Komisja Polityki Społecznej i Rodziny, obradująca pod przewodnictwem poseł Katarzyny Ueberhan (Lewica), przewodniczącej Komisji, zrealizowała następujący porządek dzienny:

– rozpatrzenie i zaopiniowanie dla Komisji Finansów Publicznych sprawozdania z wykonania budżetu państwa za okres od 1 stycznia do 31 grudnia 2025 r. (druk nr 2629) wraz z analizą Najwyższej Izby Kontroli (druk nr 2681) w zakresie:

1) części budżetowej 14 – Rzecznik Praw Dziecka:

– dochody i wydatki;

2) części budżetowej 31 – Praca:

a) dochody i wydatki,

b) wynagrodzenia w państwowych jednostkach budżetowych,

c) dotacje celowe,

d) państwowe fundusze celowe:

– Fundusz Pracy,

– Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych;

3) części budżetowej 44 – Zabezpieczenie społeczne:

a) dochody i wydatki,

b) wynagrodzenia w państwowych jednostkach budżetowych,

c) dotacje celowe,

d) państwowy fundusz celowy – Fundusz Solidarnościowy;

4)  części budżetowej 54 – Urząd do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych:

a) dochody i wydatki,

b) wynagrodzenia w państwowych jednostkach budżetowych,

c) dotacje celowe;

5) części budżetowej 63 – Rodzina:

a) dochody i wydatki,

b) wynagrodzenia w państwowych jednostkach budżetowych,

c) dotacje celowe;

6) części budżetowej 72 – Kasa Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego:

a) dochody i wydatki,

b) państwowe fundusze celowe:

– Fundusz Emerytalno-Rentowy (KRUS),

– Fundusz Prewencji i Rehabilitacji (KRUS),

– Fundusz Administracyjny (KRUS),

c) państwowe osoby prawne:

– Fundusz Składkowy Ubezpieczenia Społecznego Rolników,

– Fundusz Motywacyjny Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego;

7) części budżetowej 73 – Zakład Ubezpieczeń Społecznych:

a) dochody i wydatki,

b) państwowe fundusze celowe:

– Fundusz Emerytur Pomostowych,

– Fundusz Ubezpieczeń Społecznych,

c) państwowe osoby prawne:

– Zakład Ubezpieczeń Społecznych,

– Fundusz Rezerwy Demograficznej;

8) części budżetowej 83 – Rezerwy celowe, w zakresie pozycji 15, 25, 27, 33, 34, 38, 53, 58;

9) części budżetowej 85 – Budżety wojewodów ogółem, w zakresie działów:

a) 852 – Pomoc społeczna:

– dochody i wydatki,

– dotacje celowe,

b) 853 – Pozostałe zadania w zakresie polityki społecznej:

– dochody i wydatki,

– wynagrodzenia w państwowych jednostkach budżetowych,

– dotacje celowe,

c) 855 – Rodzina:

– dochody i wydatki,

– wynagrodzenia w państwowych jednostkach budżetowych,

d) zadania z zakresu administracji rządowej i inne zadania zlecone jednostkom samorządu terytorialnego odrębnymi ustawami w części 85 – budżety wojewodów;

10) programów wieloletnich w układzie zadaniowym;

11) państwowego funduszu celowego – Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych.

W posiedzeniu udział wzięli: Małgorzata Baranowska podsekretarz stanu w Ministerstwie Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej wraz ze współpracownikami, Arkadiusz Jarkiewicz dyrektor Biura Budżetowo-Finansowego Kancelarii Prezesa Rady Ministrów wraz ze współpracownikami, Małgorzata Kaczor i Robert Woroniecki naczelnicy wydziałów w Departamencie Finansowania Sfery Budżetowej Ministerstwa Finansów wraz ze współpracownikami, Małgorzata Lorek prezes zarządu Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych wraz ze współpracownikiem, Tomasz Ślusarczyk prezes Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego wraz ze współpracownikami, Mariusz Jedynak wiceprezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych wraz ze współpracownikami, Tomasz Pilawka dyrektor Funduszu Składkowego Ubezpieczenia Społecznego Rolników, Lech Parell szef Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych wraz ze współpracownikami, Anna Figurniak dyrektor generalna Biura Rzecznika Praw Dziecka wraz ze współpracownikami, Konrad Kostępski p.o. dyrektor Departamentu Spraw Społecznych Najwyższej Izby Kontroli wraz ze współpracownikami, Bolesław Borysiuk przewodniczący Związku Zawodowego Rolnictwa i Obszarów Wiejskich „Regiony” oraz Patryk Borkowski asystent przewodniczącej Komisji.

W posiedzeniu udział wzięli pracownicy Kancelarii Sejmu: Dariusz Lipski, Damian Norwiński,  Aleksandra Sobarnia – z sekretariatu Komisji w Biurze Komisji Sejmowych.

Przewodnicząca poseł Katarzyna Ueberhan (Lewica):
Szanowni państwo, dzień dobry.

Otwieram posiedzenie Komisji Polityki Społecznej i Rodziny.

Witam wszystkich zebranych.

Stwierdzam kworum.

Porządek dzienny został państwu doręczony. Materiały dotyczące budżetu, w tym analiza Biura Ekspertyz i Oceny Skutków Regulacji oraz analiza NIK, zostały państwu przesłane na skrzynki mailowe oraz na iPady.

Witam oczywiście wszystkich państwa, witam wszystkich zebranych. Może pozwolę sobie na witanie gości w częściach budżetowych, które będą dotyczyły naszych gości.

Rozumiem, że do porządku dziennego uwag nie ma, zatem przechodzimy do jego realizacji. Oczywiście proponuję, żeby po zreferowaniu danej części budżetowej głos w sprawie zabrał przedstawiciel Najwyższej Izby Kontroli, potem przeprowadzimy dyskusję, a zaopiniowanie poszczególnych części budżetowych, czyli de facto głosowanie, przeprowadzimy na sam koniec już po przedstawieniu wszystkich części budżetowych.

Szanowni państwo, przechodzimy zatem do rozpatrzenia i zaopiniowania dla Komisji Finansów Publicznych sprawozdania z wykonania budżetu państwa za okres od 1 stycznia do 31 grudnia 2025 r. (druk sejmowy nr 2629) wraz z analizą Najwyższej Izby Kontroli. Zgodnie z naszym porządkiem dziennym punkt pierwszy części budżetowej dotyczący rzecznika praw dziecka – dochody i wydatki. Referuje dyrektor generalna Biura Rzecznika Praw Dziecka, Anna Figurniak. Oddaję pani głos, proszę i witam serdecznie.

Dyrektor generalna Biura Rzecznika Praw Dziecka Anna Figurniak:
Szanowna pani przewodnicząca, szanowna Komisjo...

Przewodnicząca poseł Katarzyna Ueberhan (Lewica):
Proszę bliżej mikrofonu, bo jest to transmitowane oraz protokołowane, żebyśmy panią wszyscy dobrze słyszeli. Dobrze? Dziękuję.

Dyrektor generalna Biura Rzecznika Praw Dziecka Anna Figurniak:
Działając z upoważnienia rzecznika praw dziecka, pragnę przedstawić wykonanie…

Przewodnicząca poseł Katarzyna Ueberhan (Lewica):
Proszę przysunąć bliżej mikrofon. Jest włączony.

Dyrektor generalna Biura Rzecznika Praw Dziecka Anna Figurniak:
Tak, jest włączony.

Działając z upoważnienia rzecznika praw dziecka, pragnę przedstawić wykonanie budżetu za 2025 r. w części 14. Słychać? Nie słychać?

Jako organ konstytucyjny nie uzyskujemy co do zasady dochodów, gdyż wnioski, które obywatele i obywatelki kierują do urzędu, są wolne od opłat. Dlatego też wysokość dochodów urzędu rzecznika praw dziecka jest znikoma. W 2025 r. Biuro Rzecznika Praw Dziecka uzyskało dochody w wysokości 26 tys. zł. Największy udział dotyczył wpływów z rozliczeń lat ubiegłych: zwrot składek na ubezpieczenie społeczne w kwocie 11 tys. zł, naliczenia kar wynikających z zawartych umów w kwocie 7 tys. zł, wynagrodzeń płatnika w kwocie 8 tys. zł. Wydatki rzecznika praw dziecka w 2025 r. wynosiły 38 216 tys. zł. Możemy je podzielić na kilka grup. Świadczenia na rzecz osób fizycznych wyniosły 38 tys. zł i obejmowały głównie wydatki wynikające z przepisów BHP, takie jak zwrot za okulary korygujące oraz z Kodeksu Pracy, wypłata zryczałtowanych kosztów pracy zdalnej. W grupie wydatków bieżących wydatkowano 37 046 tys. zł. W grupie wydatków bieżących wynagrodzenia pracowników oraz wynagrodzenia bezosobowe wraz z pochodnymi wyniosły 20 943 tys. zł. Natomiast pozostałe wydatki, w tym zabezpieczające ciągłość pracy urzędu, wyniosły 16 103 tys. zł. W ramach wydatków pozostałych, w tym zabezpieczających ciągłość funkcjonowania urzędu, środki przeznaczono m.in, na: zakup usług psychologów i pedagogów w celu zapewnienia ciągłości obsługi Dziecięcego Telefonu Zaufania, usług prawnych w zakresie zastępstwa procesowego w sprawach z udziałem dzieci, organizację Kongresu Dzieci i Młodzieży, organizację webinarów, badanie realizacji praw dziecka w Polsce, zakup materiałów popularyzujących DTZ, czyli Dziecięcy Telefon Zaufania, usługi fumigacji dokumentacji archiwalnej, zakup usług pocztowych, informatycznych, w tym podnoszących poziom bezpieczeństwa, przetwarzanych w biurze informacji, sprzątanie, ochronę mienia oraz opłat eksploatacyjnych dotyczących powierzchni wynajmowanych na potrzeby Biura Rzecznika Praw Dziecka. Pozostałe pozycje pod względem wielkości stanowiły m.in. opłaty za wynajem powierzchni biurowych oraz na potrzeby archiwum, wydatki na zakup energii, zakup materiałów i wyposażenia, sprzętu biurowego i komputerowego, usług telekomunikacyjnych i dostępu do sieci internet, badań medycyny pracy itp.

