Podkomisja stała do spraw budżetu i finansów Sił Zbrojnych RP, obradująca pod przewodnictwem posła Witolda Zembaczyńskiego (KO), przewodniczącego podkomisji, zrealizowała następujący porządek dzienny:
– omówienie rządowego projektu ustawy budżetowej na rok 2026 (druk nr 1749) w zakresie:
1) części budżetowej 29 – Obrona narodowa:
a) dochody i wydatki z zał. nr 1 i 2,
b) wynagrodzenia w państwowych jednostkach budżetowych z zał. nr 6,
c) dotacje podmiotowe i celowe z zał. nr 8;
2) części budżetowej 85 – Budżety wojewodów ogółem, w zakresie działu 752 – Obrona narodowa:
a) dochody i wydatki z zał. nr 1 i 2,
b) dotacje celowe z zał. nr 8;
3) zadań z zakresu administracji rządowej i innych zadań zleconych jednostkom samorządu terytorialnego odrębnymi ustawami w części 85 – Budżety wojewodów z zał. nr 7;
4) dotacji podmiotowych z zał. nr 9;
5) planu finansowego agencji wykonawczej z zał. nr 11 – Agencji Mienia Wojskowego;
6) planu finansowego instytucji gospodarki budżetowej z zał. nr 12 – Zakładu Inwestycji Organizacji Traktatu Północnoatlantyckiego.
W posiedzeniu udział wzięli: Stanisław Wziątek podsekretarz stanu w Ministerstwie Obrony Narodowej wraz ze współpracownikami, Robert Klonowski zastępca dyrektora Departamentu Ochrony Ludności i Zarządzania Kryzysowego Ministerstwa Spraw Wewnętrznych i Administracji, Monika Rokita-Górniewicz naczelnik wydziału w Departamencie Finansowania Sfery Budżetowej Ministerstwa Finansów, płk Mariusz Rapacz szef Szefostwa Wsparcia i Koordynacji Agencji Uzbrojenia wraz ze współpracownikiem, płk Rafał Michalski zastępca szefa Zarządu Planowania Rzeczowego P8 Sztabu Generalnego Wojska Polskiego wraz ze współpracownikiem oraz Norbert Dłutek p.o. kierownik Działu ds. Kontrolingu Agencji Mienia Wojskowego.
W posiedzeniu udział wzięli pracownicy Kancelarii Sejmu: Kamil Strzępek i Jacek Zientarski – z sekretariatu Komisji w Biurze Komisji Sejmowych.
Poseł Witold Zembaczyński (KO):
Dzień dobry państwu.
Otwieram 7. posiedzenie podkomisji stałej do spraw budżetu i finansów Sił Zbrojnych RP.
Na podstawie listy obecności stwierdzam kworum.
Witam pana posła.
Tematem dzisiejszego posiedzenia Komisji jest omówienie rządowego projektu ustawy budżetowej na rok 2026 (druk nr 1749) w zakresie działania Komisji Obrony Narodowej.
Witam serdecznie gości przybyłych na dzisiejsze posiedzenie, w szczególności pana gen. bryg. Sławomira Kozickiego, dyrektora Departamentu Budżetowego MON, pana płk. Krzysztofa Muchę, naczelnika Wydziału Planowania Finansowego w Departamencie Budżetowym MON, pana płk. Rafała Michalskiego, zastępcę szefa Zarządu Planowania Rzeczowego P8 Sztabu Generalnego WP, pana płk. Grzegorza Mazurka, szefa Oddziału Planowania Finansowego Zarządu Planowania Rzeczowego P8 Sztabu Generalnego WP, pana płk. Mariusza Rapacza, szefa Szefostwa Wsparcia i Koordynacji Agencji Uzbrojenia, pana płk. Mariusza Bednarza, szefa Oddziału Wsparcia, Analiz i Sprawozdawczości Agencji Uzbrojenia. Witam bardzo serdecznie pana Norberta Dłutka, p.o. kierownika w Agencji Mienia Wojskowego. Witam pana Roberta Klonowskiego, zastępcę dyrektora Departamentu Ochrony Ludności i Zarządzania Kryzysowego Ministerstwa Spraw Wewnętrznych i Administracji. Witam serdecznie panią Monikę Rokitę-Górniewicz, naczelnika wydziału w Departamencie Finansowania Sfery Budżetowej Ministerstwa Finansów – nie dotarła, oczekujemy.
W związku z powyższym bardzo proszę pana gen. Sławomira Kozickiego, który – na podstawie upoważnienia pana premiera – zaprezentuje informację MON podczas posiedzenia podkomisji. Oczywiście stosowne upoważnienie posiadamy w załączeniu. Bardzo proszę pana generała o przedstawienie informacji w sprawie projektu budżetu MON na 2026 r.
Dyrektor Departamentu Budżetowego Ministerstwa Obrony Narodowej gen. bryg. Sławomir Kozicki:
Panie przewodniczący, państwo posłowie, na podstawie stosownego upoważnienia udzielonego przez pana premiera Władysława Kosiniaka-Kamysza przyszedł mi dzisiaj w udziale zaszczyt zaprezentowania państwu projektu ustawy budżetowej dotyczącej części 29 – Obrona narodowa i udzielenia ewentualnych wyjaśnień w tym zakresie.
Przechodząc do zaprezentowania krótkiej, syntetycznej informacji, w projekcie ustawy budżetowej na rok 2026 zaplanowano wydatki obronne na poziomie 124 800 000 tys. zł. Stanowi to wzrost o ok. 500 000 tys. zł w stosunku do roku poprzedniego. Kwota ta jest zgodna z postanowieniami ustawy z dnia 11 marca 2022 r. o obronie Ojczyzny i stanowi 3% PKB planowanego na rok 2026 r.
Wydatki w części 29 – Obrona narodowa planowane są w wysokości 118 600 000 tys. zł, natomiast wydatki poza tą częścią w dziale 752 – Obrona narodowa dla innych niż minister obrony narodowej dysponentów budżetu państwa planuje się w wysokości 6 200 000 tys. zł. Znaczący wzrost wydatków poza częścią 29 – Obrona narodowa spowodowany jest realizacją zadań wynikających z ustawy z dnia 5 grudnia 2024 r. o ochronie ludności i obronie cywilnej.
Na wydatki osobowe zaplanowano kwotę 26 700 000 tys. zł, co stanowi 22,5% budżetu resortu obrony narodowej. Zaplanowane wydatki na uposażenia pozwolą na utrzymanie łącznie 227 641 żołnierzy, w tym 163 641 żołnierzy zawodowych, 44 000 żołnierzy terytorialnej służby wojskowej, 20 000 żołnierzy dobrowolnej zasadniczej służby wojskowej. Przepraszam, jeśli chodzi o żołnierzy terytorialnej służby wojskowej – 40 000. Wzrost wydatków osobowych uwzględnia wzrost wynagrodzeń w państwowej sferze budżetowej poprzez podwyższenie o 3% kwot bazowych dla żołnierzy i funkcjonariuszy oraz o 3% funduszu wynagrodzeń dla 57 686 pracowników resortu obrony narodowej.
Na wydatki majątkowe o charakterze obronnym we wszystkich częściach budżetu państwa zaplanowano kwotę 46 300 000 tys. zł, w tym 42 100 000 tys. zł w części 29 – Obrona narodowa i 4 200 000 tys. zł w pozostałych częściach budżetu państwa. Udział wydatków majątkowych w wydatkach obronnych wypełni poziom określony ustawą o obronie Ojczyzny, tj. co najmniej 20%, i wyniesie dokładnie 37,1%.
Na wydatki w obszarze centralnych planów rzeczowych zaplanowano łącznie kwotę 49 700 000 tys. zł. W ramach tych wydatków zaplanowano: w planie modernizacji technicznej kwotę 35 700 000 tys. zł, w planie inwestycji budowlanych kwotę 7 900 000 tys. zł, w planie zakupu środków materiałowych kwotę 6 700 000 tys. zł. Na wydatki związane z bieżącym utrzymaniem jednostek wojskowych zaplanowano 17 700 000 tys. zł, co stanowi 14,9% budżetu resortu obrony narodowej. Głównymi obszarami, które zostaną dofinansowane w roku 2026, są obszar wsparcia eksploatacji sprzętu wojskowego oraz remonty i konserwacja infrastruktury.
