Komisje: do Spraw Kontroli Państwowej oraz Samorządu Terytorialnego i Polityki Regionalnej, obradujące pod przewodnictwem posła Marka Sawickiego (PSL-TD), przewodniczącego Komisji do Spraw Kontroli Państwowej, zrealizowały następujący porządek dzienny:

–    rozpatrzenie i zaopiniowanie dla Komisji Finansów Publicznych sprawozdania z wykonania budżetu państwa za okres od 1 stycznia do 31 grudnia 2024 r. (druk nr 1295) wraz z analizą Najwyższej Izby Kontroli (druk nr 1364) w zakresie:

1)  części budżetowej 80 – Regionalne izby obrachunkowe:
a) dochody i wydatki,
b) wynagrodzenia w państwowych jednostkach budżetowych;

2) części budżetowej 83 – Rezerwy celowe, w zakresie pozycji 44 i 59.

W posiedzeniu udział wzięli: Agnieszka Kida dyrektor Departamentu Budżetu Ministerstwa Spraw Wewnętrznych i Administracji wraz ze współpracownikami, Arkadiusz Kobus naczelnik wydziału w Departamencie Finansowania Sfery Gospodarczej Ministerstwa Finansów wraz ze współpracownikiem, Agnieszka Stanicka doradca ekonomiczny w Departamencie Budżetu i Finansów Najwyższej Izby Kontroli, Damian Grzelka przewodniczący Krajowej Rady Regionalnych Izb Obrachunkowych oraz Marek Wójcik pełnomocnik zarządu ds. legislacyjnych Związku Miast Polskich.

W posiedzeniu udział wzięli pracownicy Kancelarii Sejmu: Tadeusz Cieśluk, Mateusz Daszewski,  Sławomir Jakubczak i Tadeusz Oset – z sekretariatów Komisji w Biurze Komisji Sejmowych.

Przewodniczący poseł Marek Sawicki (PSL-TD):
Dzień dobry państwu.

Otwieram wspólne posiedzenie Komisji do Spraw Kontroli Państwowej oraz Komisji Samorządu Terytorialnego i Polityki Regionalnej. Stwierdzam kworum.

Witam serdecznie gości z zewnątrz: panią Agnieszkę Kidę, dyrektor Departamentu Budżetu w Ministerstwie Spraw Wewnętrznych i administracji; pana Damiana Grzelkę, przewodniczącego Krajowej Rady Regionalnych Izb Obrachunkowych; panią Agnieszkę Stanicką, Najwyższa Izba Kontroli i pozostałych zaproszonych gości.

Porządek dzienny przewiduje rozpatrzenie i zaopiniowanie dla Komisji Finansów Publicznych sprawozdania z wykonania budżetu państwa za okres od 1 stycznia do 31 grudnia 2024 r.  (druk nr 1295) wraz z analizą Najwyższej Izby Kontroli (druk nr 1364) w zakresie: 1) części budżetowej 80 – Regionalne izby obrachunkowe: a) dochody i wydatki, b) wynagrodzenia w państwowych jednostkach budżetowych; 2) części budżetowej 83 – Rezerwy celowe, w zakresie pozycji 44 i 59.  Czy są uwagi do porządku dziennego posiedzenia? Uwag nie ma. Uznaję, że porządek obrad został przyjęty.

Proszę przedstawiciela MSWiA o przedstawienie wykonania budżetu państwa w zakresie części budżetowej 80 – Regionalne izby obrachunkowe.

Dyrektor Departamentu Budżetu Ministerstwa Spraw Wewnętrznych i Administracji Agnieszka Kida:
Dziękuję bardzo.

Szanowni panowie przewodniczący, Wysokie Komisje, z upoważnienia ministra spraw wewnętrznych i administracji mam przyjemność przedstawić informację odnośnie wykonania budżetu w części 80 – Regionalne Izby obrachunkowe za 2024 r.

W nawiązaniu do przekazanego Wysokiej Izbie sprawozdania z wykonania budżetu w części 80 uprzejmie informuję, że dochody i wydatki budżetu państwa realizowane były przez 16 RIO. Uzyskane dochody wyniosły 2545 tys. zł, co stanowiło 140% kwoty zaplanowanej w ustawie budżetowej. Najważniejszymi źródłami dochodów były wpływy z tytułu prowadzonej odpłatnie przez RIO działalności szkoleniowej i informacyjnej na rzecz jednostek samorządu terytorialnego dla pracowników urzędów gmin, starostw powiatowych, urzędów marszałkowskich i innych jednostek organizacyjnych.

