Podkomisja stała do spraw budżetu i finansów Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej, obradująca pod przewodnictwem posła Witolda Zembaczyńskiego (KO), przewodniczącego podkomisji, zrealizowała następujący porządek obrad:

–  omówienie sprawozdania z wykonania budżetu państwa za okres od 1 stycznia  do 31 grudnia 2025 r. (druk nr 2629) wraz z Analizą Najwyższej Izby Kontroli  (druk nr 2681) w zakresie:

1) części budżetowej 29 – Obrona narodowa:

a) dochody i wydatki,

b) wynagrodzenia w państwowych jednostkach budżetowych,

c) dotacje podmiotowe i celowe;

2) części budżetowej 83 – Rezerwy celowe, w zakresie pozycji 20, 24, 31 i 62;

3)  części budżetowej 85 – Budżety wojewodów ogółem, w zakresie działu 752 – Obrona narodowa:

a) dochody i wydatki,

b) dotacje celowe;

4) zadań z zakresu administracji rządowej i innych zadań zleconych jednostkom samorządu terytorialnego odrębnymi ustawami w części 85 – budżety wojewodów;

5) dotacji podmiotowych;

6) agencji wykonawczej – Agencji Mienia Wojskowego;

7)  instytucji gospodarki budżetowej – Zakładu Inwestycji Organizacji Traktatu Północnoatlantyckiego.

W posiedzeniu udział wzięli: Stanisław Wziątek podsekretarz stanu w Ministerstwie Obrony Narodowej wraz ze współpracownikami, Monika Rokita-Górniewicz naczelnik wydziału w Departamencie Finansowania Sfery Budżetowej Ministerstwa Finansów, Marcin Horyń prezes Agencji Mienia Wojskowego wraz ze współpracownikami, gen. bryg. Romuald Maksymiuk zastępca szefa Agencji Uzbrojenia, płk Rafał Michalski zastępca szefa Zarządu Planowania Rzeczowego – P8 Sztabu Generalnego Wojska Polskiego wraz ze współpracownikiem, płk Krzysztof Zapotoczny zastępca dyrektora ds. ekonomiczno-organizacyjnych, główny księgowy Zakładu Inwestycji Organizacji Traktatu Północnoatlantyckiego, płk Piotr Szylak zastępca szefa Zespołu Ekonomicznego Centralnego Wojskowego Centrum Rekrutacji, płk Konrad Kłos naczelnik Wydziału Działań Bieżących w Departamencie Zwierzchnictwa nad Siłami Zbrojnymi i Służb Mundurowych Biura Bezpieczeństwa Narodowego oraz Anna Mach p.o. wicedyrektor Departamentu Bezpieczeństwa Narodowego Najwyższej Izby Kontroli wraz ze współpracownikiem.

W posiedzeniu udział wzięli pracownicy Kancelarii Sejmu: Kamil Strzępek, Jacek Zientarski – z sekretariatu Komisji w Biurze Komisji Sejmowych.

Przewodniczący poseł Witold Zembaczyński (KO):
Dzień dobry państwu. Otwieram 10. posiedzenie podkomisji stałej do sprawa budżetu i finansów Sił Zbrojnych RP. Stwierdzam skromne kworum.

Tematem dzisiejszego posiedzenia podkomisji jest omówienie sprawozdania z wykonania budżetu państwa za okres od 1 stycznia do 31 grudnia 2025 r. – druk nr 2629 – wraz z analizą Najwyższej Izby Kontroli – to jest druk nr 2681 – w zakresie działania Komisji Obrony Narodowej. Witam serdecznie gości przybyłych na dzisiejsze posiedzenie, a w szczególności pana Stanisława Wziątka, podsekretarza stanu w Ministerstwie Obrony Narodowej, pana generała brygady Sławomira Kozickiego, dyrektora Departamentu Budżetowego MON, pana Marcina Horynia, prezesa Agencji Mienia Wojskowego, pana generała brygady Romualda Maksymiuka, zastępcę szefa Agencji Uzbrojenia, panią Emilię Kalinę, dyrektor Departamentu Finansowego Agencji Mienia Wojskowego, pana pułkownika Dariusza Milczarka, zastępcę dyrektora Departamentu Budżetowego MON, pana pułkownika Rafała Michalskiego, zastępcę szefa Zarządu Planowania Rzeczowego P8 Sztabu Generalnego Wojska Polskiego, pana pułkownika Krzysztofa Zapotocznego, zastępcę dyrektora ds. ekonomiczno-organizacyjnych, głównego księgowego Zakładu Inwestycji i Organizacji Traktatu Północnoatlantyckiego, pana pułkownika Mariusza Świderskiego, zastępcę dyrektora Departamentu Wojskowej Służby Zdrowia MON, pana pułkownika Grzegorza Mazurka, szefa Oddziału Planowania Finansowego w ZPR P8 SG Wojska Polskiego.

Witam pana pułkownika Piotra Szylaka, zastępcę szefa Zespołu Ekonomicznego Centralnego Wojskowego Centrum Rekrutacji, pana pułkownika Mariusza Bednarza, szefa Działu Wsparcia Analiz i Sprawozdawczości Agencji Uzbrojenia, pana pułkownika Rolanda Dudycza, naczelnika Wydziału Realizacji Budżetu Departamentu Budżetowego MON, pana pułkownika Lesława Kuczę, radcę w Departamencie Kadr MON, pana pułkownika Konrada Kłosa, naczelnika Wydziału Działań Bieżących Departamentu Zwierzchnictwa nad Siłami Zbrojnymi i Służb Mundurowych Biura Bezpieczeństwa Narodowego, panią Monikę Rokitę-Górniewicz,  naczelnik Wydziału w Departamencie Finansowania Sfery Budżetowej Ministerstwa Finansów, panią Annę Mach, pełniącą obowiązki wicedyrektor Departamentu Bezpieczeństwa Narodowego Najwyższej Izby Kontroli, panią Beatę Bogucką, doradcę ekonomiczną Departamentu Bezpieczeństwa Narodowego z Najwyższej Izby Kontroli oraz panią Agnieszkę Grzybowską z Wydziału Integracji Służb Mundurowych Departamentu Zwierzchnictwa nad Siłami Zbrojnymi i Służb Mundurowych BBN.

