Komisja do Spraw Petycji, obradująca pod przewodnictwem posła Rafała Bochenka (PiS), przewodniczącego Komisji, zrealizowała następujący porządek dzienny:
– rozpatrzenie petycji w sprawie zmiany Ustawy z dnia 13 kwietnia 2007 r. o Państwowej Inspekcji Pracy (Dz. U. z 2024 r. poz. 97 ze zm.) (BKSP-155-X-305/24) – kontynuacja;
– rozpatrzenie petycji w sprawie zarządzenia przez Sejm ogólnokrajowego referendum w sprawie udziału Polski w tzw. koalicji chętnych (BKSP-153-X-795/25);
– rozpatrzenie petycji w sprawie wprowadzenia świadczenia 1600 zł miesięcznie dla rodziców (BKSP-153-X-804/25);
– rozpatrzenie petycji w sprawie penalizacji rozpowszechniania w internecie deepfake’ów o charakterze seksualnym z udziałem małoletnich (BKSP-153-X-805/25);
– rozpatrzenie petycji w sprawie zmiany Ustawy z dnia 7 lipca 2023 r. o świadczeniu wspierającym (Dz. U. z 2023 r. poz. 1429 ze zm.) (BKSP-153-X-832/26);
– rozpatrzenie odpowiedzi ministra nauki i szkolnictwa wyższego na dezyderat nr 159 w sprawie przywrócenia oraz zrównania praw mniejszości instytucjonalnej w systemie nauki i szkolnictwa wyższego;
– rozpatrzenie odpowiedzi ministra sprawiedliwości na dezyderat nr 170 w sprawie zmiany Ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w zakresie zwrotu kosztów postępowania.
W posiedzeniu udział wzięli: Krzysztof Stefański dyrektor Departamentu Prawa Pracy Ministerstwa Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej, Danuta Głowacka-Mazur zastępca dyrektora Biura Ministra Ministerstwa Sprawiedliwości wraz ze współpracownikami, Patrycja Gutowska zastępca dyrektora Departamentu Nauki Ministerstwa Nauki i Szkolnictwa Wyższego, Tomasz Piotrowski zastępca dyrektora Departamentu Nauki Ministerstwa Nauki i Szkolnictwa Wyższego, Damian Przeniosło zastępca dyrektora Departamentu Polityki Bezpieczeństwa Ministerstwa Spraw Zagranicznych, Adam Paprocki radca w Departamencie Kształcenia Zawodowego Ministerstwa Edukacji Narodowej, Mirosław Cebula główny specjalista w Departamencie Prawa Karnego Ministerstwa Sprawiedliwości, Kamil Giera główny specjalista w Departamencie Badań i Innowacji Ministerstwa Cyfryzacji, Olgierd Podgórski główny specjalista w Biurze Pełnomocnika Rządu do Spraw Osób Niepełnosprawnych Ministerstwa Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej, Paulina Stawiarz-Piotrowicz główny specjalista w Departamencie Spraw Rodzinnych i Nieletnich Ministerstwa Sprawiedliwości, Kamil Świnarski główny specjalista w Departamencie Prawa Karnego Ministerstwa Sprawiedliwości, Aneta Zradzińska główny specjalista ds. legislacji w Departamencie Badań i Innowacji Ministerstwa Cyfryzacji, Tadeusz Szewczyk wiceprezes Związku Rzemiosła Polskiego wraz ze współpracownikami, dr Adam Ostrowski ekspert ds. legislacyjnych Związku Miast Polskich oraz Sławomir Jan Piechota stały doradca Komisji.
W posiedzeniu udział wzięli pracownicy Kancelarii Sejmu: Kamil Micał i Małgorzata Nowak – z sekretariatu Komisji w Biurze Komunikacji Społecznej.
Przewodniczący poseł Rafał Bochenek (PiS):
Dzień dobry państwu. Otwieram posiedzenie Komisji do Spraw Petycji.
Szanowni państwo, na podstawie listy obecności stwierdzam kworum.
Rozpoczynając, chciałbym również stwierdzić przyjęcie protokołów posiedzeń Komisji od nr 89 do 119 wobec niewniesienia do nich uwag. Informuję, że protokoły do wglądu znajdują się w sekretariacie Komisji.
Szanowni państwo, został państwu dostarczony porządek obrad. Rozumiem, że nie ma do tego porządku żadnych uwag i możemy w takim składzie jak tutaj dzisiaj jesteśmy obradować.
Oczywiście witam wszystkich parlamentarzystów, zaproszonych gości, witam przedstawicieli rządu.
Wobec niewniesienia uwag do porządku obrad jako pierwszy głos zabierze pan poseł Marcin Józefaciuk i zajmiemy się petycją w sprawie zmiany Ustawy z dnia 13 kwietnia 2007 r. o Państwowej Inspekcji Pracy. Bardzo proszę, panie pośle.
