Komisja Kultury, Dziedzictwa Narodowego i Środków Przekazu oraz Komisja Spraw Zagranicznych, obradujące pod przewodnictwem posła Piotra Adamowicza (KO), przewodniczącego Komisji Kultury, Dziedzictwa Narodowego i Środków Przekazu, przeprowadziły:

– pierwsze czytanie rządowego projektu ustawy o ratyfikacji Konwencji Rady Europy w sprawie koprodukcji utworów audiowizualnych w formie seriali, sporządzonej w Lille dnia 26 marca 2026 r. (druk nr 2841).

W posiedzeniu udział wzięli: Władysław Teofil Bartoszewski sekretarz stanu w Ministerstwie Spraw Zagranicznych wraz ze współpracownikiem, Maciej Wróbel sekretarz stanu w Ministerstwie Kultury i Dziedzictwa Narodowego wraz ze współpracownikami, Dariusz Jabłoński prezes Europejskiego Forum Producentów, Stanisław Zaborowski prezes Krajowej Izby Producentów Audiowizualnych wraz ze współpracownikiem, Izabela Łopuch przedstawicielka Polskiej Gildii Producentów, Krzysztof Król stały doradca Komisji Kultury, Dziedzictwa Narodowego i Środków Przekazu oraz Edyta Płaneta-Siewierska stały doradca Komisji Spraw Zagranicznych.

W posiedzeniu udział wzięli pracownicy Kancelarii Sejmu: Marta Artymińska, Bartosz Bąk, Joanna Góral, Julia Popławska – z sekretariatów Komisji w Biurze Komisji Sejmowych; Katarzyna Abramowicz,  Aleksandra Wolna-Bek – legislatorzy z Biura Legislacyjnego.

Przewodniczący poseł Piotr Adamowicz (KO):
Dzień dobry państwu.

Otwieram posiedzenie Komisji Kultury, Dziedzictwa Narodowego i Środków Przekazu oraz Komisji Spraw Zagranicznych.

Na podstawie listy obecności stwierdzam kworum.

Panie i panowie, porządek dzienny dzisiejszego posiedzenia przewiduje rozpatrzenie rządowego projektu ustawy o ratyfikacji Konwencji Rady Europy w sprawie koprodukcji utworów audiowizualnych w formie seriali, sporządzonej w Lille w dniu 26 marca bieżącego roku. Jest to druk nr 2841.

Witam przedstawicieli ministerstw: pana ministra Bartoszewskiego i pana ministra Wróbla. Witam przedstawicieli środowiska filmowego.

Informuję państwa, że w dniu 23 kwietnia bieżącego roku marszałek Sejmu skierował projekt ustawy z nr 2841 do pierwszego czytania w Komisji Kultury, Dziedzictwa Narodowego i Środków Przekazu oraz w Komisji Spraw Zagranicznych.

Przystępujemy zatem do pierwszego czytania projektu ustawy. Bardzo proszę sekretarza stanu w Ministerstwie Kultury i Dziedzictwa Narodowego, pana Macieja Wróbla, o przedstawienie uzasadnienia projektu ustawy. Bardzo proszę, panie ministrze.

Sekretarz stanu w Ministerstwie Kultury i Dziedzictwa Narodowego Maciej Wróbel:
Dziękuję bardzo, panie przewodniczący.

Wysoka Komisjo, mówimy o pierwszym czytaniu rządowego projektu ustawy o ratyfikacji Konwencji Rady Europy w sprawie koprodukcji utworów audiowizualnych w postaci seriali. Konwencja – w dużym skrócie – odpowiada na wzrost znaczenia seriali jako odrębnego segmentu rynku audiowizualnego oraz na coraz częstsze realizowanie takich produkcji w modelu międzynarodowym.

Celem tej konwencji jest ułatwienie rozwoju, finansowania produkcji i międzynarodowej dystrybucji seriali poprzez ustanowienie jednolitych zasad uzyskiwania statusu oficjalnej koprodukcji. Serial posiadający taki status będzie traktowany jak utwór krajowy w każdym państwie uczestniczącym w danej koprodukcji i będzie mógł korzystać z przewidzianych w tym państwie korzyści finansowych na warunkach i w granicach określonych przez prawo krajowe. Konwencja została otwarta do podpisu w Lille we Francji 26 marca bieżącego roku. W tym dniu podpisało ją dziewięć państw członkowskich RE: Czarnogóra, Francja, Grecja, Gruzja, Luksemburg, Malta, Portugalia, Włochy i Polska.

