Komisja Kultury, Dziedzictwa Narodowego i Środków Przekazu, obradująca pod przewodnictwem posła Piotra Adamowicza (KO), przewodniczącego Komisji, zrealizowała następujący porządek dzienny:

– pierwsze czytanie poselskiego projektu uchwały w sprawie ustanowienia roku 2027 Rokiem Jerzego Żurawlewa (druk nr 2507),

– rozpatrzenie projektu planu pracy Komisji na okres od 1 lipca do 31 grudnia 2026 r.

W posiedzeniu udział wzięli pracownicy Kancelarii Sejmu: Joanna Góral, Julia Popławska –  z sekretariatu Komisji w Biurze Komisji Sejmowych; Anna Jakubik, Jakub Krowiranda – legislatorzy z Biura Legislacyjnego.

Przewodniczący poseł Piotr Adamowicz (KO):
Dzień dobry państwu.

Otwieram posiedzenie Komisji Kultury, Dziedzictwa Narodowego i Środków Przekazu.

Na podstawie listy obecności stwierdzam kworum.

Panie i panowie, porządek dzienny posiedzenia obejmuje: punkt nr 1 – pierwsze czytanie poselskiego projektu uchwały w sprawie ustanowienia roku 2027 Rokiem Jerzego Żurawlewa  (druk nr 2507), który uzasadnia pan poseł Tomasz Zimoch; punkt nr 2 – rozpatrzenie projektu planu pracy Komisji na okres od 1 lipca do 31 grudnia br., który przedstawia przewodniczący Komisji.

Przechodzimy zatem do rozpatrzenia punktu nr 1.

Informuję, że w dniu 6 maja br. marszałek Sejmu skierował projekt uchwały z druku nr 2507 do pierwszego czytania w Komisji Kultury, Dziedzictwa Narodowego i Środków Przekazu.

Przystępujemy zatem do pierwszego czytania. Witam i zarazem bardzo proszę pana posła Tomasza Zimocha o przedstawienie uzasadnienia projektu. Bardzo proszę, panie pośle.

Poseł Tomasz Zimoch (niez.) – spoza składu Komisji:
Bardzo dziękuję, panie przewodniczący.

Z wielką radością chcę przedstawić Wysokiej Komisji projekt mojej uchwały. Nie ukrywam, że chodził mi po głowie już od kilku lat. Bardzo się cieszę, że nie utknął wśród wielu projektów w tym roku. Mam nadzieję, że i Komisja dzisiaj, i także Wysoki Sejm pochylą się nad tą uchwałą i przyjmiemy ją.

Chciałem podziękować wszystkim posłom, którzy podpisali się pod tym projektem. Jak zawsze, kiedy składam projekt dotyczący patrona roku, staram się, by tych podpisów było jak najwięcej, jeśli chodzi o przedstawicieli poszczególnych klubów. Z przykrością chcę powiedzieć, że im dłużej zbieram podpisy, tym jest gorzej, bo, jak się okazuje, w niepolitycznej sprawie jest dyscyplina klubowa.

Poseł Urszula Augustyn (KO):
Panie pośle, do rzeczy.

Poseł Tomasz Zimoch (niez.) – spoza składu Komisji:
To powinno być ponad, a okazuje się, że choć niektórzy posłowie popierali, to odpowiadali, że nie mogą tego zrobić, bo dany klub ma taką, a nie inną politykę zbierania podpisów.  Ale pod tą uchwałą są podpisy niemal większości klubów parlamentarnych, dlatego wydaje mi się,  że będzie łatwiej przekonać wszystkich posłów, że warto takiego patrona roku ustanowić i przyjąć przez Wysoki Sejm.

Proszę państwa, jak wiadomo Chopin to jest marka znana na całym świecie. Międzynarodowy Konkurs Pianistyczny im. Fryderyka Chopina zdaniem niektórych mieści się w piątce najlepszych, największych, najbardziej znanych i popularnych marek polskich. Są tacy, którzy twierdzą, że to nawet pierwsza trójka, ale i nie brak opinii, że to jest marka numer jeden. W przyszłym roku będzie dokładnie 100 lat od pierwszego konkursu pianistycznego – konkursu, który cieszy się olbrzymim zainteresowaniem na całym świecie. Przy tej okazji chciałbym, by Sejm odkopał jego twórcę, pomysłodawcę, którego postać nam ucieka, nawet gdy co pięć lat słuchamy występów pianistów z całego świata i emocjonujemy się nimi. Mamy więc idealną okazję, żeby w 100-lecie pierwszego konkursu pianistycznego docenić, przypomnieć i przedstawić Jerzego Żurawlewa.

Dziękuję także Biuru Legislacyjnemu za dokonanie poprawek. Rozmawiałem z państwem przed chwilą – chciałbym jednak do nich wrócić. Będę starał się zabrać głos przy omawianiu konkretnych akapitów.

Raz jeszcze dziękuję bardzo i proszę tylko o to, by państwo pochylili się nie tyle nad tym projektem, ale nad tak ważnym, wybitnym Polakiem, pianistą, dyrygentem, a jednocześnie osobą, dzięki której co pięć lat – ale właściwie nie tylko wtedy, kiedy konkurs odbywa się w Warszawie, tylko każdego roku – Polska, Chopin, konkurs pianistyczny, Warszawa (można jeszcze dodawać wiele innych słów) jest na ustach całego świata.

Przewodniczący poseł Piotr Adamowicz (KO):
Bardzo dziękuję, panie pośle.

Otwieram dyskusję. Pani przewodnicząca Lichocka.

Poseł Joanna Lichocka (PiS):
Bardzo dziękuję panu posłowi Zimochowi za tę inicjatywę. To jest bardzo ważne, żeby przypomnieć i tradycję Międzynarodowego Konkursu Pianistycznego im. Fryderyka Chopina, i postać, która go wymyśliła oraz rozsławiła. Dzięki niemu, dzięki tej bardzo patriotycznej inicjatywie, mamy dumę z najważniejszy w Europie konkursu pianistycznego – na pewno najważniejszego, jeżeli chodzi o muzykę Chopina.