W grupie wydatków majątkowych wydatkowano 1 132 tys. zł. W związku z koniecznością podniesienia poziomu bezpieczeństwa Biura zakupiono m.in.: narzędzie umożliwiające monitorowanie, rejestrowanie oraz kontrolę dostępu do systemów informatycznych biura, narzędzie umożliwiające wprowadzenie skutecznych mechanizmów autoryzacji i kontroli urządzeń podłączanych do sieci, urządzenia zabezpieczające bezpieczne przechowywanie/pobór kluczy do pomieszczeń biurowych, macierze z wdrożeniem w celu zapewnienia odpowiedniej wydajności, pojemności oraz poziomu bezpieczeństwa, a także zapewniono wyizolowane bezpieczne środowisko do zdalnego uczestnictwa w rozprawach, przeprowadzania interwencyjnych rozmów telefonicznych oraz czatów w związku z przetwarzaniem przez Biuro Rzecznika Praw Dziecka dużej ilości danych wrażliwych i osobowych dzieci.

Rok 2025 był okresem intensywnych prac polegających m.in. na podejmowaniu wielu działań technicznych i modernizacyjnych oraz organizacyjnych, których celem było wzmocnienie efektywności, bezpieczeństwa i dostępności działania urzędu. W 2025 r. dokonano znaczącej modernizacji środowiska informatycznego. Przeprowadzono dwa audyty środowiska IT, zakupiono nowoczesne narzędzia serwerowe oraz znacząco podniesiono poziom bezpieczeństwa, pełnej audytowalności działań oraz ograniczenia ryzyka nieuprawnionego lub niekontrolowanego dostępu do systemów krytycznych. Dokonano również zakupu materiałów promocyjnych i upowszechniających Dziecięcy Telefon Zaufania. Duży nacisk położono na zwiększenie liczby pracowników w zespołach merytorycznie zajmujących się sprawami dzieci i młodzieży, a także obsługujących Dziecięcy Telefon Zaufania oraz czat.

Na koniec chciałabym nadmienić, że Biuro Rzecznika Praw Dziecka uzyskało pozytywną ocenę kontroli NIK z wykonania budżetu na rok 2025. Bardzo dziękuję za uwagę.

Przewodnicząca poseł Katarzyna Ueberhan (Lewica):
Dziękuję bardzo.

Teraz oddam głos przedstawicielowi Najwyższej Izby Kontroli. W tym miejscu witam pana dyrektora Departamentu Spraw Społecznych Konrada Kostępskiego wraz z zastępczyniami. Oddaję panu głos, proszę.

P.o. dyrektor Departamentu Spraw Społecznych Najwyższej Izby Kontroli Konrad Kostępski:
Dziękuję za udzielenie głosu.

Szanowna pani przewodnicząca, szanowna Komisjo, Najwyższa Izba Kontroli oceniła pozytywnie wykonanie budżetu państwa w 2025 r. w części 14 – Rzecznik Praw Dziecka. W wyniku kontroli stwierdzono, że zrealizowane wydatki służyły realizacji zadań jednostki i zostały poniesione w granicach określonych w planie finansowym z zachowaniem zasad gospodarowania środkami publicznymi określonymi w ustawie o finansach publicznych. Prawidłowo wypłacono ekwiwalenty za niewykorzystany urlop.

Biuro realizowało szkolenia pracowników, nie mając opracowanego rocznego planu szkoleń dla pracowników, pomimo wymogu określonego w § 5 pkt 13 i 15 regulaminu organizacyjnego biura dyrektora generalnego. Zdaniem NIK brak opracowania rocznego planu szkoleń może mieć negatywny wpływ na zarządzanie procesem podnoszenia kwalifikacji pracowników,  m.in. w zakresie koordynacji i nadzorowania szkoleń oraz w efektywnym zarządzaniem środkami zaplanowanymi na realizację tych szkoleń.

Najwyższa Izba Kontroli pozytywnie zaopiniowała prawidłowość rocznych sprawozdań budżetowych za 2025 r. Dziękuję.

Przewodnicząca poseł Katarzyna Ueberhan (Lewica):
Bardzo dziękuję również za zwięzłość tej wypowiedzi.

Otwieram dyskusję w tym punkcie. Do głosu zgłaszała się pani posłanka Borowiak, proszę.

Poseł Joanna Borowiak (PiS):
Bardzo dziękuję.

Króciutko, jeśli chodzi o rzecznika praw dziecka, usłyszeliśmy, że powstało 26 nowych etatów. Chciałam zapytać, jakie nowe zadania w związku z powyższym powstały w instytucji rzecznika praw dziecka i o jaki procent nastąpił wzrost wynagrodzeń, jeśli chodzi o wzrosty wydatków. Dziękuję uprzejmie.

Przewodnicząca poseł Katarzyna Ueberhan (Lewica):
Dziękuję.

Czy są jeszcze jakieś pytania? Zbierzemy wszystkie pytania i wtedy oddam głos Biuru Rzecznika Praw Dziecka. Dobrze, jeżeli nie ma więcej pytań… Tak, proszę, pani poseł Kulpa.

Poseł Wioletta Maria Kulpa (PiS):
Dziękuję bardzo.

Jeszcze mamy informację o tym, że przeciętne miesięczne wynagrodzenie w Biurze Rzecznika Praw Dziecka wynosi 13,3 tys. zł i jest to wzrost w stosunku do 2024 r. o 22,3%, Proszę mi powiedzieć, gdzie tak wzrastają, drodzy państwo, wynagrodzenia? Bo nie słyszałam, żeby rok do roku wzrastało wynagrodzenie o ponad 22%. W związku z tym proszę nam to podzielić. Czy macie państwo skumulowane to w kategoriach zaszeregowania pracowników? Ile jest kategorii zaszeregowania i jak kształtują się poszczególne wynagrodzenia średnie w poszczególnych tabelach zaszeregowań. Czy taką tabelę zaszeregowania możemy uzyskać z państwa Biura? Dziękuję.

Przewodnicząca poseł Katarzyna Ueberhan (Lewica):
Dziękuję.

Czy są jeszcze jakieś pytania? Jeżeli nie, to teraz proszę o udzielenie odpowiedzi. Oddaję głos.

Dyrektor generalna Biura Rzecznika Praw Dziecka Anna Figurniak:
Bardzo dziękuję za te pytania.

Jeżeli chodzi o nowe etaty, to w 2025 r. przede wszystkim Biuro prowadziło intensywny proces rekrutacji i dokadrowania urzędu. Dokadrowanie było niezbędne w związku ze wzrastającą ilością korespondencji wpływającej do urzędu. Dlatego też budżet na 2026 r. również pozostał na tym samym poziomie, natomiast większość środków została tak usytuowana w budżecie, żeby te środki były wykorzystane na wynagrodzenia dla pracowników.

Jeżeli chodzi o wynagrodzenie, to oczywiście zgodnie z prośbą przekażemy regulamin wynagradzania, który zawiera również jako załącznik tabelę ze stanowiskami i kategoriami wynagrodzeń.

Poseł Joanna Borowiak (PiS):
Poprosimy o odpowiedź na piśmie.

Przewodnicząca poseł Katarzyna Ueberhan (Lewica):
Dziękuję, oczywiście można na piśmie również odpowiedzieć czy uzupełnić odpowiedź.

To wyjątkowo, ale krótko ad vocem, pani poseł.

Poseł Wioletta Maria Kulpa (PiS):
Dobrze.