Na dotacje i subwencje zaplanowano 5 900 000 tys. zł, co stanowi 4,9% budżetu resortu obrony narodowej. Na świadczenia na rzecz osób fizycznych, w tym świadczenia emerytalno-rentowe, zaplanowano 18 200 000 tys. zł, co stanowi 15,3% budżetu resortu obrony narodowej. W ramach tej kwoty uwzględniono waloryzację świadczeń emerytalno-rentowych wskaźnikiem 104,9% oraz wypłatę 13. i 14. emerytury dla około 159 000 świadczeniobiorców.
Szanowni państwo, budżet resortu obrony narodowej pozwoli na poprawę kluczowych zdolności operacyjnych Sił Zbrojnych. Zadania rzeczowe planowane przez resort obrony narodowej na rok 2026 ukierunkowane zostały na realizację priorytetowych celów, to jest: zwiększenie liczebności Sił Zbrojnych RP, rozwój systemów wsparcia dowodzenia obrony powietrznej i przeciwrakietowej, rozbudowę infrastruktury odpowiednio do zwiększonych stanów osobowych Sił Zbrojnych RP oraz wzmocnionej obecności wojsk sojuszniczych w Polsce, wsparcie eksploatacji sprzętu wojskowego, remonty oraz konserwację pomieszczeń, budynków i budowli, realizację procesu szkolenia Sił Zbrojnych RP. Priorytetowe znaczenie dla finansowania będzie miało również: wzmocnienie bezpieczeństwa oraz pozycji Polski na arenie międzynarodowej, kształtowanie świadomości obronnej młodzieży szkół ponadpodstawowych oraz uczelni wyższych, utrzymanie zdolności do realizacji zadań obronnych przez organy administracji publicznej i przedsiębiorców.
Reasumując, wydatki obronne zaplanowane w wysokości 124 800 000 tys. zł zabezpieczą realizację głównych celów i priorytetów zadań stojących przed Siłami Zbrojnymi RP i umożliwią ich rozwój, poprawę jakości szkolenia, odtworzenie sprawności sprzętu wojskowego, a także systematyczną poprawę wartości użytkowej infrastruktury wojskowej.
Wysoka Komisjo, uprzejmie proszę o pozytywną opinię dla sejmowej Komisji Obrony Narodowej do projektu ustawy budżetowej na rok 2026 w zakresie części dotyczącej budżetu resortu obrony narodowej, a także innych części budżetu państwa, w których realizowane będą wydatki obronne.
Panie przewodniczący, szanowni państwo, skończyłem. Wraz ze współpracownikami jesteśmy gotowi do udzielenia ewentualnych wyjaśnień na pojawiające się pytania.
Poseł Witold Zembaczyński (KO):
Uprzejmie dziękuję panu generałowi za tak rzetelne przedstawienie informacji.
Zwrócę się teraz z pytaniem do przedstawicielki resortu finansów: Czy życzy sobie pani zabrać w tym punkcie głos?
Naczelnik wydziału w Departamencie Finansowania Sfery Budżetowej Ministerstwa Finansów Monika Rokita-Górniewicz:
(Wypowiedź poza mikrofonem)
Poseł Witold Zembaczyński (KO):
Bardzo dziękuję.
Zatem otwieram dyskusję.
Czy ktoś z państwa posłów życzy sobie zabrać głos? Bardzo proszę, pani poseł Urszula Nowogórska.
Poseł Urszula Nowogórska (PSL-TD) – spoza składu podkomisji:
Bardzo dziękuję, panie przewodniczący.
Wysoka Komisjo, szanowni oficerowie, panie generale, mam pytanie, czy w ramach środków inwestycyjnych przewidziano środki na rozwój jednostki w Wojnarowej, to jest województwo małopolskie?
Poseł Witold Zembaczyński (KO):
Bardzo dziękuję, pani poseł, za pytanie.
Proszę uprzejmie stronę MON o udzielenie odpowiedzi.
Dyrektor departamentu MON gen. bryg. Sławomir Kozicki:
Jak pani posłanka poczeka, to za chwileczkę sprawdzimy. Są to wielkości, które wprost nie wynikają ze struktury budżetu. Musimy – że tak powiem – przekopać się przez strukturę zadaniową. Jeżeli koledzy będą gotowi, to powiemy, że jesteśmy gotowi do udzielenia odpowiedzi na to pytanie.
Poseł Urszula Nowogórska (PSL-TD) – spoza składu podkomisji:
Najlepiej byłoby, panie generale, gdybym taką odpowiedź otrzymała na piśmie.
Dyrektor departamentu MON gen. bryg. Sławomir Kozicki:
Pani posłanko, przygotujemy taką odpowiedź. Ale jeżeli nam się uda, to postaramy się dziś jeszcze udzielić odpowiedzi.
Poseł Urszula Nowogórska (PSL-TD) – spoza składu podkomisji:
Dobrze. Bardzo dziękuję.
Poseł Witold Zembaczyński (KO):
Uprzejmie dziękuję za to pytanie, jak również za przygotowanie do odpowiedzi.
Bardzo proszę panią poseł Ewę Leniart o zadanie pytania wraz z informacją, do kogo jest ono kierowane.
Poseł Ewa Leniart (PiS) – spoza składu podkomisji:
Szanowny panie przewodniczący, panie generale, szanowni państwo, ja chciałam zapytać w podobnym nieco tonie. Były plany adaptacji na potrzeby wojska infrastruktury posadowionej w Gniewczynie w powiecie przeworskim na Podkarpaciu. Czy są zabezpieczone środki finansowe na ten cel na rok 2026?
Dyrektor departamentu MON gen. bryg. Sławomir Kozicki:
Pani posłanko, postaram się odpowiedzieć z pamięci. Takie pytanie padło na posiedzeniu plenarnym, które miało miejsce w ubiegłym tygodniu. Pan minister Wziątek udzielił wyczerpujących informacji. Są zaplanowane środki, jeżeli dobrze pamiętam, w wysokości ponad 41 000 tys. na rok 2026.
Poseł Witold Zembaczyński (KO):
Bardzo uprzejmie dziękuję panu generałowi za odpowiedź na to pytanie pani poseł.
Czy jeszcze ktoś z państwa? Pan poseł Andrzej Śliwka, bardzo proszę.
Poseł Andrzej Śliwka (PiS):
Bardzo dziękuję, panie przewodniczący.
Panowie generałowie i panowie oficerowie, mam kilka pytań. Specjalnie, jak zawsze, pan przewodniczący daje mi ostatniemu głos, ale… A, jeszcze pan przewodniczący Jach.
Poseł Witold Zembaczyński (KO):
Jeszcze pan poseł Jach.
Poseł Andrzej Śliwka (PiS):
Oczywiście.
Kilka pytań. W ramach mojej wypowiedzi będę chciał opisać pełną rzeczywistość wynikającą z dokumentów, bo może coś źle rozumiem. Bardzo chciałbym, żeby pan generał jako niekwestionowany ekspert potwierdził bądź zaprzeczył, czy rzeczywiście dobrze to rozumiem. A te tematy pojawiają się w przestrzeni publicznej. Będę także zadawał konkretne pytania, co z czego wynika, żebyście panowie nam jako parlamentarzystom pomogli lepiej te kwestie zrozumieć.
Zacznę od takiego podstawowego pytania. Przeglądając budżet, tę propozycję, zauważam, że w porównaniu do ubiegłego roku jest 300 000 tys. zł mniej na badanie i rozwój. I bardzo bym poprosił pana generała o wyjaśnienie, z czego to wynika. Chyba wszyscy zgadzamy się, że środki na badania i rozwój powinny rosnąć, a nie spadać. Z czego więc to wynika? Co było intencją ministerstwa przy przygotowywaniu takiej koncepcji budżetu?
Druga kwestia. Dzisiaj dyskutujemy tylko o części 29, nie mówimy o Funduszu Wsparcia Sił Zbrojnych. Czytając ten budżet, państwo podawaliście, zresztą pan generał również podawał, kwotę 124 000 000 tys. zł, czyli to jest 4,04% wzrost w porównaniu z ubiegłym rokiem. Jednak pan generał nie dodał współczynnika inflacji do tego, który jest na poziomie 3%. A jeżeli jeszcze od tego odejmiemy te 6 000 000 tys. zł, które nie idą na obronność, a wynikają chociażby z ustawy o ochronie ludności i o obronie cywilnej, to realnie netto minister obrony narodowej w części 29 będzie miał 6 000 000 tys. zł mniej w dyspozycji na obronność, niż miał w ubiegłym roku. Czy to zdanie jest prawdziwe? Czy państwo, pan jako dyrektor Departamentu Budżetowego będzie miał w porównaniu do 2025 r. 6 000 000 tys. zł netto mniej?