Związanie Rzeczypospolitej Polskiej konwencją nie wymaga zmian ustawodawstwa krajowego. Konwencja nie zobowiązuje Polski do utworzenia nowego programu wsparcia ani do zapewnienia dodatkowych środków budżetowych. Nie tworzy też automatycznego roszczenia o dofinansowanie. Oficjalne koprodukcje będą mogły korzystać z istniejących instrumentów na zasadach wynikających z prawa krajowego i w granicach dostępnych limitów.

Warto też wspomnieć, że samo przyjęcie konwencji z punktu widzenia Rzeczypospolitej Polskiej jest istotne z następujących przyczyn: konwencja stanowić będzie wsparcie dla polskiej kultury tożsamości, ułatwi polskim producentom współpracę z zagranicznymi partnerami przy produkcji seriali, spowoduje zwiększenie konkurencyjności polskiego przemysłu filmowego. Współpraca międzynarodowa pozwala bowiem na: zdobywanie doświadczenia, wymianę know-how, dostosowanie produkcji do światowych standardów.

Ta konwencja umożliwi dostęp do większych środków finansowych. Koprodukcje międzynarodowe zazwyczaj wiążą się z większym budżetem, co pozwala na realizację projektów o wyższej jakości technicznej. To też rozwój gospodarczy, bo kinematografia jest kołem zamachowym gospodarki, i nowe miejsca pracy, gdyż produkcje międzynarodowe często wiążą się z inwestycjami w lokalne studia filmowe, sprzęt oraz zasoby ludzkie. To także kwestia wejścia na zagraniczne rynki. Dzięki koprodukcji seriali z zagranicznymi partnerami polskie produkcje mają większe szanse na dystrybucję i sukces za granicą. Bardzo dziękuję.

Przewodniczący poseł Piotr Adamowicz (KO):
Dziękuję, panie ministrze.

Teraz poproszę sekretarza stanu w MSZ, pana Władysława Teofila Bartoszewskiego, o przedstawienie uzasadnienia projektu. Bardzo proszę, panie ministrze.

Sekretarz stanu w Ministerstwie Spraw Zagranicznych Władysław Teofil Bartoszewski:
Myślę, że pan minister doskonale uzasadnił ten projekt. Mogę dodać, że oprócz państw unijnych całe porozumienie zostało później podpisane przez państwa nieunijne, tzn. przez Mołdawię, a zwłaszcza przez Wielką Brytanię, która tych seriali produkuje bardzo znaczną liczbę.

Oprócz wszystkich argumentów, które podniósł pan minister, to – biorąc pod uwagę, że seriale na platformach streamingowych wypychają normalne filmy fabularne, dlatego że są w tej chwili bardzo wysokiej jakości i są dostępne natychmiast w ogromnej liczbie dla wszystkich widzów w Europie – należy również uregulować sprawę ochrony tzw. niezależnych producentów, tak żeby byli chronieni we wszystkich państwach UE i mieli zapewniony odpowiedni procent zysków z tej międzypaństwowej koprodukcji, nie będąc traktowani w sposób odmienny. A jeśli chodzi o niezależnych producentów, to w produkcjach serialowych jest ich bardzo wielu, co jest bardzo pozytywne dla: naszej kultury i gospodarki, finansowania filmów, propagowania naszych treści w ogromnej sieci kanałów dostępnych w Europie. MSZ jest za tym, żeby to ratyfikować.

Przewodniczący poseł Piotr Adamowicz (KO):
Dziękuję, panie ministrze.

Panie i panowie, otwieram dyskusję. Proszę bardzo, pan poseł Sellin.

Poseł Jarosław Sellin (PiS):
Nie będę wszczynał żadnej dyskusji, tylko w związku z tym, że na posiedzeniu Komisji pojawili się przedstawiciele środowiska filmowego, prosiłbym o wyrażenie przez nich opinii na temat tej konwencji.

