Komisja Nadzwyczajna do spraw zmian w kodyfikacjach, obradująca pod przewodnictwem poseł Barbary Dolniak (KO), przewodniczącej Komisji, zrealizowała następujący porządek dzienny:

– rozpatrzenie wniosku o skierowanie:
– poselskiego projektu ustawy o zmianie ustawy – Kodeks postępowania karnego (druk nr 2746),
– poselskiego projektu ustawy o zmianie ustawy – Kodeks postępowania karnego oraz niektórych innych ustaw (druk nr 2802),
– przedstawionego przez prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej projektu ustawy o zmianie ustawy – Kodeks postępowania karnego oraz niektórych innych ustaw (druk nr 3066),
– do podkomisji stałej do spraw nowelizacji prawa karnego.

– rozpatrzenie wniosku o podjęcie uchwały – w trybie art. 40 ust. 4 regulaminu Sejmu – o wspólnym rozpatrzeniu projektów ustaw:
– poselskiego projektu ustawy o zmianie ustawy – Kodeks postępowania karnego (druk nr 2746),
– poselskiego projektu ustawy o zmianie ustawy – Kodeks postępowania karnego oraz niektórych innych ustaw (druk nr 2802),
– przedstawionego przez Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej projektu ustawy o zmianie ustawy – Kodeks postępowania karnego oraz niektórych innych ustaw (druk nr 3066).

– rozpatrzenie uchwały Senatu w sprawie ustawy o zmianie ustawy –  Kodeks spółek handlowych oraz ustawy o zmianie ustawy – Kodeks spółek handlowych oraz niektórych innych ustaw (druk nr 3133).

W posiedzeniu udział wzięli: Aneta Frań-Adamek dyrektor Biura Prawa i Ustroju Kancelarii Prezydenta Rzeczypospolitej; Magdalena Górska główny specjalista w Departamencie Legislacyjnym, Andrzej Trzeciak główny specjalista w Departamencie Prawa Karnego oraz Michał Hara ekspert w Departamencie Prawa Europejskiego Ministerstwa Sprawiedliwości.

W posiedzeniu udział wzięli pracownicy Kancelarii Sejmu: Agnieszka Grybska i Daria Kwiatkowska – z sekretariatu Komisji w Biurze Komisji Sejmowych; Tomasz Czech, Adam Niewęgłowski i Piotr Podczaski – legislatorzy z Biura Legislacyjnego.

Przewodnicząca poseł Barbara Dolniak (KO):
Widzę, że wszyscy państwo się zalogowali.

W takim razie otwieram posiedzenie Komisji, gdyż mamy minimalny skład, który musi być obecny, żeby Komisja mogła pracować, czyli kworum.

Jeżeli chodzi o Ministerstwo Sprawiedliwości – czekamy jeszcze na pana sekretarza stanu, ale wiem, że jest na sali posiedzeń, bo byłam tam sprawozdawcą Komisji, więc jest punkt na sali, ale pewnie dotrze. Pan Michał Hara, ekspert Departament Prawa Europejskiego, dzień dobry, witam; Magdalena Górska, główny specjalista w Departamencie Legislacyjnym, bardzo mi miło. Wiem, że w pracach będzie uczestniczył pan Zbigniew Bogucki, szef Kancelarii Prezydenta RP, ale dzisiaj jest pani Aneta Frań-Adamek, dyrektor Biura Prawa i Ustroju KPRP; i pani Paulina Palka… Nie ma, a pan Krzysztof Dąbrowski… Też nie, tylko jest dzisiaj pani, witam więc panią. Tym bardziej że dzisiaj mamy do czynienia z wnioskami formalnymi, jeżeli chodzi o kodeksy.

Proszę państwa, punktem pierwszym porządku dziennego jest punkt dotyczący rozpatrzenia: poselskiego projektu ustawy o zmianie ustawy – Kodeks postępowania karnego, druk nr 2746; poselskiego projektu ustawy o zmianie ustawy – Kodeks postępowania karnego oraz niektórych innych ustaw, druk nr 2802; oraz projektu ustawy przedstawionego przez prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej o zmianie ustawy – Kodeks postępowania karnego oraz niektórych innych ustaw, druk nr 3066. Zgłaszam Komisji propozycję, gdyż są to trzy obszerne projekty, które wymagają tej debaty i podejścia do ważnego aspektu dotyczącego postępowania karnego. My już procedowaliśmy ten temat, pan prezydent go zawetował, w związku z czym siadamy jeszcze raz do pracy w tym zakresie. Proponuję, by Komisja wyraziła zgodę na skierowanie trzech projektów do podkomisji do spraw nowelizacji prawa karnego. Czy ktoś z państwa sprzeciwia się temu wnioskowi? Nie słyszę. W związku z tym, proszę państwa, że mamy trzy projekty… Nie, nie głosujemy, panie pośle, ponieważ nikt nie złożył sprzeciwu wobec mojego wniosku.