Jeszcze mam kwestię dotyczącą państwa naborów. Państwo ogłosiliście 100 naborów, z czego 56 zakończyło się zatrudnieniem 77 pracowników, a zwiększyliście państwo zatrudnienie o 26 etatów.  W związku z tym pytanie, z czego wynika różnica? Czy część osób, nie wiem, odchodziła na emerytury i robiliście państwo nabór na już wcześniejsze stanowiska, nie tworząc nowych? Z czego wynika ta liczba? To jest jedno.

Drugie, pani powiedziała przed chwileczką… Dlatego zależało mi, pani przewodnicząca, na tym, żeby jeszcze odnieść się do wypowiedzi pani dyrektor Biura w kontekście wydatków. Wiemy, że zwiększyliście państwo pulę środków na wynagrodzenia, ale jednocześnie mówi pani o tym, że ogólna kwota wydatków nie została zmieniona. W takim razie skąd zabraliście pieniądze, żeby dołożyć do wynagrodzeń? Z jakich pozycji budżetowych pozyskaliście te pieniądze, czyli ograniczyliście wydatki w innych pozycjach?

Przewodnicząca poseł Katarzyna Ueberhan (Lewica):
Dziękuję. Od razu zaznaczam, że to było jedno ad vocem i proszę o odpowiedź, bo musimy iść dalej. Proszę.

Dyrektor generalna Biura Rzecznika Praw Dziecka Anna Figurniak:
Bardzo dziękuję.

Jeżeli chodzi o przesunięcie środków, to przesunęliśmy te środki przede wszystkim ze współpracy z kancelariami i ze zleceń, ponieważ w Biurze było dużo współpracy z podmiotami, a zależało nam na stabilności urzędu. W związku z tym te środki wykorzystane zostaną na zatrudnienie pracowników.

Jeżeli chodzi o nabory, to rzeczywiście tak było. Zdarzały się nabory, z których wyłanialiśmy kilku pracowników do zatrudnienia, stąd nie zawsze nabór pokrywa się co do jednej osoby. Zdarza się, że z tego naboru wyłanialiśmy kilka osób do innych zespołów.

Przewodnicząca poseł Katarzyna Ueberhan (Lewica):
Ale jeszcze było pytanie, z czego wynikała ta liczba naborów? To znaczy, czy z odejścia pracowników, czy z odejścia na emeryturę?

Dyrektor generalna Biura Rzecznika Praw Dziecka Anna Figurniak:
Liczba naborów wynikała z ogromnych potrzeb w związku z rosnącą ilością korespondencji wpływającej do Biura. Musieliśmy zasilić te zespoły pracownikami.

Przewodnicząca poseł Katarzyna Ueberhan (Lewica):
Czyli zwiększyliście państwo liczbę etatów, podsumowując.

Dyrektor generalna Biura Rzecznika Praw Dziecka Anna Figurniak:
Tak.

Przewodnicząca poseł Katarzyna Ueberhan (Lewica):
Zwiększona została liczba etatów. Dobrze, prosimy też na piśmie, żeby to było precyzyjne i nie budziło wątpliwości.

Dyrektor generalna Biura Rzecznika Praw Dziecka Anna Figurniak:
Oczywiście.

Przewodnicząca poseł Katarzyna Ueberhan (Lewica):
Zamykam dyskusję w tym punkcie.

Przechodzimy do kolejnego punktu porządku dziennego. Jest to część budżetowa 31 – Praca, którą będzie referowała dla nas pani ministra rodziny, pracy i polityki społecznej Małgorzata Baranowska, którą w tym miejscu witam wraz ze współpracownikami.

Chciałabym też zaproponować, ponieważ kolejne części budżetowe to też są części, które referuje minister pracy. Jest to część budżetowa 44 – Zabezpieczenia społeczne, którą mamy w punkcie kolejnym, w punkcie trzecim porządku. Kolejne punkty porządku, czyli piąty, ósmy, dziewiąty i dziesiąty, to też punkty, które referuje minister pracy. Może z oszczędności czasu i z ekonomiki, że tak powiem, zarządzania posiedzeniem Komisji proponuję, żeby pani ministra zreferowała od razu całość i przeprowadzimy dyskusję nad tymi wszystkimi punktami po jej referacie. Tak że oddaję głos pani minister.

Podsekretarz stanu w Ministerstwie Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej Małgorzata Baranowska:
Dziękuję bardzo.

Szanowna pani przewodnicząca, Wysoka Komisjo, szanowni państwo, szczegółowe omówienie dochodów i wydatków w poszczególnych działach części budżetowych będących w dyspozycji ministra rodziny, pracy i polityki społecznej oraz informacje o zatrudnieniu i wynagrodzeniach przedstawiono Wysokiej Komisji w złożonym sprawozdaniu z wykonania budżetu państwa za rok 2025. Obecnie pozwolę sobie zaprezentować najważniejsze dane z przedłożonego materiału.

W zakresie części budżetowej 31 – Praca dochody zrealizowane zostały na kwotę blisko 47 000 tys. zł, to jest 106% planu, i obejmowały w szczególności wpływy z usług świadczonych przez jednostki ochotniczych hufców pracy. Wydatki budżetu państwa w części 31 zrealizowane zostały na kwotę ponad 706 000 tys. zł, to jest 94% planu. Dominującą pozycję stanowiły środki na funkcjonowanie ochotniczych hufców pracy, które wyniosły ponad 500 000 tys. zł.

Wynagrodzenia w państwowych jednostkach budżetowych. Wynagrodzenia w części  31 wyniosły blisko 383 000 tys. zł, to niemal 100% planu. Z tego dominującą część stanowiły wynagrodzenia pracowników ochotniczych hufców pracy i pracowników młodocianych zatrudnionych właśnie w ochotniczych hufcach pracy, to jest 319 000 tys. zł.

Dotacje celowe. W części 31 w grupie dotacji wydatkowano 1700 tys. zł, to jest 100% planu. Środki przeznaczono na opłacenie składki do międzynarodowych organizacji związkowych i międzynarodowych organizacji pracodawców.

Fundusz Pracy. Przychody Funduszu Pracy zrealizowane zostały w kwocie 12 000 000 tys. zł, co stanowi 103% planu. Głównym źródłem przychodów Funduszu Pracy były wpływy z obowiązującej składki, które wyniosły ponad 10 000 000 tys. zł. Koszty Funduszu Pracy zrealizowane zostały w wysokości blisko 11 000 000 tys. zł, to jest 97% planu. Największą pozycję stanowiły aktywne formy przeciwdziałania bezrobociu, to jest 5 600 000 tys. zł. Znaczącą kwotę stanowiły również zasiłki i świadczenia obligatoryjne dla bezrobotnych – 4 000 000 tys. zł. Stopa bezrobocia na koniec 2025 r. wyniosła 5,7%. Liczba zarejestrowanych bezrobotnych na koniec ubiegłego roku wyniosła 887 900 osób.

Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych. Przychody Funduszu Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych zrealizowane zostały w kwocie 1 000 000 tys. zł, to jest 88,5% planu. Głównym źródłem przychodów tego funduszu była składka od pracodawców w wysokości 768 000 tys. zł. Koszty funduszu zrealizowane zostały w wysokości 219 000 tys. zł, co stanowi 112% planu. Wyższe wykonanie wynikało głównie z tytułu odpisu aktualizującego należności, który wyniósł 115 000 tys. zł.

Teraz przechodzę do części budżetowej 44 – Zabezpieczenie społeczne. Dochody budżetu państwa w części 44 zrealizowane zostały na kwotę 2 500 tys. zł i obejmowały przede wszystkim zwroty niewykorzystanych części dotacji celowych dla Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych i Funduszu Solidarnościowego. Wydatki budżetu państwa w części  44 zrealizowane zostały na kwotę 3 400 000 tys. zł, to jest 85% planu. Dominującą pozycję stanowiły środki dla Funduszu Solidarnościowego i Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych w kwocie ponad 3 200 000 tys. zł. Wynagrodzenia w państwowych jednostkach budżetowych w części 44 w urzędzie ministra do spraw zabezpieczenia społecznego wyniosły 66 000 tys. zł i zrealizowane zostały w 97% planu. Dotacje celowe w części 44. Wydatkowano na ten cel ponad 3 200 000 tys. zł, to jest 84% planu. Dotacja dla Funduszu Solidarnościowego w kwocie 2 100 000 tys. zł na świadczenie uzupełniające dla osób niezdolnych do samodzielnej egzystencji. Dotacja dla PFRON w kwocie 1 100 000 tys. zł na realizację zadań wynikających z ustawy o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych. Dotacje celowe na ponad 16 000 tys. zł udzielone w ramach resortowych programów z zakresu pomocy społecznej i ekonomii społecznej.