Szanowni zgromadzeni państwo, w tym momencie bardzo uprzejmie proszę pana ministra Wziątka o przedstawienie najważniejszych informacji w sprawie wykonania budżetu MON za rok 2025. Bardzo proszę, panie ministrze.

Podsekretarz stanu w Ministerstwie Obrony Narodowej Stanisław Wziątek:
Bardzo dziękuję, panie przewodniczący. Szanowni państwo, jak widać, przybyliśmy mocną ekipą reprezentującą wszystkie najważniejsze obszary polskiego wojska, a także Agencji Mienia Wojskowego oraz Agencji Uzbrojenia, które nas wspierają w każdym działaniu związanym z uzyskaniem zdolności obronnych naszego kraju. 2025 r. ma dla nas szczególne znaczenie, bo wart podkreślenia jest fakt, że to właśnie w tym roku Polska pełniła przywódczą rolę w Unii Europejskiej. To był okres naszej prezydencji. W ramach tej prezydencji funkcjonowaliśmy pod głównym hasłem „Bezpieczeństwo Europo!”. To jest ten zakres odpowiedzialności, który przyjęliśmy na siebie jako lider Unii Europejskiej, aby wzmocnić bezpieczeństwo całej Europy, a szczególnie naszego kraju. Bezpieczeństwo i obrona zewnętrznych granic Unii Europejskiej były jednym z najważniejszych zadań, które przyjęliśmy na siebie. Zadanie ochrony zewnętrznej granicy bardzo angażowało polskie siły zbrojne. Na marginesie dodam, że najważniejszym efektem jest to, że w dniu dzisiejszym czy w tym czasie – na szczęście – presja migracyjna wyraźnie zmalała. Właściwie zmalała do takiego poziomu, że możemy powiedzieć, iż zastosowane metody, zastosowane narzędzia są po prostu skuteczne.

W dobie niestabilności bezpieczeństwa Europy – nie tylko Polski, ale Europy i całego świata – musieliśmy podjąć działania wzmacniające te wszystkie obszary, które potraktowaliśmy jako priorytetowe. Bez wątpienia należy do nich zaliczyć rozwój zdolności do przeciwdziałania zaskoczeniu militarnemu, wzmocnienie potencjału bojowego i zdolności operacyjnych sił zbrojnych do prowadzenia samodzielnych, ale także sojuszniczych działań obronnych, a także rozwój systemu wsparcia dowodzenia obrony powietrznej i przeciwrakietowej. Doświadczenia z wojny na Ukrainie wskazują, że obrona powietrzna i generalnie szeroko rozumiane siły powietrzne mają strategiczne znaczenie dla bezpieczeństwa. Wszystkie działania, które zostały podjęte wskazują, że na ten obszar powinniśmy nakierować swoje wysiłki. To ma także jednoznaczne odzwierciedlenie w budżecie w zakresie pozyskiwania sprzętu, szkolenia i współpracy sojuszniczej. To jest wyraźny wydźwięk z jednej strony odzwierciedlenie zagrożenia, a z drugiej strony priorytetu związanego z obroną. Bardzo ważnym aspektem jest zapewnienie naczelnym organom kierowania i dowodzenia siłami zbrojnymi efektywnego wsparcia teleinformatycznego na poziomie strategicznym i operacyjnym.

W tym gronie osób, które doskonale wiedzą, czym jest współczesny świat i współczesne narzędzia komunikowania się, nie muszę przypominać, bo byłoby to truizmem, że ten system teleinformatyczny w zakresie strategicznym i operacyjnym ma znaczenie szczególne. Dla nas bardzo ważnym aspektem było przyjęcie tego, co traktowaliśmy jako misję do spełnienia. Niezależnie od tego, kto rządzi w naszym kraju, musimy doprowadzić do zwiększenia potencjału ilościowego polskiego wojska. Przyjęliśmy kierunek, który wskazuje, że rokrocznie siły zbrojne powinny zwiększać swój potencjał w tym zakresie. Dokładnie tak było też w 2025 r. Rozbudowa całej infrastruktury, która musi towarzyszyć wzrostowi liczby żołnierzy, to rozwój nie tylko tych obszarów koszarowych, ale także systemów szkolenia bojowego i systemów wsparcia. Te wszystkie aspekty muszą być równolegle traktowane jako najważniejsze wraz ze wzrostem liczebności polskiego wojska. Kolejne działanie, to podniesienie efektywności procesu rekrutacji i naboru do służby wojskowej. Jak państwo zauważą, zarówno rekrutacja, jak i nabór są duże, ale jeszcze cały czas jest sytuacja, w której mamy znacznie więcej chętnych niż możliwości przyjęć żołnierzy do wojska. Ale nie możemy zapominać o tym, że jest potrzeba dokonywania działań o charakterze promocyjnym, o charakterze budowania postaw patriotycznych i proobronnych wśród młodzieży i wśród społeczeństwa. Ten obszar jest także jednym z najważniejszych aspektów.

Realizowanie procesu szkolenia sił zbrojnych dotyczy szczególnie szkolenia krajowego i podstawowego. Przypomnę, że w ubiegłym roku uruchomiony został cały program dotyczący budowania zdolności nie tylko Wojska Polskiego, ale także społeczeństwa. Nazwaliśmy ten program „W odporności”. Każdy obywatel, właściwie od przedszkola do wieku emerytalnego, powinien być świadomy zagrożeń. Powinien umiejętnie reagować na sytuacje, w których zagrożenia się pojawią. Musi wiedzieć, jak pomóc drugiemu człowiekowi, jak uchronić siebie, swoich najbliższych, jak reagować na sygnały alarmowe i wszystkie elementy, które będą wskazywać, że zagrożenie jest blisko. To są jedne z najważniejszych działań kierunkowych, które przyjęliśmy. Ale, jeśli mówimy o szkoleniu, bez wątpienia trzeba do nich także dołożyć cały proces szkolenia związanego ze współdziałaniem sojuszniczym. Współdziałanie sojusznicze, a więc dużo większa liczba ćwiczeń wspólnych, manewrów wojsk NATO na terenie Rzeczypospolitej, ale także na innym obszarze, ma na celu nie tylko umiejętność zgrywania wojska, ale także pozyskiwania zdolności do pełnego współdziałania sojuszniczego.

