam się z panią poseł i w związku z tym pytanie, czy nie powinniśmy złożyć poprawki, ale równającej w górę, a nie w dół, to znaczy, żeby pracownicy Państwowej Inspekcji Pracy i kontrolerzy również mogli oczekiwać podwyżki. Więc wydaje mi się to dosyć istotne.

Zgłosiłam się też głównie właśnie po to, bo przeczytałam te informacje i tutaj jest struktura zatrudnienia: 72,2% kontrolerów, a 27,8% to są pracownicy administracyjni i pracownicy obsługi. Mam więc tylko jedno pytanie odnośnie do pracowników obsługi, czy byłaby możliwość i jaki byłby to koszt, gdyby oni również byli uwzględnieni na poziomie 15%? Bo to jest kwestia rozwarstwienia wynagrodzeń. I o ile jest to zrozumiałe w przypadku kontrolerów, którzy po prostu muszą się specjalizować w poszczególnych rzeczach, o tyle wydaje mi się, że zapewnienie również tych 15% obsłudze byłoby wskazane. Mam nadzieję, że będzie to możliwe.

Mam tylko jedno pytanie. Czy dobrze rozumiem kwestię tego, o co pani poseł również pytała, tzn. wydatków na działalność… Przepraszam, teraz ja się zgubiłam. „Kontrole polskich placówek dyplomatycznych i ekonomiczno-handlowych” i „Działalność na forum międzynarodowym”. Pod tą tabelą jest informacja o tym, że uwzględniono w projekcie budżetu kwotę 400 tys. zł na finansowanie wyjazdów pracowników NIK na audyt Interpolu. Jak rozumiem, te pieniądze zostaną zwrócone do Najwyższej Izby Kontroli, więc de facto 941 tys. zł tak naprawdę powinno być obniżone o te 400 tys. zł. Po prostu one muszą się znaleźć w budżecie po to, żeby Najwyższa Izba Kontroli miała możliwość refundacji – i później te pieniądze wrócą. Nie jest to więc tak, że to jest 941 tys. zł, tylko że to jest jakby taki bufor umożliwiający udział w tym programie. Dziękuję.

Przewodniczący poseł Marek Sawicki (PSL-TD):
Dziękuję bardzo.

Pan poseł Przemysław Witek. Zgłaszał się pan?

Poseł Przemysław Witek (KO):
Tak, dziękuję, panie przewodniczący.

Nawet jeśli się nie zgłaszałem, to się zgłaszam, bo ja w sprawie Najwyższej Izby Kontroli zawsze ochoczo zabieram głos. Zastanawiam się, bo nie spisałem sobie wątków,  ale spróbuję jakoś w krótkiej wypowiedzi zebrać to do kupy.

Najwyższa Izba Kontroli jest warta każdych pieniędzy. Mówiłem to wcześniej, mówię to teraz i będę mówił to w przyszłości. Powiem wam dlaczego. Nie dowiedzielibyśmy się o tym… I zanim zacznie się tu robić burzliwie, to dajcie mi dokończyć i zobaczycie, że moja wypowiedź jest sprawiedliwa.

Poseł Wojciech Szarama (PiS):
Nic burzliwego się tu nie dzieje, proszę nie wywoływać wilka z lasu.

Poseł Przemysław Witek (KO):
A wywołuję. Nie dowiedzielibyśmy się, panie przewodniczący, o 400 000 000 tys. zł wyprowadzonych poza kontrolę parlamentu. Nie dowiedzielibyśmy się o 170 tys. nadmiarowych zgonów. Ważne, żeby ci kontrolerzy mieli komfort pracy i zarabiali o wiele większe pieniądze, bo robią też szersze kontrole niż tylko te w obszarze rynku pracy. Co więcej, nam są potrzebni niezależni, świetnie wynagradzani kontrolerzy. Dlaczego? Bo dzisiaj rządy Koalicji Obywatelskiej, które będą absorbować środki z KPO, ogromne pieniądze, będą te środki wydatkowały. I należy sobie uczciwie powiedzieć, NIK jako naczelny organ kontroli jest nam potrzebna zawsze. Nie ma co w to mieszać polityki. Zawsze. Także dzisiaj i także za rok, dwa, trzy, jak będzie rozliczać rządy Platformy czy Koalicji szeroko rozumianej z wydatkowania tych ogromnych środków, które płyną z Unii Europejskiej. To jest…

Poseł Wojciech Szarama (PiS):
Mówił pan poważnie, a teraz pan żartuje. Niepotrzebnie.

Poseł Przemysław Witek (KO):
No jeszcze nie żartuję panie przewodniczący. Może żart na koniec…

Poseł Bartosz Zawieja (KO):
To pan przewodniczący udziela głosu.