Fundusz Solidarnościowy. Przychody z tego funduszu zostały zrealizowane w wysokości 19 600 000 tys. zł, to jest 98,5% planu. Głównym źródłem przychodów były wpływy z obowiązującej składki, które wyniosły blisko 15 000 000 tys. zł. Koszty Funduszu Solidarnościowego zrealizowane zostały w kwocie 15 700 000 tys. zł, to jest 99,5% planu i zostały poniesione przede wszystkim na finansowanie: rent socjalnych i zasiłków pogrzebowych wraz z kosztami obsługi, to jest 7 100 000 tys. zł (świadczenia otrzymało ok. 308 tys. osób), dodatku dopełniającego wraz z kosztami obsługi – 4 600 000 tys. zł (świadczenia otrzymało blisko 140 tys. osób), świadczenia uzupełniającego dla osób niezdolnych do samodzielnej egzystencji wraz z kosztami obsługi – w kwocie 2 100 000 tys. zł (świadczenia otrzymało 438 tys. osób), programów rządowych i resortowych na kwotę 1 700 000 tys. zł.

Teraz przejdę do części budżetowej 63 – Rodzina. Dochody w tej części zrealizowane zostały na kwotę 24 tys. zł i obejmowały przede wszystkim zwroty z lat ubiegłych. Wydatki z budżetu państwa w części 63 zrealizowane zostały na kwotę 80 600 tys. zł, to jest blisko 74% planu. Środki przeznaczone zostały między innymi na realizację działań wynikających z ustawy o opiece nad dziećmi w wieku do lat 3, ustawy o Karcie Dużej Rodziny oraz utrzymanie systemów informatycznych w obszarze polityki rodzinnej.

Wynagrodzenia w państwowych jednostkach budżetowych w części 63 w urzędzie ministra do spraw rodziny wyniosły 15 600 tys. zł i zostały zrealizowane na poziomie 99%. Na dotacje celowe w tej części wydatkowano 44 300 tys. zł. Dominującą pozycją była dotacja wynikająca z realizacji konkursu „Akademia Wsparcia – krajowy system wspierania rozwoju opieki wczesnodziecięcej w Polsce” w wysokości 42 300 tys. zł. Na dotacje w ramach ustawy o Karcie Dużej Rodziny przeznaczono 2 000 tys. zł.

Informacje w zakresie części budżetowej 83 – Rezerwy celowe, to jest pozycja 15, 25, 27, 33, 34, 35, 38, 49 i 58, oraz części budżetowej 85 – Województwa w zakresie działów 852, 853 i 855 pozwolę sobie zaprezentować łącznie. I tak, dochody w dziale 852 – Pomoc społeczna w części 85 – Województwa zrealizowane zostały na poziomie 50 400 tys. zł. Pochodziły one przede wszystkim z odpłatności za usługi opiekuńcze i specjalistyczne usługi opiekuńcze oraz z odpłatności za pobyt osób z zaburzeniami psychicznymi w ośrodkach wsparcia. Wydatki w dziale 852 w zakresie właściwości ministra rodziny, pracy i polityki społecznej zrealizowano na kwotę  8 200 000 tys. zł. Przeznaczone zostały one na: dofinansowanie wypłat zasiłków stałych, to jest 1 700 000 tys. zł, dofinansowanie działalności Domów Pomocy Społecznej – 1 600 000 tys. zł, prowadzenie ośrodków wsparcia dla osób z zaburzeniami psychicznymi – 1 600 000 tys. zł.

Uzupełnieniem wydatków z budżetu wojewodów było uruchomienie środków z rezerw celowych w łącznej kwocie 2 400 000 tys. zł. W tym pozycja 25 to środki na zadania określone w ustawie o pomocy społecznej oraz na opłacanie składki na ubezpieczenie zdrowotne za osoby pobierające niektóre świadczenia z pomocy społecznej w kwocie 426 400 tys. zł. Pozycja  27 – środki na realizację wieloletniego rządowego programu „Posiłek w szkole i w domu” na lata 2024–2028 w wysokości 196 500 tys. zł, z tego 160 000 tys. zł dla ministra właściwego do spraw zabezpieczenia społecznego oraz 36 500 tys. zł dla ministra właściwego do spraw oświaty i wychowania. Pozycja 33 – środki na realizację programu kompleksowego wsparcia dla rodzin „Za życiem” ustanowionego na podstawie ustawy o wsparciu kobiet w ciąży i rodzin „Za życiem” z wyłączeniem art. 10 ustawy w wysokości 41 800 tys. zł. Pozycja 49 – utrzymanie rezultatów niektórych projektów zrealizowanych przy udziale środków z Unii Europejskiej, w tym systemów informatycznych, a także środki na wsparcie potencjału realizacji zadań publicznych w wysokości ponad 1 700 000 tys. zł z przeznaczeniem na wypłatę dodatków motywacyjnych w wysokości 1 tys. zł brutto miesięcznie dla pracowników jednostek organizacyjnych pomocy społecznej.

Dotacje celowe w dziale 852 zrealizowane zostały w kwocie 8 000 000 tys. zł na finansowanie lub dofinansowanie zadań z zakresu pomocy społecznej. Dotacje przeznaczono głównie na zasiłki z pomocy społecznej, działalność ośrodków pomocy społecznej, dofinansowanie utrzymania w ponadgminnych domach pomocy społecznej osób przyjętych do tych domów  przed 1 stycznia 2004 r. oraz osób, które zostały przyjęte do domów ze skierowaniem wydanym przed tym dniem, działalność ośrodków wsparcia dla osób z zaburzeniami psychicznymi oraz wypłatę dodatku dla pracownika socjalnego realizującego pracę socjalną w środowisku, pomoc państwa w zakresie dożywiania dzieci i młodzieży z rodzin o niskich dochodach lub znajdujących się w trudnej sytuacji osób dorosłych, w szczególności osób samotnych i w podeszłym wieku.

Dział 853 – Pozostałe zadania w zakresie polityki społecznej w części 85 – Województwa. Dochody w tym w tym dziale zrealizowane zostały na poziomie 26 800 tys. zł i pochodziły przede wszystkim z wpływów z tytułu opłaty za wydanie karty parkingowej przez przewodniczącego powiatowego zespołu do spraw orzekania o niepełnosprawności oraz z tytułu opłaty za wydanie duplikatu legitymacji osoby niepełnosprawnej przez powiatowy zespół do spraw orzekania o niepełnosprawności. Wydatki w tym dziale w zakresie działalności zespołów do spraw orzekania o niepełnosprawności zrealizowane zostały na kwotę 521 000 tys. zł. Uzupełnieniem wydatków budżetu wojewodów były środki z rezerwy celowej, to jest pozycja 38 – środki na dofinansowanie zadań zrealizowanych przez zespoły do spraw orzekania o niepełnosprawności, na realizację karty parkingowej oraz na realizację legitymacji osoby niepełnosprawnej w wysokości 13 300 tys. zł.  Wynagrodzenia w państwowych jednostkach budżetowych w roku 2025 w dziale 853 zrealizowane zostały w kwocie ogółem blisko 50 000 tys. zł. Dotacje celowe w rozdziale 853 zrealizowane zostały na kwotę 296 400 tys. zł z przeznaczeniem na finansowanie działalności powiatowych zespołów do spraw orzekania o niepełnosprawności.

Dochody w dziale 855 – Rodzina w części 85 – Województwa zrealizowane zostały na poziomie 699 400 tys. zł i pochodziły przede wszystkim ze zwrotów należności ściągniętych od dłużników alimentacyjnych wraz z odsetkami. Wydatki w tym dziale zrealizowane zostały na kwotę 19 200 000 tys. zł. Dominującą pozycję wśród wykonanych wydatków zajmują świadczenia rodzinne, świadczenia z Funduszu Alimentacyjnego oraz składki na ubezpieczenia emerytalne i rentowe z ubezpieczenia społecznego, to jest 18 000 000 tys. zł. Uzupełnieniem wydatków budżetu wojewodów były środki uruchomione z rezerwy celowej w łącznej w kwocie ponad 4 600 000 tys. zł, z czego: pozycja 15 – środki na realizację ustawy o Karcie Dużej Rodziny na kwotę 61 200 tys. zł, pozycja 34 – środki na realizację ustawy o świadczeniach rodzinnych, ustawy o pomocy osobom uprawnionym do alimentów, ustawy o ustaleniu i wypłacie zasiłków dla opiekunów oraz na opłacenie składki emerytalnej, rentowej z ubezpieczenia społecznego, a także na opłacenie składki na ubezpieczenie zdrowotne za osoby pobierające niektóre świadczenia rodzinne, zasiłki dla opiekunów i na realizację art. 10 ustawy o wsparciu kobiet w ciąży i rodzin „Za życiem” oraz na realizację zadań z zakresu ustawy o świadczeniu wspierającym na kwotę 2 900 000 tys. zł, pozycja 35 – uzupełnienie środków na wypłatę i waloryzację świadczeń z zakresu rodziny i zabezpieczenia społecznego oraz na wypłatę świadczeń socjalnych i świadczeń motywacyjnych, o których mowa w ustawie o policji, ustawie o Państwowej Straży Pożarnej, ustawie o Straży Granicznej oraz ustawie o Służbie Ochrony Państwa w wysokości 1 000 000 tys. zł na uzupełnienie środków na realizację przez gminy świadczenia pielęgnacyjnego w związku z coroczną waloryzacją jego wysokości, pozycja 49 – utrzymanie rezultatów niektórych projektów zrealizowanych przy udziale środków z Unii Europejskiej, w tym systemy informatyczne, a także środki na wsparcie potencjału realizacji zadań publicznych w wysokości 623 600 tys. zł z przeznaczeniem na wypłatę dodatków motywacyjnych w wysokości 1 tys. zł brutto miesięcznie dla pracowników zatrudnionych w samorządowych instytucjach opieki nad dziećmi w wieku do lat 3 oraz jednostkach wspierania rodziny i systemu pieczy zastępczej, pozycja 58 Środki na realizację zadań z zakresu ustawy o opiece nad dziećmi w wieku do lat 3 oraz ustawy o wspieraniu rodziców w aktywności zawodowej oraz w wychowywaniu dziecka „Aktywny rodzic”, a także na finansowanie lub dofinansowanie zadań wynikających z ustawy o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej, w tym również na prowadzenie ośrodków adopcyjnych oraz finansowanie pobytu dzieci cudzoziemców w pieczy zastępczej na kwotę  43 300 tys. zł. Wynagrodzenia w państwowych jednostkach budżetowych w dziale 855 wynagrodzenia zrealizowane w ubiegłym roku zostały na kwotę 71 600 tys. zł.