Kolejne pytanie, jakie chciałbym zadać panu generałowi. Pan generał zacytował – zresztą to także z dokumentu wynikało – że zwiększenie liczebności Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej jest priorytetem i państwo podejmujecie te działania z myślą o trzystutysięcznej armii. Zresztą pan premier Kosiniak-Kamysz mówił o tym, że ta koncepcja, która powstała za czasów pana premiera Błaszczaka, będzie kontynuowana. W ramach projektu zaplanowano również koszty wynagrodzeń żołnierzy. Jednakże w znaczącej części są one niższe od limitów planowanych w 2025 r. Zestawiłem je i porównałem – co prawda żołnierze zawodowi to jest wzrost o 5861 etatów, ale terytorialna służba wojskowa – spadek o 4000, dobrowolna zasadnicza służba wojskowa – spadek o 15 000, żołnierze dobrowolnej zasadniczej służby wojskowej na potrzeby kształcenia – spadek o 700, żołnierze aktywnej rezerwy – spadek aż o 27 000. To też pokazuje, że program aktywnej rezerwy, który miał być priorytetem szefa sztabu generalnego, nie jest realizowany.
Dalej: żołnierze pasywnej rezerwy – akurat tu jest bez zmian, bo jest 5000. Zatem w 2026 r., jak podsumowałem – proszę mnie poprawić, jeżeli źle podliczyłem – Siły Zbrojne mogą liczyć do 227 641 żołnierzy zawodowych dobrowolnej służby terytorialnej w stosunku do 241 728, żeby być precyzyjnym, planowanych w 2025 r., czyli mówimy o spadku o ponad 14 000, tj. 5,8%. Chciałbym, panie generale, spytać, bo to trochę koliduje z tym, co państwo przedstawiliście w dokumentach – z czego to wynika?
Kolejna rzecz. Bardzo prosiłbym o informację, ile tych środków będzie wydatkowanych w budżecie na „Tarczę Wschód”. W tym dokumencie nie ma ani słowa o „Tarczy Wschód”. Chcielibyśmy poznać koszty, które są przeznaczone na tę inwestycję, na flagową inwestycję rządu. Nie będę tu wchodził w kontekst polityczny, bo państwo nie jesteście politykami, ja bardziej chce się dowiedzieć merytorycznie, ile środków państwo wydatkowaliście, ile planujecie wydatkować w przyszłym roku.
To samo dotyczy, panie generale, formowanych dywizji. To znaczy w przypadku 1 dywizji chciałbym poznać, jakie środki przeznaczono na sformowanie tego związku taktycznego, podobnie w przypadku 8 Dywizji Piechoty. Tylko że w 8 dywizji mamy problem, ponieważ – z tego, co ja się orientuję, może pan generał to sprostuje – nie ma zaakceptowanej pełnej koncepcji, w jakiej formule ta 8 dywizja ma funkcjonować. Więc zabezpieczenie tych środków może być o tyle problematycznie, że państwo nie wiecie, do czego to planować. Jeżeli tak jest, to proszę powiedzieć, dlaczego tak jest, a jeżeli tak nie jest, to proszę to sprostować i nam wytłumaczyć.
Kolejna rzecz…
Poseł Witold Zembaczyński (KO):
Panie pośle, jest już cała lawina pytań. Rozumiem, że pierwsze jest w gruncie rzeczy o demografii. To może podzielimy to na odcinki?
Poseł Andrzej Śliwka (PiS):
Jasne, oczywiście.
Poseł Witold Zembaczyński (KO):
Bo zasypał pan teraz taką liczbą pytań, że będzie trudno odpowiedzieć.
Poseł Andrzej Śliwka (PiS):
Ale rozumiem, panie przewodniczący, że będę mógł później jeszcze kolejne pytania zadać?
Poseł Witold Zembaczyński (KO):
Tak, w drugiej turze.
Poseł Andrzej Śliwka (PiS):
Jasne, nie ma problemu.
Poseł Witold Zembaczyński (KO):
Następny jest pan poseł Jach, więc przejdziemy do drugiej tury.
Bardzo proszę pana gen. Kozickiego o odpowiedzi na zadane pytania.
Dyrektor departamentu MON gen. bryg. Sławomir Kozicki:
Panie przewodniczący, panie pośle, może zacznę po kolei, jak sobie wynotowałem pytania pana posła Andrzeja Śliwki.
Badania i rozwój. Faktycznie w roku 2026 mamy spadek o ok. 300 000 tys. zł w stosunku do roku 2025. Ale wynika to przede wszystkim ze specyfiki realizacji zadań rzeczowych. Głównie mówimy o harmonogramie realizacji kluczowego zadania, jakim jest fregata rakietowa „Miecznik”. Jak państwo pamiętacie, umowa ta przewidywała pozyskanie trzech jednostek, w tym jednej prototypowej, która była realizowana poprzez pracę rozwojową, następnie pozyskanie dwóch kolejnych już jako zakupy, czyli przechodzimy z fazy rozwojowej na wdrożenia. Mamy nadzieję, że w roku 2026 zostanie zrealizowany jeden z kluczowych kamieni milowych tego zadania, to jest zwodowanie kadłuba dla „Miecznika”. Mówiąc w sposób kolokwialny, nakłady na badania i rozwój są adekwatne do harmonogramu realizacji prac rozwojowych. To byłoby pierwsze pytanie, na które chciałem państwu odpowiedzieć.
Pytanie drugie dotyczyło struktury budżetu, tego, czy mamy mniej na rok 2026. Dokonując takiego porównania, jakiego dokonał pan poseł, czyli do projektu ustawy budżetowej, można powiedzieć, że wydatki w części 29 są mniejsze. Jednak biorąc pod uwagę element wejścia w życie w roku 2025 ustawy o ochronie ludności i obronie cywilnej, musimy pamiętać o jednym. Pewne ruchy w budżecie nastąpiły w lipcu br. Miernikiem, który byłby adekwatny i porównywalny, jest wielkość nakładów obronnych. W roku 2025 przesunęliśmy do MSWiA i do budżetów wojewodów kwotę ponad 5 000 000 tys. zł, dokładnie 5 111 000 tys. zł. Natomiast w roku 2026 dokonaliśmy tego już na konstrukcji projektu budżetu.
Zatem w części 29 – Obrona narodowa nie mamy ujętych wydatków związanych z finansowaniem tej ustawy. Zostały one już przesunięte do właściwych dysponentów części. Dlatego w naszej ocenie bardziej trafnym porównaniem jest porównywanie wydatków obronnych na rok 2026 z wydatkami obronnymi na rok 2025. Mówimy o zwiększeniu o ok. 500 000 tys. zł, jak porównalibyśmy te dwie kategorie, które są wprost zapisane.
Poseł Andrzej Śliwka (PiS):
(Wypowiedź poza mikrofonem)
Dyrektor departamentu MON gen. bryg. Sławomir Kozicki:
Mówimy o kwocie 124 800 000 tys. zł na rok 2026.
Poseł Witold Zembaczyński (KO):
Proszę do mikrofonu, panie pośle.
Dyrektor departamentu MON gen. bryg. Sławomir Kozicki:
I kwocie 124 300 000 tys. zł na rok 2025.
Jeżeli chcemy dojść jeszcze dalej, zgłębić ten temat, wydatki te zostały przesunięte do działu 752 – Obrona narodowa, tylko że będą realizowane przez innych dysponentów części. Ale wypełnia to postanowienia ustawy o obronie Ojczyzny, która koresponduje z wydatkami na obronność w wysokości 3% PKB.
Poseł Witold Zembaczyński (KO):
Bardzo dziękuję panu generałowi za udzielanie tych wyczerpujących odpowiedzi i wyjaśnienie sytuacji budżetowej.
Bardzo proszę o zabranie głosu pana posła Michała Jacha.
Poseł Andrzej Śliwka (PiS):
Ale jeszcze prosimy o odpowiedź.
Poseł Witold Zembaczyński (KO):
To już w drugiej turze. Teraz pan poseł.
Poseł Andrzej Śliwka (PiS):
Ja zadałem naprawdę dużo pytań.
Dyrektor departamentu MON gen. bryg. Sławomir Kozicki:
Po kolei spróbujemy udzielić informacji w odpowiedzi na pytania, które zadał pan poseł.