Przy tej okazji mam pytanie do pana posła. Jeżeli przyszły rok będzie ustanowiony Rokiem Jerzego Żurawlewa, to czy sądzi pan, że uda się w ciągu tego roku wywrzeć nacisk na obecnych rządzących, żeby wydawnictwa z Międzynarodowego Konkursu Pianistycznego im. Fryderyka Chopina nie były wydawane przez Deutsche Grammophon, tylko być może przez polską firmę wydawniczą specjalizującą się w muzyce klasycznej? Być może udałoby się skłonić Ministerstwo Kultury i Dziedzictwa Narodowego do podjęcia działań raz jeszcze, żeby odzyskać polskie nagrania tak skandalicznie sprzedane przez Platformę Obywatelską podczas poprzednich jej rządów. Myślę, że to jest ważna sprawa, żebyśmy mieli jednak naszych laureatów naszego konkursu wydawanych przez polskie wydawnictwa i żeby to one tym zarabiały, a nie Deutsche Grammophon.  Jak pan sądzi, panie pośle, udałoby się to zrobić w przyszłym roku?

Przewodniczący poseł Piotr Adamowicz (KO):
Panie pośle, dyskusja i na koniec pan odpowiada, ustosunkowuje się.

Bardzo proszę, kto jeszcze? Pani przewodnicząca Augustyn.

Poseł Urszula Augustyn (KO):
Dziękuję bardzo.

Bardzo się cieszę z tego projektu. Bardzo serdecznie dziękuję, że jest i że – mimo pańskich obiekcji na początku – zdołał pan jednak przekonać klub parlamentarny Polska 2050, który zgłosił go jako swój projekt. Widzę sens zgłaszania takich projektów. Uhonorowanie patronatem rocznym wielkich, bardzo dobrze znanych postaci naszej kultury to jest jedna rola takich patronatów, ale druga to jest zwracanie uwagi na coś, co może jest mniej popularne czy może mniej wiadome społeczeństwu. Ogłoszenie roku 100. rocznicy rozpoczęcia czy powstania Międzynarodowego Konkursu Pianistycznego im. Fryderyka Chopina, a także jego twórcy, to jest więc okazja do tego, żeby w całej Polsce mogło być organizowanych więcej związanych z tym wydarzeń artystycznych.

Bardzo się w związku z tym cieszę i liczę na to, że Komisja pozytywnie zaopiniuje ten projekt. Będziemy zresztą nad nim pracowali. Do fobii pani przewodniczącej Lichockiej jesteśmy już przyzwyczajeni, myślę więc, że będzie cały rok na to, żeby na pianistykę, na Chopina, na Żurawlewa można było spokojnie przeznaczyć czas i żeby były to wydarzenia, które będą się odbywały wszędzie, w całej Polsce. Bardzo ważna uchwała. Dziękuję.

Przewodniczący poseł Piotr Adamowicz (KO):
Dziękuję bardzo, pani przewodnicząca.

Pan poseł Mieszkowski, później pan poseł Gliński. Proszę uprzejmie.

Poseł Krzysztof Mieszkowski (KO):
Dziękuję bardzo.

Bardzo podoba mi się ta idea. Uważam, że warto propagować muzykę w każdej formie. Pomysł jest znakomity. Panie pośle, nie podoba mi się tylko kategoria marki, jak mówi się o sztuce, o Chopinie. Wolałbym, żeby tej przestrzeni artystycznej czy aksjologicznej nie utożsamiać z kulturą towarową, która jest narzucającą się i ten uprzedmiotowiony świat, z którym mamy dzisiaj do czynienia, wyciąga również rękę po kulturę, po jej wielkie nazwiska po wielkie dzieła kultury światowej, europejskiej – także polskiej. Mam uwagę – bardzo proszę, żebyśmy w miarę możliwości wyeliminowali z naszego języka kategorię towaru. Osobiście mnie to drażni.

Natomiast bardzo ciekawa jest refleksja pani poseł Lichockiej. Wiadomo, że Deutsche Grammophon jest wybitną wytwórnią niemiecką, w której zaszczyt jest wydawać płyty. Nasi najwięksi artyści – Krystian Zimerman; ci, którzy wygrali Międzynarodowy Konkurs Pianistyczny  im. Fryderyka Chopina: Blechacz i wielu innych – wydają tam swoje płyty i łakną jak kania dżdżu tego, by wytwórnia zgodziła się i podpisała z nimi kontrakt na to, by te płyty tam się ukazały. Proszę więc nie odbierać takiej możliwości polskim artystom i artystkom, którzy wydają swoje płyty w tej wielkiej, wspaniałej wytwórni, która pomaga propagować polską kulturę. Dziękuję bardzo.

Poseł Joanna Lichocka (PiS):
Pan pocałuje w rękę.

Przewodniczący poseł Piotr Adamowicz (KO):
Dziękuję bardzo.

Pan poseł Gliński.

Poseł Piotr Gliński (PiS):
Dziękuję, panie przewodniczący.

Chciałbym schłodzić państwa nastroje. Właśnie ukazał się sondaż – i to na Onecie: 43% społeczeństwa polskiego źle ocenia reakcję rządu na aferę Szpitala Południowego. Tylko 25% uważa to dobrze, tylko 10% nie zna tej afery…

Przewodniczący poseł Piotr Adamowicz (KO):
Panie pośle, czy to ma jakikolwiek związek z posiedzeniem?

Poseł Joanna Lichocka (PiS):
(niezrozumiałe, poza mikrofonem)

Przewodniczący poseł Piotr Adamowicz (KO):
Słuchajcie, nie przesadzajcie.

Poseł Piotr Gliński (PiS):
To tyle, jeżeli chodzi o schłodzenie atmosfery.

Poseł Joanna Lichocka (PiS):
To jest wstęp.

Poseł Łukasz Ściebiorowski (KO):
Jak my zrobimy wam wstęp…

Poseł Piotr Gliński (PiS):
Wy robicie wstęp od 2,5 roku. Przed chwilą go wam podsumowałem. Taki jest wasz wstęp.

Odnośnie do kilku wątków… Nie chciałem zabierać głosu, bo uchwała jest oczywista, chociaż nasuwa się pytanie podstawowe: dlaczego nie jest to rok Międzynarodowych Konkursów Pianistycznych im. Fryderyka Chopina w 100-lecie pierwszego? Nie mam nic do Jerzego Żurawlewa,  który jest uznawany – i słusznie – za tego, który to wymyślił i twórcę. Tylko obawiam się, że opinia publiczna może nie do końca skojarzyć, że chodzi o konkursy chopinowskie. Być może ustanowienie tego roku jako roku Międzynarodowych Konkursów Pianistycznych im. Fryderyka Chopina w 100-lecie pierwszego organizowanego przez Jerzego Żurawlewa to będzie za długo, ale wiecie, o co mi chodzi. Zresztą mówię pozapolitycznie, że ludzie mogą nie zrozumieć, chociaż wiadomo, że to Żurawlew wymyślił i to jest zawsze podkreślane – jest szanowany i słusznie. To jest uwaga podstawowa, merytoryczna.