Poseł Marcin Józefaciuk (niez.):
Serdecznie dziękuję.
Szanowny panie przewodniczący, Wysoka Komisjo, tak naprawdę w tej jednej petycji są dwie petycje. Dokładnie dotyczą Państwowej Inspekcji Pracy. Pierwsza petycja dotyczy czasu pracy, zadań na stanowisku, o jakim mowa w art. 38, i my swego czasu już rozpatrywaliśmy obydwie. Może tak, druga petycja dotyczy legitymacji służbowej inspektora oraz uprawnień tegoż inspektora do dokonywania inspekcji. Natomiast my w pewnym momencie, w marcu 2025 r., na 59. posiedzeniu Komisji… Nie, przepraszam, wcześniej, ale już obradowaliśmy na ten temat i rozmawialiśmy. Wysłaliśmy również pisma do odpowiednich ministerstw oraz do Rady Ochrony Pracy. Mamy te wszystkie materiały zebrane.
Moją propozycją byłoby więc, żebyśmy tak naprawdę ze względu na złożoność oraz na niepunktowość rozpatrywanych petycji wszystkie nasze materiały przekazali do Komisji Polityki Społecznej i Rodziny ze wszystkimi zebranymi rzeczami. Ponieważ tam można by było to przeprowadzić – ostatnio rozmawialiśmy na temat Państwowej Inspekcji Pracy. Czyli przekazać wszystkie materiały do Komisji Polityki Społecznej i Rodziny, która jest merytoryczna w tych sprawach. Akurat wchodzi pani wiceprzewodnicząca tej komisji. Czyli my pozyskaliśmy informacje i przekażemy je. To byłoby moją propozycją.
Przewodniczący poseł Rafał Bochenek (PiS):
Bardzo dziękuję.
Otwieram dyskusję. Czy ktoś z państwa chciałby zabrać głos w tej sprawie?
Rekomendacja jest taka, aby z uwagi na rozległość tematów przekazać tę petycję do Komisji Polityki Społecznej i Rodziny.
Bardzo proszę.
Stały doradca Komisji Sławomir Jan Piechota:
Chciałbym tylko króciutko dodać do tego, co powiedział pan poseł, że właśnie wchodzi w życie uchwalona w marcu tego roku ustawa o Państwowej Inspekcji Pracy. W trakcie prac nad tamtą ustawą wiele takich kwestii było szczegółowo dyskutowanych, a kluczowe elementy tej ustawy wchodzą w życie 8 lipca. Myślę, że to też będzie czas, żeby ocenić na ile wprowadzone regulacje uwzględniają również postulaty wskazywane w tych petycjach. Dziękuję bardzo.
Przewodniczący poseł Rafał Bochenek (PiS):
Bardzo dziękuję.
Rekomendacja jest więc taka, abyśmy przekazali tę sprawę do Komisji Polityki Społecznej i Rodziny. Czy ktoś z państwa chciałby zgłosić sprzeciw? Nie widzę. Bardzo dziękuję.
Przechodzimy do kolejnego punktu naszego posiedzenia, czyli petycji w sprawie zarządzenia przez Sejm ogólnokrajowego referendum w sprawie udziału Polski w tzw. koalicji chętnych.
Petycję referuje pani przewodnicząca Urszula Augustyn. Bardzo proszę.
Poseł Urszula Augustyn (KO):
Dziękuję bardzo.
Panie przewodniczący, Wysoka Komisjo, szanowni państwo, autor tej petycji postuluje zwołanie referendum ogólnopolskiego. Oczywiście postuluje, aby to referendum było poprzez podjęcie uchwały przez Sejm. To referendum ogólnokrajowe dotyczyłoby przystąpienia Polski do tzw. koalicji chętnych. Koalicja chętnych stanowi inicjatywę państw deklarujących gotowość do dalszego wspierania Ukrainy w jej obronie przed agresją Rosji oraz w działaniach na rzecz wypracowania przyszłych gwarancji bezpieczeństwa dla tego państwa. Jest oczywiście szeroko uzasadniona, uargumentowana przez autora petycji, a także bardzo szczegółową analizę dostarczyło nam Biuro Ekspertyz i Oceny Skutków Regulacji.
Z tej analizy wyczytać można m.in. to, że oczywiście są różne sposoby zwołania ogólnokrajowego referendum, na przykład poparcie inicjatywy obywatelskiej przynajmniej przez pół miliona osób, ale inicjatywę referendalną ma także Sejm, prezydent oraz Rada Ministrów i oczywiście Senat.