Przechodząc do spraw, które mają wymiar stricte budżetowy, czyli do szczegółów związanych z obszarem finansowym warto powiedzieć – warto i trzeba powiedzieć – że budżet resortu obrony narodowej w części 29 – Obrona Narodowa, po zmianach, które nastąpiły, w dniu  31 grudnia 2025 r. wyniósł 118 600 000 tys. zł i składał się z: dotacji i subwencji – 5500 tys. zł, świadczeń – 16 100 000 tys. zł, wydatków bieżących – 49 200 000 tys. zł i wydatków majątkowych – 47 800 000 tys. zł. Chyba mogę powiedzieć, że powodem satysfakcji jest fakt, że realizacja budżetu resortu obrony narodowej na dzień 31 grudnia wyniosła 118 600 000 tys. zł i było to 99,98% planu. Proszę państwa, rzadko tak się zdarza. Ale to świadczy o tym, że budżet był duży. Budżet dawał możliwości, ale umiejętność wydatkowania tych środków ma ogromne znaczenie dla sprawności funkcjonowania zarówno samego Ministerstwa Obrony Narodowej, jak i wszystkich naszych struktur. W obecności panów przewodniczących moim współpracownikom, szefom agencji, a szczególnie przedstawicielom poszczególnych departamentów bardzo dziękuję za tę skuteczność. Tylko wtedy, kiedy jesteśmy zmobilizowani, potrafimy osiągać najwyższą sprawność.

Mówiąc o realizacji budżetu w zakresie planu wydatków – oczywiście – trzeba powiedzieć również o Funduszu Wsparcia Sił Zbrojnych. Fundusz Wsparcia został tak określony i tak był realizowany, że przekroczony został próg wydatków obronnych rekomendowany przez NATO.  Wszystkie współczynniki, które określały potrzeby i były oczekiwane, zwłaszcza przez Stany Zjednoczone i osobiście przez pana prezydenta Trumpa, nie tylko zostały osiągnięte, ale są traktowane jako wzór do naśladowania dla innych. Polska jest pokazywana jako sojusznik, który nie tylko się wywiązuje, ale staje się rzeczywiście liderem NATO. Na wydatki objęte centralnymi planami rzeczowymi – Planem Modernizacji Technicznej, planem zakupów środków materiałowych, planem inwestycji budowlanych oraz planem inwestycji NSIP – w 2025 r. wydatkowano 55 500 000 tys. zł, co stanowi 100% planu wynoszącego właśnie taką kwotę. Wydatki majątkowe zrealizowano w kwocie 47 700 000 tys. zł, co stanowi 40,3% ogółu wydatków Ministerstwa Obrony Narodowej. Realizacja wydatków majątkowych na tym poziomie oznacza, że wypełniony został próg określony w ustawie o obronie Ojczyzny, że powinny stanowić co najmniej 20% wydatków w limicie wydatków obronnych. To także pokazuje, proszę państwa, skuteczność i priorytety.

To pokazuje, że dla nas modernizacja techniczna stała się jednym z najważniejszych aspektów funkcjonowania. Właśnie po to, żeby uzyskać najlepsze, największe zdolności. Dobrze byłoby podkreślić, bo taką informację państwu przedkładamy corocznie, jak kształtują się przeciętne wynagrodzenia w Ministerstwie Obrony Narodowej, zarówno wśród żołnierzy zawodowych, jak i wśród pracowników cywilnych. Uposażenie żołnierzy zawodowych – bez Służby Wywiadu Wojskowego – tj. przeciętne wynagrodzenie wynosiło 9944 zł. To jest przyrost o 762 złote w porównaniu do 2024 r. Ten wskaźnik będę przywoływał, żeby państwo wiedzieli, że wzrost wynagrodzeń następuje corocznie. Oczywiście, chcielibyśmy, żeby on był jeszcze większy. A pewnie żołnierze chcieliby tego jeszcze bardziej. Ale to jest ten poziom, na który możemy sobie pozwolić. Wynagrodzenie urzędników i pracowników korpusu służby cywilnej urzędu Ministerstwa Obrony Narodowej to 14.182 zł. Ten przyrost stanowi 1127 zł. Wynagrodzenie pracowników nieobjętych mnożnikowymi systemami wynagrodzeń – bez Służby Wywiadu Wojskowego – to 8995 zł. To przyrost o 737 złotych. Świadczenie emerytalne to 6409 zł i przyrost o 427 zł. Renta inwalidzka – 5154 zł i przyrost o 328 zł. Renta rodzinna – 4733 zł. Przyrost o 251 zł. Z budżetu Ministerstwa Obrony Narodowej dokonano wpłat na fundusze. Łącznie wpłaciliśmy 12 500 000 tys. zł. Oczywiście, priorytetem dla nas jest Fundusz Wsparcia Sił Zbrojnych, na który wpłacona została kwota 12 000 000 tys. zł. Na Rządowy Fundusz Rozwoju Dróg wpłacono 500 000 tys. zł. Realizacja dochodów budżetowych na koniec roku kształtowała się na poziomie 200 000 tys. zł miliarda i stanowiła 157% realizacji planu według ustawy.