Plan wydatków, ustalony w ustawie budżetowej w kwocie 186 811 tys. zł, został zwiększony w trakcie realizacji budżetu o kwotę 1148 tys. zł i ostatecznie plan po zmianach wyniósł  187 959 tys. zł. Zwiększenia wydatków zostały dokonane decyzjami ministra finansów i pochodziły z następujących rezerw celowych budżetu państwa: rezerwa celowa poz. 44 – zwiększenie o kwotę 960 tys. zł z przeznaczeniem na uzupełnienie wydatków RIO na zakup oprogramowania i licencji, infrastruktury technicznej oraz wyposażenia informatycznego; oraz rezerwy celowej poz. 59 –  na kwotę 188 tys. zł na realizację jednego zadania pod nazwą „Zakup i montaż instalacji fotowoltaicznej na dachu budynku Regionalnej Izby Obrachunkowej w Szczecinie” przez RIO w Szczecinie. Wydatki zostały zrealizowane w łącznej wysokości 187 865 tys. zł i stanowiło to wykonanie 99,9% planu po zmianach.

Wydatki zostały przeznaczone głównie na następujące grupy wydatków: świadczenia na rzecz osób fizycznych – 242 tys. zł, to jest 99,6% planu, między innymi na: refundację kosztów zakupu okularów korekcyjnych dla pracowników, świadczenia rzeczowe na podstawie przepisów BHP, zwroty kosztów podróży służbowych członków komisji orzekających w sprawach o naruszenie dyscypliny finansów publicznych niebędących pracownikami izb. Kolejną najistotniejszą kwotowo grupą wydatków są wydatki bieżące – 186 359 tys. zł i wykonanie to stanowiło 100% planu. Z tego na wynagrodzenia wraz z pochodnymi wydatkowano 153 184 tys. zł oraz pozostałe wydatki bieżące stanowiły 33 175 tys. zł z przeznaczeniem między innymi na: wynagrodzenia bezosobowe, w tym wynagrodzenia członków regionalnych komisji orzekających w sprawach o naruszenia dyscypliny finansów publicznych, rzeczników dyscypliny finansów publicznych i ich zastępców, ryczałtowe wynagrodzenia z udział w posiedzeniach, ryczałtowe wynagrodzenia dla nieetatowych członków kolegium izb, umowy o dzieło oraz umowy zlecenia dla osób przeprowadzających szkolenia, na zakup materiałów i wyposażenia, remonty obiektów izb i oddziałów zamiejscowych, podróże służbowe, opłaty za administrowanie i czynsze za budynki oraz pozostałe wydatki; oraz 1263 tys. zł – została to kwota poniesiona na wydatki majątkowe. Stanowiło to 95,7% planu po zmianach. Środki wydatkowano na: wydatki inwestycyjne w § 605 na kwotę 169 tys. zł z przeznaczeniem na zakup i montaż instalacji fotowoltaicznej na dachu budynku administracyjnego RIO w Szczecinie – to były środki pozyskane z wcześniej wskazanej rezerwy celowej poz. 59, zakupy inwestycyjne w § 606 na kwotę 1094 tys. zł z przeznaczeniem na zakup głównie sprzętu informatycznego i oprogramowania oraz samochodów osobowych, w tym dla RIO w Katowicach i dla RIO w Kielcach po jednej sztuce. Wynagrodzenia i pochodne, zaplanowane w ustawie budżetowej na 2024 r. w łącznej wysokości 154 495 tys. zł zostały naliczone na 213 etatowych członków kolegiów oraz 1182 osoby nieobjęte mnożnikowymi systemami wynagrodzeń. Plan po zmianach wyniósł ogółem 153 209 tys. zł, a wydatki na wynagrodzenia i pochodne zostały zrealizowane w wysokości 153 184 tys. zł przy faktycznym zatrudnieniu 1144 pracowników. Wynagrodzenia wraz z pochodnymi w stosunku do 2023 r. uległy w 2024 r. zwiększeniu między innymi w związku z ujęciem dodatkowych środków na podwyżki wynagrodzeń pracowników – wzrost o 20%, tak jak w całej państwowej sferze budżetowej. Przeciętne miesięczne wynagrodzenie za 2024 r. łącznie dla pracowników RIO wyniosło średnio 9448 zł.