Dotacje celowe w dziale 855 zrealizowane zostały na kwotę 19 000 000 tys. zł na finansowanie lub dofinansowanie zadań z zakresu rodziny. Dotacje przeznaczono głównie na świadczenia z Funduszu Alimentacyjnego, wypłatę jednorazowego świadczenia w wysokości 4 tys. zł zgodnie z art. 10 ustawy o wsparciu kobiet w ciąży i rodzin „Za życiem”, świadczeń rodzinnych, to jest na wypłatę zasiłków rodzinnych, dodatków do tych zasiłków, zasiłku pielęgnacyjnego, świadczenia pielęgnacyjnego oraz specjalnego zasiłku opiekuńczego, zasiłku dla opiekuna oraz na opłacenie składki na ubezpieczenia emerytalne, rentowe z ubezpieczenia społecznego za osoby pobierające świadczenie pielęgnacyjne oraz zasiłek dla opiekuna, świadczenia wychowawczego z ubiegłych okresów, a także na koszty obsługi realizacji świadczeń rodzinnych, świadczenia z Funduszu Alimentacyjnego, zasiłku dla opiekuna, świadczenia wychowawczego, działalność ośrodków adopcyjnych, o których mowa w ustawie o wspieraniu rodziny w systemie pieczy zastępczej, finansowanie pobytu dzieci cudzoziemców w placówkach opiekuńczo-wychowawczych, a także w rodzinach zastępczych oraz osób umieszczonych w pieczy zastępczej posiadających obywatelstwo polskie i niemających miejsca zamieszkania na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, ale przebywających na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, a także osób umieszczonych w pieczy zastępczej na podstawie orzeczenia sądu lub innego organu państwa obcego za zgodą sądu polskiego oraz realizację zadań wynikających z ustawy o Karcie Dużej Rodziny.

Zadania z zakresu administracji rządowej i inne zadania zlecone jednostkom samorządu terytorialnego odrębnymi ustawami. W ramach omówionych wydatków z budżetu wojewodów środki przeznaczone były także na realizację zadań z zakresu administracji rządowej i innych zadań zleconych jednostkom samorządu terytorialnego odrębnymi ustawami z zakresu zabezpieczenia społecznego, w szczególności na: finansowanie pomocy cudzoziemcom, którzy uzyskali zgodę na pobyt tolerowany na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej lub są ofiarami handlu ludźmi, prowadzenie i rozwój infrastruktury środowiskowych domów samopomocy dla osób z zaburzeniami psychicznymi, wypłacanie wynagrodzenia przyznanego opiekunowi przez sąd opiekuńczy za sprawowanie opieki, organizowanie i finansowanie specjalistycznych usług opiekuńczych, zapewnienie utrzymania oraz rozwoju systemu teleinformatycznego, przyznawanie i wypłacanie zasiłków celowych na pokrycie wydatków związanych z klęską żywiołową lub ekologiczną, prowadzenie ośrodków wsparcia dla osób z zaburzeniami psychicznymi, finansowanie świadczeń z pomocy społecznej cudzoziemcom oraz opłacanie składek na ubezpieczenie zdrowotne za cudzoziemców, którzy uzyskali w naszym kraju status uchodźcy lub ochronę uzupełniającą, mającymi miejsce zamieszkania i przebywającymi na terytorium naszego kraju, finansowanie działalności powiatowych zespołów do spraw orzekania o niepełnosprawności. Z zakresu rodziny z przeznaczeniem na: realizację jednorazowego świadczenia, o którym mowa w art. 10 ustawy o wsparciu kobiet w ciąży i rodzin „Za życiem”, realizację zadań wynikających z ustawy o karcie dużej rodziny, opłacanie składek na ubezpieczenie zdrowotne za osoby pobierające świadczenie pielęgnacyjne, specjalny zasiłek opiekuńczy i zasiłek dla opiekuna, realizację świadczeń rodzinnych, świadczenia z Funduszu Alimentacyjnego i zasiłku dla opiekunów oraz opłacanie składek na ubezpieczenia emerytalne i rentowe z ubezpieczenia społecznego za osoby pobierające świadczenie pielęgnacyjne, specjalny zasiłek opiekuńczy i zasiłek dla opiekunów. Finansowanie pobytu w rodzinach zastępczych oraz w placówkach opiekuńczo-wychowawczych dzieci cudzoziemców, a także dzieci z obywatelstwem polskim umieszczonych w pieczy zastępczej na podstawie orzeczenia sądu lub innego organu państwa obcego za zgodą sądu polskiego. Finansowanie działalności ośrodków adopcyjnych.

W zakresie punktu 1 dotyczącego programów wieloletnich wieloletni w roku 2025 zakończono realizację 6. etapu programu wieloletniego pod nazwą Rządowy Program Poprawy Bezpieczeństwa i Warunków Pracy, określonego na lata 2023–2025, którego celem było opracowanie innowacyjnych rozwiązań organizacyjnych i technicznych ukierunkowanych na rozwój zasobów ludzkich oraz nowych wyrobów, technologii, metod i systemów zarządzania, których wykorzystanie przyczyni się do znaczącego ograniczenia liczby osób zatrudnionych w warunkach narażenia na czynniki niebezpieczne, szkodliwe i uciążliwe oraz ograniczenia związanych z nimi wypadków przy pracy, chorób zawodowych i wynikających z tego tytułu strat ekonomicznych i społecznych.

Wydatki na realizację zadań w zakresie służb państwowych zrealizowano w ubiegłym roku na kwotę 23 000 tys. zł. Wieloletni rządowy program „Posiłek w szkole i w domu” na lata  2024–2028 obejmował wsparcie finansowe gmin w udzielaniu pomocy w formie posiłku, świadczenia pieniężnego na zakup posiłku lub żywności albo świadczenia rzeczowego w postaci produktów żywnościowych. W ubiegłym roku dofinansowanie na realizację programu zaplanowano ogółem na kwotę 550 000 tys. zł, z czego w rezerwie celowej 160 000 tys. do rozdysponowania przez Ministerstwo Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej oraz 40 000 tys. zł do rozdysponowania przez Ministerstwo Edukacji Narodowej. Wydatki na realizację programu „Posiłek w szkole i w domu” zostały zrealizowane na poziomie kwoty 536 200 tys. zł, to jest ponad 98% planu po zmianach. W ubiegłym roku w ramach programu pomocą zostało objętych 670 tys. osób.

Podsumowując wykonanie budżetu za rok 2025 r., warto zwrócić uwagę na priorytetowe działania zrealizowane w obszarze nadzorowanym przez ministrę rodziny, pracy i polityki społecznej, takie jak: świadczenia rodzinne, na które wydatkowano ponad 18 300 000 tys. zł, świadczenia wspierające – 8 800 000 tys. zł, świadczenie „Aktywny rodzic” – 6 200 000 tys. zł, pomoc społeczna – 8 200 000 tys. zł, opieka nad dziećmi w wieku do lat 3 – 526 000 tys. zł, zespoły do spraw orzekania o niepełnosprawności, realizacja karty parkingowej i legitymacji osób z niepełnosprawnościami na kwotę 524 000 tys. zł, ustawa „Za życiem” – 164 000 tys. zł, Karta Dużej Rodziny – 8 300 tys. zł, fundusze europejskie na pomoc żywnościową w latach 2021–2027 – 410 100 tys. zł, renta socjalna, zasiłek pogrzebowy – 7 100 000 tys. zł, dodatek dopełniający – 4 600 000 tys. zł, świadczenie uzupełniające dla osób niezdolnych do samodzielnej egzystencji – 2 100 000 tys. zł, program „Rodzina 800+” – 62 900 000 tys. zł, wypłata 13. i 14. emerytury oraz program „Mama+” – łącznie 29 700 000 tys. zł, w tym Zakład Ubezpieczeń Społecznych – 26 800 000 tys. zł, zasiłki macierzyńskie i opiekuńcze – 13 000 000 tys. zł, składki na ubezpieczenie społeczne i zdrowotne za osoby przebywające na urlopach wychowawczych i macierzyńskich – 4 200 000 tys. zł, renta wdowia – łącznie 3 800 000 tys. zł,  w tym ZUS – 3 500 000 tys. zł, „Dobry start” – 1 400 000 tys. zł oraz Rodzinny Kapitał Opiekuńczy to jest 363 400 tys. zł. Dziękuję bardzo.