2025 r. cechował się wysoką dynamiką realizowanych zmian, na które istotny wpływ miała wojna na Ukrainie, prowadzone operacje wojskowe na zachodzie kraju oraz w ramach ochrony kluczowych elementów infrastruktury kolejowej i drogowej. Wiedzą państwo, że po prostu uruchomiliśmy dodatkowo specjalne działania. Można byłoby powiedzieć, że pod wpływem potrzeby i chwili, ale także zagrożeń, które się pojawiały. To jest ochrona linii kolejowych, a zwłaszcza tego obszaru, na którym pojawił się akt sabotażu. To jest także ochrona zewnętrznej granicy kraju, czyli granicy zachodniej. Takich działań, które zostały wymuszone nadzwyczajną sytuacją czy zagrożeniem, było bardzo dużo. Tutaj niezwykle ważnym elementem jest cały obszar działań związanych z „Tarczą Wschód”. „Tarcza Wschód” to wielki program, który staje się także modelowym programem dla naszych partnerów z krajów bałtyckich. Obrona bałtycka jest dostosowywana do tych wszystkich rozwiązań, które są prowadzone w ramach „Tarczy Wschód”. Dodatkowo należy podkreślić, że utrzymanie wysokiego tempa modernizacji i procesu zwiększania liczebności sił zbrojnych przy jednoczesnym przeniesieniu znaczących środków na program ochrony ludności i obrony cywilnej wymagało elastycznego i efektywnego zarządzania planem wydatków resortu obrony narodowej.

To jest też punkt, który wymagałby dodatkowego komentarza. Jak państwo wiedzą, ustawa o obronie Ojczyzny zniosła obronę cywilną i ochronę ludności, więc musieliśmy przywrócić jej ramy prawne. Została przyjęta ustawa o ochronie ludności i obronie cywilnej.  Żeby ta ustawa miała moc sprawczą, doprowadziliśmy do tego, żeby można było przeznaczyć środki finansowe na realizację określonych zadań wynikających z tej ustawy. To jest pełne współdziałanie z Ministerstwem Spraw Wewnętrznych, a bezpośrednio nawet z panem ministrem Leśniakiewiczem, który za to odpowiadał. Był przygotowany i jest nadal specjalny program wsparcia samorządów, które zostały zasilone środkami finansowymi właśnie poprzez Ministerstwo Spraw Wewnętrznych z naszego budżetu. Wyasygnowaliśmy na to kwotę ponad 5 100 000 tys. zł. To jest duża kwota, duży wydatek.

Ale za te środki samorządy mogły kupić systemy alarmowe, systemy powiadamiania czy systemy wzmocnienia energetycznego gmin. Teraz dochodzi do kolejnego etapu. Na marginesie, bo to jest interesujący odrębny program, do innego, szerszego etapu. Mówimy także o budowie obiektów ochronnych i miejsc schronienia. Ta kwota w 2026 r. jest jeszcze większa niż była w 2025 r. Widzimy, że nasz budżet działał nie tylko dla potrzeb i zdolności sił zbrojnych, ale także budowania szeroko rozumianej odporności państwa i wyposażania całego społeczeństwa w narzędzia do ochrony przed niespodziewanymi zagrożeniami. Mogę powiedzieć, że na koniec 2025 r. nie wystąpiły w resorcie żadne zobowiązania, które miałyby charakter wymagalny. Pozwoliłem sobie przedstawić państwu najważniejsze tezy. Jeżeli będzie potrzeba ich rozwinięcia, to – oczywiście – ja i moi współpracownicy stawiamy się do dyspozycji. Dziękuję bardzo, panie przewodniczący.

Przewodniczący poseł Witold Zembaczyński (KO):
Dziękuję uprzejmie, panie ministrze. Bardzo proszę przedstawicieli Najwyższej Izby Kontroli o odniesienie się do sprawozdania, po czym przeprowadzimy dyskusję i przystąpimy do pracy nad projektem opinii Komisji Obrony Narodowej dla Komisji Finansów Publicznych w powyższej sprawie. Bardzo proszę.

P.o. wicedyrektor Departamentu Bezpieczeństwa Narodowego w Najwyższej Izbie Kontroli Anna Mach:
Dzień dobry. Anna Mach, pełnię obowiązki wicedyrektora Departamentu Bezpieczeństwa Narodowego. W 2025 r. wykonanie budżetu państwa w części 29 – Obrona Narodowa, oceniliśmy pozytywnie. Taka ocena została sformułowana na podstawie wyników kontroli przeprowadzonych w Ministerstwie Obrony Narodowej, Agencji Uzbrojenia, Inspektoracie Wsparcia Sił Zbrojnych w Bydgoszczy oraz w 12. Terenowym Oddziale Lotniskowym w Warszawie. Jak pan minister wspominał, wydatki zostały zrealizowane w blisko 100%, a przeprowadzona kontrola obejmująca prawie 13% z tych środków realizowanych przez kontrolowane jednostki – to jest 8,5% wydatków w całej części 29 – potwierdziła, że były wydatkowane celowo, gospodarnie i zgodnie z przepisami. Nie było opóźnień w podejmowaniu decyzji o zablokowaniu wydatków planowanych, a przyznane środki z rezerwy celowej zostały rozdysponowane przez dysponenta na poszczególne zadania. Dysponenci prawidłowo realizowali też zadania finansowane z budżetu, a minister obrony narodowej właściwie realizował obowiązki nadzorcze.

System kontroli zarządczej zapewniał prawidłowość i rzetelność sprawozdań, które uzyskały pozytywną opinię Najwyższej Izby Kontroli. Pozytywnie oceniono także u dwóch dysponentów trzeciego stopnia prowadzenie ksiąg rachunkowych. Stwierdzone pojedyncze nieprawidłowości nie miały wpływu na realizację budżetu w tej części. Wskazaliśmy także w informacji o wynikach kontroli 2 uwagi systemowe dotyczące niewykorzystywania przez żołnierzy zawodowych urlopów wypoczynkowych oraz wydatkowania środków z dotacji celowej na zabezpieczenie logistyczne wojsk sojuszniczych. Zostaliśmy poinformowani o przyjęciu tych wniosków do realizacji. Kontrola obejmowała także realizację zadań w ramach Krajowego Planu Odbudowy i Zwiększania Odporności. Ta kontrola była prowadzona w MON i w Agencji Uzbrojenia i dotyczyła zadania związanego z satelitarnym systemem obserwacji Ziemi „Microglobe”. Realizacja zadania przebiegała zgodnie z harmonogramem i we współpracy z Komisją Europejską. Natomiast pomimo podejmowanych działań –  tak jak w poprzednim roku – zwracamy uwagę na ryzyko nieterminowej realizacji tej inwestycji względem terminu wynikającego z KPO.