Panie przewodniczący, Wysokie Komisje, w imieniu ministra spraw wewnętrznych i administracji uprzejmie proszę o pozytywne zaopiniowanie sprawozdania z wykonania budżetu za okres od 1 stycznia do 31 grudnia ubiegłego roku w części 80 – Regionalne izby obrachunkowe.  Dziękuję za uwagę.

Przewodniczący poseł Marek Sawicki (PSL-TD):
Dziękuję bardzo.

Czy przedstawiciel NIK chce zabrać głos? Nie widzę.

Tak że proszę o zabranie głosu… Jest?

Doradca ekonomiczny w Departamencie Budżetu i Finansów Najwyższej Izby Kontroli Agnieszka Stanicka:
Dzień dobry. Agnieszka Smolińska z Departamentu Budżetu i Finansów NIK.

Ja jedynie tutaj, szanowne Komisje, szanowny panie przewodniczący, dodam, że część 80 w tegorocznej kontroli budżetowej nie była kontrolowana ze względu na wysokość realizowanych wydatków i oceny pozytywne wykonania budżetu państwa w latach wcześniejszych.  Tak że dziękuję bardzo.

Przewodniczący poseł Marek Sawicki (PSL-TD):
Dziękuję bardzo.

Proszę o zabranie głosu przewodniczącego Krajowej Rady RIO, pana Damiana Grzelkę.

Przewodniczący Krajowej Rady Regionalnych Izb Obrachunkowych Damian Grzelka:
Dzień dobry.

Szanowni panowie przewodniczący, szanowni państwo, pani dyrektor Departamentu Budżetu MSWiA przedstawiła już dosyć szczegółowo, ale w imieniu Krajowej Rady RIO chciałem się odnieść, że stopień realizacji dochodów w 140% wynika z tego, że niektóre dochody są trudne do zaplanowania na etapie planowania. Głównie tutaj nastąpił wzrost dochodów z opłat, które pochodzą z orzeczonych kosztów postępowania w sprawach o naruszenie dyscypliny finansów publicznych oraz z zainteresowania przez JST działalnością szkoleniową prowadzoną przez RIO, która jest dużo bardziej konkurencyjna w stosunku do podmiotów zewnętrznych, prowadzących usługi w tym zakresie.

Należy dodać, że należności były na bieżąco egzekwowane i nie wystąpiły przypadki, aby nie podejmować działań zmierzających do celu egzekwowania należności czy to publicznoprawnych, czy cywilnoprawnych.

Na uwagę zasługuje to, że nastąpił wzrost wydatków zaplanowanych i zrealizowanych w trakcie 2024 r. o środki, jak pani dyrektor przytoczyła, z rezerwy celowej poz. 59 – dotyczyło to RIO w Szczecinie – i dla wszystkich izb z rezerwy celowej poz. 44. Te środki były niezbędne na uzupełnienie wydatków bieżących, głównie związanych z koniecznością wydatków na zakupu oprogramowania, licencji służącej do wymiany danych pomiędzy RIO a głównie Ministerstwem Finansów w zakresie sprawozdawczości budżetowej i wieloletnich prognoz finansowych.

Wzrost wydatków na wynagrodzenia i pochodne o 22% w stosunku do roku ubiegłego wynosił, tak jak już zostało to przekazane, 20% – wzrost wydatków zaplanowanych w ustawie budżetowej i wzrost dodatkowego wynagrodzenia rocznego. Pozostałe wydatki bieżące – zwiększenie głównie o środki pochodzące z rezerw. Oczywiście wydatki bieżące były ponoszone na zapewnienie niezbędnej ciągłości działania RIO i konieczne wydatki bieżące, takie jak koszty energii, koszty utrzymania obiektów, wynajmu obiektów w przypadku tych izb, które nie mają obiektów oddanych w trwały zarząd. Znaczna część wydatków to wynagrodzenia bezosobowe, które się wiążą z wynagrodzeniem członków regionalnych komisji orzekających, rzeczników dyscypliny oraz pozaetatowych członków kolegiów, podróży służbowych, głównie związanych z realizacją działalności kontrolnej. Zobowiązania wymagalne absolutnie nie wystąpiły i wydatki majątkowe, jak zostało już tutaj też przedstawione, niezbędne wydatki na zakup sprzętu informatycznego, samochodów osobowych, ale tutaj dla działalności wydziałów kontroli RIO i pozostałego sprzętu niezbędnego do prawidłowego działania izb.