Przewodniczący poseł Piotr Adamowicz (KO):
Jak najbardziej, panie pośle.

Bardzo proszę, pan Jabłoński. Proszę państwa o przedstawianie się.

Prezes Europejskiego Forum Producentów Dariusz Jabłoński:
Panie przewodniczący, szanowne panie posłanki, panowie posłowie, Dariusz Jabłoński – jestem prezydentem Polskiej Akademii Filmowej i również – co mogę z przyjemnością zakomunikować – powtórnie wybranym prezesem Europejskiego Klubu Producentów, producentów niezależnych, który jest najważniejszą organizacją na poziomie europejskim.

Chcę bardzo podziękować wszystkim, którzy byli związani z pracą nad konwencją. To jest czteroletnia praca Rady Europy. Konwencja obejmuje trzon UE, ale dotyczy również Europy szerokiej, czyli również pozaunijnej. Tam są kraje, na których nam bardzo zależy, czyli: Gruzja, Armenia, Ukraina, Mołdawia i inne.

Co ta konwencja daje? Tworzy pojęcie międzypaństwowych koprodukcji serialowych, co jednoznacznie otwiera możliwość korzystania z funduszy państwowych w innych krajach przez polskich producentów, polskie seriale czy seriale wychodzące z Polski. Nie monopolizuje koprodukcji jako takich – mogą powstawać w dowolnej konfiguracji – natomiast mówi o tym, że te oficjalne, międzypaństwowe dotyczą niezależnych producentów.

Wydaje nam się, że to jest bardzo ważne z punktu widzenia polskiego interesu. Jest on pozapartyjny, ponieważ dotyczy wolności twórczej i promocji polskich wartości w dziedzinie najbardziej popularnego gatunku, jakim są obecnie seriale. Możemy wchodzić we współpracę, co powoduje, że mogą one być pokazywane przez największe stacje i platformy europejskie, ale również możemy z naszymi projektami starać się o dofinansowanie w innych krajach z funduszy publicznych, które dofinansowują tylko oficjalne koprodukcje.

W związku z tym chcę w imieniu branży jeszcze raz podziękować wszystkim, którzy uczestniczyli w pracach nad tą konwencją – czteroletnia praca dotyczyła również i poprzedniego rządu. Chcę bardzo podziękować polskiemu rządowi i panu ministrowi Wróblowi, że Polska była wśród pierwszych dziewięciu krajów. Muszę powiedzieć o tym, że z dumą widzieliśmy, że Polska docenia rangę seriali. To polska narracja we wszystkich krajach europejskich – otwarcie możliwości, co nie oznacza automatyzmu.

Zwracamy się z ogromnym apelem do wszystkich państwa w polskim parlamencie i do władz, aby za tym poszło stworzenie specjalnego funduszu umożliwiającego tworzenie polskich seriali również na poziomie zagranicznym. Te seriale, które wychodzą poza granicę, nie są rozrywkowe, tylko dotyczą spraw ważnych: tożsamości, historii Europy i istotnych z polskiego punktu widzenia wartości.

Jesteśmy gotowi udzielić wszelkich informacji, ponieważ bardzo blisko współpracowaliśmy z MKiDN, udzielając dodatkowych informacji na ten temat. Bardzo ważne jest dla nas, że wszystkie państwa europejskie po kolei podpisują tę konwencję. Im szybciej ją ratyfikujemy, tym szybciej polscy producenci i twórcy będą mieli dostęp do funduszy publicznych w Europie. Dziękuję państwu za uwagę.

Przewodniczący poseł Piotr Adamowicz (KO):
Dziękuję bardzo.

Bardzo proszę.

Prezes Krajowej Izby Producentów Audiowizualnych Stanisław Zaborowski:
Dzień dobry państwu. Stanisław Zaborowski z KIPA – nasza izba gospodarcza zrzesza blisko 160 podmiotów gospodarczych.