Badaniem została także objęta Agencja Mienia Wojskowego w zakresie realizacji wykonania planu finansowego. Tutaj ocena była również pozytywna. Potwierdzenie tej oceny przyniosły: kontrola 11,2% wydatków agencji, kontrola 21,4% środków pochodzących z dotacji, badanie zamówień publicznych oraz badanie sprawozdań. Wydatki, którymi dysponowała agencja, służyły głównie realizacji zadań ustawowych. W 2025 r. agencja osiągnęła dodatni wynik finansowy, który był wyższy o prawie 70% w porównaniu do roku poprzedniego. Stwierdzona nieprawidłowość w zakresie prac nad opracowaniem planu finansowego miała charakter wyłącznie formalny i nie miała wpływu na ocenę działalności agencji. Bardzo dziękuję.

Przewodniczący poseł Witold Zembaczyński (KO):
Uprzejmie dziękuję, pani dyrektor. Również proszę o komentarz przedstawiciela resortu finansów, oczywiście, jeżeli mają państwo takie życzenie.

Naczelnik wydziału w Departamencie Finansowania Sfery Budżetowej Ministerstwa Finansów Monika Rokita-Górniewicz:
Dzień dobry. Monika Rokita-Górniewicz, Ministerstwo Finansów. Nie mamy nic do dodania. Dziękuję.

Przewodniczący poseł Witold Zembaczyński (KO):
Bardzo uprzejmie dziękuję, pani naczelnik. W tym momencie otwieram dyskusję. Czy ktoś z państwa posłów chce zabrać głos, zadać pytania? W trakcie posiedzenia Komisji zaznaczę, że informacja o realizacji budżetu Ministerstwa Obrony Narodowej za 2025 r. została do państwa skierowana mailowo. Bardzo proszę, otwieram dyskusję. Czy ktoś z państwa sobie życzy… Bardzo proszę, pan poseł Jach.

Poseł Michał Jach (PiS):
Dziękuję, panie przewodniczący. Proszę państwa, interesuje mnie fundusz wsparcia. Chciałbym wysłuchać, ponieważ w tej informacji nie do końca wszystko można doczytać, jaki był planowany fundusz wsparcia na 2025 r.? Jaka była jego realizacja? I proszę o wyjaśnienie, jeżeli są różnice. Dziękuję.

Przewodniczący poseł Witold Zembaczyński (KO):
Bardzo uprzejmie dziękuję panu posłowi za zadanie tego pytania. Czy ktoś z państwa ma jeszcze jakieś pytania? Jeżeli państwo pozwolą, to skompletujemy większą liczbę pytań i przystąpimy do odpowiedzi. Bardzo proszę, pan poseł Weber.

Poseł Rafał Weber (PiS):
Dziękuję bardzo. Panie przewodniczący, Wysoka Komisjo, panie ministrze, szanowni państwo oficerowie, przedstawiciele resortów, mam pytanie o przedpłaty. Czy były stosowane w 2025 r.? Chodzi oczywiście o zaliczki na kontrakty zbrojeniowe. Jeżeli tak, to w jakiej wysokości?

Przewodniczący poseł Witold Zembaczyński (KO):
Bardzo uprzejmie dziękuję panu posłowi. Proszę o udzielenie odpowiedzi. Pan minister?

Podsekretarz stanu w MON Stanisław Wziątek:
Tak.

Przewodniczący poseł Witold Zembaczyński (KO):
Bardzo proszę.

Podsekretarz stanu w MON Stanisław Wziątek:
Bardzo dziękuję, panie przewodniczący. Bardzo dziękuję państwu posłom. Myślałem, że pan poseł Jach jako były przewodniczący Komisji otrzymując takie informacje powie, że gratuluję nam dobrego wykonania budżetu. Ale, panie pośle, odpowiadając panu na pytanie dotyczące funduszu wsparcia chciałem powiedzieć, że wszelkie informacje dotyczące funduszu wsparcia – jak pan pewnie doskonale wie – są omawiane na niejawnym posiedzeniu Komisji. Komisja już się zebrała w tej sprawie w tym roku i analizowała fundusz wsparcia. Wykonanie tego budżetu zostało zaopiniowane pozytywnie. Natomiast na tym poziomie mogę tylko powiedzieć, że wykonanie budżetu funduszu wsparcia osiągnęło 79,1%. I to jest najwyższy wskaźnik wykonania funduszu wsparcia w ostatnich latach. Natomiast, jeśli chodzi o przedpłaty, poprosiłbym o odpowiedź pana generała Maksymiuka, wiceszefa Agencji Uzbrojenia. Panie generale, bardzo proszę.

Zastępca szefa Agencji Uzbrojenia gen. Romuald Maksymiuk:
Szanowny panie przewodniczący, szanowna Komisjo, szanowni państwo, jeżeli chodzi o zaliczki wypłacone w 2025 r., to przypominam, że one są już permanentnym elementem zamówień zbrojeniowych. W 2025 r. na zaliczki ze środków budżetowych przeznaczono kwotę 10 691 000 tys. zł.

Przewodniczący poseł Witold Zembaczyński (KO):
Bardzo uprzejmie dziękuję panu ministrowi. Bardzo uprzejmie dziękuję panu generałowi. Jeszcze pan poseł Jach chciał dopytać. Bardzo proszę. Następnie pan poseł Weber.

Poseł Michał Jach (PiS):
Zanim pogratuluję, o ile pogratuluję, chciałbym się dowiedzieć, ile wydatkowaliśmy z Funduszu Wsparcia Sił Zbrojnych. Panie ministrze, rozumiem, że debata na temat…  Nie dopytuję o szczegóły, tylko o wydatkowanie w stosunku do pierwotnego planu, ponieważ przez cały rok byliśmy epatowani wysokością środków, którymi ma dysponować Ministerstwo Obrony Narodowej. W tym – oczywiście – był również Fundusz Wsparcia Sił Zbrojnych. Interesuje mnie, ile środków wydano z funduszu wsparcia, bo to tak czy owak na koniec roku będzie to opisane w budżecie państwa, bo to są wydatkowane środki publiczne. Interesuje mnie, ile środków z tego funduszu zostało wydatkowanych w stosunku do planowanych.  Nie sądzę, żeby to była sprawa niejawna, bo wydatki na obronę narodową… To trudno uzasadnić, dlaczego nie można tego jako całości… Rozumiem, że szczegółowe wydatki mogą być klauzulowane. Wydatki na poszczególne systemy, podsystemy czy na inne kwestie. Natomiast całościowo, nie widzę uzasadnienia. Dziękuję.