Przewodnicząca poseł Katarzyna Ueberhan (Lewica):
Dziękuję.

Ponieważ w częściach zawartych w punktach porządku dziennego ósmym, dziewiątym i dziesiątym koreferuje jeszcze przedstawiciel Kancelarii Prezesa Rady Ministrów, w tym miejscu witam obecnych z nami pana Arkadiusza Jarkiewicza, dyrektora Biura Budżetowo-Finansowego, oraz przedstawicielki Departamentu Polityki Senioralnej, panią dyrektor Marlenę Muszyńską, naczelniczkę Wydziału panią Sylwię Boratyńską, panią dyrektor Departamentu do Spraw Równego Traktowania Monikę Napieralską oraz główną specjalistkę panią Annę Bogucką.

Oddaję teraz głos przedstawicielom Kancelarii Prezesa Rady Ministrów. Rozumiem, że pan dyrektor Biura Budżetowo-Finansowego pan Arkadiusz Jarkiewicz, będzie te części referował, tak?

Dyrektor Biura Budżetowo-Finansowego Kancelarii Prezesa Rady Ministrów Arkadiusz Jarkiewicz:
Tak jest.

Szanowna pani przewodnicząca, Wysoka Komisjo, w zakresie, którego dotyczy przedmiot Komisji – rozpatrujecie państwo wykonanie budżetu – w 2025 r. Kancelaria Prezesa Rady Ministrów realizowała zadania w ramach programów wieloletnich „Aktywni+” i „Senior+”. Wspomnę też o zadaniach, które realizowane były w zakresie budżetów wojewodów i w zakresie budżetu samej Kancelarii Prezesa Rady Ministrów części 16 w zakresie związanym z przeciwdziałaniem przemocy domowej. I tak, program wieloletni na rzecz osób starszych „Aktywni+” był realizowany w latach 2021–2025 i w 2025 r. podjęto decyzję o przyznaniu 280 zadań publicznych na łączną kwotę 38 000 tys. zł. W rezultacie, po zawarciu umów i realizowaniu umów dotacyjnych, wykonanie wyniosło 33 830 tys. zł. Wsparciem objęto ze względu na formę prawną realizatorów zadań publicznych fundacje na kwotę 16 451 tys. zł, stowarzyszenia – 15 468 tys. zł i pozostałe jednostki niezaliczone do sektora finansów publicznych, w tym spółdzielnie socjalne, kościelne osoby prawne czy kościelne jednostki organizacyjne w kwocie 1911 tys. zł. Łącznie w ramach realizowanych zadań wsparciem objęto 53,7 tys. seniorów w ramach programu „Aktywni+”. Dokonywane były też wydatki w kwocie 907 tys. zł w ramach tzw. pomocy technicznej. Finansowano umowy eksperckie dotyczące oceny merytorycznej wcześniej wspomnianych wniosków dotacyjnych, rozwój i modyfikację Generatora Obsługi Dotacji oraz ewaluację i organizację wydarzeń towarzyszących programowi.

W ramach programu wieloletniego „Senior+” na lata 2021–2025 w ramach części 83 pozycja 53 środki były zaplanowane w wysokości 60 000 tys. zł w podziale 57 000 tys. zł na dotacje i 3 000 tys. zł na obsługę techniczną. Wydatki zrealizowano w wysokości 54 972 tys. zł w zakresie dotacji, a w zakresie pomocy technicznej 1 143 tys. zł. W 2025 r. utworzono 59 ośrodków wsparcia finansowanych w ramach programu „Senior+”, 17 dziennych domów „Senior+” i 42 kluby „Senior+”. Łącznie z dofinansowania na bieżące funkcjonowanie tych ośrodków wsparcia skorzystały 682 podmioty, czyli 682 ośrodki były objęte wsparciem.

Realizacja programu osłonowego „Wspieranie jednostek samorządu terytorialnego w tworzeniu systemu przeciwdziałania przemocy domowej” to jest kolejne zadanie, które było realizowane przez Kancelarię Prezesa Rady Ministrów i wojewodów. Jego głównym celem było wsparcie jednostek samorządu terytorialnego w realizacji zadań wynikających zarówno z ustawy o przeciwdziałaniu przemocy domowej, jak i z konwencji stambulskiej. Na powyższy cel zaplanowano 3000 tys. zł, zrealizowano go w ramach czterech priorytetów, o które wnioskowały jednostki samorządu terytorialnego. Zawarto 49 umów na kwotę 2786 tys. zł. W podziale na jednostki, które realizowały te zadania publiczne, były to gminy – 2237 tys. zł, powiaty – 212 tys. zł i samorządy województw – 118 tys. zł.

Ponadto, zgodnie z ustawą budżetową na 2025 r. oraz zapisami Rządowego Programu Przeciwdziałania Przemocy Domowej na lata 2024–2030, w części 85 – Budżety wojewodów w rozdziale związanym z zadaniami z zakresu przeciwdziałania przemocy domowej, zaplanowano środki w wysokości 49 270 tys. zł. Nastąpiło tutaj zwiększenie środków w trakcie roku o prawie 10 000 tys. zł. W związku z tym 58 600 tys. zł przeznaczono na realizację zadań wynikających z ustawy z 2005 r. o przeciwdziałaniu przemocy domowej. Co istotne, środki te przeznaczono na utrzymanie specjalistycznych ośrodków wsparcia dla osób doznających przemocy domowej. Wykonanie wyniosło 32 668 tys. zł. Realizacja programów korekcyjno-edukacyjnych dla osób stosujących przemoc domową to jest 6148 tys. zł, realizacja programów psychologiczno-terapeutycznych dla osób stosujących przemoc domową to było 1650 tys. zł, a dofinansowanie funkcjonowania zespołów interdyscyplinarnych – 14 982. W trakcie 2025 r., oprócz funkcjonujących zespołów, utworzono dwa w nowo utworzonych gminach. Dofinansowanie organizowania szkoleń dla osób realizujących zadania związane z przeciwdziałaniem przemocy domowej, to było 3200 tys. zł. Ponadto w części 83 – Rezerwy celowe zaplanowano środki w wysokości 1320 tys. zł na utrzymanie specjalistycznych ośrodków wsparcia dla osób doznających przemocy domowej. To zadanie również było realizowane poprzez budżet Kancelarii Prezesa Rady Ministrów.

Pani przewodnicząca, Wysoka Komisjo, dziękuję za możliwość krótkiego zreferowania najważniejszych kwestii. Proszę o przyjęcie sprawozdania w zakresie wykonania programów wieloletnich za rok 2025. Dziękuję bardzo.

Przewodnicząca poseł Katarzyna Ueberhan (Lewica):
Bardzo dziękuję za ten referat i za jego zwięzłość.

Teraz w zakresie omawianych punktów porządku dziennego – czyli punktu trzeciego, piątego, ósmego, dziewiątego oraz dziesiątego – przekazuję głos przedstawicielowi Najwyższej Izby Kontroli. Proszę.

P.o. dyrektor Departamentu Spraw Społecznych NIK Konrad Kostępski:
Dziękuję, pani przewodnicząca.

Szanowna Komisjo, Najwyższa Izba Kontroli oceniła pozytywnie wykonanie budżetu państwa w części 31 – Praca. W wyniku kontroli wydatków stwierdzono, że zostały one poniesione w sposób prawidłowy, z zachowaniem zasad gospodarowania środkami publicznymi określonymi w przepisach ustawy o finansach publicznych. W przypadku występowania opóźnień w realizacji zadań lub nadmiaru posiadanych środków, prawidłowo dokonywano blokad. Przestrzegano ustalonych dla części 31 limitów wydatków, w tym limitów środków na wynagrodzenia. Prawidłowo sprawowany był nadzór i kontrola przez dysponenta części 31 w trybie art. 175 ust. 1  ustawy o finansach publicznych. Najwyższa Izba Kontroli pozytywnie zaopiniowała prawidłowość rocznych sprawozdań budżetowych za rok 2025.