Drugi punkt, proszę państwa, to wybór projektu wiodącego. Proponuję, by tym projektem wiodącym był poselski projekt ustawy o zmianie ustawy – Kodeks postępowania karnego oraz niektórych innych ustaw, druk nr 2802, złożony przez Koalicję Obywatelską. Wprawdzie mamy też druk prezydenta, ale po zapoznaniu się muszę powiedzieć, że jest tam wiele zapisów z poprzedniego projektu ustawy, uchwalonego zresztą przez Sejm. Czy ktoś z państwa zgłasza sprzeciw wobec takiego… W takim razie przystąpimy do głosowania mojego wniosku. Proszę się zalogować. Powtórzę wszystko, aż wszyscy usiądą, spokojnie. Wszyscy państwo zdążyli się zalogować? Bardzo proszę.

Sekretarz Komisji Agnieszka Grybska:
Jeszcze głosujemy, to może pan dyrektor za chwilę…

Ale przegłosujemy, to może pan dyrektor może za chwilę…

Ekspert w Departamencie Prawa Europejskiego Ministerstwa Sprawiedliwości Michał Hara:
Ja w sprawie głosowania.

Przewodnicząca poseł Barbara Dolniak (KO):
Tak?

Ekspert w departamencie MS Michał Hara:
Dziękuję bardzo, pani przewodnicząca. Michał Hara, Ministerstwo Sprawiedliwości.

Tylko chciałem zaznaczyć, że projekt poselski, druk nr 2802, jest przede wszystkim projektem bardziej obszernym, bo reguluje kwestie, których w projekcie prezydenckim nie ma po prostu. I chociażby z tego powodu zasługuje na to, żeby być projektem wiodącym. Dziękuję bardzo.

Przewodnicząca poseł Barbara Dolniak (KO):
Ale już został zgłoszony, panie pośle. Bez niepotrzebnych emocji. Już kolega zgłosił, w związku z czym… Proszę państwa, pytanie będzie, ponieważ ja zgłosiłam… Posłuchajcie, panie i panowie, przez chwilę, żeby potem nie było wątpliwości. Pierwszym wnioskiem było skierowanie trzech projektów ustawy do podkomisji do spraw zmian kodyfikacyjnych.

Drugim wnioskiem, który złożyłam, było, żeby wybrać jako projekt wiodący projekt druk nr 2802, który jest projektem poselskim i jest projektem najszerszym w odniesieniu do pozostałych projektów.

Jeszcze kolejny wniosek to jest wniosek do wspólnego rozpoznania i od tego zaczniemy.  Przegłosowaliśmy skierowanie trzech projektów do podkomisji do spraw karnych. Kolejnym wnioskiem jest głosowanie nad połączeniem trzech projektów do wspólnego rozpatrzenia. Czy ktoś składa sprzeciw wobec tego wniosku? Nie słyszę. Uznaję więc, że Komisja przyjęła kolejny wniosek.

Trzeci wniosek dotyczy wyboru projektu wiodącego pomiędzy drukami nr 2746, 2802 i 3066. Złożyłam wniosek o wybór projektu wiodącego, druk nr 2802. Jest to druk, już powiedziałam wcześniej, złożony przez klub Koalicji Obywatelskiej. Z tych projektów, które zostały złożone, druk nr 2802 jest drukiem najszerszym, w związku z czym najłatwiej będzie procedować w oparciu o druk projektu, który jest projektem najszerszym, najpełniejszym w związku z tym.

Stąd moje pytanie jest: kto z państwa jest za wyborem druku nr 2802 jako projektu wiodącego? Kto jest przeciw? Kto się wstrzymał? Bardzo dziękuję, zamykam głosowanie. Proszę doliczyć panią poseł Hanajczyk – za.

Proszę państwa, głosowało 15 posłów. Za – 8, przeciw – 7, wstrzymało się – 0, co oznacza, że wybraliśmy projekt wiodący, czyli druk nr 2802. Zapraszam państwa… Proszę? Mamy jakiś temat? Zakończyliśmy więc pierwszy punkt. Wyświetla się nam 14 osób, ale głosowało 15, ponieważ pani poseł Hanajczyk nie ma legitymacji.