Druga odnosi się do wypowiedzi pani przewodniczącej. Pani mówiła o fobiach. Nie, pani przewodnicząca, to nie są fobie. To jest rozsądna troska o dobro publiczne, ponieważ niezależnie od tego, czy nazwiemy to najlepszą marką…Towarem, nikt tego chyba nie nazywa. Nawet, jak mi się wydaje, pan poseł nie nazwał tego towarem, ale właśnie marką. Tak się mówi, niestety w kulturze popularnej używa się takiego języka. A Chopin na pewno jest najbardziej znaną na świecie postacią, która powinna sławić polską kulturę, choć nie zawsze tak to jest rozumiane i niestety nie zawsze wykorzystywane przez polskie państwo – zwłaszcza, kiedy wy rządzicie.

Jak byśmy mogli nie rozmawiać w trakcie posiedzenia Komisji…

To jest nie tylko kwestia skandalu z Polskimi Nagraniami – bo musicie państwo wiedzieć, że Polskie Nagrania były właścicielem historycznych nagrań z Międzynarodowych Konkursów Pianistycznych im. Fryderyka Chopina. Między innymi dlatego, że tam było całe dziedzictwo polskiej muzyki rozrywkowej i jazzu także, ale też nagrań z konkursów chopinowskich, skandalem jest, że państwa rząd sprzedał to za czapkę gruszek.

Przewodniczący poseł Piotr Adamowicz (KO):
Ale to już słyszeliśmy.

Poseł Piotr Gliński (PiS):
Tak, politycznie za to odpowiadacie. Odpowiadacie za to, że nie dbaliście o dobro publiczne.

Niestety jest także drugi przykład. Od wielu lat – i to nawet za waszych czasów –  rozpoczęły się działania, mianowicie przygotowywana była wielka inwestycja, która ma wzmacniać propagowanie Chopina i budować jeszcze jedną instytucję, która by to realizowała –  Europejskie Centrum Muzyki w Żelazowej Woli. Doprowadziliśmy do konkursu międzynarodowego, który został rozstrzygnięty i przygotowywana była inwestycja na działce po drugiej stronie rzeki, nieingerująca w dworek w Żelazowej Woli, natomiast umożliwiająca tam działalność na profesjonalnym, światowym poziomie. Bo to nie tylko sala koncertowa, to nie tylko zaplecze warsztatowe i wszelkie inne potrzebne do tego, żeby tam na stałe organizować imprezy całoroczne dotyczące Chopina o międzynarodowym czy europejskim – jak sama wskazuje – charakterze.

Niestety nie realizujecie tej inwestycji, bo nic nie potraficie w kulturze zrobić. To jest skandal, bo to byłoby możliwe wykorzystywanie. Zamiast uchwał – które są bardzo piękne, tylko że, jak wiadomo, jest ich wiele i niewiele zmienią w rzeczywistości – trzeba było zrealizować, dokończyć tą inwestycję, którą robiliśmy. Wstyd, że tego nie zrobiliście, bo opowiadacie o Chopinie, natomiast nie realizujecie. To chyba z pana partii, z pana środowiska, panie pośle, jest obecna minister kultury i dziedzictwa narodowego, która tego nie realizuje.

Przewodniczący poseł Piotr Adamowicz (KO):
Dziękuję uprzejmie.

Czy ktoś jeszcze? Jeżeli nie, to pan poseł Zimoch. Bardzo proszę, przedstawiciel wnioskodawców.

Poseł Tomasz Zimoch (niez.) – spoza składu Komisji:
Bardzo dziękuję.

Będę odpowiadał na pytania, patrząc na posłów – nie robiłem notatek.

Pani poseł, bardzo dziękuję za uznanie i za to, że podoba się pani ta idea, ta uchwała. Co do drugiej części pani wypowiedzi, to myślałem, że przy tym projekcie pominięte zostaną takie tematy. Wywodzę się ze świata sportu, to mógłbym pani odpowiedzieć. Mielibyśmy zabronić Robertowi Lewandowskiemu, by grał w Bayernie Monachium? Mielibyśmy polskich kierowców zachęcać, by omijali autostrady w Niemczech? Mielibyśmy polskich producentów nie tyle zachęcać, ale z tego, co rozumiem wręcz zmuszać do tego, by nie eksportowali niczego do Niemiec? Odejdźmy od tego. Poseł Mieszkowski wyjaśnił. Przecież tu chodzi o to, żeby powstało wielkie dzieło według najnowszych technologii. Nie chcę w to wnikać, co nie znaczy, że nie mamy myśleć o polskich firmach. Ale odejdźmy od tego, zwłaszcza kiedy mamy omawiać projekt dotyczący czegoś bardzo znaczącego dla Polski, jej kultury, nas wszystkich.

Pan poseł Krzysztof – nigdy nie powiedziałem, że to jest towar. Przygotowując się –  jak państwu powiedziałem, myślałem o tym od kilku lat, a przez kilka miesięcy szukałem różnych źródeł – znalazłem między innymi materiały, które... Mam nadzieję, że marka nie będzie już raziła pana posła, ale Międzynarodowy Konkurs Pianistyczny im. Fryderyka Chopina jest wymieniany jako… Przyjmijmy, że jako wydarzenie. Gdybyście dzisiaj państwo mieli kartki papieru, otrzymali ołówek i mieli napisać pięć największych polskich wydarzeń – nawet nie tyle kulturalnych czy artystycznych – to jestem przekonany, że konkurs chopinowski u każdego z nas by się na tej liście znalazł. Wiem więc, o co chodzi, ale nie miało to tutaj znaczenia, o jakim myślał pan poseł.

Do pana posła Glińskiego. Panie pośle, zaczynając od końca – nigdy nie należałem do żadnej partii. Nie należę. Nie jestem związany z tym środowiskiem, które pan wspomina. Być może pan wie –  jestem posłem niezrzeszonym, więc proszę mnie nie atakować za coś takiego.

Poseł Piotr Gliński (PiS):
To przepraszam.

Poseł Tomasz Zimoch (niez.) – spoza składu Komisji:
Ja panu nie przeszkadzałem.