Co jest tutaj kluczowe. Ustawodawca zastrzegł, że inicjatywa obywatelska dotycząca referendów nie może być zwoływana czy nie może być podejmowana w momencie kiedy dotyczy ona wydatków i dochodów, w szczególności podatków oraz innych danin publicznych, jeśli dotyczy ona obronności państwa oraz jeśli dotyczy amnestii.
W sytuacji, w której autor petycji zwraca się do nas z jakby obywatelskim projektem, bo zwraca się do Komisji do Spraw Petycji, inicjatywa ta dotyczy obronności państwa. Otóż, po pierwsze, Polska już w tej inicjatywie jest, a po drugie sprawa jest bardzo istotna, bo to jest sprawa dotycząca obronności państwa. W związku z tym taką inicjatywę może podjąć tylko Sejm, Senat, prezydent, Rada Ministrów, nie może jej podejmować inicjatywa obywatelska. A już na pewno nie za pośrednictwem naszej Komisji. W związku z tym proponuję, abyśmy nie uwzględniali żądania będącego przedmiotem tej petycji.
Przewodniczący poseł Rafał Bochenek (PiS):
Bardzo dziękuję. Tak, rzeczywiście uwzględnienie tej petycji powodowałoby to, że omijalibyśmy przepisy prawa de facto w tym zakresie, jeżeli chodzi o inicjatywę referendalną.
Otwieram dyskusję. Czy ktoś z państwa chciałby zabrać głos? Nie widzę, a więc…
Przepraszam. Bardzo proszę, stały doradca Sławomir Piechota.
Stały doradca Komisji Sławomir Jan Piechota:
Dziękuję bardzo.
Myślę, że to jest właśnie sytuacja, o której też przy wcześniejszym punkcie mówił pan poseł Józefaciuk, że to nie tryb petycyjny może służyć podejmowaniu takiej inicjatywy. Jeśli w trybie petycji, tak jak to wielokrotnie tu mówiliśmy, można sprawy o charakterze pomocniczym i uzupełniającym, to na pewno sprawa przystąpienia do takiej koalicji jest jedną z kluczowych, a nie uzupełniającą czy pomocniczą. Dziękuję.
Przewodniczący poseł Rafał Bochenek (PiS):
Bardzo dziękuję.
Szanowni państwo, rekomendacja jest taka, abyśmy nie uwzględniali żądania zawartego w przedmiotowej petycji. Czy ktoś chciałby zgłosić sprzeciw? Nie widzę.
Nie uwzględniamy więc żądania zawartego w przedmiotowej petycji.
Przechodzimy do punktu trzeciego. Ten punkt będzie prezentowany także przez panią przewodniczącą Urszulę Augustyn. Petycja w sprawie wprowadzenia świadczenia 1600 zł miesięcznie dla rodziców. Bardzo proszę, pani przewodnicząca.
Poseł Urszula Augustyn (KO):
Dziękuję uprzejmie.
Chodzi o 1600 zł miesięcznie dla rodziców, którzy wychowali co najmniej dwoje dzieci. Te dzieci pracują na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej i odprowadzają w Polsce podatki oraz wszystkie obowiązkowe składki na ubezpieczenia społeczne i zdrowotne. Chodzi o stałe świadczenie dla takich rodziców i chodzi o to, żeby to był taki mechanizm, jak pisze w uzasadnieniu autor petycji, że to nie jest mechanizm świadczenia, ale trwałej rekompensaty dla rodziców, którzy ponieśli wieloletnie koszty wychowania dzieci, edukacji itd. Czyli to świadczenie nie miałoby takiego charakteru socjalnego, tylko byłby to ekwiwalent czy też, jak pisze autor petycji, byłoby to świadczenie oparte na zasadzie sprawiedliwości międzypokoleniowej.
Zajmowaliśmy się podobną petycją, oczywiście o połowę tańszą, bo wtedy wniosek był o to, abyśmy wypłacali jako państwo po 800 zł, takie 800 plus dla tych rodziców, którzy wychowali dzieci, a te dzieci w Polsce pracują i płacą podatki. Zajmowaliśmy się tym na posiedzeniu 8 października ub.r. Jeśli dobrze pamiętam, odbyła się tutaj dyskusja na temat zasadności takiego świadczenia czy ekwiwalentu, czy jakkolwiek by tej kwoty nie nazywać i w efekcie wystosowaliśmy dezyderat do Ministerstwa Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej. Petycja jest tożsama, jeśli chodzi o jej zawartość, o jej treść. W związku z tym, że poprzednio wystosowaliśmy dezyderat i czekamy na odpowiedź, to proponuję, abyśmy tę petycję pozostawili bez rozpatrzenia. Właśnie nie dlatego, że lekceważymy argumenty, które autor petycji do nas skierował, ale dlatego, że już raz dokładnie tym samym projektem się zajmowaliśmy. Dziękuję.
Przewodniczący poseł Rafał Bochenek (PiS):
Bardzo dziękuję, pani przewodnicząca.