Przewodniczący poseł Marek Sawicki (PSL-TD):
Nie róbcie polemiki. Ja udzielę panu przewodniczącemu głosu.

Panie pośle, mam tylko prośbę. Zaczął pan ładnie. Powiedział pan, że pan wywoła burzę, udało się panu. Natomiast mówił pan też, że nie będzie pan wprowadzał polityki, więc gorąca prośba: merytorycznie.

Poseł Przemysław Witek (KO):
OK. Merytorycznie, więc wracamy. Panią oburzyły wydatki na działalność czy aktywność międzynarodową NIK. Ja jestem bardzo dumny, że kontrolerzy NIK zostali wybrani do kontroli Europejskiej Organizacji Badań Jądrowych (CERN), do kontroli Interpolu. Jestem też dumny – i to ważne – że kiedy NIK groził zamach na jej niezależność, to mogliśmy sięgnąć i mogliśmy poprosić o wsparcie EUROSAI czy INTOSAI. I będzie to można zrobić w przyszłości. To jest ta wartość dodana z tych aktywności międzynarodowych NIK i tego, że ona jest w tej rodzinie naczelnych organów kontroli w szerszym ujęciu. Kontrolerzy NIK robią rzeczy szersze i coś więcej niż Państwowa Inspekcja Pracy. Cieszę się, że wcześniej mogliśmy wesprzeć PIP-owców, przepraszam za taki nieładny skrót, ale NIK jednak działa o wiele szerzej w swojej rozciągłości. Uważam, że budżet NIK powinniśmy zaopiniować pozytywnie, kontrolerzy na to zasługują.

Natomiast nie byłbym sobą, i tu uwaga do pana dyrektora generalnego: chciałbym, żebyśmy też zadbali o pracowników administracji, gdzie mamy 15%, i pracowników obsługi – 7%. Ja wiem, że pan dyrektor porządkował w tym roku pewne kwestie budżetowe, kwestie premiowania itd. Mam sygnały, że są pewne obawy w środowisku pracowników obsługi. Mam nadzieję, że pan dyrektor generalny ma to na uwadze, planując budżet na przyszły rok. Chyba tyle. Trochę mnie pan Szrama wybił jakby z rytmu, ale pozostawiam to w zasadzie już bez komentarza. Dziękuję.

Przewodniczący poseł Marek Sawicki (PSL-TD):
Dziękuję.

Nie, nie, powoli, powoli. Najpierw pan przewodniczący Szarama. Będzie czas na drugą rundę. Bardzo proszę, pan przewodniczący.

Poseł Wojciech Szarama (PiS):
Ja dziękuję, bo pan przewodniczący sytuację skorygował. Tak że może pani poseł ad vocem.

Przewodniczący poseł Marek Sawicki (PSL-TD):
To bardzo proszę, pani poseł Kulpa.

Poseł Wioletta Maria Kulpa (PiS):
Kwestia struktury wynagrodzeń. Pani poseł jest w błędzie. Informacja, którą pani przytoczyła ze str. 10 dotyczy 2023 r. i to jest 1618 pracowników, a nie 1697 bądź 1701. W związku z tym nie mówimy tu o strukturze pracowników na 2025 rok. Ja nie wiem, w jaki sposób mam podzielić przyrost wynagrodzeń osobowych w kwocie 72 000 tys. zł. Jeśli miałabym odnosić to do przelicznika ze str. 10, to dla kontrolerów – jeśli mówimy o 72,2% – roczny przyrost do wynagrodzenia wynosi 44 520 zł, co w podziale na miesięczne wynagrodzenie daje przyrost każdemu kontrolerowi w wysokości 3710 zł. Oczywiście odnoszę się do str. 10, która jest nieadekwatna do materiału, który dotyczy str. 7, bo nie mamy odniesienia do 2025 r. To tylko gwoli sprostowania. Dziękuję.

Przewodniczący poseł Marek Sawicki (PSL-TD):
Dziękuję bardzo.

Czy pan prezes, pan dyrektor? Bardzo proszę, pan prezes chyba się wyrywał.

Wiceprezes NIK Michał Jędrzejczyk:
Bardzo dziękuję.

Panie przewodniczący, szanowni państwo, ja tak pokrótce. Później jeszcze pozwolę oddać głos panu dyrektorowi i panom wiceprezesom.

Bardzo dziękuję pani poseł Kulpie za to szczegółowe zadawanie pytań w kontekście przygotowanego projektu budżetu. W pierwszej kolejności chcę podkreślić, że budżet jest przyjmowany przez niezawisłe Kolegium Najwyższej Izby Kontroli i tych wszystkich wątpliwości, które pani poseł tutaj nam wskazała, Kolegium Najwyższej Izby Kontroli nie miało. Ale oczywiście na te wszystkie pytania w sposób szczegółowy odpowiemy na piśmie. Z uwagi na ich mnogość nie będziemy w tym momencie szczegółowo do wszystkich poszczególnych pytań się odnosić.