Przewodniczący poseł Witold Zembaczyński (KO):
Dziękuję bardzo panu posłowi. Proszę o zadanie pytania pana posła Webera.

Poseł Rafał Weber (PiS):
Przede wszystkim dziękuję za odpowiedź na moje pytanie. Zadałem je nie bez kozery, ponieważ kwestia przedpłat i zaliczek wzbudzała ogromne kontrowersje wśród posłów opozycji w poprzedniej kadencji. Pamiętam, że wtedy posłowie Koalicji Obywatelskiej krytykowali taki sposób finansowania kontraktów zbrojeniowych. Mówili o tym, że to się musi skończyć, że to jest złe, że to jest niedobre. Ba, nawet to był argument, szanowni państwo, żeby zagłosować przeciwko wykonaniu budżetu za 2023 r. Natomiast jeżeli chodzi o stosowanie tej formy przedpłaty, nic się nie zmieniło i w naszej ocenie to dobrze, bo patrząc realnie na finansowanie naszego systemu zbrojeniowego w kontekście kontraktów, jest to sposób na to, żeby firmy zbrojeniowe uzyskiwały środki finansowe jeszcze przed realną produkcją. I to powinno być kontynuowane. Jeszcze raz powtarzam, że jako posłowie Prawa i Sprawiedliwości nie mieliśmy takich wątpliwości ani kilka lat temu, ani teraz, kiedy jesteśmy w opozycji. Chyba nawet Najwyższa Izba Kontroli podnosiła tę kwestię w jednym z raportów. Jeżeli się nie mylę, zarzucała Ministerstwu Obrony Narodowej, że to działanie jest nieodpowiednie.

Teraz opinia jest pozytywna. Ok. Wszystko super, wszystko fajnie. To moje pytanie jest skierowane bardziej do posłów obecnej większości. Będę patrzył, jak panowie tutaj głosują. Czy połykają własny język czy nie? A jeżeli chodzi o szersze odniesienie się do wykonania projektu budżetu Ministra Obrony Narodowej za poprzedni rok, to – oczywiście – będziemy o tym dyskutować na posiedzeniu Komisji Obrony Narodowej. Dziękuję bardzo.

Przewodniczący poseł Witold Zembaczyński (KO):
Dziękuję panom posłom za jedno pytanie i jedno oświadczenie. Bardzo uprzejmie proszę pana ministra o udzielenie odpowiedzi.

Podsekretarz stanu w MON Stanisław Wziątek:
Bardzo dziękuję, panie przewodniczący. Nie wdając się w dyskusję, czy to dobrze, że to jest niejawne czy niedobrze, generalnie powiem państwu… Notabene moja uwaga bardzo dobrze wybrzmiała na jednym z ostatnich posiedzeń Komisji w wypowiedzi posła Prawa i Sprawiedliwości, który powiedział, że sam jest zwolennikiem tego, aby nie za daleko posuwać się w ujawnianiu wszystkich informacji. Dlatego, że – przepraszam za określenie – wróg nie śpi. Z analizy budżetu można się dużo dowiedzieć. Można wiedzieć nie tylko, jakie są priorytety, ale także kierunki wydatkowania i co pozyskujemy. To jest biały wywiad, który znakomicie rozpracowuje taką sytuację. Ale, ponieważ główne wielkości, panie pośle, nie są rzeczywiście jakąś nadzwyczajną tajemnicą, mogę przypomnieć to, co było już powiedziane na niejawnym posiedzeniu tej Komisji, na którym omawialiśmy fundusz wsparcia. Mogę państwu przekazać, że plan wynosił 73 100 000 tys. zł, a wykonanie 57 800 000 tys. zł. Jak powiedziałem, procentowo to jest 79,1%. I jest to jeden z najwyższych wskaźników procentowych wykonania funduszu wsparcia.

Natomiast, jeśli chodzi o pytanie czy oświadczenie, zgadzam się z panem posłem. W dzisiejszym świecie realizacja kontraktów, które są kontraktami długoterminowymi, bo przecież projekty modernizacji sił zbrojnych nie są projektami, które kończą się w jednym roku, wymaga takiego dofinansowania. Nie dofinansowania, tylko wsparcia finansowego na realizację projektu w formie zaliczek. Mogę tylko powiedzieć, że taki sam mechanizm będziemy stosować i stosujemy w przypadku programu SAFE. Jeżeli polskie firmy mają realizować rozwój przemysłu obronnego, to muszą zainwestować środki finansowe, żeby technologicznie wzmocnić się przed realizacją albo w trakcie realizacji tego projektu. To jest po prostu skuteczne narzędzie działania. Dziękuję.

Przewodniczący poseł Witold Zembaczyński (KO):
Bardzo uprzejmie dziękuję panu ministrowi. Następny w kolejce jest pan przewodniczący Szewiński. Bardzo proszę.

Poseł Andrzej Szewiński (KO):
Dziękuję, panie przewodniczący. Panie przewodniczący, panie ministrze, Wysoka Komisjo, szanowni państwo, korzystając z okazji, że rozmawiamy o kwestiach finansowania, o instrumentach finansowych i o budżecie, chciałbym podziękować za taką transparentność na różnym poziomie, czy to klauzulowanym czy też nieklauzulowanym. Np. przypomnę, jeżeli chodzi o instrument finansowy, jakim jest SAFE, że w poprzedniej kadencji kredyty zaciągane były bez wiedzy parlamentu. Mówię np. o kredytach na uzbrojenie z Korei Południowej. Dopiero po roku dowiedzieliśmy się, jakie to były instrumenty finansowe. Tak że myślę, że to jest dobry kierunek. I bardzo blisko współpracujemy – oczywiście – ponad podziałami politycznymi tam, gdzie jest bezpieczeństwo. Dziękuję.