Poseł Piotr Gliński (PiS):
Formalnie pan nie należał, ale jest w tej samej koalicji rządzącej.

Poseł Tomasz Zimoch (niez.) – spoza składu Komisji:
Nie przeszkadzałem panu, wysłuchałem. Starajmy się więc też i pod tym względem zachować tutaj porządek. Myślałem, że pana wypowiedź dotycząca mundialu, którą zamieścił pan w mediach społecznościowych, jest już na tyle niemądra, że nie będzie pan także na posiedzeniu Komisji wypowiadał się na ten temat przy projekcie dotyczącym Międzynarodowego Konkurs Pianistycznego im. Fryderyka Chopina i jego pomysłodawcy. Niech pan zaprzestanie mówienia „my”, „wy”.  Zwłaszcza jeśli coś ma nas połączyć przy tej uchwale.

Kończę, ale mam do pana pytanie. Proszę mi powiedzieć, co pan jako poseł i jako minister zrobił w ostatnich 7 latach, jeśli chodzi o wybranych przez Sejm patronów roku? Którym patronem pan się zajął? Coś pan zorganizował?

Przewodniczący poseł Piotr Adamowicz (KO):
Nie, nie, nie.

Poseł Tomasz Zimoch (niez.) – spoza składu Komisji:
A ja organizuję od sześciu lat konkursy związane z patronami roku wybranymi przez Sejm. Dzisiaj zapomniałem, chciałem państwu przynieść – każdego roku wydaję książeczkę. Za każdym razem konkurs ma swój finał w Sejmie. Od sześciu lat najlepsze prace uczniów szkół ponadpodstawowych prezentuje w Sejmie Danuta Stenka. W taki sposób staram się monitorować wybranego przeze mnie, jednego z patronów roku. Miałem nadzieję, że od pana, byłego ministra kultury i dziedzictwa narodowego, usłyszę tutaj: Mam sto pomysłów, postawmy sto fortepianów w Warszawie, w Krakowie.

Przewodniczący poseł Piotr Adamowicz (KO):
Panie Tomku, panie pośle…

Poseł Urszula Augustyn (KO):
Do sedna.

Przewodniczący poseł Piotr Adamowicz (KO):
Będę musiał teraz udzielić głosu panu Glińskiemu. Słuchajcie…

Poseł Piotr Gliński (PiS):
I to największy problem.

Przewodniczący poseł Piotr Adamowicz (KO):
Nie no…

Poseł Tomasz Zimoch (niez.) – spoza składu Komisji:
Panie przewodniczący, ostatnie zdanie. Myślałem, że pan będzie tutaj tryskał pomysłami i energią, a nie malkontenctwem i ciągłym wypominaniem. Niech pan tego zaprzestanie. Wyjdzie to na dobre panu i nam wszystkim.

Przewodniczący poseł Piotr Adamowicz (KO):
Panie pośle, pan nie jest członkiem tejże Komisji – pan poseł Gliński tryska energią na każdym posiedzeniu.

Poseł Urszula Augustyn (KO):
Aż za bardzo.

Przewodniczący poseł Piotr Adamowicz (KO):
To pani powiedziała, nie ja.

Panie pośle, oczywiście dam panu głos w ramach repliki. Ale proszę państwa, błagam, skończmy z osobistymi wycieczkami. Wróćmy do meritum. Tym bardziej, że – zwracam się do PiS – macie na sali plenarnej bodajże pytanie. W związku z tym procedujmy, na litość boską.

Poseł Tomasz Zimoch (niez.) – spoza składu Komisji:
Tylko odpowiadałem na pytanie.

Przewodniczący poseł Piotr Adamowicz (KO):
OK. Udzielam też głosu panu profesorowi Glińskiemu. Bardzo proszę, ale syntetycznie, jeśli można. Procedujmy.

Poseł Piotr Gliński (PiS):
Dziękuję.

Ponieważ pan przewodniczący już mnie obronił, że tryskam, więc nie będę do tego się odnosił poza jednym. Być może złoży pan kiedyś – chociaż nie wiem, czy dożyjemy tych czasów –  za już mniej niż 100 lat uchwałę dotyczącą ustanowienia Międzynarodowego Konkursu  Chopinowskiego na Instrumentach Historycznych. Tak, bo to za moich czasów w ministerstwie stworzyliśmy drugi konkurs chopinowski, żeby promować Chopina w jeszcze większym stopniu. Odbywa się na przemian z tym znanym, powołanym przez Żurawlewa i też ma olbrzymi oddźwięk światowy, zwłaszcza wśród specjalistów. To pewnie jedna z kilkudziesięciu tysięcy inicjatyw, które zrealizowaliśmy, zrealizowałem, czy też brałem za to odpowiedzialność, chociaż konkurs na starych instrumentach wymyślił, był za to odpowiedzialny ktoś inny. Jemu też trzeba będzie oddać pamięć.

Chciałem… Aha, bo pan jeszcze zaczepił mnie w związku z moim wpisem dotyczącym skandalu na mundialu. Trzeba więc rozróżniać zjawisko, które jest widoczne w sporcie nie od dzisiaj, a mianowicie szowinizm narodowy, popierany często silnymi instytucjami i pieniędzmi.

Przewodniczący poseł Piotr Adamowicz (KO):
Panie pośle, panie pośle.

Poseł Piotr Gliński (PiS):
On niszczy sport i tego dotyczył mój wpis.

Przewodniczący poseł Piotr Adamowicz (KO):
O godz. 10.40 macie zajęcia na sali plenarnej. Procedujmy.

Poseł Piotr Gliński (PiS):
Każdy rozsądny człowiek powinien to widzieć. Ludzie zaślepieni…

Przewodniczący poseł Piotr Adamowicz (KO):
Nie, nie.

Poseł Piotr Gliński (PiS):
… a także związani interesami niestety tego nie dostrzegają. To niszczy sport, a ja w dużej mierze też z niego pochodzę i dla mnie to jest ważne, żeby był uczciwy, a nie szowinistyczny.

Poseł Tomasz Zimoch (niez.) – spoza składu Komisji:
Niech pan przeczyta jeszcze raz swój wpis i pomyśli.

Przewodniczący poseł Piotr Adamowicz (KO):
Nie, panie pośle Zimoch. Błagam pana.

Poseł Piotr Gliński (PiS):
Panie przewodniczący, bardzo chętnie przeczytałbym ten wpis i podyskutował z państwem.