Poseł Agnieszka Hanajczyk (KO):
Mam legitymację, ale nie działa.

Przewodnicząca poseł Barbara Dolniak (KO):
Ale nie może jej użyć, w związku z tym głosuje ręcznie, co oczywiście zdarza się na posiedzeniach Komisji, na tej również. 15 osób głosowało: za – 8, przeciw – 7, wstrzymało się – 0.

Przechodzimy, proszę państwa, do trzeciego punktu, czyli rozpatrzenia uchwały Senatu w sprawie ustawy o zmianie ustawy – Kodeks spółek handlowych oraz ustawy o zmianie ustawy – Kodeks spółek handlowych i niektórych innych ustaw, druk nr 3133. Senat zaproponował przyjęcie jednej poprawki, mianowicie w art. 1 pkt 2. Nie widzę przedstawiciela Senatu, w związku z tym powiem, czego dotyczy. W art. 1 pkt 2 zdanie pierwsze otrzymuje brzmienie: „pełnomocnictwo wymaga formy dokumentowej, chyba że umowa spółki przewiduje surowsze wymogi jego udzielenia”. Co na tę poprawkę Biuro Legislacyjne?

Legislator Adam Niewęgłowski:
Szanowna Komisjo, dziękuję za udzielenie głosu.

My oczywiście nie sprzeciwiamy się tej poprawce, natomiast szanownej Komisji i należy się słowo wyjaśnienia. Kwestię, której dotyczy poprawka senacka, dostrzegaliśmy już na etapie prac w Sejmie. Wyraz „powinno” występuje jednak w Kodeksie spółek handlowych kilkadziesiąt razy, dlatego po uzgodnieniu ze stroną rządową przyjęliśmy podczas prac Komisji koncepcję polegającą na nieingerowaniu w dotychczasową redakcję przepisów Kodeksu spółek handlowych w tym względzie. Senat uznał jednak, że w tym jednym przypadku – w art. 243 § 2 – należy zrezygnować z wyrazu „powinno” i ujednolicić brzmienie przepisów. Jeżeli strona rządowa popiera, to my nie widzimy przeciwwskazań przyjęcia tej poprawki, bo to nie jest zła poprawka, natomiast wyjaśniliśmy, dlaczego w ten sposób to zostało, że tak powiem, przeprocedowane podczas posiedzenia Sejmu. Dziękuję bardzo.

Przewodnicząca poseł Barbara Dolniak (KO):
Bardzo proszę panią Magdalenę Górską, głównego specjalistę w Departamencie Legislacyjnym MS, o zajęcie stanowiska.

Główny specjalista w Departamencie Legislacyjnym Ministerstwa Sprawiedliwości Magdalena Górska:
Dzień dobry państwu.

Ministerstwo nie sprzeciwia się poprawce Senatu. Dziękuję bardzo.

Przewodnicząca poseł Barbara Dolniak (KO):
Bardzo dziękuję.

W takim razie bardzo proszę, panowie posłowie.

Poseł Zdzisław Gawlik (KO):
Pani przewodnicząca, jeśli można, ale ja się sprzeciwiam poprawce Senatu.

Tak naprawdę my jesteśmy w tym pierwotnym przedłożeniu rządowym, które mamy, w sytuacji, gdy utrzymujemy pewną siatkę pojęciową, która jest charakterystyczna dla Kodeksu spółek handlowych. Wprowadzając jakiś wyjątek, może w którejś sytuacji – w odniesieniu nie do tego przepisu, ale innych przepisów – pojawić się dyskusja, jakie znaczenie ma użycie innego sformułowania w innych okolicznościach. Byłbym za tym, żeby utrzymać to, co jest zbieżne z siatką pojęciową przyjętą w k.s.h., a nie przyjmować jakiegoś wyjątku tylko dlatego, że pojawiła się jakaś propozycja. Dziękuję.

Przewodnicząca poseł Barbara Dolniak (KO):
Za momencik. Jeszcze pan poseł Maciej Tomczykiewicz, bardzo proszę.

Poseł Maciej Tomczykiewicz (KO):
Tak, ja w tym samym duchu, pani przewodnicząca.

Chciałem się upewnić, czy aby wprowadzenie takiej poprawki nie wpłynie na to, że te pozostałe przepisy, w których takie sformułowanie funkcjonuje, nie zaczną być inaczej interpretowane. Skoro mamy taki sam cel każdego z tych zapisów i w jednym z nich pojawia się inne sformułowanie, zaburza nam to funkcjonowanie całej ustawy.