Przeciętne wynagrodzenie, zgodnie z Rb-70, w RIO za 2024 r. wyniosło 9448 zł. Jak co roku wracamy do kwestii, że jest to niewiele, bo to jest przeciętne w całości. Natomiast jeżeli chodzi o przeciętne wynagrodzenie pracowników wydziałów kontroli, to wyniosło 7295 zł, wydziałów analiz 6392 zł. Dziękuję za uwagę.

Przewodniczący poseł Marek Sawicki (PSL-TD):
Dziękuję bardzo. Otwieram dyskusję. Czy ktoś z pań posłanek, panów posłów chce zabrać głos?

Pan poseł Tomaszewski. Bardzo proszę.

Poseł Włodzimierz Tomaszewski (PiS):
Przede wszystkim chciałbym wyrazić taki pogląd, że RIO, zwłaszcza Krajowa Rada, która integruje te izby, to bardzo ważne instytucje, które powinny na przyszłość wyznaczać standardy, jeśli chodzi o efektywność w samorządach.

Mówię o standardach w tym znaczeniu, żeby radni, ale po części także i mieszkańcy, mogli mieć narzędzia do oceny, jak ich władze sprawują swoje zadania, a więc takie mierniki efektywności powinny bardzo być rozpowszechniane. Żeby tak było, to oczywiście RIO powinny być także finansowo wzmacniane, żeby właśnie ta funkcja była im przypisana na stałe. Nieustannie oczekuję na państwa raporty coroczne, które nie są tak powszechnie dostępne, chociaż są publikowane na stronach na stronie Krajowej Rady. Tego najnowszego jeszcze nie ma, więc oczekuję, że w końcu będzie.

Dlaczego państwu o tym mówię? Dlatego, że jeżeli się wczytać te raporty, na przykład RIO robią takie badania sektorowe. Chyba RIO w Opolu koordynuje takie badania dotyczące gospodarki odpadami. Bardzo ciekawe zjawisko, jaka skala niegospodarności w tej materii się odbywa. I dlatego mówię, że powinno się te narzędzia wykorzystywać powszechnie, żeby dzięki temu unikać na przykład tak drastycznie wzrastających cen opłat za śmieci, jakie się w ostatnich latach dokonywały, przykładowo w zasadzie w dyktacie wykonawców, ponieważ do przetargów na te usługi startuje zwykle jeden podmiot, jedno przedsiębiorstwo. Więc klasyczny mechanizm, można powiedzieć, wymuszania ceny, narzucania tej ceny. To jest przykład, dlatego uważam, że te RIO powinny móc realizować rolę tworzenia i udostępniania takich narzędzi standaryzacji ocen.

Na końcu podkreślę – zupełna odwrotność w stosunku do NIK, która niestety w ostatnich latach szalenie się upolityczniła. W przypadku RIO jest to fachowe działanie, które dotyczy konkretnych instytucji, ocen, a nie wymiarów politycznych. Dziękuję.

Przewodniczący poseł Marek Sawicki (PSL-TD):
Dziękuję bardzo. Kto z pań posłanek, panów posłów?

Pani poseł Kulpa. Bardzo proszę.

Poseł Wioletta Maria Kulpa (PiS):
Ja oczywiście zgadzam się w dużej mierze z przedmówcą. Rzeczywiście jest on rzetelnie przeprowadzony. Mając do czynienia w samorządzie również ze współpracą z RIO, mogę też to potwierdzić.

Aczkolwiek nawiązując do tej rzetelności, chciałam się zapytać – nie mam zastrzeżeń co do wykonania realizacji wydatków, aczkolwiek dochody są w trzech przypadkach bardzo niewspółmierne w stosunku do planowanych; a niewspółmierne, ponieważ przekraczają aż 300%. Mam na myśli Katowice, mam na myśli Lublin i tutaj już nie będę się tak bardzo dopytywać o ten Wrocław, ale te dwa przypadki. Czy możecie państwo wyjaśnić, co miało tak znaczący wpływ na powiększenie dochodu, że nie była w stanie ta jednostka tego zaplanować? Dziękuję.

Przewodniczący poseł Marek Sawicki (PSL-TD):
Dziękuję bardzo. Kto jeszcze z pań posłanek, panów posłów?

Pan poseł Witek z podziękowaniami. Bardzo proszę.

Poseł Przemysław Witek (KO):
Dziękuję, panie przewodniczący, za udzielenie głosu.

Szanowni państwo z RIO, ja mam pytanie pośrednio dotyczące informacji o wykonaniu budżetu. Mianowicie czy zwiększenie wynagrodzenia o średnio 20% w ubiegłym roku zatrzymało odpływ pracowników? Alarmowaliśmy o tym, czy alarmowała opinię publiczną chociażby Polska Agencja Prasowa w 2023 r. To bardzo ważne.