Otwieram dyskusję. Czy ktoś z państwa chciałby zabrać głos w tej sprawie?
Bardzo proszę, stały doradca.
Stały doradca Komisji Sławomir Jan Piechota:
Myślę też, że warto zwrócić uwagę tu na pomieszanie jednak dwóch argumentacji. Argumentacja dotycząca wsparcia opieki nad dziećmi, a argumentacja wsparcia dla seniorów. Tu takie proste, lakoniczne, ogólnikowe, hasłowe połączenie tego w petycji nie jest uzasadnione. Ponieważ czym innym jest ten system wsparcia dla rodziców wychowujących małe dzieci, a jednak czymś odrębnym system wsparcia dla seniorów. To już poprzednio było dyskutowane na Komisji i są różne elementy w tym systemie wsparcia, ale oczywiście, jak już został skierowany dezyderat, to dopiero w odpowiedzi na ten dezyderat będzie czas na szczegółową dyskusję. Dziękuję bardzo.
Przewodniczący poseł Rafał Bochenek (PiS):
Bardzo dziękuję.
Czy ktoś z państwa chciałby zabrać jeszcze głos w tej sprawie?
Z uwagi na tożsamość de facto wniosków – tutaj tylko kwotami się różnimy, natomiast mechanizm finansowy jest ten sam – to propozycja jest taka, abyśmy zamknęli, zakończyli prace nad tą petycją.
Poseł Urszula Augustyn (KO):
I pozostawili bez rozpatrzenia.
Przewodniczący poseł Rafał Bochenek (PiS):
I pozostawili bez rozpatrzenia. Dobrze, czyli pozostawili bez rozpatrzenia. Czy ktoś z państwa chciałby zgłosić sprzeciw wobec takiego rozstrzygnięcia? Nie widzę. Bardzo dziękuję.
Szanowni państwo, przechodzimy do punktu czwartego – rozpatrzenie petycji w sprawie penalizacji i rozpowszechniania w internecie deepfake’ów o charakterze seksualnym z udziałem małoletnich.
Petycję referuje pani przewodnicząca Urszula Augustyn. Bardzo proszę.
Poseł Urszula Augustyn (KO):
Jak się rozpędzę, to zrobię wszystkie petycje do końca posiedzenia.
Przewodniczący poseł Rafał Bochenek (PiS):
Dobrze nam idzie.
Poseł Urszula Augustyn (KO):
Dobrze nam idzie, tak. Tu będzie trochę trudniej, chociaż myślę, że też sobie poradzimy.
Mianowicie autor podnosi postulat podjęcia inicjatywy ustawodawczej, której celem będzie wprowadzenie penalizacji tworzenia, posiadania w celu rozpowszechniania lub udostępniania treści typu deepfake, które seksualizują osobę małoletnią poprzez wykorzystanie jej wizerunku, także wówczas, gdy treść ma charakter wygenerowany, syntetyczny lub nie przedstawia rzeczywistego ciała. Drugi postulat – petycja ma na celu ułatwienie skutecznego prowadzenia postępowań w tego rodzaju sprawach, w szczególności przez szybkie zabezpieczenie materiałów, identyfikację sprawców itd. Trzeci postulat – wzmocnienie standardu ochrony małoletnich bez względu na to, czy są to sprawy realne, czy też wytworzone przez AI.
Generalnie rzecz biorąc, dotyczy bardzo, bardzo ważnych i bardzo delikatnych problemów. Szczególnie dlatego, że sam proces cyfryzacji, dostęp do mediów społecznościowych i do tego wszystkiego, co dzieje się także już dzisiaj za pośrednictwem generatorów AI, jest niezwykle trudny w ujęciu w rozumieniu prawa. Niestety zawsze jest tak, że prawo jest krok albo kilka kroków za technologiami i bardzo trudno jest to wszystko ująć w przepisy prawne na tyle sprawnie, żeby można było bezpośrednio reagować. Co nie zmienia faktu, że ochrona nie tylko małoletnich, w ogóle ochrona wszystkich dzieci przed treściami, które są wytworem AI, jest bardzo trudna, ale bardzo potrzebna.
Tutaj mamy część rozwiązań, które na bazie Kodeksu karnego są dzisiaj ścigane i łatwo jest to robić. Choć technologie, że tak powiem, utrudniają nam ten proces, mimo że tak nam się wydaje, że to jest ścigane i to jest przestępstwo, i to jest wykroczenie, i należy to ścigać, to technologie niestety są tutaj swoistym utrudnieniem. Natomiast aktualizacja prawa jest zawsze potrzebna.