Poseł Urszula Augustyn (KO):
Dość. To nie jest na to miejsce.

Przewodniczący poseł Piotr Adamowicz (KO):
Dobra. Proszę państwa, panie pośle…

Poseł Urszula Augustyn (KO):
Jedziemy.

Przewodniczący poseł Piotr Adamowicz (KO):
Pan ma temperament, pan Gliński ma temperament i możemy tak sobie „temperamentować” do południa.

Panie i panowie, zamykam dyskusję i stwierdzam zakończenie pierwszego czytania projektu uchwały z druku nr 2507.

Przystępujemy do rozpatrzenia projektu.

Proszę państwa, mają państwo przed sobą dwie wersje dotyczące tego samego projektu. Pracujemy na wersji wyczernionej albo wyboldowanej. Tam są uwagi, poprawki. Z częścią z nich poseł Zimoch się zgodził.

Przystępujemy do rozpatrzenia tytułu uchwały.

Czy są uwagi? Pani poseł Augustyn.

Poseł Urszula Augustyn (KO):
Ale pierwszy pan poseł wnioskodawca. Może ma poprawkę?

Przewodniczący poseł Piotr Adamowicz (KO):
Dobrze, pan wnioskodawca.

Poseł Tomasz Zimoch (niez.) – spoza składu Komisji:
Bardzo dziękuję.

Odpowiadając jednak panu posłowi Glińskiemu – nie przedstawił pan żadnego…

Przewodniczący poseł Piotr Adamowicz (KO):
Nie.

Poseł Urszula Augustyn (KO):
Panie pośle…

Przewodniczący poseł Piotr Adamowicz (KO):
Odbieram panu głos. Przepraszam, Tomku.

Poseł Tomasz Zimoch (niez.) – spoza składu Komisji:
Ale to jest związane z tytułem.

Poseł Urszula Augustyn (KO):
To proszę o tytule.

Przewodniczący poseł Piotr Adamowicz (KO):
Ale błagam – bez ekwilibrystyki intelektualnej.

Poseł Tomasz Zimoch (niez.) – spoza składu Komisji:
Nie mówił pan o żadnym patronie roku. Zgadzam się z posłem Glińskim, który powiedział, że można by wybić w tytule Międzynarodowy Konkurs Pianistyczny im. Fryderyka Chopina. Dokładnie o tym myślałem. Co przyjąć – czy konkurs chopinowski? Trochę by to, nawet jeżeli chodzi o nazwę… Proszę państwa, jestem otwarty. Możemy dodać – nawet w tytule – zdanie, który kończy ten projekt. Absolutnie się zgadzam, ale właśnie wybicie Żurawlewa jest odpowiedzią na uwagi pana posła Glińskiego, żeby przypominać w 100-lecie pierwszego konkursu chopinowskiego i jego pomysłodawcę.

Przewodniczący poseł Piotr Adamowicz (KO):
Panie pośle, ponieważ pan długo nie był w tej Komisji, to teraz zasada jest taka – wszystkie poprawki na piśmie wraz z uzasadnieniem. Ale pani przewodnicząca Augustyn ma pomysł. Bardzo proszę, pani przewodnicząca.

Poseł Urszula Augustyn (KO):
Pan poseł Zimoch już go powiedział. Proszę państwa, gdybyśmy ten tytuł rozszerzyli: w sprawie ustanowienia roku 2027 Rokiem Jerzego Żurawlewa w 100-lecie pierwszego konkursu  chopinowskiego. 100-lecie pierwszego.

Poseł Joanna Lichocka (PiS):
Pani poseł, a może jeszcze lepiej: i konkursu chopinowskiego.

Poseł Urszula Augustyn (KO):
100-lecie pierwszego i?

Poseł Piotr Gliński (PiS):
Widzi pan, jak trysnąłem.

Poseł Urszula Augustyn (KO):
100-lecie pierwszego konkursu chopinowskiego.

Poseł Joanna Lichocka (PiS):
Nie, ustanowienia rokiem Żurawlewa i konkursu chopinowskiego.

Poseł Urszula Augustyn (KO):
Niech oceni poseł wnioskodawca. Bardzo proszę. Proszę ocenić.

Przewodniczący poseł Piotr Adamowicz (KO):
Poseł wnioskodawca. Pana opinia.

Poseł Tomasz Zimoch (niez.) – spoza składu Komisji:
Uważam, że pomysł i propozycja pani przewodniczącej Augustyn jest lepsza, pani poseł.

Przewodniczący poseł Piotr Adamowicz (KO):
Dobrze. Czy jest…

Poseł Urszula Augustyn (KO):
Biuro Legislacyjne.

Przewodniczący poseł Piotr Adamowicz (KO):
Biuro Legislacyjne.

Legislator Jakub Krowiranda:
Mamy poprawkę?

Przewodniczący poseł Piotr Adamowicz (KO):
Za chwilę będzie na piśmie.

Poseł Urszula Augustyn (KO):
Już daję poprawkę.

Przewodniczący poseł Piotr Adamowicz (KO):
Drogie panie, proszę państwa, stwierdzam, że Komisja rozpatrzyła i przyjęła tytuł uchwały wraz z poprawką zaprezentowaną przez panią przewodniczącą Augustyn.

Przechodzimy do akapitu nr 1. Czy są uwagi do akapitu nr 1? Nie ma. Stwierdzam, że Komisja przyjęła i rozpatrzyła akapit nr 1.

Przechodzimy do akapitu nr 2. Czy są uwagi do akapitu nr 2? Nie ma uwag do akapitu nr 2. Stwierdzam, że Komisja rozpatrzyła i przyjęła akapit nr 2.

Przechodzimy do akapitu nr 3. Czy są uwagi do akapitu nr 3? Poseł Mieszkowski, proszę.

Poseł Krzysztof Mieszkowski (KO):
Chciałbym powiedzieć tylko jedno zdanie, a mianowicie – odwołując się do tego akapitu, do którego nie mam żadnych wątpliwości i powinien pozostać w tej formie – chciałem powiedzieć, że to gospodarka jest częścią kultury, a nie odwrotnie. Dziękuję bardzo.

Przewodniczący poseł Piotr Adamowicz (KO):
Ale nie ma uwag formalnych. Stwierdzam, że Komisja rozpatrzyła i przyjęła akapit nr 3.

Przechodzimy do akapitu nr 4, który jest przeniesiony ze strony pierwszej na odwrotną.