Jeżeli chodzi o stany osobowe, to pamiętajmy, że projekt ustawy budżetowej oraz ustawa budżetowa definiują stany średnioroczne, czyli stany, na które planujemy środki na utrzymanie, powinny być one realne i dostosowane do rzeczywistych potrzeb. Faktycznie, tak jak pan poseł wspomniał, do planowania na rok 2025 były przyjęte inne wielkości, niemniej jednak uwzględniając rzeczywiste tempo naboru i przyjęć do każdego rodzaju służby, urealniliśmy to. Bazowaliśmy w tym względzie nie tylko na doświadczeniu roku 2025, bazowaliśmy również na doświadczeniu lat ubiegłych.
Pozwolę sobie przytoczyć może takie wielkości, które podnosił pan poseł. Terytorialna służba wojskowa, rok 2025 – planowaliśmy 44 000, w tej chwili w szyku mam 37 000, utrzymuję 37 000 żołnierzy. Czyli mam zaplanowany dalszy wzrost i zaplanowane środki pozwalają mi na utrzymanie 40 000 przez cały rok budżetowy. Mówiąc w sposób dość oględny: te stany mogą falować, czyli na początku roku mogę mieć 37 000, natomiast w końcówce roku może być ponad 40 000, tak abym średniorocznie zmieścił się wielkości 40 000 żołnierzy.
Jeżeli chodzi o dobrowolną zasadniczą służbę wojskową, rok bieżący – 16 191, rok 2024 – 16 167, rok 2023 – 14 561. I tutaj również mówimy o stanie średniorocznym, nie mówimy o liczbie przeszkolonych, nie mówimy o liczbie wydanych decyzji o powołaniu do dobrowolnej zasadniczej służby wojskowej. Zakładając plan na poziomie 20 000, dalej zakładam zwiększenie naboru do tego rodzaju służby wojskowej, ale dostosowując nakłady adekwatnie do tempa wzrostu stanów osobowych, rzeczywistego tempa.
Aktywna rezerwa. Dla zobrazowania powiem, co oznacza 3000 stanów średniorocznych przyjęte do planowania. Oznacza to, że mogę mieć w szyku około 10 000 żołnierzy aktywnej rezerwy. Aktualnie ta wielkość jest zdecydowanie mniejsza. Ten sztandarowy projekt faktycznie gen. Kukuła otoczył specjalną opieką. Tylko pamiętajmy o jednym: zaczynało się od nieco ponad 700 żołnierzy w roku 2023. W tej chwili mam 2,5 raza więcej, ale dalej zaplanowane środki pozwalają mi cały czas rozwijać ten rodzaj służby wojskowej. Mam perspektywę rozwoju i można powiedzieć, że z powodzeniem mogę przyjąć ponad 8000 żołnierzy. Uważam, że to jest dość pokaźny zasób zarówno jeśli chodzi o zasoby etatowe, jak i środki finansowe do dalszego rozwoju tego rodzaju służby wojskowej.
Mówiąc w sposób dość oględny, nie porównywałbym raczej stanów średniorocznych przyjętych do planowania na poszczególne lata, a odnosiłbym się raczej do stanów ewidencyjnych, które miały miejsce na koniec danego roku budżetowego.
„Tarcza Wschód”. Na „Tarczę Wschód” zaplanowaliśmy taką kwotę, jaka była przyjęta do planowania na rok 2025. Mówimy o kwocie 500 000 tys. zł. Środki te są alokowane w centralnych planach rzeczowych, czyli przybliżając tę wielkość, która jest ujęta w centralnych planach rzeczowych, mieliśmy również na myśli „Tarczę Wschód”.
Jeżeli chodzi o związki taktyczne, 1 Dywizja Piechoty Legionów w „Planie inwestycji budowlanych”… Myślę, że to będzie pokazywało państwu skalę rozwoju infrastruktury – mamy 13 zadań inwestycyjnych na kwotę prawie 1 839 000 tys. zł.
Poseł Andrzej Śliwka (PiS):
Panie generale, ale to jest na przyszły rok?
Dyrektor departamentu MON gen. bryg. Sławomir Kozicki:
Na przyszły rok tylko i wyłącznie.
Poseł Andrzej Śliwka (PiS):
Z zakończeniem prac na przyszły rok?
Dyrektor departamentu MON gen. bryg. Sławomir Kozicki:
Panie pośle, mówiłem o liczbie zadań, które są realizowane, na które uzyskamy efekt rzeczowy. Na razie te, na które są alokowane nakłady.
Poseł Witold Zembaczyński (KO):
Panie pośle, może bez polemiki. W drugiej turze pan dopyta.
Nie wiem, panie generale, czy to wszystkie odpowiedzi już?
Dyrektor departamentu MON gen. bryg. Sławomir Kozicki:
Jeszcze ósma…
Poseł Witold Zembaczyński (KO):
Czyli to było ośmiokrotnie złożone pytanie?
Poseł Andrzej Śliwka (PiS):
Nie, ósma dywizja.
Poseł Witold Zembaczyński (KO):
Proszę bardzo.
Dyrektor departamentu MON gen. bryg. Sławomir Kozicki:
Muszę sprostować. Koledzy mnie prostują – 1 839 000 tys. zł to jest wartość kosztorysowa wszystkich 13 zadań. Natomiast nakłady na rok to jest 368 000 tys. zł. Przepraszam za wprowadzenie w błąd.
Jeżeli zidentyfikujemy nakłady na 8 dywizję, panie pośle, to w odrębnym trybie postaramy się odpowiedzieć.
Poseł Andrzej Śliwka (PiS):
(Wypowiedź poza mikrofonem)
Dyrektor departamentu MON gen. bryg. Sławomir Kozicki:
Nie odpowiem w tej chwili, bo – mówiąc w sposób dość oględny – musiałbym mieć przed sobą „Plan inwestycji budowlanych”, żeby to zidentyfikować. Mówimy o trzech domenach zdolności, czyli o: rozwoju stanów osobowych, rozwoju infrastruktury i pozyskiwaniu sprzętu wojskowego dla tej dywizji. Plan modernizacji technicznej wprost nie determinuje przeznaczenia sprzętu wojskowego. Najbardziej identyfikowane są zadania, które są ujęte w „Planie inwestycji budowlanych” i te wielkości chcieliśmy państwu posłom przybliżyć.
To chyba wyczerpałoby tę pierwszą turę pytań.
Panie przewodniczący, skończyłem.
Poseł Witold Zembaczyński (KO):
Uprzejmie dziękuję panu generałowi za tak szczegółowe odpowiedzi.
W takim razie rozumiem, że możemy po 8 dywizji przejść płynnie do pana posła Jacha.
Poseł Michał Jach (PiS):
Ja dziękuję.
Poseł Witold Zembaczyński (KO):
Zrezygnował pan z pytań. Czy pan poseł Śliwka jeszcze sobie życzy?
Poseł Andrzej Śliwka (PiS):
Tak, ja mam wiele pytań.
Poseł Witold Zembaczyński (KO):
Bardzo proszę, ale tak może po kilka, bo potem…
Poseł Andrzej Śliwka (PiS):
Jasne, oczywiście, że tak.
Jeszcze chciałbym spytać… W ogóle od tego powinienem zacząć, od pewnej filozofii. Pan generał wspomniał o tym, że to jest 124 000 000 tys. zł, one spełniają dyspozycję wynikającą z ustawy o obronie Ojczyzny – 3%. My to wszyscy doskonale wiemy, to znaczy każdy, kto znał ustawę o obronie Ojczyzny. Tylko chciałem spytać, dlaczego tylko 3%, bo tam jest minimum 3%. Z czego wynikała ta filozofia, że państwo przynajmniej planujecie większość tych środków związanych z modernizacją przerzucić na Fundusz Wsparcia Sił Zbrojnych? Bo zakładam, że tak państwo planujecie to zrobić.
My na posiedzeniu niejawnym… O szczegółach nie mogę mówić, ale pan generał na tym posiedzeniu również był, było przecież opiniowanie funduszu wsparcia. Chciałbym spytać, z czego to wynika, że w tej części budżetowej tylko te 3%, a większy nacisk przekładacie na fundusz wsparcia? To jest takie pytanie odnośnie do filozofii działania, zresztą od niego powinien zacząć.
Poseł Witold Zembaczyński (KO):
Dziękuję panu posłowi.
Bardzo proszę pana generała Kozickiego o udzielenie odpowiedzi.
Dyrektor departamentu MON gen. bryg. Sławomir Kozicki:
Panie przewodniczący, panie pośle, oczywiście ustawa o obronie Ojczyzny określa minimalny poziom udziału wydatków obronnych. Niemniej jednak praktyka planowania budżetowego, która ma miejsce w państwie polskim, wskazuje, że resort obrony narodowej otrzymuje ten poziom minimalny. Były wybiórcze lata, kiedy otrzymywaliśmy ponad 3% PKB, ale było to ściśle powiązane z realizacją na przykład programów wieloletnich, których realizacja była finansowana poza wliczeniem do formuły wydatków obronnych na etapie planowania.