W związku z tym warto się nad tym problemem pochylić. Ponieważ kompetencje naszej Komisji są tutaj zbyt skromne, to warto zasięgnąć opinii. Opinia, która do rozstrzygnięcia odpowiedzi na tę petycję jest nam potrzebna, dotyczy kilku ministerstw, bo to i Ministerstwo Cyfryzacji, ale i Ministerstwo Sprawiedliwości, MSWiA także. W związku z tym, po dyskusji, jaką tutaj odbędziemy, wydaje mi się, że mimo wszystko będziemy prosili o ustosunkowanie się do argumentów podniesionych w tej petycji przez te trzy ministerstwa. Czyli skierowalibyśmy dezyderat do prezesa Rady Ministrów.
Przewodniczący poseł Rafał Bochenek (PiS):
Bardzo dziękuję.
Otwieram dyskusję. Czy ktoś z państwa chciałby zabrać głos?
Bardzo proszę.
Główny specjalista w Departamencie Prawa Karnego Ministerstwa Sprawiedliwości Mieczysław Cebula:
Mieczysław Cebula, Ministerstwo Sprawiedliwości, Departament Prawa Karnego.
Szanowni państwo, należy się zgodzić z tym, co powiedziała pani przewodnicząca. Jak najbardziej jest to sytuacja i sprawa bardzo poważna. Ministerstwo Sprawiedliwości i minister sprawiedliwości nie bagatelizują w ogóle tego tematu, ponieważ, jako przykład podam, działania są podejmowane dwutorowo. Działa w tej materii Komisja nadzwyczajna do spraw zmian w kodyfikacjach. Z jednej strony działa ta komisja, z drugiej strony pan minister w dniu 27 marca tego roku swoim zarządzeniem opublikowanym w Dzienniku Urzędowym powołał specjalny Zespół do spraw bezpieczeństwa dzieci i młodzieży w świecie cyfrowym. Do zadań tego zespołu przede wszystkim należy to, co jest właśnie objęte też w tej petycji. Mianowicie w § 2 pkt 1 jest wskazane „przygotowanie propozycji regulacji w obszarze prawa karnego, mających prowadzić do skutecznego zwalczania naruszeń praw dzieci i młodzieży na skutek wytwarzania i rozpowszechniania treści wyprodukowanych z wykorzystaniem sztucznej inteligencji”. Czyli to w 100% pokrywa się z przedmiotem tej petycji i te działania są podejmowane. Zespół zgodnie z zarządzeniem ma czas na przedstawienie tych regulacji do 30 czerwca.
Oczywiście ta sytuacja jest poważna, problematyka tzw. deepfake’ów to jest problem bardzo jeszcze nieuregulowany, nawet w Europie. Tak naprawdę to tylko Włochy i Francja mają już na ten temat stosowne uregulowania. Większość państw prowadzi prace koncepcyjne. Dlatego też na pewno taka regulacja będzie potrzebna na przyszłość. To nie dotyczy tylko dzieci, to również dotyczy dorosłych, bo wykorzystanie sztucznej inteligencji może powodować niepowetowane straty również w życiu osobistym człowieka. Możemy sobie wyobrazić taką sytuację, że oczywiście dzieci jak najbardziej należy chronić, ale również i dorosłych tak samo, ponieważ sztuczna inteligencja jest w stanie wygenerować nie tylko wizerunek, ale również głos osoby, który będzie idealnie taki sam, jakby to był głos rzeczywisty. Dlatego też przychylamy się do tego, że takie prace należy kontynuować i te prace są w Ministerstwie Sprawiedliwości czynione. Dziękuję.
Przewodniczący poseł Rafał Bochenek (PiS):
Bardzo dziękuję.
Czy ktoś z państwa chciałby zabrać jeszcze głos w tej sprawie?
Proszę bardzo.
Główny specjalista w Departamencie Badań i Innowacji Ministerstwa Cyfryzacji Kamil Giera:
Kamil Giera, Ministerstwo Cyfryzacji.
Chciałbym wyrazić poparcie i gotowość do współpracy z Ministerstwem Sprawiedliwości w kontekście potencjalnych zmian w Kodeksie karnym. Natomiast w ramach informacji chciałbym powiedzieć, że na forum europejskim również trwają prace w tym zakresie. Obecnie negocjowany jest pakiet Digital Omnibus, który w kontekście AI Act, w kontekście rozporządzenia w sprawie sztucznej inteligencji planuje właśnie w ramach zakazanych praktyk, czyli art. 5 AI Act, wprowadzenie zakazu. Ten zakaz miałby obejmować tworzenie lub przerabianie za pomocą systemów sztucznej inteligencji fałszywych materiałów seksualnych z prawdziwymi osobami – czyli tutaj mówimy o deepfake’ach – a także tworzenie lub przerabianie za pomocą systemów sztucznej inteligencji materiałów przedstawiających wykorzystywanie dzieci. Ten zakaz w ramach art. 5 obejmowałby zarówno dostawców systemów sztucznej inteligencji, jak i użytkowników. Czyli mówimy tutaj o zakazie wprowadzania do obrotu, oddawania do użytku oraz używania systemów AI, które generują takie treści.