Natomiast przedstawię kilka generalnych uwag. Jeżeli chodzi o kwestię dążenia Najwyższej Izby Kontroli do podniesienia wynagrodzenia pracowników, w tym przede wszystkim kontrolerów o 28%, chciałbym tutaj zaznaczyć, że kontrolerzy Najwyższej Izby Kontroli przez ostatnie lata wielokrotnie byli pomijani w podwyżkach, które były przyznawane innym instytucjom państwowym. Mam tu na myśli również pracowników Trybunału Konstytucyjnego, mam tu na myśli właśnie również pracowników Państwowej Inspekcji Pracy. Były takie lata, kiedy Państwowa Inspekcja Pracy miała wzrost wynagrodzeń na poziomie ponad 15%, natomiast Najwyższa Izba Kontroli na poziomie 7%. I z uwagi na te poprzednie lata próbujemy oczywiście dorównać bezpośrednio tym wynagrodzeniom, stąd taki procent, który mamy nadzieję oczywiście, że zostanie zaakceptowany przez Wysoką Komisję i przez parlament. To nasze dążenie do tego, żeby te wynagrodzenia były po prostu adekwatne do wykonywanej pracy i tych skutków finansowych, o których mówił pan dyrektor, które przekraczają ponad 50 000 000 tys. zł.

Odnosząc się do kwestii aktywności Najwyższej Izby Kontroli na arenie międzynarodowej – tutaj państwo posłowie już o tym mówili, ja tylko chciałbym zaznaczyć, że Najwyższa Izba Kontroli może poszczycić się przede wszystkim kontrolą i audytem Interpolu. Do tego stopnia, że w tym momencie rozpoczynamy kolejny trzyletni cykl audytowy tej bardzo ważnej instytucji europejskiej, co świadczy o tym, jak wielkim zaufaniem jesteśmy obdarzani na arenie międzynarodowej. Poza tym gdyby nie te wszystkie wyjazdy międzynarodowe, nie byłoby twinningów, nie byłoby audytów w Azerbejdżanie, w Armenii, w Palestynie, w Kazachstanie i w wielu, wielu innych miejscach, w tym również – tutaj panowie prezesi podpowiadają – naszego udziału i zaangażowania w OECD i w inne przedsięwzięcia, których nie sposób tutaj sobie wszystkich przypomnieć. Dlatego też te wydatki są absolutnie konieczne i bezwzględne, można powiedzieć, bo tu mówimy również o prestiżu Polski, nie tylko NIK, naszej instytucji.

Jeżeli chodzi jeszcze o kwestie, o których pani poseł mówiła, tych remontów w Katowicach, no to jest zwykle tak, że dyrektorzy jednostek kontrolnych zgłaszają zapotrzebowanie na poszczególne remonty, poszczególne zadania inwestycyjne. My skrupulatnie oczywiście do tego się zawsze odnosimy i szczegółowa dokumentacja tych potrzeb znajduje się w naszej instytucji. Jeżeli pani poseł sobie tego życzy, to my jesteśmy w stanie tę dokumentację, to zapotrzebowanie oczywiście pani poseł udostępnić. Ja w tym momencie nie dysponuję informacjami na temat powierzchni w metrach kwadratowych delegatury w Katowicach czy dlaczego ogrodzenie zostało oszacowane na taką kwotę, ale pan wiceprezes wie, to ewentualnie tutaj dopowie.

I tak zupełnie na koniec chciałbym zapewnić, żeby pani poseł miała tę świadomość, że każdy wydatek, który właśnie szczególnie przez tę naszą instytucję jest zaplanowany w budżecie, został kilkukrotnie przemyślany i ta propozycja, z którą tutaj wychodzimy do państwa, znalazła swoje potwierdzenie właśnie wśród niezależnych, niezawisłych członków kolegium Najwyższej Izby Kontroli. A więc to nie prezes czy my tutaj podejmujemy w tym zakresie tak naprawdę decyzje.

Już ostatnia uwaga w kontekście Państwowej Inspekcji Pracy. Oczywiście szanujemy tę instytucję, również bardzo ważną. Natomiast chciałbym wyraźnie zwrócić uwagę na nasze kompetencje jako naczelnego organu kontroli państwowej, która to instytucja nie operuje tylko i wyłącznie kryterium legalności, jak inspekcja pracy, ale również kryterium rzetelności, celowości, gospodarności. A to wymaga od naszych kontrolerów zupełnie innych, szerszych – można powiedzieć – perspektyw, wykształcenia, specjalizacji. Na to też prosiłbym zwrócić, pani poseł, uwagę. I teraz, jeżeli pan przewodniczący pozwoli, jeszcze dopowiedziałby pan dyrektor generalny.