Przewodniczący poseł Witold Zembaczyński (KO):
Bardzo dziękuję panu posłowi Szewińskiemu. Czy pan poseł Weber życzy sobie jeszcze zabrać głos? Bardzo proszę.

Poseł Rafał Weber (PiS):
Tak. Dziękując panu ministrowi za kolejną turę odpowiedzi nie czuję się adresatem tej odpowiedzi. Jeszcze raz powtarzam, że do zaliczek i do przedpłat jestem przekonany.  Gorzej z innymi posłami, którzy w poprzedniej kadencji negowali ten sposób finansowania zamówień zbrojeniowych.

Przewodniczący poseł Witold Zembaczyński (KO):
Mamy tutaj ekspertów od budżetu i kierownictwo MON.

Poseł Rafał Weber (PiS):
Chciałbym, panie przewodniczący, żeby ta dyskusja...

Przewodniczący poseł Witold Zembaczyński (KO):
Politycznie możemy się poukładać już „na off-ie”, a teraz proszę o pytania odnośnie do części 29 budżetu państwa. Dziękuję.

Poseł Rafał Weber (PiS):
W poprzedniej kadencji to nie było „na off-ie”. W poprzedniej kadencji to było do mikrofonów sejmowych, ale również do telewizyjnych. Natomiast chciałbym, panie przewodniczący, żebyśmy byli konsekwentni niezależnie od tego, czy jesteśmy większością sejmową czy nie. Drugie pytanie związane jest z wynagrodzeniami. O ile – oczywiście – pierwsze zagadnienie, które poruszyłem, miało charakter retrospekcji i zachowania politycznego, o tyle moje drugie pytanie ma charakter bardzo poważny. Jeżeli minister obrony narodowej wraz ze współpracownikami odpowiada za budżet rzędu 200 mld zł rocznie, jeżeli jest obciążony ogromem pracy i ogromem odpowiedzialności, to – niezależnie od oceny politycznej – powinien również odpowiednio zarabiać.

Pan minister przytoczył średnią wynagrodzeń w Ministerstwie Obrony Narodowej pracowników, mundurowych i służby cywilnej. Chciałem zapytać – i proszę to pytanie odczytać w dobrej wierze tu, teraz i na przyszłość – czy były jakieś dodatkowe formy wynagradzania kierownictwa resortu, politycznego kierownictwa resortu w 2025 r.? Czy było tylko to, co wynika z umowy, tj. uposażenie i dodatki, które wynikają z Kodeksu pracy? Czy jednak były premie lub nagrody? Jak zwał, tak zwał. Czy było jakieś dodatkowe zasilanie z budżetu wynagrodzeń kierownictwa resortu obrony narodowej?

Przewodniczący poseł Witold Zembaczyński (KO):
Dziękuję panu posłowi. Też uważam, że super premie za takie wykonanie budżetu się należą. Czy pan poseł Jach planuje zadać pytanie?

Poseł Michał Jach (PiS):
Tak.

Przewodniczący poseł Witold Zembaczyński (KO):
Bardzo proszę.

Poseł Michał Jach (PiS):
Ciągle nie otrzymałem odpowiedzi na moje pytanie. Oczywiście, popieram czy przychylam się do tej samej opinii, co pan poseł Weber, pan minister Weber, ponieważ zawsze uważałem, że przedpłaty w sytuacji tak skomplikowanych zakupów czy zamówień, jakimi są zakupy sprzętu i uzbrojenia, są podejściem racjonalnym. Natomiast odpowiedź pana ministra mówiąca o siedemdziesięciu iluś procentach jest niesatysfakcjonująca. Chciałbym usłyszeć konkretną liczbę, bo w ubiegłym roku podano, że z Funduszu Wsparcia Sił Zbrojnych miała być wydatkowana kwota ponad 79 mld zł. Nie rozumiem, dlaczego nie możemy usłyszeć konkretnej liczby.

Podsekretarz stanu w MON Stanisław Wziątek:
Panie pośle, podałem konkretną liczbę. Za chwilę jeszcze raz ją przypomnę.

Poseł Michał Jach (PiS):
Procent. Usłyszeliśmy procent. Tak.

Podsekretarz stanu w MON Stanisław Wziątek:
Jeśli pan przewodniczący pozwoli, to...

Poseł Michał Jach (PiS):
Dobrze. To przepraszam. To w takim razie zwracam honor. Ale w takim razie...

Podsekretarz stanu w MON Stanisław Wziątek:
Natomiast odpowiadając na pytanie panu posłowi Weberowi mogę powiedzieć tak.  Panie pośle, jako wicemarszałek województwa zarabiałem więcej. A nawet znacząco więcej. Nic mi nie wiadomo, żeby ktokolwiek z kierownictwa Ministerstwa Obrony Narodowej –  pan premier czy też inni moi koledzy ministrowie, a teraz już również pani minister – otrzymał jakąkolwiek nagrodę. Nie ma trzynastki, czternastki, nagrody czy premii. Zero. Dziękuję.

Przewodniczący poseł Witold Zembaczyński (KO):
Bardzo dziękuję. Szanowni państwo, w ten sposób zakończyliśmy dyskusję. Uprzejmie informuję państwa posłów, że wspólnie z przedstawicielami Departamentu Budżetowego Ministerstwa Obrony Narodowej przygotowałem projekt opinii naszej podkomisji dla Komisji Obrony Narodowej. Tym projektem będziemy się zajmować pojutrze na posiedzeniu Komisji. Przeczytam teraz państwu… Przepraszam, jutro na posiedzeniu Komisji. Przepraszam. Przeczytam teraz państwu najważniejsze założenia proponowanej opinii. Przede wszystkim na wstępie chcę serdecznie pogratulować kierownictwu ministerstwa, wszystkim dyrektorom departamentów i całemu aparatowi państwowemu zaangażowanemu w realizację budżetu na tak wysokim poziomie. Za to wielki szacunek i uznanie. Wysoka podkomisjo, przedstawiam projekt opinii Komisji Obrony Narodowej w sprawie wykonania budżetu państwa w resorcie obrony narodowej za 2025 r. Rekomendacja zawarta w projekcie jest jednoznaczna. Proponujemy pozytywną ocenę wykonania budżetu resortu w części 29 – Obrona narodowa.