Poseł sprawozdawca.

Poseł Tomasz Zimoch (niez.) – spoza składu Komisji:
Panie przewodniczący, rozumiem, że chodzi o akapit rozpoczynający się: „Jerzy Żurawlew (…)”?

Przewodniczący poseł Piotr Adamowicz (KO):
Tak. On jest przeniesiony na stronę odwrotną. To jest akapit nr 4.

Poseł Tomasz Zimoch (niez.) – spoza składu Komisji:
Tak, już wstępnie uzgadniałem z szanownymi legislatorami, żeby jednak wrócić do zapisu z wcześniejszego projektu z uwagi na to, że „jego idea nie spotkała się początkowo z wielkim zainteresowaniem” łączyłoby się ze słowem „spotkałem”, przez co dwa razy występowałoby spotkanie. Albo więc: jego idea nie wywołała początkowo wielkiego zainteresowania, albo tak jak jest w projekcie pierwotnym.

Przewodniczący poseł Piotr Adamowicz (KO):
Ale to pan daje rekomendację. Jest pan przedstawicielem wnioskodawców.

Poseł Tomasz Zimoch (niez.) – spoza składu Komisji:
Tak, daję taką rekomendację. Nie powtarzać słowa „spotkało”.

Przewodniczący poseł Piotr Adamowicz (KO):
Biuro Legislacyjne.

Legislator Anna Jakubik:
Czyli co? Szanowni państwo, możemy wrócić do druku: „(…) a jego idea nie znalazła początkowo wielkiego zainteresowania”.

Przewodniczący poseł Piotr Adamowicz (KO):
Czy wystarczy delegacja dla państwa?

Legislator Anna Jakubik:
Tak, dziękuję.

Przewodniczący poseł Piotr Adamowicz (KO):
Komisja upoważnia Biuro Legislacyjne do naniesienia takiej poprawki. Tym samym stwierdzam, że Komisja przyjęła i rozpatrzyła akapit nr 4 wraz z powrotem do pierwotnej wersji.

Przechodzimy do akapitu nr 5, który znajduje się na odwrotnej stronie druku. Zaczyna się od słów: „Realizacja konkursu”.

Poseł sprawozdawca.

Poseł Tomasz Zimoch (niez.) – spoza składu Komisji:
Tak, proszę państwa. Mała poprawka. Zdanie: „Wsparcia finansowego udzielił również przyjaciel Jerzego Żurawlewa Henryk Rewkiewicz (…)”. Tutaj byłaby kropka. Ominiemy: „(…) – zapalony meloman i dyrektor państwowego monopolu zapałczanego przekazał na organizację konkursu znaczącą wówczas kwotę 15 tys. zł” – kolejne zdanie, które nie jest…

Poseł Joanna Lichocka (PiS):
Ważne.

Poseł Tomasz Zimoch (niez.) – spoza składu Komisji:
Tak, ważne. Chciałem powiedzieć: którego forma i tak powtarzała się wcześniej.

Przewodniczący poseł Piotr Adamowicz (KO):
Dziękuję. Rozumiem, że delegacja dla państwa wystarczy?

Legislator Anna Jakubik:
Tak, dziękujemy.

Przewodniczący poseł Piotr Adamowicz (KO):
Średnie wynagrodzenie kolejarza w II RP to 100 zł, więc to była olbrzymia kwota.

Stwierdzam, że Komisja rozpatrzyła i przyjęła akapit nr 5 wraz z korektą.

Przechodzimy do akapitu nr 6. Bardzo proszę, poseł sprawozdawca.

Poseł Tomasz Zimoch (niez.) – spoza składu Komisji:
O jednej uwadze już rozmawiałem z legislatorami. Proszę państwa, zastanawiam się, czy należałoby powtórzyć zdanie, które jest w akapicie nr 1, że: „Międzynarodowy Konkurs Pianistyczny im. Fryderyka Chopina odbył się po raz pierwszy w styczniu 1927 r. (…)”.

Przewodniczący poseł Piotr Adamowicz (KO):
Ale to jest na początku. Pierwsze zdanie.

Legislator Anna Jakubik:
Tak, powtarzajmy.

Poseł Tomasz Zimoch (niez.) – spoza składu Komisji:
Czyli niech zostanie.

Przewodniczący poseł Piotr Adamowicz (KO):
No jest.

Poseł Tomasz Zimoch (niez.) – spoza składu Komisji:
Chodzi mi głównie o słowo „edycja”. „Dotychczas odbyło się 19 edycji konkursu” – uczono mnie w zawodzie dziennikarskim, że reedycja to jest głównie wydanie książkowe. Nawet na egzaminach, na kartach mikrofonowych za to oblewano.

Przewodniczący poseł Piotr Adamowicz (KO):
Ale teraz już nie oblewają.

Poseł Urszula Augustyn (KO):
Język jest żywy.

Poseł Tomasz Zimoch (niez.) – spoza składu Komisji:
Ale tylko dokończę – podobna forma „edycja” jest dopuszczalna, jeśli mówimy o festiwalach. Mając szacunek do tych, którzy mnie uczyli, upierałbym się jednak, żeby ją wyeliminować.

Legislator Jakub Krowiranda:
Dobrze.

Legislator Anna Jakubik:
Czyli wrócić do druku, do przedłożenia.

Poseł Tomasz Zimoch (niez.) – spoza składu Komisji:
Dokładnie tak.

Legislator Anna Jakubik:
„Dotychczas odbyło się 19 konkursów”.

Przewodniczący poseł Piotr Adamowicz (KO):
Tak jak poprzednio uprzejmie delegujemy państwa do naniesienia tejże korekty. Tym samym stwierdzam, że Komisja rozpatrzyła i przyjęła akapit nr 6 wraz z drobną korektą.

Przechodzimy do akapitu nr 7, który jest akapitem ostatnim.

Legislator Anna Jakubik:
Tu mamy „setną rocznicę”. No właśnie.

Przewodniczący poseł Piotr Adamowicz (KO):
Bardzo proszę, Biuro Legislacyjne.

Legislator Anna Jakubik:
Szanowni państwo, przepraszam bardzo, otrzymaliśmy poprawkę pani poseł. Jest: „w 100-lecie pierwszego konkursu”, natomiast w ostatnim akapicie uchwały mamy „w setną rocznicę Międzynarodowego Konkursu Pianistycznego im. Fryderyka Chopina”.