Przewodniczący poseł Marek Sawicki (PSL-TD):
Pan dyrektor.

Dyrektor generalny NIK Jarosław Melnarowicz:
Szanowny panie przewodniczący, szanowni państwo, sporo pytań faktycznie ze strony pani poseł zostało zadanych. Myślę, że jeżeli w szczególności mielibyśmy się odnieść, to jak najbardziej z wielką przyjemnością zrobię to na piśmie. Natomiast to, co zarejestrowałem, z takich najważniejszych informacji, powiem tak: szukałem dokładnie tej informacji 1697 i ona jest prawidłowa, bo jak do 1697, czyli do pracowników Najwyższej Izby Kontroli, dodamy trzech wiceprezesów i prezesa, którego nie ma, to mamy 1701. Czyli w tym zakresie do planowania, do przedstawienia wszystko się zgadza. To jest raz.

Udział procentowy – tutaj akurat został przez panią poseł również przedstawiony, w ostatnim czasie dokładna analiza, jeżeli chodzi o strukturę, była przedstawiona podczas prezentacji sprawozdania Najwyższej Izby Kontroli i na tym bazujemy. Fluktuacja zatrudnienia w ciągu roku jest oczywiście dynamiczna i ona, powiem tak, jest nieprzewidywalna i do planowania zawsze w ten sposób Najwyższa Izba Kontroli podchodzi.

Kolejna rzecz, jeżeli chodzi o wzrost wynagrodzeń, którą pan prezes tutaj słusznie zaznaczył, to bardzo duża rola kontrolerów Najwyższej Izby Kontroli. Proszę zwrócić uwagę na materiały, które dzisiaj zostały również państwu przedstawione. Tam dokładnie pokazane są różnice w wynagrodzeniach i w tym zakresie różnice procentowe dla poszczególnych grup i dlaczego o to wnioskujemy. O efektach wspominałem w swoim przemówieniu – 52 800 000 tys. zł. To są efekty wymierne, sprawozdawcze, które pokazują dokładnie, jaki jest efekt działań kontrolerów. A proszę zwrócić uwagę, dlaczego zatrudniamy, walczymy o biegłych rewidentów, zatrudniamy adwokatów, zatrudniamy prokuratorów i sędziów, którzy w szczególności, żeby faktycznie być konkurencyjnymi, ale przede wszystkim żeby być wartością dodaną dla państwa… Bo czytając nasze wystąpienia, nasze informacje o wynikach kontroli w zakresie właśnie tych wniosków, które raportujecie praktycznie jeden do jednego, departament, ministerstwo – delegatury w każdym obszarze dają gigantyczną wiedzę dla państwa posłów właśnie w kontekście prawidłowego wydatkowania i przede wszystkim naprawiania w kolejnych okresach.

Kolejna kwestia, która się pojawiła: działka, budowa nieruchomości. Owszem, szanowni państwo, przez ostatnie cztery miesiące podpisywałem osobiście pisma i pytałem właśnie m.in. miasto stołeczne Warszawa, różne urzędy w Warszawie, czy są wolne powierzchnie, które możemy dostosować do naszych potrzeb, bo ich potrzebujemy. Faktycznie mamy problem z nieruchomością przy Filtrowej 57, jest ona ograniczona i jeżeli nie mamy możliwości pozyskania dodatkowych powierzchni, OK, rozważamy alternatywę. Posiadamy działkę na ulicy Gagarina. To jest nasza działka, jesteśmy jej właścicielem. Obecnie znajduje się tam baza samochodowa. Rozważamy więc, przymierzamy się do tego, żeby na tej działce – zgodnie z możliwościami zabudowy – postawić obiekt, który w szczególności pozwoli nam jeszcze lepiej spełniać swoje zadania.

Działalność na forum międzynarodowym. Tutaj pan prezes jak najbardziej wspomniał o zwiększonej aktywności. Tak, potwierdzam, ta zwiększona aktywność jest związana  m.in. z tym, że przez ostatnie trzy lata zdecydowanie mniej było wyjazdów w związku z covidem, to jest raz. Dwa, będziemy audytorem Interpolu. W tym zakresie – co słusznie tutaj zostało wskazane – te środki zostaną zwrócone, ale my musimy je wydać, musimy je tutaj zaplanować. Co więcej, proszę zwrócić uwagę, że również w kontekście działalności międzynarodowej, o której pan prezes wspominał, nawet ostatnio pojawił się pomysł również kolejnej wspólnej kontroli czy wspólnego działania naczelnych organów kontroli Polski, Czech i Słowacji, chociażby w kontekście powodzi. Proszę zwrócić uwagę, że to już jest któryś raz z kolei: rok 1997, 2010. Gdzie powódź się zaczynała? Zazwyczaj było to w okolicach naszych gór – w Czechach, w Słowacji. Później wody muszą być gdzieś odprowadzone. W związku z tym Czechy też dostrzegają, że faktycznie jest to problem ponadnarodowy – wspólny Polski, Czech, Słowacji – żeby doprowadzić gospodarkę wodną do tego, by wzajemnie sobie nie przeszkadzać. To są działania, które my jako Najwyższa Izba Kontroli również podejmujemy, żeby pomagać. To się później przekłada oczywiście na społeczeństwo i na, wiadomo, lepsze, gorsze w tym zakresie efekty.