My również z zadowoleniem – i nawet więcej, z nadzieją – przyjęliśmy projekt ratyfikacji tej konwencji. Tak jak pan Dariusz wspomniał, z naszego punktu widzenia – oprócz rzeczy, które są związane z promowaniem różnorodności i na przykład ochroną słabszych rynków audiowizualnych – stwarza to przede wszystkim szansę na to, żeby ożywić rynek i wspomagać produkcję serialowych koprodukcji międzynarodowych. Kluczowa jest dla nas również definicja producenta niezależnego, która została tam wpisana. Tak więc z dużą nadzieją patrzymy na tę ratyfikację i bardzo dziękujemy za przeprowadzone w tym kierunku prace legislacyjne. Tak jak na wcześniejszych etapach również jesteśmy do dyspozycji w sprawach konsultacji i opinii.

Przewodniczący poseł Piotr Adamowicz (KO):
Dziękuję bardzo.

Bardzo proszę, pani.

Przedstawicielka Polskiej Gildii Producentów Izabela Łopuch:
Dzień dobry państwu. Iza Łopuch – reprezentuję Polską Gildię Producentów, która skupia  ok. 50 producentów filmowych i telewizyjnych. To spod naszych rąk wyszły seriale, które, jak myślę, państwo znacie: „Heweliusz”, „1670”, „Ślepnąc od świateł”, „Wataha”.

Nie chcę się powtarzać, bo najważniejsze zostało powiedziane, więc chciałabym tylko dodać, że z naszej perspektywy również jest to dokument niezwykle ważny i potrzebny, dający nam poczucie wolności nie tylko ekonomicznej, ale też tej twórczej. Częścią wytwarzanego PKB jest nie tylko to, co jest żywym pieniądzem, ale też to, co jest własnością intelektualną. Wszystkie zapisy, które proponuje konwencja, sprzyjają temu, abyśmy czuli, że nasza praca jest nie tylko godnie traktowana, ale też że mamy realną szansę wykonywać ją na najwyższym możliwym poziomie.

Również bardzo serdecznie dziękuję państwu za przeprowadzone prace.

Przewodniczący poseł Piotr Adamowicz (KO):
Dziękuję.

Bardzo proszę.

Dyrektorka Krajowej Izby Producentów Audiowizualnych Marzena Cieślik:
Dzień dobry państwu. Marzena Cieślik z KIPA.

Mam także przyjemność reprezentować MKiDN w pilotażowym programie wsparcia koprodukcji seriali. Ten program został utworzony przez Radę Europy w 2023 r. Polska przystąpiła do niego w 2025 r. i już w pierwszym roku uczestnictwa odnotowaliśmy sukces. Polski projekt jako jeden z sześciu został dofinansowany w 2025 r. w ramach programu pilotażowego. To były „Niesamowite przygody skarpetek” – projekt serii realizowanej w koprodukcji między Polską a Portugalią; program miał pokazać… przyspieszyć prace dotyczące konwencji serialowej. Widzimy doskonale, że przynosi bardzo wymierne efekty dla polskich producentów. To tak tylko tytułem dopowiedzenia. Dziękuję państwu.

Przewodniczący poseł Piotr Adamowicz (KO):
Dziękuję bardzo.

Poseł Krzysztof Mieszkowski, proszę.

Poseł Krzysztof Mieszkowski (KO):
Ta konwencja jest niezwykle istotna i jej podpisanie jest ważne nie tylko z powodów biznesowych. Najistotniejsze jest wspólne kreowanie wartości przez europejskich producentów, ale zwłaszcza artystów. Wymiana artystyczna, solidarność w poszukiwaniu najlepszej formy twórczej jest niezwykle istotna i warto podkreślać ten element aksjologiczny, który oprócz finansowego jest moim zdaniem decydujący. Dziękuję bardzo.

Przewodniczący poseł Piotr Adamowicz (KO):
Dziękuję bardzo.

Czy ktoś jeszcze z państwa? Bardzo proszę, pan poseł Gliński.

Poseł Piotr Gliński (PiS):
Dziękuję bardzo, panie przewodniczący.

Jaki element aksjologiczny? Czy moglibyśmy wiedzieć coś więcej na ten temat?

Poseł Krzysztof Mieszkowski (KO):
Mogę to panu wyjaśnić, panie premierze.

Przewodniczący poseł Piotr Adamowicz (KO):
Nie, nie.