Poseł Urszula Augustyn (KO):
To jest to samo.

Legislator Anna Jakubik:
To może ujednolićmy, ewentualnie dostosujmy wtedy ostatni akapit do tytułu?

Poseł Urszula Augustyn (KO):
Moim zdaniem to nie ma znaczenia, bo jedno i drugie to to samo.

Przewodniczący poseł Piotr Adamowicz (KO):
Jest tożsame. Dobra.

Legislator Anna Jakubik:
To jak już państwo uważają.

Przewodniczący poseł Piotr Adamowicz (KO):
Wiodący głos ma poseł wnioskodawca.

Poseł Tomasz Zimoch (niez.) – spoza składu Komisji:
Uważam, że to jest to samo; że pozostańmy przy tym pomyśle i uwadze pani przewodniczącej Augustyn.

Legislator Anna Jakubik:
Dobrze.

Przewodniczący poseł Piotr Adamowicz (KO):
Czy ktoś jeszcze? Nie, wobec tego stwierdzam, że Komisja rozpatrzyła i przyjęła akapit nr 7, ostatni.

Panie i panowie, czy jest zgoda na przyjęcie przez aklamację projektu uchwały dotyczącej Jerzego Żurawlewa w 100-lecie pierwszego konkursu chopinowskiego wraz z korektami i poprawkami? Nie widzę sprzeciwu. Komisja przyjęła poprzez aklamację.

Proszę państwa, mamy jeszcze obowiązek proceduralny, a mianowicie kwestię posła sprawozdawcy. Zgłaszam jako poseł sprawozdawcę panią poseł Schädler. Czy pani poseł?

Poseł Ewa Schädler (Polska2050):
Wyrażam zgodę. Dziękuję.

Przewodniczący poseł Piotr Adamowicz (KO):
Chciałbym państwu przypomnieć, że klub Polska 2050 en bloc poparł projekt przygotowany przez pana posła Zimocha.

Bardzo proszę, jeszcze jednak Biuro Legislacyjne.

Legislator Jakub Krowiranda:
Przepraszamy bardzo, bo zastanawiamy się jeszcze nad treścią tej poprawki w kontekście akapitu ostatniego, nr 7. Proszę zwrócić uwagę jak brzmi ten akapit: „Sejm Rzeczypospolitej Polskiej w setną rocznicę Międzynarodowego Konkursu Pianistycznego im. Fryderyka Chopina ustanawia rok 2027 Rokiem Jerzego Żurawlewa”. Teraz musimy dodać tytuł: w 100-lecie pierwszego konkursu chopinowskiego. Mamy tu powtórzenie: w 100-lecie, setną.

Legislator Anna Jakubik:
I jeszcze inicjator tego konkursu, więc tu trzeba dokonać korekty.

Przewodniczący poseł Piotr Adamowicz (KO):
Dobrze, to wracamy do ostatniego akapitu. Pan poseł wnioskodawca.

Poseł Tomasz Zimoch (niez.) – spoza składu Komisji:
Proszę państwa, wydaje mi się, że nie potrzeba. Jest, że Sejm RP w setną rocznicę…

Poseł Urszula Augustyn (KO):
Nie.

Poseł Tomasz Zimoch (niez.) – spoza składu Komisji:
A, tytuł.

Poseł Urszula Augustyn (KO):
Cały tytuł uchwały wchodzi do końca.

Poseł Tomasz Zimoch (niez.) – spoza składu Komisji:
Trzeba w takim razie wyeliminować: „w setną rocznicę Międzynarodowego Konkursu Pianistycznego im. Fryderyka Chopina”.

Przewodniczący poseł Piotr Adamowicz (KO):
Panie pośle, jeżeli….

Poseł Urszula Augustyn (KO):
Czy mogę zgłosić poprawkę?

Przewodniczący poseł Piotr Adamowicz (KO):
Czy musi być poprawka?

Poseł Tomasz Zimoch (niez.) – spoza składu Komisji:
Oczywiście. Jestem otwarty, pani przewodnicząca.

Poseł Urszula Augustyn (KO):
Gdybyśmy skrócili ten akapit w taki sposób: Sejm Rzeczypospolitej Polskiej ustanawia rok 2027 Rokiem Jerzego Żurawlewa w – wszystko jedno – setną rocznicę.

Legislator Anna Jakubik:
Nie, w 100-lecie konkursu chopinowskiego. Koniec, kropka.

Poseł Urszula Augustyn (KO):
Czyli: w 100-lecie pierwszego konkursu chopinowskiego. Dajemy tam cały tytuł.

Przewodniczący poseł Piotr Adamowicz (KO):
Potrzebujecie… Pan poseł.

Poseł Tomasz Zimoch (niez.) – spoza składu Komisji:
Cieszę się, że my z panią przewodniczącą na tych samych falach. Bardzo dziękuję.

Przewodniczący poseł Piotr Adamowicz (KO):
Bo pani poseł też pracowała kiedyś w radiu, panie pośle. Pan też kiedyś w radiu pracował.

Poseł Tomasz Zimoch (niez.) – spoza składu Komisji:
I z legislatorami, także…

Przewodniczący poseł Piotr Adamowicz (KO):
Nie wiem, czy pracowali w radiu. Czy państwo musicie mieć na piśmie?

Legislator Anna Jakubik:
Poprosimy, tak.

Przewodniczący poseł Piotr Adamowicz (KO):
Dobra. Pani poseł Schädler – czy pani wyraża zgodę być przedstawicielem komisyjnym?

Poseł Ewa Schädler (Polska2050):
Tak. Już nawet mówiłam do mikrofonu.

Przewodniczący poseł Piotr Adamowicz (KO):
Dziękuję bardzo. Przepraszam, nie dosłyszałem w tym zgiełku.

Dobrze. Czy są inne kandydatury? Nikt się nie zgłasza. Tym samym Komisja upoważnia panią poseł Ewę Schädler do przedstawienia sprawozdania Komisji na posiedzeniu plenarnym Sejmu.

Panie pośle, bardzo panu dziękuję za owocną pracę i współpracę, ale tylko tytułem post scriptum – to nie jest tak, że w klubach są sztywne zasady podpisywania poparć i braku poparć. Kluby wypracowały wcześniej swoje poglądy i miały swoje pomysły, projekty na patronów roku, a pan dość późno był zgłosił się ze swoją inicjatywą. Być może byłby to projekt całkiem ekumeniczny, ale było trochę późno panie pośle i już kluby ustaliły w większości, co dla nich jest priorytetem albo kto dla nich jest priorytetem. Ale bardzo raz jeszcze panu dziękuję i zawsze może pan wrócić do Komisji Kultury, Dziedzictwa Narodowego i Środków Przekazu po pięcioletniej nieobecności. Proszę.