Modernizacja w Katowicach. Myślę, że zostawiłbym to. Z całym szacunkiem, ale pan wiceprezes Miklis, który przez wiele lat był dyrektorem delegatury… Ja mogę tylko powiedzieć jedno – z perspektywy tego, co zostało tutaj zaplanowane – modernizacja w Katowicach sprowadza się do wymiany instalacji wodnej łącznie z pionami zarówno wody, jak i ogrzewania. Chyba nawet mogę pokazać pani poseł zdjęcia, jak wygląda w tym zakresie ta delegatura i dlaczego potrzebujemy pilnych remontów. W tym roku czy w zeszłym roku, panie prezesie, proszę mnie skorygować, była robiona wymiana stolarki okiennej, zalewało nam ściany, był grzyb. W związku z tym proszę mi wierzyć, ale naprawdę do każdej inwestycji podchodzimy rzetelnie i zanim wydamy pieniądze, patrzymy w tzw. minimalistycznym stopniu, co musimy zrealizować.

I ostatnia kwestia, panie przewodniczący, nie chcę tutaj przedłużać. Również było pytanie dotyczące modernizacji zasilania awaryjnego i klimatyzacji w serwerowni Najwyższej Izby Kontroli w Warszawie. Otóż w ramach realizacji tego zadania zostanie przeprowadzona analiza posiadanych przez NIK systemów zasilania awaryjnego i klimatyzacji serwerowni NIK w Warszawie pod kątem właśnie ich modernizacji i wymiany. I dopiero w kolejnym kroku – dlatego tam właśnie jest ten przestój – zostanie zrobiony projekt i wykonanie w 2027 r. W związku z tym pokazujemy całościowo poszczególne kroki, które będziemy realizować.

To tak na szybko, panie przewodniczący, szanowna Komisjo, to, co udało mi się zarejestrować. Jeżeli nie odpowiedziałem jeszcze na jakieś pytanie, to postaram się odpowiednio na piśmie przedstawić. Dziękuję.

Przewodniczący poseł Marek Sawicki (PSL-TD):
Zanim pan prezes Miklis, to jeszcze pani poseł Borys-Szopa, bardzo proszę.

Poseł Bożena Borys-Szopa (PiS):
Dziękuję bardzo, panie przewodniczący.

Ja dzisiaj nie planowałam udziału w dyskusji, natomiast zostałam jakby wywołana trochę do tablicy, bowiem porównywanie dwóch instytucji – Państwowej Inspekcji Pracy i Najwyższej Izby Kontroli – było trochę niezręczne, panie prezesie chyba, do pana prezesa mówię. Dlatego że nigdy nie usłyszałby pan takich słów od żadnego głównego inspektora pracy. Żaden główny inspektor pracy nie powiedziałby, że wasza praca jest mniej znacząca albo mniej ważna, albo macie szersze kompetencje. Nie, proszę pana, nie macie większych kompetencji – pracujecie na dokumentach i zwalczacie najwyżej nieprawidłowości. Inspektorzy Państwowej Inspekcji Pracy chronią życie ludzkie, życie pracowników. Nie do przecenienia jest ich praca. Były dziesięciolecia, kiedy inspektorzy pracy zarabiali identycznie jak inspektorzy Najwyższej Izby Kontroli. Pamiętam dyskutowane budżety, gdzie były takie same podwyżki płac przeznaczone dla inspektorów Państwowej Inspekcji Pracy, jak i dla inspektorów Najwyższej Izby Kontroli. To tak na marginesie. I słowo daję, nigdy od żadnego inspektora pracy nie usłyszałby pan takich słów, jakie pan dzisiaj powiedział, mimo że bardzo wiele kontroli robiliście państwo wspólnie i nadal robicie. Są takie kontrole, gdzie wzajemnie państwo się uzupełniacie. Myślę więc, że ta instytucja, która chroni życie ludzkie w trudnych warunkach, w jakich przyszło pracować pracownikom od lat, zasługuje na szacunek.