Jeśli chodzi o potencjalne kary, to one opierają się o art. 99 AI Act, czyli jest to kara do 35 mln euro lub 7% rocznego obrotu przedsiębiorstwa. Polska w ramach negocjacji na poziomie Rady Unii Europejskiej poparła te zapisy. One są jeszcze wypracowywane, obecnie odbywa się trilog w tym zakresie. Jest duże oczekiwanie, żeby uchwalenie Omnibusa nastąpiło przed 2 sierpnia 2026 r. To tyle w zakresie Ministerstwa Cyfryzacji.
Przewodniczący poseł Rafał Bochenek (PiS):
Bardzo dziękuję.
Kto z państwa chciałby jeszcze zabrać głos?
Jest rekomendacja, abyśmy w tej sprawie skierowali dezyderat do prezesa Rady Ministrów. Czy ktoś z państwa chciałby zgłosić sprzeciw wobec takiego rozstrzygnięcia tej sprawy? Nie widzę.
Kierujemy więc w tej sprawie dezyderat.
Punkt piąty naszego posiedzenia, czyli petycja w sprawie zmiany Ustawy z dnia 7 lipca 2023 r. o świadczeniu wspierającym.
Petycję referuje pani poseł Urszula Rusecka. Bardzo proszę.
Poseł Urszula Rusecka (PiS):
Bardzo dziękuję.
Panie przewodniczący, Wysoka Komisjo, kolejna petycja dotycząca świadczenia wspierającego wprowadzonego ustawą 7 lipca 2023 r., a działającego od 1 stycznia 2024 r. Petycja dotyczy zmiany skali, a inaczej widełek, które uprawniają do tego, aby uzyskać środki finansowe ze świadczenia wspierającego. Ta punktacja dotyczy skali wsparcia. Wiemy, że w zapisach ustawy ustawodawca zapisał, aby po roku funkcjonowania tej ustawy przeprowadzić przegląd. Taki przegląd został dokonany, jest na to dokument. W tym dokumencie zostały zapisane konkluzje, aby usprawnić jednak tę punktację, jak również usprawnić wydawanie decyzji. I o to też m.in. osoba, która tę petycję skierowała, wnioskuje.
Zatem moja rekomendacja jest taka, żeby napisać dezyderat do Ministerstwa Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej, że w oparciu o dokument, który został opublikowany, należy usprawnić wydawanie decyzji i poziom wsparcia, a także z pytaniem, czy są prowadzone jakieś prace legislacyjne i czy ministerstwo zamierza zrealizować te wytyczne, które w tym dokumencie się znalazły.
Przewodniczący poseł Rafał Bochenek (PiS):
Bardzo dziękuję.
Poseł Urszula Rusecka (PiS):
Jeszcze jedno zdanie, bo w petycji był jeszcze zarzut niekonstytucyjności. Z opinii prawnej naszego biura analiz o niekonstytucyjności i przywołanego art. 32 konstytucji wynika, że to świadczenie nie jest niezgodne z konstytucją. Dziękuję.
Przewodniczący poseł Rafał Bochenek (PiS):
Dziękuję.
Otwieram dyskusję. Kto z państwa chciałby zabrać głos w tej sprawie?
Proszę bardzo.
Główny specjalista w Biurze Pełnomocnika Rządu do Spraw Osób Niepełnosprawnych Ministerstwa Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej Olgierd Podgórski:
Podgórski Olgierd, Biuro Pełnomocnika Rządu do Spraw Osób Niepełnosprawnych, Ministerstwo Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej.
Zakończyliśmy prace, tak jak pani poseł powiedziała, nad przeglądem ustawy o świadczeniu wspierającym. W tej chwili prowadzone są prace nad przygotowaniem wniosku o wpis do wykazu prac Rady Ministrów nowelizacji tej ustawy. Jest tam szereg propozycji dotyczących zarówno usprawnienia procedury ustalania poziomu potrzeby wsparcia jak i innych zmian. Nad taką zmianą, która jest zawarta w petycji, dotychczas nie pracowaliśmy w ramach naszych działań. Ta propozycja jest bardzo, bardzo daleko idąca, bowiem dzisiaj ze świadczenia wspierającego mogą korzystać osoby niepełnosprawne, które mają co najmniej 70 punktów tej skali poziomu potrzeby wsparcia.