Poseł Tomasz Zimoch (niez.) – spoza składu Komisji:
Bardzo dziękuję, panie przewodniczący.

Jeśli pan jednak zainicjował możliwość poruszenia tego tematu, to po pierwsze dziękuję bardzo za przyjęcie, za tak pozytywną reakcję państwa. Jerzy Żurawlew na to zasługuje, 100-lecie pierwszego Międzynarodowego Konkursu Pianistycznego im. Fryderyka Chopina tym bardziej. Grajmy Chopina i myślmy, jak każdy z nas mógłby się włączyć do najmniejszej nawet akcji, która tego patrona by upamiętniała.

Co do kwestii, którą poruszył pan na końcu – panie pośle, absolutne votum separatum.

Przewodniczący poseł Piotr Adamowicz (KO):
Ma pan do tego pełne prawo.

Poseł Tomasz Zimoch (niez.) – spoza składu Komisji:
To nie jest tak, jak pan przedstawia. Uważam, że projekty dotyczące patronów roku powinny być bez algorytmów sejmowych, bez wyznaczników klubowych i tak dalej. Dobre pomysły powinny być ponad podziałami, ponad klubami; powinny już na wstępnym etapie zyskiwać poparcie tych posłów, którzy chcą. Niestety, w tym roku po raz pierwszy spotkałem się z posłami dwóch klubów, którym podobała się idea, ale wyraźnie stwierdzili, że nie mogą podpisać się pod tym projektem z uwagi na to, że otrzymali zakaz. Nie ma tu żadnego znaczenia, kiedy to było i w jakim terminie. Niestety tak się zdarzyło. Ale wierzę, że za rok. – a mam już kandydata – przyjdę do pana wcześniej i podpisze pan od razu pod projektem.

Przewodniczący poseł Piotr Adamowicz (KO):
Ale ja nie reprezentuję klubu. Panie pośle, pozwoli pan, że zgłoszę votum separatum wobec pańskiego votum separatum i podziękuję panu raz jeszcze za współpracę.

Przechodzimy do punktu nr 2. Jeśli pan chce zostać, proszę uprzejmie, a jak ma pan inne obowiązki, to dobrego dnia życzę.

Poseł Tomasz Zimoch (niez.) – spoza składu Komisji:
To przyjemność słuchać państwa dyskusji.

Przewodniczący poseł Piotr Adamowicz (KO):
Dobra. Panie i panowie, przechodzimy do punktu nr 2 posiedzenia.

W dniu 11 czerwca br. Marszałek Sejmu zwrócił się z prośbą o sporządzenie planu pracy Komisji na okres od 1 lipca do 31 grudnia br. i uchwalenie go do 3 lipca br.

Proszę państwa, przed posiedzeniem Komisji zebrało się prezydium i rozpatrzyło pomysły, które wpłynęły do tego projektu. Pani poseł Lichocka była o tym informowana – i jak najbardziej to przyjęła. Część tematyki została przeniesiona z tego półrocza, ponieważ nie została zrealizowana i będziemy zajmowali się tymi problemami w przyszłym półroczu.

Pragnę także zwrócić uwagę, że mamy tak zwane obliga, które są związane z konkretnymi terminami wykonania różnego rodzaju sprawozdań. To też warunkuje, że nie wszystkie pomysły mogły być przedłożone jako projekty planu pracy. Niektóre z tych pomysłów ze względu na charakter w zasadzie nadawały się do rozpatrzenia przez podkomisję a nie Komisję, także nie zostały one uwzględnione.

Mają państwo przed oczyma tabelkę razem z propozycjami i, jak chciałbym zauważyć, prezydium zajmowało się tym pół godziny temu. Tenże projekt uzyskał akceptację – między innymi pani przewodniczącej Lichockiej, z którą umówiliśmy się tak, że w zależności od rozwoju sytuacji pewne tematy mogą być rozpatrzone wcześniej albo później.

Na przykład – to jest wasz projekt, zwracam się do państwa z PiS – kwestii restytucji dzieł sztuki tudzież budowy Domu Polskiego. Ten temat jest przewidziany na przełom listopada i grudnia. Jest to termin w pewien sposób naturalny, związany z tym, że niedawno przyjechała do Sejmu reprezentacja Komisji Kultury i Mediów Deutscher Bundestagu. Na tymże posiedzeniu była obecna pani poseł Lichocka i Komisja Kultury, Dziedzictwa Narodowego i Środków Przekazu Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej otrzymała zaproszenie do Berlina – wstępnie na połowę grudnia.

Umówiliśmy się tak, że przedstawimy w Berlinie stanowisko wobec szeregu kwestii związanych z relacjami polsko-niemieckimi. Dlatego też planujemy, żeby posiedzenie Komisji odbyło się pod koniec listopada, by stanowisko było jak najbardziej aktualne w związku z potencjalnym wyjazdem do Berlina. Tłumaczę te zawiłości, bo może paść pytanie, dlaczego nie we wrześniu, a dopiero pod koniec listopada. Wynika to z tego, żeby stanowisko było jak najbardziej aktualne, co jest związane z ewentualnym wyjazdem do Berlina. Tyle.

Otwieram dyskusję. Bardzo proszę.

Proszę państwa, wobec tego zadam pytanie: czy jest sprzeciw wobec przyjęcia planu pracy na okres od 1 lipca do 31 grudnia? Nie, nie ma. Wobec tego stwierdzam, że Komisja uchwaliła plan pracy na okres od 1 lipca do 31 grudnia.

Informuję, że wyczerpaliśmy porządek dzienny tego posiedzenia.

Zamykam posiedzenie Komisji.

Proszę państwa, o godz. 13 mamy kolejne posiedzenie, na którym będziemy rozpatrywali dwa projekty uchwał.

Poseł Urszula Augustyn (KO):
Już zamknąłeś posiedzenie Komisji.

Przewodniczący poseł Piotr Adamowicz (KO):
To jest informacyjnie. Projekt prezydialny Sejmu oraz projekt PSL dotyczący ustanowienia Roku Objawień Matki Boskiej w Gietrzwałdzie. Dziękuję bardzo.