A jeśli już jestem przy głosie, panie przewodniczący, to w takim razie mam jedno pytanie. Proszę mi powiedzieć, str. 15: „przewidziano uczestnictwo w trzymiesięcznym stażu zagranicznym pracownika NIK w Stanach Zjednoczonych, którego koszt – zgodnie z wymaganiami organizatora stażu – pokrywa pracodawca”, gdybym dwa słowa mogła się na ten temat dowiedzieć. Według jakich kryteriów będziecie państwo tego pracownika wybierać, czy to ma być nagroda, czy to będzie losowanie, jak to będzie wyglądało? Dziękuję.

Przewodniczący poseł Marek Sawicki (PSL-TD):
Dziękuję bardzo.

Pan poseł Zawieja.

Poseł Bartosz Zawieja (KO):
Panie przewodniczący, ta dyskusja troszkę się rozmywa, zgłaszam wniosek formalny o zamknięcie dyskusji.

Przewodniczący poseł Marek Sawicki (PSL-TD):
Dziękuję bardzo.

Nie ma takiej potrzeby, dlatego że już zmierzamy do końca, w związku z tym nie będę tego wniosku poddawał pod głosowanie.

Poseł Urszula Koszutska (KO):
Ja chciałabym zabrać głos.

Przewodniczący poseł Marek Sawicki (PSL-TD):
Pan wiceprezes Miklis, bardzo proszę. Tylko, panie prezesie, tę historię Katowic może nie tak od czterdziestego piątego, tylko trochę później.

Wiceprezes Najwyższej Izby Kontroli Piotr Miklis:
Panie przewodniczący, historia Katowic to jest rok 2005 i fakt jest taki, że część tego ogrodzenia zabiła dwie osoby podczas prac budowlanych prowadzonych na terenie delegatury. To ogrodzenie to był po prostu bardzo masywny płot, który nie był związany z gruntem. Pan poseł Szarama potwierdzi, że my miewamy tam niespodzianki sejsmiczne, wobec czego zagrożenie i ważący wiele ton płot, który wychylał się ku chodnikowi, po którym do szkoły podążały dzieci i pracownicy komendy wojewódzkiej Policji, którzy tam mieszkają… Jestem dumny z tego, że po wielu latach kołatania jako dyrektorowi delegatury udało mi się te pieniądze uzyskać, bo wreszcie jest bezpiecznie.  Ten koszt podniesiony jest też przez to, że jest to strefa krajobrazu zabytkowego i miejski konserwator zabytków wskazał nam kształt, w jakim trzeba odtworzyć to ogrodzenie, to jest na podstawie zdjęcia jeszcze sprzed II wojny światowej. Budynek, który delegatura w Katowicach obecnie zajmuje, znajdował się w zarządzie nieruchomości księcia pszczyńskiego. A nieruchomość jest rzeczywiście spora, bo to są dwie działki. Tak zwana nowa delegatura jest na działce sąsiedniej. O dziwo, ta nowa delegatura sprawia najwięcej problemów. Została ona wybudowana ostatecznie w 2009 r., w zasadzie to tam ostatnio konieczna była wymiana okiem. Są to więc rzeczywiście prace nie tylko bardzo pieczołowicie zaplanowane, ale też realizowane naprawdę po pewnym namyśle i po długotrwałych staraniach o te środki. Tyle na temat Katowic.

Powiem tylko jeszcze o czymś, o czym wspomniał dyrektor generalny. Szanowni Państwo, jesteśmy audytorem publicznym projektów realizowanych ze środków Banku Światowego na terenie Polski. Dzięki wkładowi naszej pracy, naszych kontrolerów oszczędzamy duże pieniądze, bo na całym świecie realizowane to jest w ten sposób, że koszt audytu, wydatków i sprawozdań finansowych każdego projektu jest osobną linią kredytową. Myślę, że my w ramach naszego potencjału realizujemy od 2001 r., a projekt odrzańsko-wiślański audytujemy od 2009 r. I z dumą powiem, że na pewno obecność naszych kontrolerów przyczyniła się do tego, że zbiornik Racibórz Dolny wytrzymał, bo m.in. dzięki naszej interwencji wyrzucono stamtąd nieuczciwego wykonawcę, w efekcie czego trzeba było przebudować kilka kilometrów wałów. Inwestycja w NIK opłaca się, drodzy państwo. Dziękuję.

Przewodniczący poseł Marek Sawicki (PSL-TD):
Dziękuję bardzo.

Ja bym już prosił, żebyśmy jednak zmierzali do finału, bo pan prezes też, że tak powiem, nadużył mojej cierpliwości – miał nie sięgać do roku 1945, a cofnął się jeszcze dalej. Bardzo więc proszę, jeszcze pani poseł Koszutska się zgłosiła, bardzo proszę.