Ta petycja proponuje, żeby każda osoba, nawet z jednym punktem w tej skali mogła korzystać ze świadczenia wspierającego. Co więcej, petycja również przewiduje, że w przypadku dotychczas uprawnionych osób, czyli tych posiadających decyzję o co najmniej 70 punktach, to świadczenie zostanie istotnie podwyższone. Tu mamy dosyć duże wątpliwości, czy taka zmiana w zakresie świadczenia wspierającego powinna nastąpić, ponieważ oznaczałaby ona, że wszystkie osoby niepełnosprawne, nawet te z lekkim stopniem niepełnosprawności, do których dzisiaj kierowane są inne rodzaje wsparcia, zostałyby tym wsparciem finansowym objęte. Oczywiście argumentację i stanowisko ministra przedstawimy w odpowiedzi na ewentualny dezyderat. Dziękuję.
Przewodniczący poseł Rafał Bochenek (PiS):
Bardzo dziękuję.
Czy ktoś z państwa chciałby jeszcze zabrać głos?
Doradca, tak? To proszę bardzo.
Stały doradca Komisji Sławomir Jan Piechota:
Jeśli można, panie przewodniczący, w moim przekonaniu ta petycja również postuluje weryfikację sposobu obliczania tych punktów między 70 a 100. Czyli nie chodzi tylko o jakieś radykalne obniżenie tej punktacji, tylko o to, na ile ta punktacja jest dzisiaj adekwatna do rzeczywistej sytuacji tych osób. W moim przekonaniu dopiero kształtuje się pewna praktyka i oczywiście jesteśmy na początku tej praktyki. Tak jak pani poseł mówiła, ta ustawa obowiązuje od niedawna, ale na ile są jednolite standardy orzekania w różnych wojewódzkich zespołach. Na ile też orzekanie nie jest zbyt rygorystyczne skoro, jak widać, znaczny odsetek tych osób, które starają się o to świadczenie, otrzymuje to świadczenie poniżej renty socjalnej, czyli ma poniżej tych 40%. Czyli wydaje mi się, że w ogóle chodzi o generalną weryfikację, na ile ten tryb ustalania punktów jest adekwatny i jest wystarczającym wsparciem. Dziękuję bardzo.
Przewodniczący poseł Rafał Bochenek (PiS):
Bardzo proszę, pani poseł Rusecka.
Poseł Urszula Rusecka (PiS):
Tak, dlatego podtrzymuję moją pierwotną rekomendację, żeby napisać dezyderat. Tak jak słusznie zauważył pan doradca, chodzi nam również o weryfikację – i to też jest zawarte w tej decyzji – standardów właśnie oceny, bo wiemy, że jednak różnią się w różnych województwach. To znaczy, czy ta skala weryfikacji i standardy są adekwatne do tego, co po roku już możemy ocenić.
Przewodniczący poseł Rafał Bochenek (PiS):
Bardzo dziękuję.
Czy ktoś z państwa chciałby zabrać głos?
Rekomendacja jest taka, abyśmy skierowali w tej sprawie dezyderat do ministra rodziny, pracy i polityki społecznej. Rozumiem, że nie ma sprzeciwu.
Przekazujemy w tej sprawie dezyderat.
Szanowni państwo, teraz będziemy rozpatrywali odpowiedź ministra nauki i szkolnictwa wyższego na dezyderat nr 159 w sprawie przywrócenia oraz zwrócenia praw mniejszości instytucjonalnej w systemie nauki i szkolnictwa wyższego.
Bardzo proszę przedstawiciela resortu.
Zastępca dyrektora Departamentu Nauki Ministerstwa Nauki i Szkolnictwa Wyższego Patrycja Gutowska:
Dzień dobry. Patrycja Gutowska, Ministerstwo Nauki i Szkolnictwa Wyższego, Departament Nauki.
W związku ze złożoną petycją ministerstwo przesłało odpowiedź do szanownej Komisji. Natomiast chcielibyśmy tutaj zaznaczyć, że przede wszystkim petycja złożona została przez 10 podmiotów, które stanowią również podmioty systemu szkolnictwa wyższego i nauki. Ogólnie takich podmiotów, które definiowane są w ustawie jako inne prowadzące w sposób samodzielny i ciągły działalność naukową, jest około 60 w całym systemie. Natomiast cały system, który zrzesza podmioty systemu, to system POL-on. Jest tam ogólnie ponad 850 podmiotów, z czego 600 jest podmiotów okołodziałających.