Pozwolą państwo, że krótko, syntetycznie omówię najważniejsze ustalenia, które są podstawą pozytywnej oceny. Po pierwsze, dochody i wydatki. Plan dochodów resortu wyniósł 130 900 000 tys. zł, a jego wykonanie ukształtowało się na poziomie 206 200 000 tys. zł. Czyli plan został wykonany w 157,6% w stosunku do założeń. Po stronie wydatkowej plan po zmianach wyniósł 118 600 000 tys. zł, a jego realizacja kasowa wyniosła 118 600 000 tys. zł, co stanowi 99,98% planu po zmianach. Mówimy więc o budżecie zrealizowanym praktycznie w całości. Po drugie, modernizacja sił zbrojnych. Na modernizację techniczną przeznaczono 42 300 000 tys. zł, czyli 35,7% wszystkich wydatków części 29. Wydatki majątkowe wyniosły 47 700 000 tys. zł, co stanowi 40,3 wydatków ogółem. To jest dwukrotnie więcej niż wymaga ustawowy próg 20%. To dowód, że środki są kierowane tam, gdzie realnie wzmacniają zdolności obronne państwa. Po trzecie, wynagrodzenia i świadczenia. Uposażenia żołnierzy zawodowych zrealizowano w 100% planu. Przeciętne uposażenie wzrosło do 9944 zł, czyli o 762 zł przy porównaniu rok do roku. Co ważne, wzrosły także wynagrodzenia pracowników cywilnych resortu oraz świadczenia emerytalno-rentowe, na które wydatkowano 12 000 000 tys. zł.

Po czwarte, dotacje i subwencje. Łączny plan w tym obszarze po korekcie to 691 000 tys. zł. Jeżeli przekręciłbym liczbę, bardzo proszę o korektę. To 691 000 tys. zł. Wykonanie też na poziomie 99%. Środkami objęto m.in. Agencję Mienia Wojskowego, Zakład Inwestycji i Organizacji Traktatu Północnoatlantyckiego, Wojskową Służbę Zdrowia, uczelnie wyższe oraz wojskowe instytuty badawcze. Po piąte, jednostki podległe, czyli Agencja Mienia Wojskowego, która osiągnęła w 2025 r. przychody w wysokości 3 500 000 tys. zł przy kosztach 3 400 000 tys., uzyskując wynik finansowy netto na poziomie 75 400 tys. zł. Środki z dotacji wykorzystano w 100% planu, przede wszystkim na świadczenia mieszkaniowe i odprawy dla żołnierzy. Z kolei Zakład Inwestycji i Organizacji Traktatu Północnoatlantyckiego realizujący zadania w ramach programu NSIP osiągnął przychody w wysokości 394 000 tys. zł i wynik netto 18 400 tys. zł, kontynuując realizację 51 zadań inwestycyjnych w ramach planu inwestycji na 2025 r. Wysoka podkomisjo, 2025 r. był rokiem wymagającym ze względu na sytuację za naszą wschodnią granicą.

Prowadzono operacje wojskowe przy konieczności jednoczesnego finansowania nowego mu ochrony ludności i obrony cywilnej kosztem części środków pierwotnie zaplanowanych dla resortu. Pomimo tych wyzwań resort zachował wysoką dyscyplinę budżetową. Zrealizował plan wydatków na poziomie bliskim 100% przy zachowaniu ustawowych wymogów co do struktury wydatków. W tym kontekście wnoszę o przyjęcie przez podkomisję przedstawionego projektu opinii. Upoważniono mnie do reprezentowania stanowiska Komisji przed Komisją Finansów Publicznych.

Jeśli nie ma sprzeciwu, to stwierdzę, że podkomisja przyjęła projekt opinii. Proszę?

Poseł Rafał Weber (PiS):
Prosimy o głosowanie.

Przewodniczący poseł Witold Zembaczyński (KO):
Rozumiem, że pan poseł chce głosować przeciwko. Jest moment na refleksję. Proszę o chwilę namysłu. Czy to jest w trybie formalnego wniosku, czy pan poseł sobie teraz żartuje?

Poseł Rafał Weber (PiS):
Prosimy o głosowanie.

Przewodniczący poseł Witold Zembaczyński (KO):
W takim razie, wysoka podkomisjo, w nawiązaniu do wniosku pana posła Webera, przeprowadzimy głosowanie. Oczywiście, tylko członkowie podkomisji są uprawnieni do głosowania. Mamy wniosek przeciwny, ale rozumiem, że mimo to jesteśmy w stanie przeprowadzić to głosowanie, które w tej chwili zarządzam. Głosujemy przez podniesienie ręki. Bardzo proszę, Wysoka podkomisjo, kto z pań i panów posłów jest za przyjęciem sprawozdania z wykonania budżetu z tego projektu i opinii pozytywnej? Proszę o podniesienie ręki. Dziękuję. Kto z państwa się... Kto jest przeciw? Brak. Kto się wstrzymał? Pan poseł Weber i pan poseł Jach się wstrzymali. Bardzo dziękuję.

Bardzo proszę o ogłoszenie wyników głosowania. Dziękuję. Były 2 głosy za projektem opinii, 2 wstrzymujące się i brak głosów przeciwko. Bardzo państwu dziękuję. Podkomisja przyjęła projekt opinii Komisji.

O terminie następnych posiedzeń będę państwa informował. Zamykam posiedzenie.  Dziękuję wszystkim przybyłym. Dziękuję sekretariatowi za przygotowanie posiedzenia. Dobrego dnia.

Podsekretarz stanu w MON Stanisław Wziątek:
Panie przewodniczący, szanowni państwo posłowie, dziękuję za pozytywną opinię i za dobrą współpracę. Wierzę, że jutro będzie jeszcze lepiej. Dziękuję.