Jako żołnierz chciałbym, żebyśmy dostawali jak najwięcej…
Poseł Andrzej Śliwka (PiS):
My też.
Dyrektor departamentu MON gen. bryg. Sławomir Kozicki:
…i nie ukrywam, że 5% też przytuliłbym z przyjemnością. Niemniej jednak jest to wypadkowa możliwości budżetu państwa i resort obrony narodowej otrzymał tyle, ile Ministerstwo Finansów na etapie konstrukcji, bilansowania całego budżetu państwa mogło przeznaczyć na obronność, czyli wypełniło wymóg ustawy o obronie Ojczyzny.
Poseł Andrzej Śliwka (PiS):
Jasne.
Jeżeli mogę kolejne pytania…
Poseł Witold Zembaczyński (KO):
Bardzo proszę, panie pośle.
Poseł Andrzej Śliwka (PiS):
W części 29… Bo rzeczywiście jeżeli mamy mówić o programie modernizacji Sił Zbrojnych, które leżą chyba nam wszystkim na sercu, kluczowa jest ta rubryczka, gdzie są centralne plany rzeczowe.
Jak porównuję nakłady na centralne plany rzeczowe, które decydują właśnie o rozwoju Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej, przewidziano tam 49 746 000 tys. zł, na „Plan modernizacji technicznej” jest 35 000 000 tys. zł, na inwestycje 7 800 000 tys. zł, na zakup środków materiałowych, amunicję, smary – 6 149 000 tys. zł. I w porównaniu do ubiegłego roku mamy do czynienia ze spadkiem aż o ponad 9 000 000 tys. zł – 9 384 000 tys. zł, czyli jest to spadek o prawie 20%.
Jeżeli mówimy o wydatkowaniu środków na obronność, jeżeli mówimy o modernizacji Sił Zbrojnych, jeżeli mówimy o tym, że mamy reformować naszą armię, budować naszą odporność, budować infrastrukturę, budować jednostki, to te CPR-y są w tym zakresie najistotniejsze. Dlaczego, panie generale, mamy spadek o ponad 9 000 000 tys. zł, blisko o 20%?
Poseł Witold Zembaczyński (KO):
Dziękuję, proszę o odpowiedź.
Dyrektor departamentu MON gen. bryg. Sławomir Kozicki:
Panie pośle, panie przewodniczący, odpowiedź jest dość prosta. Taką decyzję podjął minister obrony narodowej, to jest zmniejszenie wpłat na Fundusz Wsparcia Sił Zbrojnych. Jedną kluczową wielkością, która determinuje ten spadek i wpływa na tę strukturę, jest zmniejszenie wielkości wpłaty na fundusz wsparcia do poziomu 3 300 000 tys. zł. Przypomnę: z 14 000 000 tys. zł w roku 2025. I to, że tak powiem, kształtuje całą strukturę – udział tych wydatków oraz spadek rok do roku.
Poseł Andrzej Śliwka (PiS):
Panie generale, bo jak spojrzę na… Bo zakładam, że pan mówi o PMT, tak? Bo jest przewidziane 35 000 000 tys. zł w stosunku do 45 000 000 tys. zł przewidzianych na obecny rok, rozumiem. Tak?
Dyrektor departamentu MON gen. bryg. Sławomir Kozicki:
Panie pośle, tak. W ramach tego planu ujmowane są również wpłaty na Fundusz Wsparcia Sił Zbrojnych, które mają charakter wydatków majątkowych i które de facto powiązane są ściśle z programowaniem rozwoju Sił Zbrojnych.
Poseł Andrzej Śliwka (PiS):
A państwo przy księgowaniu tego i uwzględnianiu procent PKB na obronność uwzględniacie te środki, które przekazujecie na Fundusz Wsparcia Sił Zbrojnych w ramach części budżetowych i jako część budżetową. Jak to wygląda?
Dyrektor departamentu MON gen. bryg. Sławomir Kozicki:
Panie pośle, wiem, do czego pan zmierza. Biorąc pod uwagę wyliczenie, którego dokonujemy łącznie z Ministerstwem Finansów, jeżeli chodzi o ocenę globalnego wysiłku państwa na obronność, pomniejszamy wpłaty od tej wielkości globalnej, nie liczymy jej podwójnie.
Poseł Andrzej Śliwka (PiS):
Jasne, przepraszam, bo to jest ważny temat.
Poseł Witold Zembaczyński (KO):
Panie pośle, proszę bardzo, żeby to było pytanie, a nie polemiki.
Poseł Andrzej Śliwka (PiS):
Oczywiście, że zadaję pytania. W ubiegłym miesiącu czy na przestrzeni dwóch miesięcy mieliśmy stanowisko Paktu Północnoatlantyckiego, który obliczał czy może inaczej: pogorszył te nasze wskaźniki, jeżeli chodzi o wydatkowanie na obronność. Pan generał ma wiedzę, co zostało odjęte z tych wydatków na obronność, że te współczynniki nam poleciały w dół?
Dyrektor departamentu MON gen. bryg. Sławomir Kozicki:
Panie pośle, temat jest bardziej złożony i myślę, że dzisiaj na tym posiedzeniu tego do końca sobie nie uzmysłowimy. Przede wszystkim aktualizowana jest przez NATO wielkość PKB w przeliczeniu na ceny bieżące. Każda edycja NATO, która się pojawia, różni się pod względem wielkości PKB przyjętej jako referencyjna oraz cenami danego okresu, z którym one korespondują. Wydaje mi się, że najbardziej mierzalne jest to, że Polska w dalszym ciągu zajmuje pierwsze miejsce w NATO, jeżeli chodzi o udział w wydatkach obronnych i szeroko rozumianych nakładach na obronność. I to chyba jest najbardziej istotne z tego punktu widzenia.
Poseł Andrzej Śliwka (PiS):
Myślę, że to jest rzeczywiście temat na oddzielną komisję i chętnie to zgłębimy.
Jeszcze kilka pytań doprecyzowujących, w moim przekonaniu. Chodzi o kwestie, które pan generał jest w stanie nam potwierdzić, żeby nie było żadnych wątpliwości. Czyli rozumiem, że wpłata do funduszu wsparcia na poziomie 3 000 000 tys. zł ujęta jest w kwocie 35 000 000 tys. zł?
Dyrektor departamentu MON gen. bryg. Sławomir Kozicki:
Tak.
Poseł Andrzej Śliwka (PiS):
A koszty wydatków na DCA w podziale na poszczególne części centralnych planów rzeczowych i wydatki bieżące również państwo tam uwzględniacie?
Dyrektor departamentu MON gen. bryg. Sławomir Kozicki:
W ramach „Planu inwestycji budowlanych” ujmujemy wydatki na przygotowanie infrastruktury na szeroko rozumianą współpracę ze Stanami Zjednoczonymi w zakresie nakładów na infrastrukturę. Są one elementem „Planu inwestycji budowlanych”.
Poseł Andrzej Śliwka (PiS):
Jasne.
Panie generale, a w 2026 r. wpłaty z instrumentu SAFE. Zakładacie, że one trafią, rozumiem, w całości do Funduszu Wsparcia Sił Zbrojnych.
Dyrektor departamentu MON gen. bryg. Sławomir Kozicki:
Panie pośle, próbowaliśmy rozmawiać o tym na komisji niejawnej. SAFE jako instrument dłużny będzie elementem zasilenia Funduszu Wsparcia Sił Zbrojnych. Przynajmniej na tę chwilę takie są ustalenia. Myślę, że jak będzie to doprecyzowane, to będziemy mogli mówić o większych szczegółach. Na tę chwilę traktujemy to tak, że SAFE zastąpi nam pozyskiwanie innych instrumentów dłużnych niż te, które pozyskuje bank zgodnie z ustawą. Czyli na przykład emisja obligacji, kredyt eksportowy lub inny kredyt. Zastąpi to tańszym instrumentem dłużnym, jakim jest SAFE.
Poseł Andrzej Śliwka (PiS):
Jasne. Panie generale, dla mnie zrozumiała jest logika, którą pan przedstawił, tylko cały czas nie wiemy o tym – o to też pytaliśmy ostatnio na podkomisji – jak wyglądać będzie ten instrument SAFE i jakie będzie oprocentowanie tego, czy on będzie naprawdę realnie atrakcyjniejszy. Nie dostaliśmy na to odpowiedzi. Chyba że pan generał ma tę wiedzę.