Przewodnicząca poseł Barbara Dolniak (KO):
Nie ukrywam, że u mnie też się rodzi taka wątpliwość. Jeden wyłom powoduje, że zaczynamy patrzeć na przepisy trochę inaczej – a dlaczego tu jest tak napisane, a gdzie indziej inaczej, co było motywem działania ustawodawcy? A to najgorszy kierunek dla sędziego i pełnomocników.

Bardzo proszę.

Legislator Adam Niewęgłowski:
Szanowna Komisjo, tutaj można by to sprecyzować w ten sposób – rzeczywiście w k.s.h. wyraz „powinno”, taka jest poetyka, występuje wielokrotnie. Czasami rzeczywiście używa się słowa, że coś „się robi”, natomiast czasami się używa „powinno” i to występuje kilkadziesiąt razy.

Tu rzeczywiście jest o tyle specyficzna sytuacja, że w przypadku przepisów dotyczących pełnomocnictwa mamy tu do czynienia, że raz pojawiło się „powinno”, a raz „wymaga” i na to też zwrócił uwagę Senat. My, niejako trzymając się tego, że tutaj i tak nie poprawimy całej ustawy – Kodeks spółek handlowych za jednym zamachem, odstąpiliśmy od dokonywania zmian redakcyjnych. Natomiast tutaj nie będzie żadnej wątpliwości i wydaje się, że to będzie czystsze legislacyjnie, jeżeli przyjmiemy rzeczywiście taką optykę Senatu, ponieważ chociażby w tej nowelizacji mamy to dwa razy: raz „pełnomocnictwo powinno być udzielone”, czyli to, co uchwalone, i niżej „pełnomocnictwo wymaga formy dokumentowej”. Oczywiście to wejdzie do k.s.h. i tak dotychczas było, że w jednym art. 243 § 2 była mowa o tym, że „pełnomocnictwo powinno”, a później w art. 300 § 2 było „pełnomocnictwo wymaga formy dokumentowej”. To też było, że zgodnie z dyrektywą techniki prawodawczej podobne przepisy powinny brzmieć podobnie.

Przewodnicząca poseł Barbara Dolniak (KO):
Ale to oznacza, panie mecenasie, że w kolejnych zmianach kodeksowych będziemy szli w kierunku „wymaga”, eliminując „powinno”? Jak my to mamy rozumieć? Czy to będzie takie wpadkowe? Bo ta różnica między „powinno” a „wymaga” jest naprawdę bardzo cienka. Tu jest nakaz i tu jest nakaz. W związku z tym…

Legislator Adam Niewęgłowski:
Szanowna Komisjo, tak naprawdę wyraz „powinno” oczywiście oznacza obowiązek. Natomiast rzeczywiście, szczególnie w dawniejszych czasach, posługiwano się tym pojęciem „powinno”. Od pewnego czasu tego pojęcia, szczególnie w nowych ustawach, a także w nowelizacjach, unika się.

Oczywiście możemy zwrócić uwagę, że także w zmianie w art. 1 pkt 1, czego nie dotyczyła poprawka Senatu, jest mowa o tym, że zawiadomienie powinno być wysłane. I tego poprawka Senatu tutaj nie zmieniała. Natomiast też Senat zwracał uwagę, że z jednej strony mamy art. 243 § 2, gdzie „pełnomocnictwo powinno być udzielone”, a później w art. 300⁹⁵ „pełnomocnictwo wymaga formy dokumentowej”. W związku z tym to będzie też taka niejednoznaczność, że przepisy w sumie mówiące o tych samych zagadnieniach posługują się inną redakcją. Dlaczego Sejm tego nie zrobił na etapie prac sejmowych? Dlatego, bo tak było. Przyjęliśmy zasadę, że nie będziemy zmieniali – skoro tak było, nie było tu wątpliwości. Natomiast Senat zwraca jednak uwagę, żeby tak naprawdę w tym przypadku ujednolicić i żeby przy pełnomocnictwie…

Przewodnicząca poseł Barbara Dolniak (KO):
Dobrze, ale mam pytanie w związku z tym.

Jeżeli my tego nie zmienimy, to jak to wpłynie na stan kodeksowy?

Legislator Adam Niewęgłowski:
Szanowna Komisjo, jeżeli chodzi o to, jaka będzie treść normatywna przepisu, i w jednym, i w drugim przypadku oczywiście oznacza to samo. Natomiast…

Przewodnicząca poseł Barbara Dolniak (KO):
Czyli skutek będzie ten sam?