Przechodząc do planu finansowego Funduszu Pracy, NIK oceniła pozytywnie jego wykonanie w 2025 r. W wyniku kontroli stwierdzono, że koszty funduszu zostały poniesione na realizację zadań ustawowych w granicach kwot określonych w planie finansowym i z zachowaniem zasad gospodarowania środkami publicznymi określonymi w przepisach ustawy o finansach publicznych. Nie stwierdzono niecelowego i niegospodarnego wydatkowania środków. Prawidłowo zarządzano wolnymi środkami. Najwyższa Izba Kontroli pozytywnie zaopiniowała prawidłowość sprawozdań rocznych za rok 2025.

Zgodnie z założeniami przyjętymi do kontroli wykonania budżetu państwa w 2025 r., kontrola w ministerstwie nie obejmowała wykonania planu finansowego Funduszu Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych, a także planu finansowego Funduszu Solidarnościowego.

Przechodząc do części 44 – Zabezpieczenie społeczne, Najwyższa Izba Kontroli pozytywnie oceniła wykonanie budżetu państwa w tej części. W wyniku kontroli wydatków w części 44 stwierdzono, że zostały one poniesione w sposób prawidłowy w granicach kwot określonych w planie finansowym, z zachowaniem zasad gospodarowania środkami publicznymi określonymi w przepisach ustawy o finansach publicznych i na zadania służące celom tej jednostki, czyli ministerstwa. Nie stwierdzono niecelowego i niegospodarnego wydatkowania środków publicznych. Stwierdzona nieprawidłowość polegającą na nieterminowej wypłacie ekwiwalentu za niewykorzystany urlop dwóm pracownikom w łącznej kwocie 4100 zł, która nie miała wpływu na ocenę wykonania budżetu państwa w 2025 r. Dysponent części 44 prawidłowo sprawował nadzór i kontrolę nad całością gospodarki finansowej w ramach tej części. Najwyższa Izba Kontroli pozytywnie zaopiniowała prawidłowość rocznych sprawozdań budżetowych za rok 2025.

Szanowna pani przewodnicząca, szanowna Komisjo, przechodząc do części 63 – Rodzina, Najwyższa Izba Kontroli oceniła pozytywnie wykonanie budżetu w 2025 r. w tej części. W wyniku kontroli stwierdzono, że wydatki zostały poniesione w sposób prawidłowy w granicach kwot określonych w planie finansowym, z zachowaniem zasad gospodarowania środkami publicznymi określonymi w przepisach ustawy o finansach publicznych i na zadania służące celom jednostki. W przypadku występowania opóźnień w realizacji zadań lub nadmiaru posiadanych środków, prawidłowo dokonywano blokad. Dysponent części 63 prawidłowo sprawował nadzór i kontrolę nad wykonaniem budżetu. Stwierdzona nieprawidłowość polegająca na nieterminowej wypłacie ekwiwalentu za niewykorzystany urlop wypoczynkowy trzem pracownikom w łącznej kwocie 14,4 tys. zł nie miała istotnego wpływu na ocenę wykonania budżetu państwa w 2025 r. w części 63. Najwyższa Izba Kontroli pozytywnie zaopiniowała roczne sprawowania sprawozdania budżetowe za 2025 r.

Szanowni państwo, przechodząc do części 83 – Rezerwy celowe, czyli pozycji 15, 25, 27, 33, 34, 38, 53 i 58, w ramach kontroli wykorzystania środków otrzymanych z rezerw celowych nie stwierdzono nieprawidłowości. W części 85 – Budżety wojewodów kontrolą objęto osiem województw, tj. dolnośląskie, lubelskie, łódzkie, małopolskie, opolskie, podkarpackie, śląskie i świętokrzyskie. Badania kontrolne koncentrowały się głównie na realizacji dochodów i wydatków, sprawozdawczości oraz księgach rachunkowych. Analizie poddano m.in. funkcjonowanie zespołów do spraw orzekania o niepełnosprawności.

Przechodząc do działu 852 – Pomoc społeczna, w badaniu wydatków w Świętokrzyskim Urzędzie Wojewódzkim stwierdzono, że wydatkowanie środków w kwocie 68 tys. zł na organizację wydarzenia kulturalno-integracyjnego pod nazwą „Roztańczeni Senior+” ze środków technicznych było niezgodne z przeznaczeniem wskazanym w programie wieloletnim „Senior+”. Zgodnie z częścią 7, czyli źródła finansowania programu, uchwały w sprawie ustanowienia programu wieloletniego „Senior+”, środki techniczne mogły być przeznaczone na obsługę programu, w tym wymianę dobrych praktyk oraz monitoring i ewaluację działań programu w latach 2021–2025.

Dział 853 – Pozostałe zadania w zakresie polityki społecznej. We wszystkich skontrolowanych ośmiu urzędach wojewódzkich stwierdzono opóźnienia w rozpatrywaniu przez wojewódzkie zespoły do spraw orzekania o niepełnosprawności wniosków o wydanie decyzji dotyczących ustalania poziomu potrzeb wsparcia. Decyzje były wydawane w terminie do 359 dni, pomimo że – zgodnie z art. 64 lit. b, ust. 5 ustawy o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych – powinny zostać wydane w terminie do trzech miesięcy od dnia złożenia wniosku. Oczekiwanie przez blisko rok na rozstrzygnięcie spraw osób z niepełnosprawnościami jest w ocenie NIK niedopuszczalne. W czterech urzędach wojewódzkich (dolnośląskim, małopolskim, lubelskim i łódzkim) z ośmiu skontrolowanych nie informowano stron o niezałatwieniu sprawy w terminie lub informacje te były przekazywane po upływie ustawowego terminu na załatwienie sprawy. Przyczyną opóźnień wskazywaną przez kontrolowanych była nieadekwatna liczba pracowników do przyrostu spraw podlegających rozpatrzeniu. W latach 2022–2025 w kontrolowanych urzędach wojewódzkich dynamika wzrostu liczby załatwionych przez wojewódzkie zespoły do spraw orzekania o niepełnosprawności spraw była wyższa niż wzrost zatrudnienia w tych zespołach. W latach 2024–2025 wzrost liczby spraw był prawie dziesięciokrotny, natomiast liczba zatrudnionych pracowników zwiększyła się niewiele o ponad czterokrotność.

Dział 855 – Rodzina. Nie stwierdzono istotnych nieprawidłowości w badaniu dochodów i wydatków w tym dziale. W Małopolskim Urzędzie Wojewódzkim jedno postępowanie w sprawie zwrotu części dotacji wykorzystanej niezgodnie z przeznaczeniem w kwocie 132,2 tys. zł w zakresie finansowania działalności żłobka zostało wszczęte z opóźnieniem, to jest prawie 4 lata  od skierowania przez urząd pism wzywających do dokonania zwrotu środków. Powodem nieterminowego ustalenia należności, według wyjaśnień kontrolowanych, były problemy kadrowe i rotacja pracowników. Natomiast w Dolnośląskim Urzędzie Wojewódzkim stwierdzono przewlekłość i bezczynność w postępowaniach administracyjnych dotyczących zasiłków rodzinnych prowadzonych przez Wydział Polityki Społecznej, co skutkowało zapłatą kar i odszkodowań na łączną kwotę 2,3 tys. zł. Powodem powstania przewlekłości i bezczynności postępowania wskazanym przez wojewodę była m.in. duża liczba wpływających spraw, złożony i czasochłonny charakter spraw oraz braki kadrowe. Dziękuję.

Przewodnicząca poseł Katarzyna Ueberhan (Lewica):
Dziękuję bardzo za zreferowanie tych części.

Otwieram dyskusję. Kto z państwa posłów ma pytania? Pani posłanka Kulpa i pani poseł Ścigaj, proszę.

Poseł Wioletta Maria Kulpa (PiS):
Dziękuję bardzo.

Mam pytanko dotyczące zasiłków wypłacanych dla cudzoziemców. Mamy wzrost liczby zasiłków o 12% na kwotę 1280 tys. zł i jest to o 20,3% więcej w porównaniu do 2024 r. W związku z tym mam pytanko. Proszę mi powiedzieć, czy państwo dysponujecie w tej chwili liczbą cudzoziemców, którzy byli zarejestrowani w 2024 r. i w 2025 r., to jest jedna kwestia.

Druga kwestia. Niestety przerażająca jest pierwsza pozycja, na którą jest najwięcej wydawanych środków, czyli na zasiłki chorobowe – blisko 600 000 tys. zł. W związku z tym chciałabym wiedzieć, w jaki sposób kształtuje się zarejestrowana u państwa liczba cudzoziemców.

I jeszcze jedna kwestia. Proszę mi rozszerzyć pojęcie w PFRON-ie „transfery na rzecz ludności”. Co konkretnie się pod tym kryje? Kwota 341 800 000 tys. zł i tam jest wyraźny wzrost o 25%.

Jeszcze jedna kwestia. 13., 14. emerytura i program „Mama+”, bo macie państwo chyba w jednej pozycji, 29 000 000 tys. za rok 2025. A jaka była kwota w 2024 r.? Dziękuję.