Poseł Urszula Koszutska (KO):
Panie przewodniczący, serdecznie dziękuję za udzielenie mi głosu mimo tej dyktatury czasowej, o której tutaj słyszymy.

Chciałam podziękować państwu z Najwyższej Izby Kontroli za pracę, ponieważ uważam, że jesteście podmiotem niezwykłej wagi dla funkcjonowania państwa. Już sam fakt, że do budżetu państwa wnosicie dodatkowe fundusze i, tak jak tu wszyscy usłyszeliśmy, w roku 2023 było to ponad 52 000 000 tys. zł. Ale chciałam zwrócić uwagę również na działania tzw. pozafinansowe. Ostatni raport, który mieliśmy przyjemność usłyszeć na Komisji Zdrowia, który mówił nam o stanie psychiatrii polskiej – na pewno wzruszający i na pewno rzetelny – wskazuje nam odpowiednie kierunki pracy w tym zakresie. I myślę, że to jest niezwykle ważne. A za Katowice chciałam serdecznie podziękować, bo rzeczywiście, ten budynek wymaga praktycznie generalnego remontu. Dziękuję serdecznie.

Przewodniczący poseł Marek Sawicki (PSL-TD):
Dziękuję bardzo.

Jeszcze pan prezes Kozłowski poprosił. Rozumiem, że o słowo końcowe?

Wiceprezes Najwyższej Izby Kontroli Jacek Kozłowski:
Panie i panowie posłowie, chciałbym w gruncie rzeczy odnieść się do jednej kwestii podniesionej przez panią poseł Kulpę, to jest kwestii wzrostu wynagrodzeń pracowników Najwyższej Izby Kontroli. To pani poseł pierwsza porównała planowany przez nas wzrost wynagrodzeń do planowanego wzrostu wynagrodzeń w Państwowej Inspekcji Pracy. Nie przypominam sobie, żeby robił to pan prezes Michał Jędrzejczyk.

Chcę powiedzieć, że my z wielkim szacunkiem odnosimy się do koleżanek i kolegów z Państwowej Inspekcji Pracy. Nie porównujemy naszych wynagrodzeń ani wzrostu do tych wynagrodzeń. W przypadku naszej instytucji nasi pracownicy najczęściej chcieliby odnosić poziom wynagrodzeń do poziomu wynagrodzeń sędziowskich i prokuratorskich. I my mamy takie analizy wewnętrzne, które prowadzimy w oparciu o dostępne dane publiczne i chcę kilka cyfr państwu przytoczyć – w takiej dłuższej perspektywie czasowej – jak kształtuje się poziom wynagrodzeń w Najwyższej Izby Kontroli w porównaniu do średniej w gospodarce narodowej i do tej szczególnej grupy pracowniczej, czyli sędziów i prokuratorów. W dłuższej perspektywie – nie od 1945 r., ale od 2010 r. – mam tutaj dane i wykres. W 2010 r. średni poziom wzrostu wynagrodzeń w gospodarce narodowej według Głównego Urzędu Statystycznego skumulowany od 2010 r. do 2023 r. łącznie wyniósł 117,2%. Poziom wzrostu wynagrodzeń pracowników Najwyższej Izby Kontroli w tym samym okresie wyniósł 23,2%. Inaczej mówiąc, rozwierają się nożyce pomiędzy wzrostem wynagrodzeń w gospodarce narodowej a wzrostem wynagrodzeń w NIK – jest on dużo mniejszy niż średni w gospodarce narodowej. To rozwarcie szczególnie zaznacza się w okresie od roku 2017, bo do 2017 r. wzrosty wynagrodzeń w NIK były nieco mniejsze niż w gospodarce narodowej, ale nie znacząco mniejsze. One znacząco zaczynają odbiegać od średniego wzrostu w gospodarce narodowej od roku 2017. I teraz jak to się kształtuje w relacji do średnich wynagrodzeń sędziów i prokuratorów. W 2010 r. średnie wynagrodzenia sędziów i prokuratorów w Polsce wynosiły 9070 zł. W tym samym roku 2010 średnie wynagrodzenia pracowników NIK wynosiły 13 802 zł, czyli pracownicy NIK zarabiali w 2010 r. znacząco więcej niż sędziowie i prokuratorzy w Polsce. Jak wygląda to w roku 2023? Otóż sędziowie i prokuratorzy w roku 2023 zarabiają średnio brutto  16 965 zł, kontrolerzy NIK zarabiają 12 800 zł. To są prace kontrolerskie z wyłączeniem stanowisk kierowniczych. Ta relacja się odwróciła w tym okresie czasowym.