Legislator Adam Niewęgłowski:
Skutek będzie ten sam. Natomiast zgodnie z tą dyrektywą, że unikamy wyrazu „powinno” oraz z tą dyrektywą, że co do zasady sytuacje, które dotyczą tych samych zdarzeń, należy formułować w sposób podobny, stąd została sformułowana poprawka Senatu.

Też nie chciałbym być adwokatem poprawki Senatu, natomiast ją rozumiem. Dlatego się pytaliśmy strony rządowej, ponieważ podczas prac w Sejmie uzgodnienie było takie, żeby tej redakcji w zakresie dotychczasowej nie zmieniać. To znaczy tam, gdzie było „powinno”, żeby zostało „powinno”, a tam, gdzie nie było, żeby postawić dotychczasowe brzmienie, nawet przez to, żeby przywrócić to brzmienie z kodeksu w tym zakresie. Wtedy strona rządowa zgodziła się z tym, teraz zgadza się ze stanowiskiem Senatu. Ja tego nie krytykuję, natomiast tak wyglądała cała…

Przewodnicząca poseł Barbara Dolniak (KO):
Ale dalej nie rozumiem idei tej zmiany.

Bardzo proszę, panie pośle.

Poseł Maciej Tomczykiewicz (KO):
Rozumiem, że występuje to pojęcie w kodeksie zamiennie, natomiast słusznie zauważył kolega profesor, że w kodeksie cywilnym – w matce, nazwijmy to – jest przy pełnomocnictwach sformułowanie „powinno”, więc trzymajmy się „powinno”. Poza tym wychodzę z założenia i bardzo nie lubię, jak Senat nam gmera nic nieznaczącymi zmianami dla zasady.

Przewodnicząca poseł Barbara Dolniak (KO):
Czyli wnioskujecie panowie, żeby Komisja głosowała przeciw.

Bardzo proszę, pan poseł jeszcze na końcu i już…

Poseł Mariusz Witczak (KO):
Myślę, że spokojnie możemy kierować się tutaj opinią prof. Gawlika i spokojnie głosujmy za taką koncepcją, o której prof. Gawlik mówił. Dziękuję.

Przewodnicząca poseł Barbara Dolniak (KO):
Proszę państwa, przystępujemy… Czy ktoś jeszcze chce zabrać głos w tej sprawie? Wiem, że ktoś powie, że to jest mało istotny temat, ale musimy pamiętać, że przepis musi mieć pewną przejrzystość, spójność. W związku z tym ja też nie bardzo rozumiem tę potrzebę zmiany.

Bardzo proszę, panie mecenasie.

Legislator Adam Niewęgłowski:
Ostatnie słowo od Biura Legislacyjnego.

To znaczy tutaj po prostu rozumiemy, że legislatorom senackim i Senatowi chodziło o to, że z jednej strony mamy w nowelizacji w zmianie nr 2 „pełnomocnictwo powinno być udzielone”, a w zmianie nr 3 „pełnomocnictwo wymaga formy dokumentowej”. Taka redakcja jest dotychczas w k.s.h. Rzeczywiście w jednym przepisie w art. 243 jest mowa, że „pełnomocnictwo powinno”; w art. 300⁹⁵, że „pełnomocnictwo wymaga”. Tak było, dlatego to nie było zmieniane. Senat zaproponował, ponieważ nowelizujemy te dwie jednostki, żeby w jednej już wyrugować ten wyraz „powinno”. Tak rozumiem poprawkę Senatu, dlatego też zapytałem się o opinię strony rządowej i, wydaje mi się, przedstawiłem najbardziej przejrzyście, jak można było, intencję Senatu. Dziękuję bardzo.

Przewodnicząca poseł Barbara Dolniak (KO):
Proszę państwa, przystępujemy do głosowania. Kto jest za poparciem, czyli wydaje pozytywną opinię tej poprawce? Kto jest przeciw? Kto się wstrzymał? Czy wszyscy państwo zagłosowali? Nie widzę już nikogo, kto by nie mógł zagłosować. Tylko ja nie zagłosowałam, ale już to zrobiłam.

W takim razie zamykam głosowanie i proszę o wyświetlenie wyników. Głosowało 14 posłów. Za – 0 za, przeciw – 9 wstrzymało się – 5, co oznacza, że poprawka nie uzyskała pozytywnej opinii Komisji.

Dziękuję państwu, zamykam posiedzenie Komisji i do zobaczenia. Jeżeli nie będzie, proszę państwa, poprawek do tego projektu, który teraz się toczy, to jutro Komisji nie będzie, ale musimy jeszcze poczekać.