Dyrektor departamentu MON gen. bryg. Sławomir Kozicki:
Panie pośle, nie odpowiem na to pytanie. Pozyskiwanie finansowania dłużnego zgodnie z ustawą jest domeną Banku Gospodarstwa Krajowego, a ocena warunków ekonomiczno-finansowych jest domeną ministra finansów.
Poseł Andrzej Śliwka (PiS):
To jeszcze dwa pytania.
Poseł Witold Zembaczyński (KO):
Bardzo proszę, ale pan poseł Jach teraz chciał zabrać głos.
Poseł Andrzej Śliwka (PiS):
Dobrze, to proszę bardzo.
Poseł Witold Zembaczyński (KO):
Proszę zadać pytanie.
Poseł Michał Jach (PiS):
Konstrukcja budżetu Ministerstwa Obrony Narodowej jest bardzo złożona i dla niebudżetowców, a takimi są chyba wszyscy posłowie – jest to trudne do ocenienia, przede wszystkim do porównania.
Przed chwilą pan generał powiedział, że SAFE jest tańszym instrumentem pozyskiwania środków niż środki z funduszu wsparcia realizowane przez Bank Gospodarstwa Krajowego. Ja tak zrozumiałem to, co pan generał przed chwilą powiedział.
Poseł Andrzej Śliwka (PiS):
Tak pan generał powiedział. Później powiedział pan generał, że nie do końca tak to będzie wyglądało.
Poseł Michał Jach (PiS):
No właśnie.
Dyrektor departamentu MON gen. bryg. Sławomir Kozicki:
Panowie posłowie, mówimy o zasileniu funduszu wsparcia w zakresie instrumentów dłużnych. SAFE będzie stanowił jedno ze źródeł przychodów Funduszu Wsparcia Sił Zbrojnych. Jeżeli bank, dokonując analizy rynku, który jest… Do tej pory takiego instrumentu nie mieliśmy, a mamy informację, że on powinien być tańszy i wpłynąć na obniżenie kosztów funkcjonowania funduszu. Gdy będziemy to precyzowali, będziemy mieć szersze informacje i będziemy mogli na posiedzeniu niejawnym, rozpatrując plan finansowy funduszu, zaprezentować Wysokiej Komisji wszystkie jego elementy składowe.
Na tę chwilę możemy podać na przykładzie ewentualnych amerykańskich pożyczek, które prezentowane były na posiedzeniu niejawnym, jak wpłynęły one na obniżenie kosztów finansowania funduszu. W moim rozumieniu podobną sytuację będziemy mieli w przypadku wykorzystania instrumentu SAFE.
Poseł Witold Zembaczyński (KO):
Bardzo dziękuję.
Czy jeszcze jakieś pytania? To proszę pan poseł. Śliwka.
Poseł Andrzej Śliwka (PiS):
Ile w 2026 r. planujecie państwo wydać w ramach „Planu inwestycji budowlanych” na przyłączenie do sieci paliwowej NATO?
Poseł Witold Zembaczyński (KO):
Trwają konsultacje.
Proszę o zadanie drugiego pytania.
Poseł Andrzej Śliwka (PiS):
Drugie pytanie to jest temat, który szczególnie leży mi na sercu. To znaczy kwestia Agencji Uzbrojenia. Agencja Uzbrojenia jest agencją, która wykonuje tytaniczną pracę, panie generale. To jest 500 osób, 400 projektów, 560 000 000 tys. zł w portfelu. Przed nimi są zadania związane z instrumentem SAFE. Wydatki, które państwo wskazaliście na Agencję Uzbrojenia, w mojej ocenie są niewystarczające.
Pytanie, panie generale: Czy państwo widzicie możliwość zwiększenia wydatkowania na Agencję Uzbrojenia dodatkowych środków? Tu może także pytanie do Ministerstwa Finansów w tym zakresie. Bo chyba wszyscy się zgodzimy: jeżeli mamy miesięczne okienko na składanie wniosków, a dziewięciomiesięczne na podpisanie umowy w ramach instrumentu SAFE, to Agencja Uzbrojenia musi zostać doposażona. Głównie chodzi o kapitał ludzki. A jeżeli mówimy o kapitale ludzkim, naturalne jest to, że powinno pójść duże wsparcie finansowe. Pytanie więc, czy państwo widzicie możliwość zwiększenia budżetu Agencji Uzbrojenia w tym zakresie?
Poseł Witold Zembaczyński (KO):
Dziękuję panu posłowi.
Bardzo proszę pana generała Kozickiego o odpowiedź.
Dyrektor departamentu MON gen. bryg. Sławomir Kozicki:
Panie przewodniczący, panie pośle, jeżeli chodzi o wzmocnienie agencji, pewne czynności zostały podjęte już w roku bieżącym.
Toczą się w tej chwili czynności związane z wnioskowaniem organizacyjno-etatowym. Mówiąc w sposób dość oględny, prawdopodobnie, jeżeli ten wniosek uzyska końcową akceptację, pojawi się – żebyście państwo mieli zrozumienie – nowy etat Agencji Uzbrojenia, który określa jej strukturę organizacyjną, nastąpi kilkuprocentowy wzrost potencjału osobowego agencji. Nie chcę mówić dokładnie o ile, dopóki ten proces się nie zakończy. Ale już zostały podjęte czynności w roku bieżącym, które przełożą się na rok 2026. W ramach zasobów etatowych, które planujemy, czyli zwiększenia liczebności żołnierzy zawodowych oraz pracowników… Zostaną dedykowane dla Agencji Uzbrojenia, bo agencja jest jednostką organizacyjną resortu obrony narodowej, dysponentem środków budżetowych i finansowanie jej odbywa się w ramach wydatków obronnych.
Poseł Witold Zembaczyński (KO):
Dziękuję bardzo, panie generale.
Bardzo proszę, pan poseł Michał Jach.
Poseł Michał Jach (PiS):
Kontynuując temat Agencji Uzbrojenia, już kiedyś zadawałem to pytanie.
Proszę państwa, już w momencie powołania Agencji Uzbrojenia jej stan osobowy – a było to kilka lat temu – powodował, że porównując finansowo wielkość zadań Agencji Uzbrojenia w stosunku do podobnych instytucji na Zachodzie… Jeśli chodzi o wartość zadań, była ona od ponad dwóch do kilku razy większa w Agencji Uzbrojenia niż u naszych sojuszników w Europie. Kiedyś tym się zajmowałem.
Przy tej okazji, kiedy znowu rozmawiamy i widać, że jest już tak napięta sytuacja, skoro widzę, że w ministerstwie pracuje się nad zwiększeniem… Panie generale i w ogóle panowie jako finansiści rozumiejący koszt, efekt każdego zadania, czy nie byłoby wskazane, żeby podejść do tego kompleksowo i stworzyć w Agencji Uzbrojenia taki etat, który gwarantuje optymalne wydatkowanie środków? Bo pomimo tego, że ci ludzie w moim przekonaniu pracują bardzo dobrze, to takie obciążenie ponadnormatywne – myślę, że większe ze dwa razy niż to, z jakim człowiek mógłby normalnie funkcjonować – powoduje, że jednak nie oszczędza się na takich kierunkach, które powodują maksymalne ograniczanie etatów. A wprost przeciwnie – to podnosi koszty funkcjonowania w dłuższej perspektywie. Czy nie należałoby w ministerstwie na ten temat przeprowadzić poważnego audytu na efektywność zaplanowanego etatu agencji uzbrojenia w stosunku do aktualnych i rosnących w przyszłości… Bo wiadomo, że te zadania wobec wyzwań, przed jakimi stoją polskie Siły Zbrojne, będą coraz bardziej wymagające i coraz większe. Dziękuję.
Poseł Witold Zembaczyński (KO):
Dziękuję panu posłowi.
Kto będzie udzielał odpowiedzi? Pan gen. Kozicki, bardzo proszę.