Z tego powodu po raz kolejny – bo przypomnę, że wnioskowaliśmy o to również w roku ubiegłym, przedstawiając projekt budżetu na rok 2024 – zwracamy się do Sejmu o wyższy niż przeciętnie w administracji publicznej budżet, pozwalający na zwiększenie wzrostu wynagrodzeń pracowników NIK, żeby przynajmniej w części zniwelować tę niekorzystną dla pracowników NIK tendencję, która się zarysowała zwłaszcza w ustawach budżetowych od roku 2017. Rozumieliśmy sytuację związaną z budżetem na rok 2024, gdzie rząd przedstawił i Sejm uchwalił projekt budżetu w nowej kadencji przygotowany jeszcze przez poprzedników. Ale liczymy na to, że ta dysproporcja zacznie być redukowana, począwszy od tych budżetów, które już w całości są przygotowywane i uchwalane przez wyłonioną w 2023 r. nową większość, która powołała nowy rząd. Ta luka, która się wytworzyła, powinna zacząć być redukowana.

Przewodniczący poseł Marek Sawicki (PSL-TD):
Dziękuję bardzo.

Pani poseł…

Wiceprezes NIK Jacek Kozłowski:
To jest główna część naszego wzrostu budżetu. Ja zwrócę uwagę, że jeśli chodzi o wydatki majątkowe, my planujemy zmniejszenie budżetu, a nie zwiększenie.

Przewodniczący poseł Marek Sawicki (PSL-TD):
Pani poseł, musi pani? Jak pani musi, to bardzo proszę.

Poseł Wioletta Maria Kulpa (PiS):
Poproszę o uzupełnienie materiału jeszcze o średnią wynagrodzeń w każdej grupie zawodowej, w tych, które panowie wymieniacie. To jest jedna kwestia. I druga, panie prezesie, ja nie odnosiłam się do porównywania w kontekście: czy lepiej, czy gorzej pracują, czy są większymi, czy mniejszymi fachowcami, o czym mówiła pani poseł Borys-Szopa. Ja mówiłam tylko o wysokości podwyżek, tylko w tym kontekście.

Przewodniczący poseł Marek Sawicki (PSL-TD):
Dziękuję bardzo.

Mam nadzieję, że Najwyższa Izba Kontroli uzupełni odpowiedzi na piśmie. Zamykam dyskusję.

Zgłaszam wniosek o pozytywne zaopiniowanie projektu ustawy budżetowej na rok 2025 w zakresie części budżetowej 07 – Najwyższa Izba Kontroli.

Poseł Wioletta Maria Kulpa (PiS):
Czy możemy zgłosić zdanie odrębne?

Przewodniczący poseł Marek Sawicki (PSL-TD):
Jak zawsze – możecie zgłosić. Ale czy zgłasza pani wniosek o odrzucenie, poprawki? Czyli o głosowanie? Dobrze, to głosujemy.

Zatem głosujemy wniosek o pozytywne zaopiniowanie projektu ustawy budżetowej na rok 2025 w zakresie części budżetowej 07 – Najwyższa Izba Kontroli.

Poseł Wojciech Szarama (PiS):
Czyli pani poseł, pani zgłasza wniosek o negatywną opinię dla tego budżetu, tak? Proszę państwa, to jest…

Przewodniczący poseł Marek Sawicki (PSL-TD):
Ale panie przewodniczący, pani poseł ma prawo zgłosić taki wniosek, więc ja go muszę przegłosować.

Poseł Wojciech Szarama (PiS):
Ma. Dlatego że tutaj – przy negatywnej ocenie niektórych wydatków budżetowych, szczególnie majątkowych i tego wyjazdu – wzrost wynagrodzenia pracowników Najwyższej Izby Kontroli powinien być oceniany pozytywnie. Tak jak państwo na to po prostu stać. Będzie to jeszcze oceniane na Komisji Finansów Publicznych. Dziękuję bardzo.

Przewodniczący poseł Marek Sawicki (PSL-TD):
Dziękuję bardzo.

Pani poseł?

Poseł Wioletta Maria Kulpa (PiS):
Dobrze, to wycofuję wniosek.

Przewodniczący poseł Marek Sawicki (PSL-TD):
W związku z brakiem sprzeciwu wobec zgłoszonego przeze mnie wniosku o pozytywne zaopiniowanie projektu ustawy budżetowej na rok 2025 w zakresie części budżetowej 07 – Najwyższa Izba Kontroli stwierdzam, że Komisja zaopiniowała pozytywnie tę część budżetową.

Na posła sprawozdawcę proponuję przewodniczącego posła Tomasza Kostusia. Czy są inni chętni? Nie ma chętnych. Stwierdzam, że Komisja zaakceptowała moją propozycję. Stwierdzam, że porządek dzienny posiedzenia został wyczerpany.

Zamykam posiedzenie Komisji. Dziękuję posłankom, dziękuję posłom.