Oczywiście cieszymy się z tej podwyżki wynagrodzenia, która miała miejsce w ubiegłym roku, ale zdajemy sobie ciągle sprawę, że choć wykonują państwo bardzo rzetelną pracę kontrolerską w mniejszym zakresie niż NIK, bo jednak jest to węższy wycinek, to biorąc pod uwagę fakt, że dzięki zmianie polityki państwa do samorządów wrócą, albo też samorządy zasili dodatkowe kilkadziesiąt miliardów złotych w najbliższych 10 latach, to podnoszenie wynagrodzenia u was będzie zasadne i będziemy najpewniej musieli się z nowym rokiem z tym zmierzyć, a ciągle ta średnia jest o 4000 zł z dobrym hakiem niższa niż w NIK. Dziękuję.

Przewodniczący poseł Marek Sawicki (PSL-TD):
Dziękuję bardzo. Kto jeszcze? Nie widzę.

Kto odpowiada – pani dyrektor Kida, czy pan przewodniczący Grzelka, czy oboje?

Przewodniczący Krajowej Rady RIO Damian Grzelka:
Szanowni państwo, pozwolę sobie postarać się odpowiedzieć na zadane pytania, jeżeli będą niewystarczające…

Przechodząc do pierwszej wypowiedzi pana posła, jeżeli chodzi o raporty coroczne, raport został już w dniu dzisiejszym opublikowany na stronie RIO i zostanie Sejmowi przedłożony zgodnie z terminem do 30 czerwca, i zgłosiliśmy jako temat do pracy oczywiście państwa szanownej Komisji, i na pewno będziemy mogli go przedstawić.

Jeżeli chodzi o planowanie dochodów, to głównie występowały przypadki uzyskania dochodów, które nie były zaplanowane, wpływu ze sprzedaży zbędnych składników majątkowych. Proszę zwrócić uwagę, to są nieduże dochody w tych liczbach, bo to jest tylko 69 tys. zł w izbie katowickiej ogółem wykonane, a w izbie lubelskiej 74 tys. zł. Po prostu z racji, że wystąpiły te dochody i też duży wzrost nastąpił wpływów z tytułu zwrotu kosztów postępowania w sprawach o naruszenie dyscypliny finansów publicznych. On wynikał z tego, że ustawą budżetową została odmrożona kwota przeciętnego wynagrodzenia stanowiącego podstawę odpisu na zakładowy fundusz świadczeń socjalnych, a orzeczone koszty postępowania są z tym związane. To głównie przy tych niewielkich kwotach spowodowało tak procentowo wysoki wzrost.

Natomiast jeżeli chodzi o odejścia pracowników, niestety, ten wzrost 20%, który był w całej sferze budżetowej, nie pohamował tego trendu. W 2024 r. z RIO odeszło łącznie 90 pracowników. Była to liczba mniejsza niż w 2023 r., kiedy to było 151 osób, aczkolwiek przy zatrudnieniu ponad 1100 osób to nadal sięga prawie 10% i głównie to dotyczy inspektorów wydziałów kontroli. Dlatego tutaj apelujemy, żeby wrócić do tematu tych wynagrodzeń. Dziękuję bardzo.

Przewodniczący poseł Marek Sawicki (PSL-TD):
Dziękuję bardzo. Nie widzę więcej zgłoszeń. Zamykam dyskusję.

Zgłaszam wniosek o pozytywne zaopiniowanie wykonania budżetu państwa w części 80 – Regionalne izby obrachunkowe. Czy ktoś z członków Komisji jest przeciwny temu wnioskowi?  Nie. Stwierdzam, że Komisje pozytywnie zaopiniowały dla Komisji Finansów Publicznych wykonanie budżetu państwa w części 80 – Regionalne izby obrachunkowe.

Do przedstawienia opinii Komisji na posiedzeniu Komisji Finansów Publicznych proponuje upoważnić pana posła Tomasza Kostusia. Czy wyraża zgodę?

Poseł Tomasz Kostuś (KO):
Tak, wyrażam zgodę.

Przewodniczący poseł Marek Sawicki (PSL-TD):
Czy są inne propozycje? Nie ma, więc już mamy wybranego naszego reprezentanta.

Stwierdzam, że porządek dzienny posiedzenia Komisji połączonych został wyczerpany.  Zamykam posiedzenie Komisji. Dziękuję.