Dyrektor departamentu MON gen. bryg. Sławomir Kozicki:
Panie przewodniczący, panie pośle, oczywiście problem agencji jest widziany w resorcie obrony narodowej i zgodnie z obowiązującymi procedurami opracowywany jest corocznie plan zamierzeń organizacyjnych i dyslokacyjnych, który jest jednym z elementów związanych z planowaniem rozwoju organizacyjnego Sił Zbrojnych. To właśnie w ramach tego procesu, o którym rozmawialiśmy, składane są wnioski organizacyjne etatowe, są procedowane i rozpatrywane zamierzenia organizacyjne. Nie ukrywam, że to nie tylko jest Agencja Uzbrojenia, bo gdybym miał porównać wydatki obronne, których wzrost nastąpił od 2022 r. do chwili obecnej, to mamy kilkukrotny wzrost. Tak jakbym miał wprost przełożyć: nie wiem, czy państwo zdajecie sobie sprawę…
Poseł Andrzej Śliwka (PiS):
Panie generale, wiemy, jakie Agencja Uzbrojenia ma podstawy… (niesłyszalne)
Dyrektor departamentu MON gen. bryg. Sławomir Kozicki:
A nie wiem, czy państwo zdajecie sobie sprawę, że oprócz agencji, która pełni istotną, naprawdę istotną rolę w systemie pozyskiwania sprzętu wojskowego, środków bojowych w ramach planu zakupu środków materiałowych, istnieją też inne struktury organizacyjne, które zgłaszają te potrzeby. Minister musi wyważyć, ile na dany obszar może przeznaczyć danych zasobów. Nie ukrywam, że to zwiększenie, które jest planowane dla agencji, jest istotne, ale nie chcę podać celowo – mówiąc brzydko – tej wielkości, dopóki wniosek nie uzyska końcowej akceptacji. Myślę, że w bliskiej perspektywie czasowej taka informacja na pewno w resorcie będzie dostępna.
Poseł Andrzej Śliwka (PiS):
Jeżeli mogę jeszcze panie przewodniczący?
Poseł Witold Zembaczyński (KO):
Bardzo proszę, panie pośle.
Poseł Andrzej Śliwka (PiS):
Bardzo dziękuję.
Może pan generał jest w stanie udzielić nam informacji, jaki był projekt budżetu złożony przez Agencję Uzbrojenia na rok 2026? To po pierwsze.
I jeszcze dwa pytania, które oczywiście wzięły się z dyskusji. To znaczy, panie generale, rozumiem, że w części 29 jest spadek, to jest bezsprzeczne – o 4%, prawie 5 000 000 tys. zł w porównaniu do budżetu z 2025 r.
Poseł Witold Zembaczyński (KO):
Panie pośle, ale to już chyba było wyjaśniane, że to jest inna forma księgowania.
Poseł Andrzej Śliwka (PiS):
Rozumiem, panie przewodniczący. Nie do końca tak jest.
Ale mamy część wynikającą z działu 752, gdzie są przerzucone te środki na obronę cywilną i ochronę ludności – to wynika z ustawy o obronie cywilnej i ochronie ludności. Swoją drogą na etapie prac protestowałem, żeby te środki nie były zabierane Ministerstwu Obrony Narodowej.
Ale pytanie jest takie: Czy minister obrony narodowej w ogóle na jakimkolwiek etapie wydatkowania tych środków będzie decydentem tego, gdzie te środki mają pójść? Czy może mieć możliwość – w cudzysłowie oczywiście – „zawetowania” wydatkowania tych środków na ten czy inny określony cel?
I jeden temat, który całkowicie pominęliśmy, a jest bardzo ważny, tym bardziej na bazie tego, o czym ostatnio dyskutowaliśmy, czyli powołania wojsk medycznych. Czy państwo w budżecie to przewidujecie? To po pierwsze. I po drugie, panie generale, chciałbym spytać o wydatkowanie środków na inwestycje w szpitalach. Czy prawdą jest, że w przyszłorocznym budżecie wydatkowanie środków trafi głównie do szpitala krakowskiego, a szpital przy Szaserów zostanie pominięty lub naprawdę wydatkowanie… Może pan generał poda po prostu kwoty, które trafią do poszczególnych szpitali w ramach wojskowej służby medycznej. Dziękuję.
Poseł Witold Zembaczyński (KO):
Dziękuję panu posłowi za te pytania.
Bardzo proszę pana generała o odpowiedź.
Dyrektor departamentu MON gen. bryg. Sławomir Kozicki:
Panie przewodniczący, panie pośle, wydaje mi się, że nie powinniśmy tego upraszczać, tej statystyki porównania części 29 w roku 2025 do części 29 w roku 2026. Raczej zachęcam państwa do porównań wydatków obronnych – to, o czym rozmawialiśmy – ze względu na specyfikę tych dwóch lat budżetowych, które są różne.
Poseł Andrzej Śliwka (PiS):
Emerytury powinniśmy wywalić, panie generale.
Dyrektor departamentu MON gen. bryg. Sławomir Kozicki:
Ja rozumiem. Działalność statystyczna i Excel mają to do siebie, że można różne kolumny wstawić, do różnych przyrównać różne dane i uzyskać porównanie. Rozumiem też troskę pana posła, że dba o część 29. Też chciałbym, żeby w części 29 było jak najwięcej. Naprawdę, proszę mi uwierzyć.
Odnosząc się natomiast do wykorzystania środków na infrastrukturę, to są już elementy rzeczowe „Planu inwestycji budowlanych”. Pana posła interesują szeroko rozumiane dotacje na te dwa podmioty czy tylko dotacje infrastrukturalne, doprecyzowując?
Poseł Andrzej Śliwka (PiS):
Ale pan generał mówi o szpitalach w tym momencie?
Dyrektor departamentu MON gen. bryg. Sławomir Kozicki:
Tak.
Poseł Andrzej Śliwka (PiS):
To ja bym chciał porównanie między szpitalem przy Szaserów a szpitalem krakowskim, który ma być szpitalem głównym przy Dowództwie Wojsk Medycznych. Zresztą moim zdaniem…
Dyrektor departamentu MON gen. bryg. Sławomir Kozicki:
Udzielimy odpowiedzi pisemnej.
Jeżeli natomiast chodzi o budżet Agencji Uzbrojenia, bo rozumiem, że chodzi o to, co agencja zgłaszała. Agencja Uzbrojenia jest specyficznym dysponentem środków budżetu trzeciego stopnia i tak, jest realizatorem centralnych planów rzeczowych, natomiast w zakresie swojego funkcjonowania jest na zaopatrzeniu Dowództwa Garnizonu Warszawa. Czyli mówiąc w sposób kolokwialny, zgłasza potrzeby do Dowództwa Garnizonu Warszawa, który zabezpiecza funkcjonowanie agencji.
Co do wielkości ujętej w centralnych planach rzeczowych, zadania te i wynikające z tego wielkości planuje Sztab Generalny Wojska Polskiego, dokładnie Zarząd Planowania Rzeczowego P8, a następnie na etapie konstrukcji planu finansowego przekazuje agencji do realizacji. Tak wygląda konstrukcja, nazwałbym, planu finansowego Agencji Uzbrojenia.
Poseł Andrzej Śliwka (PiS):
Panie przewodniczący, jeszcze jedno pytanie, ale…
Poseł Witold Zembaczyński (KO):
Panie pośle, bardzo proszę, bo jest kolejka pytających. Tak że moment.
Bardzo proszę pana Michała Jacha.
Poseł Michał Jach (PiS):
Panie generale, ja będę drążył – ale nie dzisiaj już, powiedzmy – kwestię Agencji Uzbrojenia, ponieważ w zakresie wydatkowania tych środków jest to bardzo istotny element w ministerstwie, w Siłach Zbrojnych.
Mniej mnie interesuje, panie generale, jakie zapotrzebowanie składała agencja o rozwinięcie etatu, ale interesuje mnie, czy ktoś pokusił się kiedyś, żeby przeprowadzić kompleksowe badanie, audyt, jak powinna wyglądać instytucja, która wydatkuje takie środki w ciągu roku, która będzie w perspektywie, powiedzmy, 5 lat czy 10 lat wydatkować dwa czy trzy razy więcej. Bo w jakichś planach wieloletnich jakieś prognozy przecież istnieją. To powinno mieć podstawę analityczną.
Dlatego mam jedno pytanie: Czy ktoś prowadził kompleksowe badanie, jakie potrzeby, rzeczywiste potrzeby funkcjonowania agencji istnieją? Czy jakiś think tank czy agencja – niekoniecznie państwowa – przeprowadziły coś takiego? Czy kiedykolwiek przeprowadzono coś takiego? Dziękuję.
Poseł Witold Zembaczyński (KO):
Dziękuję panu posłowi za to pytanie.
Bardzo proszę pana gen. Kozickiego o udzielenie odpowiedzi.