Poseł Krzysztof Mieszkowski (KO):
Rozumiem, że to pytanie jest skierowane do mnie. Otóż w porozumieniu ludzie muszą się porozumiewać, a pan jako wybitny człowiek dialogu powinien o tym doskonale wiedzieć.

Przewodniczący poseł Piotr Adamowicz (KO):
Czy kwestie aksjologiczne zostały wyjaśnione?

Poseł Piotr Gliński (PiS):
Panie przewodniczący, nie bardzo.

Głos z sali:
To chyba jest problem definicji.

Przewodniczący poseł Piotr Adamowicz (KO):
Może to jest kwestia definicji semantyki, ale proszę panów – może w kuluarach?

Poseł Jarosław Sellin (PiS):
Ale to, że w porozumieniu i trzeba się porozumiewać, to jest bardzo istotny wkład.

Przewodniczący poseł Piotr Adamowicz (KO):
To jest bardzo istotne.

Poseł Elżbieta Gapińska (KO):
Szkoda czasu, panie przewodniczący.

Poseł Piotr Gliński (PiS):
Weźmiemy to pod uwagę i dziękujemy za wyjaśnienie, ale jednak chciałbym wiedzieć, co tam z tą…

Przewodniczący poseł Piotr Adamowicz (KO):
Ale panie pośle, problem polega na tym, że poseł Mieszkowski…

Poseł Piotr Gliński (PiS):
Jak w UE grzebiecie w aksjologii, to zawsze zapala się ostrzegawcza lampka.

Przewodniczący poseł Piotr Adamowicz (KO):
Panie pośle, pan poseł Mieszkowski nie przygotowywał tych rozwiązań prawnych, tylko kto inny. W związku z czym nie wiem, czym się różni aksjologia…

Poseł Piotr Gliński (PiS):
Trochę mnie pan uspokoił, ale nie do końca.

Przewodniczący poseł Piotr Adamowicz (KO):
OK, panie, panowie, czy ktoś jeszcze w tej kwestii? Bardzo proszę, pan przewodniczący Kaczmarczyk.

Poseł Norbert Jakub Kaczmarczyk (PiS):
Mam pytanie do pana ministra. Panie ministrze, czy trzeba pieniędzy, by doinwestować poprzez budżet państwa małe i średnie podmioty? Czy one również będą w stanie korzystać z tego prawa? Czy nie dotknie nas hegemonia największych podmiotów, jeżeli chodzi o korzystanie ze współpracy międzynarodowej? Jeżeli małe podmioty, to ile będzie to kosztować budżet państwa? Bardzo dziękuję.

Przewodniczący poseł Piotr Adamowicz (KO):
Dziękuję bardzo, panie przewodniczący.

Panie i panowie, czy ktoś jeszcze?

Poseł Elżbieta Gapińska (KO):
Nie.

Poseł Andrzej Szewiński (KO):
Wyczerpane.

Przewodniczący poseł Piotr Adamowicz (KO):
OK. W związku z tym, że nie ma więcej pytań, a pojawiło się jedno konkretne – rozumiem, że do pana ministra Wróbla – to panie ministrze, proszę uprzejmie.

Sekretarz stanu w MKiDN Maciej Wróbel:
Jeżeli pan przewodniczący pyta o koprodukcję seriali po ratyfikowaniu konwencji, to wszyscy koproducenci będą korzystali z istniejących mechanizmów finansowych. Wczoraj Rada Ministrów przyjęła projekt ustawy dotyczący wydłużenia programu zachęt do roku 2037, co oznacza, że dotychczasowy istniejący w naszym kraju mechanizm zachęt o wartości minimum 108 mln zł rocznie będzie wydłużony o dziesięć lat. To będzie też jeden z tych mechanizmów wsparcia.

Poseł Norbert Jakub Kaczmarczyk (PiS):
Dziękuję bardzo.

Przewodniczący poseł Piotr Adamowicz (KO):
Bardzo proszę, pan poseł Gliński. Tylko krótko i zwięźle.

Poseł Piotr Gliński (PiS):
Czy ja nie krótko i nie zwięźle? Dzisiaj bardzo krótko i zwięźle.