Tutaj chciałabym przedstawić też troszeczkę skalę, której dotyczy ta petycja. Zmiany, które zostały wprowadzone w ustawie w roku 2018, czyli kiedy wchodziła w życie ustawa – Prawo o szkolnictwie wyższym… Była ustawą dość rewolucyjną z powodu wielu rozwiązań, które wprowadzała. Między innymi jednym z tych rozwiązań było troszeczkę zmobilizowanie tych podmiotów, które prowadzą w sposób samodzielny i ciągły tę działalność badawczą, naukową do tego, żeby spróbowały się zaktywizować na polu pozyskiwania środków i wspierania systemu nauki, i przekazywania tych środków, które uda im się pozyskać, do systemu, nie w drugą stronę. Był to celowy zabieg ówczesnego ustawodawcy, który to miał właśnie na celu, żeby te podmioty stały się samodzielne. Tak jak samodzielnie prowadzą badania, tak żeby samodzielnie były w stanie pozyskać środki i żeby niejako dosiliły system szkolnictwa wyższego i nauki w te środki, a nie w drugą stronę – żeby wyłącznie polegały na tym, żebyśmy my jako ministerstwo, jako organ wspierali ich finansowo.
Głównie właśnie na tych punktach opiera się ta petycja – żeby pozyskać środki na subwencję na działalność badawczą, na zakup m.in. aparatury czy na inwestycje budowlane, które stanowią dosyć dużą część naszego budżetu nauki. Natomiast ustawodawcy bardzo zależało na tym, żeby określić poszczególne role podmiotów systemu, które one powinny wypełniać, i m.in. jedną z ról tych samodzielnych podmiotów było to, aby to one stanowiły wsparcie dla systemu, a nie na odwrót.
Natomiast podtrzymujemy stanowisko, że nie jest uzasadnione w tym momencie wprowadzenie jakichkolwiek zmian, szczególnie że nie zgadzamy się również z tym, co jest w petycji zawarte – że rozwiązania te byłyby bezkosztowe. Nie byłyby bezkosztowe, to jest ogromny budżet zarówno na subwencje, jak i na inwestycje, to jest ogromny budżet. Już w tym momencie mamy problemy, żeby w pewien sposób zaspokoić potrzeby wszystkich wnioskodawców, którzy są uprawnieni z art. 366 ustawy – Prawo o szkolnictwie wyższym do wnioskowania o te środki. To są ogromne uczelnie, instytuty PAN, międzynarodowe instytuty powołane na podstawie umów międzynarodowych, instytuty badawcze. Tu mamy problem – żeby zaspokoić potrzeby tego katalogu podmiotów.
Natomiast gdyby doszły nam dodatkowe podmioty do dofinansowania, problem by się jedynie powiększył. Ponieważ, jak wiemy, jest niezwykle trudno pozyskać… Pomimo tego, że minister nauki i szkolnictwa wyższego cały czas stara się pozyskać większe środki i jest w ciągłym kontakcie z ministrem finansów i gospodarki w tym temacie, to jednak niezwykle trudne jest uzyskanie dodatkowych środków na te cele. Z naszej strony nie jest celowe wprowadzanie tego typu rozwiązania. Dziękuję.
Przewodniczący poseł Rafał Bochenek (PiS):
Dziękuję.
Czy ktoś z państwa chciałby się odnieść do tej odpowiedzi? Rozumiem, że przyjmujemy, bo nie ma uwag? Tak.
Odpowiedź jest więc przyjęta. Bardzo dziękuję.
Ostatnia odpowiedź ministra sprawiedliwości na dezyderat nr 170 w sprawie zmiany Ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w zakresie zwrotu kosztów postępowania.
Bardzo proszę, resort.
Główny specjalista w Departamencie Prawa Karnego Ministerstwa Sprawiedliwości Kamil Świnarski:
Dzień dobry. Kamil Świnarski, Ministerstwo Sprawiedliwości, Departament Prawa Karnego.
Ministerstwo Sprawiedliwości udzieliło odpowiedzi na dezyderat 28 listopada 2025 r. Petycja dotyczyła wprowadzenia zmian do ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w zakresie zwrotu kosztów w postępowaniu zażaleniowym. W odpowiedzi Ministerstwo Sprawiedliwości poinformowało, że ta kwestia była już przedmiotem analiz prowadzonych w Ministerstwie Sprawiedliwości. Ministerstwo przygotowało projekt ustawy o zmianie ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, w którym została zawarta propozycja zmiany art. 232 § 1 pkt 2 p.p.s.a. poprzez wprowadzenie możliwości zwrotu wpisu od zażalenia w przypadku, gdy zażalenie zostanie uwzględnione przez sąd. 12 września 2025 r. ustawa została uchwalona przez Sejm i weszła w życie z dniem 5 listopada.
W związku z tym, w ocenie Ministerstwa Sprawiedliwości, postulat zawarty w petycji został zrealizowany. Dziękuję.
Przewodniczący poseł Rafał Bochenek (PiS):
Bardzo dziękuję.
Czy są jakieś uwagi do tej odpowiedzi? Nie widzę.
Przyjmujemy więc również tę odpowiedź. Dziękuję bardzo.
Na tym kończymy nasze posiedzenie.
Zamykam posiedzenie Komisji. Dziękuję bardzo.