Dyrektor departamentu MON gen. bryg. Sławomir Kozicki:
Panie przewodniczący, oczywiście co do kwestii audytu, kompleksowej oceny funkcjonowania Agencji Uzbrojenia nie czuję się władny do udzielenia odpowiedzi, pomimo że zostałem upoważniony przez pana ministra obrony narodowej do udzielenia wyjaśnień.
Niemniej jednak możemy przyjąć, że Najwyższa Izba Kontroli oceniła i sformułowała pewne wnioski do realizacji dotyczące zwiększenia potencjału Agencji Uzbrojenia. I to się właśnie dzieje. Było to w ramach kontroli wykonania budżetu, o ile dobrze pamiętam, 2024 r. Tak że myślę, że jest podejmowane zarówno w ramach nadzoru nad agencją, jak i bieżącego monitorowania jej wydolności. Ma to odzwierciedlenie w pewnych dokumentach, jak również Najwyższa Izba Kontroli przedstawia po kontrolach wnioski dotyczące poszczególnych struktur organizacyjnych. Dziękuję.
Poseł Witold Zembaczyński (KO):
Dziękuję panu generałowi.
Pan poseł Śliwka jeszcze, proszę.
Poseł Andrzej Śliwka (PiS):
Tak, ja chciałbym jeszcze odnośnie do „Tarczy Wschód”.
Pan generał wspomniał o tym, że to będzie 500 000 tys. zł. A czy mógłbym prosić pana generała, żeby pan generał to rozbił na poszczególne części CPR, jak to wygląda? I wydatków bieżących oczywiście.
Dyrektor departamentu MON gen. bryg. Sławomir Kozicki:
Poproszę o udzielenie informacji zastępcę szefa Zarządu Planowania Rzeczowego P8 pana płk. Michalskiego.
Zastępca szefa Zarządu Planowania Rzeczowego P8 Sztabu Generalnego Wojska Polskiego płk Rafał Michalski:
Panie przewodniczący, szanowni posłowie, jeżeli chodzi o wydatki związane z „Tarczą Wschód”, tak jak pan gen. Kozicki powiedział, w centralnych planach rzeczowych, a właściwie w „Planie modernizacji technicznej”, dokładnie mamy 490 000 tys. zł na zadania z grupy inżynieryjnej, które spełniają funkcję dual-use – zarówno zdolności dla pododdziałów inżynieryjnych, jak i na zadania związane z „Tarczą Wschód”.
Ale mówię państwu na razie tylko o zadaniach i planie w zakresie centralnych planów rzeczowych. Oprócz tego dysponenci budżetów czy inni realizatorzy zapewne planują wydatki w tym zakresie w swoich budżetach bieżących. Tej informacji przy sobie nie posiadam. Dziękuję bardzo.
Poseł Witold Zembaczyński (KO):
Dziękuję panu pułkownikowi.
Jeszcze o głos prosił pan Robert Klonowski, zastępca dyrektora Departamentu Ochrony Ludności i Zarządzania Kryzysowego w Ministerstwie Spraw Wewnętrznych i Administracji. Bardzo proszę.
Zastępca dyrektora Departamentu Ochrony Ludności i Zarządzania Kryzysowego Ministerstwa Spraw Wewnętrznych i Administracji Robert Klonowski:
Dziękuję bardzo, panie przewodniczący, chciałbym się odnieść do pytania pana posła o decyzyjność MON, jeśli chodzi o wydatkowanie środków w ramach „Programu ochrony ludności i obrony cywilnej”.
Otóż została powołana wspólna komisja MSWiA i MON. Wszystkie inwestycje budowlane, które są realizowane w ramach programu, muszą uzyskać akceptację MON w ramach tej komisji. Tutaj decyzje podejmują bezpośrednio najwyższe czynniki decyzyjne w MON. A dodatkowo wszystkie wydatki majątkowe powyżej 50 tys. zł również muszą uzyskać aprobatę MON. Decyzyjność ministra obrony narodowej jest więc tutaj wysoka.
Poseł Witold Zembaczyński (KO):
Bardzo dziękuję za te niezwykle szczegółowe pytania, jak również merytoryczne odpowiedzi.
Dyskusję uważam za wyczerpaną.
Uprzejmie informuję państwa posłów, że wspólnie z przedstawicielami Departamentu Budżetowego MON przygotowałem projekt opinii naszej podkomisji dla Komisji Obrony Narodowej, która będzie zajmować się nim jutro na posiedzeniu.
Przeczytam teraz najważniejsze założenia proponowanej opinii. Zresztą opinia ta została państwu posłom dostarczona, każdy może sobie do niej sięgnąć. Co istotne, wydatki na obronność w całkowitych nakładach na obronę narodową przewidziano w szerokim zakresie: 118 600 000 tys. zł w części 29 – Obrona narodowa, prawie 6 200 000 tys. zł na cele obronne w innych działach budżetu, ok. 75 000 tys. zł w Funduszu Wsparcia Sił Zbrojnych obejmującym zakupy uzbrojenia i modernizację techniczną. Daje to łącznie ponad 200 000 000 tys. zł na cele obronne – o czym również toczyła się tutaj dyskusja. Jest to ok. 13 500 000 tys. zł więcej niż w 2025 r. Wtedy było to 186 600 000 tys. zł.
Struktura tych wydatków wskazuje, że zostaną one skonsumowane i skierowane m.in. na modernizację i rozbudowę Sił Zbrojnych, zakupy nowoczesnego uzbrojenia i infrastruktury, o której była dyskusja, wsparcie krajowego przemysłu obronnego, wzrost wynagrodzeń w służbach mundurowych, kontynuację programów w ramach Funduszu Wsparcia Sił Zbrojnych. Widać, że w 2026 r. projekt tego budżetu wyraźnie kontynuuje trend wzmacniania bezpieczeństwa narodowego, stanowiąc jeden z największych w historii udziałów wydatków wojskowych w PKB.
Jest mowa o zwiększeniu liczebności Sił Zbrojnych, o rozwoju systemu wsparcia dowodzenia obrony powietrznej przeciwrakietowej, rozbudowie infrastruktury do zwiększonych stanów osobowych Sił Zbrojnych RP oraz wzmocnionej obecności wojsk sojuszniczych w Polsce, co obserwujemy stale. Rozwój zdolności do prowadzenia proaktywnej ochrony oraz aktywnej obrony elementów i zasobów cyberprzestrzeni również znajduje swoje odzwierciedlenie w tym budżecie. Kolejne elementy to wsparcie eksploatacji sprzętu już istniejącego, remonty, konserwacja pomieszczeń, budynków.
W konkluzji: Komisja pozytywnie rozpatrzyła projekt ustawy budżetowej w części dotyczącej Ministerstwa Obrony Narodowej i innych resortów realizujących wydatki obronne.
Reasumując, zadam pytanie: Czy jest sprzeciw wobec przyjęcia projektu opinii dla Komisji Obrony Narodowej?
Bardzo proszę, pan poseł Śliwka.
Poseł Andrzej Śliwka (PiS):
Panie przewodniczący, wysoka podkomisjo, panowie generałowie, panowie oficerowie, w naszej ocenie – przynajmniej w mojej ocenie, konsultowałem to również z panem przewodniczącym Jachem – budżet w dyspozycji ministra obrony narodowej jest niewystarczający. On powinien zostać solidnie wzmocniony. My na etapie prac parlamentarnych będziemy składali poprawki, żeby rzeczywiście instytucje podległe ministrowi obrony narodowej… Chodzi o to, żeby wydatki, które minister obrony narodowej ma w planach, zostały w sposób radykalny zwiększone. Dlatego też w naszej ocenie ten projekt jest niewystarczający i my się wstrzymamy w tym momencie. Będziemy chcieli, żeby na dalszym etapie prac zwiększyć finansowanie i środki w części 29.
Poseł Witold Zembaczyński (KO):
Panie pośle, pytanie było inne: Czy jest sprzeciw wobec przyjęcia opinii podkomisji dla Komisji Obrony Narodowej, projektu opinii? Rozumiem, że tego sprzeciwu nie ma. Był to komentarz.
W związku z tym stwierdzam, że podkomisja przyjęła projekt opinii Komisji Obrony Narodowej dla Komisji Finansów Publicznych. Ale to już oczywiście na następnym etapie, jutro, będziemy nad tym procedować.
Dziękuję państwu i przybyłym gościom za pytania i odpowiedzi. O następnych terminach posiedzenia podkomisji będziecie państwo informowani. Bardzo uprzejmie dziękuję sekretariatowi za przygotowanie posiedzenia, a państwu za uwagę.
Zamykam posiedzenie. Dziękuję.