Przewodniczący poseł Piotr Adamowicz (KO):
Wyjątkowo.

Poseł Piotr Gliński (PiS):
W związku z tym, co mówił pan minister, chciałem tylko przypomnieć, kto wprowadził system zachęt.

Przewodniczący poseł Piotr Adamowicz (KO):
To było do przewidzenia.

Poseł Piotr Gliński (PiS):
Producenci zagraniczni zawsze mieli tam dostęp. Panie ministrze Wróbel, nie wiem więc, na czym polega ta zmiana. Ale rozumiem, że pan też nie rozumie.

Przewodniczący poseł Piotr Adamowicz (KO):
Panie ministrze Wróbel, czy pan będzie chciał się odnieść? Nie.

Poseł Urszula Augustyn (KO):
Naprawdę bardzo śmieszne.

Poseł Elżbieta Gapińska (KO):
Nie no, dajmy spokój.

Przewodniczący poseł Piotr Adamowicz (KO):
OK. Proszę państwa, zamykam dyskusję.

Stwierdzam zakończenie pierwszego czytania projektu ustawy z druku numer 2841.

Przystępujemy zatem do rozpatrzenia projektu ustawy.

Panie i panowie, czy są uwagi do tytułu?

Poseł Andrzej Szewiński (KO):
Nie.

Przewodniczący poseł Piotr Adamowicz (KO):
Nie. Nie, nie ma. Stwierdzam, że tytuł został rozpatrzony i przyjęty przez Komisję.

Przechodzimy do rozpatrzenia art. 1. Czy są uwagi do art. 1?

Poseł Elżbieta Gapińska (KO):
Nie ma.

Przewodniczący poseł Piotr Adamowicz (KO):
Też nie ma. OK. Stwierdzam, że art. 1 został rozpatrzony i przyjęty przez Komisję.

Przechodzimy zatem do rozpatrzenia art. 2. Czy są uwagi do art. 2?

Poseł Elżbieta Gapińska (KO):
Nie ma.

Przewodniczący poseł Piotr Adamowicz (KO):
Nie, nie ma. Stwierdzam, że art. 2 został rozpatrzony i przyjęty przez Komisję.

Proszę państwa, w związku z tym pytanie natury zasadniczej. Czy jest sprzeciw wobec przyjęcia projektu ustawy przez aklamację?

Poseł Elżbieta Gapińska (KO):
Nie ma.

Przewodniczący poseł Piotr Adamowicz (KO):
Nie ma. Nie głosujemy. Stwierdzam, że projekt ustawy został rozpatrzony i przyjęty przez Komisję.

Pozostaje nam wybór posła sprawozdawcy. Na posła sprawozdawcę proponuję pana posła Krzysztofa Mieszkowskiego. Czy pan poseł Mieszkowski wyraża zgodę?

Poseł Krzysztof Mieszkowski (KO):
Tak, wyrażam.

Przewodniczący poseł Piotr Adamowicz (KO):
Czy jest sprzeciw wobec tejże propozycji?

Poseł Elżbieta Gapińska (KO):
Nie ma.

Przewodniczący poseł Piotr Adamowicz (KO):
Nie ma. Wobec niezgłoszenia sprzeciwu stwierdzam, że Komisja wybrała posła Krzysztofa  Mieszkowskiego na sprawozdawcę Komisji.

Na tym wyczerpaliśmy porządek dzienny posiedzenia Komisji.

Zamykam posiedzenie Komisji.

Dziękuję panom ministrom. Dziękuję przedstawicielom środowiska filmowego.

I teraz uwaga: panie i panowie członkowie Komisji Kultury, Dziedzictwa Narodowego i Środków Przekazu. Około godziny 16 będzie wiadomo, czy wpłynie do nas projekt Prezydium Sejmu dotyczący powstania warszawskiego. Dzisiaj dostaliście SMS, że jeżeli takowy projekt wpłynie do Komisji, to około godziny 17 będziemy mieli posiedzenie Komisji Kultury, Dziedzictwa Narodowego i Środków Przekazu. Tak szybko, jak dowiemy się od Prezydium Sejmu, zostaniecie poinformowani. Dziękuję. Zamykam raz jeszcze.