Przewodnicząca poseł Katarzyna Ueberhan (Lewica):
Dziękuję, chociaż wydaje mi się, że niektóre z tych pytań są do kolejnych punktów, ale dobrze.

Czy są jeszcze jakieś inne zgłoszenia, pytania? A tak, pani poseł Ścigaj. Proszę.

Poseł Agnieszka Ścigaj (PiS):
Dziękuję, pani przewodnicząca.

Mam pytanie do pozycji 44 zabezpieczenia społecznego, a szczególnie dotyczące tego, że państwo wskazujecie wykonanie na poziomie 85%. Oszczędności, które tam są opisane, wynikają z mniejszych kwot na świadczenie dopełniające i jego obsługę, które są niewydatkowane. Z tego, co pamiętam, w poprzednich latach, w 2024 r. PFRON też wykazywał oszczędności, czyli takie środki, które nie były wykorzystane, nawet kilka miliardów. Z drugiej strony to, o czym mówił przedstawiciel NIK, ale są też różne inne sygnały dotyczące tego, jak ciężko mają zespoły – i powiatowe, i wojewódzkie – do spraw orzekania o niepełnosprawności, jakie są niedobory kadrowe, jak związki zawodowe apelują, gdzie tylko mogą, o poprawę ich trudnej sytuacji finansowej i sygnalizują problemy związane z wypłatą, z kończeniem niektórych komisji orzekania. Jak to się ma do tych oszczędności? Dlaczego one nie są tak pożytkowane, że na przykład tam, gdzie są te luki, niedobory, o których sygnalizują czy to powiatowe zespoły, czy warsztaty terapii zajęciowej, które też są niedofinansowane? Czemu te środki nie są tam pożytkowane, tylko wykazujecie państwo oszczędności? Dziękuję.

Przewodnicząca poseł Katarzyna Ueberhan (Lewica):
Dziękuję.

Czy są jeszcze jakieś pytania z sali? Nie ma. W takim razie oddaję głos resortowi, proszę o odpowiedź. Można też oddać głos właściwemu dyrektorowi departamentu, jeżeli jest z nami na sali, albo udzielić odpowiedzi na piśmie, jeżeli nie mamy jej na teraz.

Dyrektor Departamentu Rynku Pracy Ministerstwa Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej Ewa Flaszyńska:
Dzień dobry. Ewa Flaszyńska, Departament Rynku Pracy.

Bardzo prosiłabym panią poseł o doprecyzowanie, o jakie zasiłki chodzi, bo w ministerstwie rodziny… Tak, dla cudzoziemców. Ale jakie? Dlatego, że w Ministerstwie Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej mamy różne rodzaje zasiłków. Są zasiłki dla bezrobotnych, zasiłki z pomocy społecznej, są też różne świadczenia rodzinne, które może pani miała na myśli. Po prostu nie wiemy, o które zasiłki chodzi.

Ze swojej strony wyjaśnię, że jeśli chodzi o zasiłki dla bezrobotnych, to w ogóle w Polsce otrzymuje je tylko ok. 15% bezrobotnych. Z tego cudzoziemcy są jakimś promilem, dlatego, że aby dostać zasiłek dla bezrobotnych, trzeba wcześniej pracować przez 12 miesięcy w ciągu 18 miesięcy i pracodawca musi odprowadzać składki na Fundusz Pracy przynajmniej od minimalnego wynagrodzenia. Nie wiem więc, czy to o te zasiłki chodzi.

Przewodnicząca poseł Katarzyna Ueberhan (Lewica):
Słyszę, pani poseł mówi, że w części 73. Tylko że część budżetowa 73 to jest w punkcie siódmym dzisiejszego porządku dziennego, do którego jeszcze nie przeszliśmy.

Dyrektor Departamentu Rynku Pracy Ministerstwa Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej Ewa Flaszyńska:
To jest chyba ZUS.

Przewodnicząca poseł Katarzyna Ueberhan (Lewica):
Tak, to jest Zakład Ubezpieczeń Społecznych. Dlatego, tak jak powiedziałam, wydaje mi się, że część tych pytań dotyczy punktów, w których jeszcze nie jesteśmy, późniejszych punktów.  Tak samo pytania dotyczące PFRON. Referat Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych mamy w ostatnim punkcie dzisiejszego porządku posiedzenia. Tak że jeszcze tam nie jesteśmy. Jeżeli więc w jakimś zakresie jeszcze pani minister jest w stanie nam udzielić odpowiedzi na pytania, które padły, to poproszę. Jeżeli nie, to ze względu na dane, do których trzeba sięgnąć, może to być też odpowiedź na piśmie, a w pozostałych zakresach oddamy głos przy tych punktach, których dotyczą.

Tak, pani minister Baranowska.

Podsekretarz stanu w MRPiPS Małgorzata Baranowska:
Mieliśmy jeszcze pytanie dotyczące części 44, gdzie środki były wykorzystane w 85% i to były środki na Fundusz Solidarnościowy. Te środki mogły być wykorzystane tylko na świadczenia uzupełniające, nie mogły być przeznaczone na nic innego. Dlatego tyle było wniosków i tyle było wypłaconych świadczeń. Po prostu było mniej świadczeń, a na nic innego tych środków nie mogliśmy przeznaczyć, bo to były środki z Funduszu Solidarnościowego.

Szukamy teraz jeszcze tej 13. i 14. emerytury. Jak znajdziemy rok 2024 w dokumentach, to zaraz przedstawimy.

Przewodnicząca poseł Katarzyna Ueberhan (Lewica):
Rozumiem, że… Czy dać państwu jeszcze chwilę, czy mogę iść dalej z porządkiem dziennym?

Podsekretarz stanu w MRPiPS Małgorzata Baranowska:
Możemy iść dalej, a my po prostu wrócimy za chwilę. Mamy?

Przewodnicząca poseł Katarzyna Ueberhan (Lewica):
Dobrze, to…

Podsekretarz stanu w MRPiPS Małgorzata Baranowska:
Mamy.

Przewodnicząca poseł Katarzyna Ueberhan (Lewica):
Tak, mamy te dane? Dobrze.

Podsekretarz stanu w MRPiPS Małgorzata Baranowska:
Wydatki na 13. i 14. emeryturę w 2024 r. wyniosły łącznie ok. 27 000 000 tys. zł.

Przewodnicząca poseł Katarzyna Ueberhan (Lewica):
Dobrze, dziękuję za tę odpowiedź.

Zamykam dyskusję.

Podsekretarz stanu w MRPiPS Małgorzata Baranowska:
Natomiast w tej chwili mamy 29 000 000 tys. zł. Dziękuję.

Przewodnicząca poseł Katarzyna Ueberhan (Lewica):
Dobrze. W takim razie zamykam dyskusję w tym punkcie.

Przechodzimy do kolejnego punktu porządku dziennego, a właściwie cofamy się do punktu czwartego i części budżetowej 54. Tego punktu jeszcze dzisiaj nie rozpatrywaliśmy. Urząd do spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych. Tę część budżetu będzie dla nas referował pan minister Lech Parell, któremu bardzo dziękuję za obecność, szef urzędu. Jest on obecny wraz ze współpracownikami – dyrektorem generalnym Andrzejem Bidą oraz główną księgową Heleną Zieniuk. Oddaję głos, proszę.

Szef Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych Lech Parell:
Szanowna pani przewodnicząca, panie i panowie posłowie, wszyscy zgromadzeni, wydatki Urzędu do spraw Kombatantów wyniosły w roku ubiegłym 481 543 tys. zł. Wykonanie stanowiło 99,9% w stosunku do planu po zmianach. Dochody zaś zapisane w ustawie budżetowej to 1 tys. zł, zaś zrealizowane dochody wyniosły 198 tys. zł. Największe pozycje w tych dochodach stanowiły wpływy z tytułu zwrotu świadczeń i pomocy pieniężnej wypłaconych w ubiegłych latach działaczom oraz kombatantom, a także wpływy ze sprzedaży składników majątkowych w niskiej kwocie 4 tys. zł.

Teraz przechodząc do wydatków, w dziale 750 – Administracja publiczna wydatki zostały zaplanowane na 31 097 tys. zł, a wykonanie wyniosło 31 012 tys. zł, co stanowiło 99,7% planu finansowego. Z tego 25 348 tys. zł było przeznaczone na wynagrodzenia i pochodne, a przeciętne zatrudnienie wyniosło 151 osób przy przeciętnym miesięcznym wynagrodzeniu na jednego pełnozatrudnionego w urzędzie w wysokości 11 878 tys. zł, co jest – jak na administrację publiczną – dosyć niską kwotą. Mamy nadzieję, że w przyszłym roku ta kwota będzie mogła zostać nieco zwiększona. Oprócz wydatków na wynagrodzenia i pochodne realizowane były także wydatki majątkowe, wydatki rzeczowe związane z bieżącym funkcjonowaniem urzędu. Udział tych wydatków wyniósł 18%.

W dziale 853 – Pozostałe zadania w zakresie polityki społecznej w ustawie budżetowej zapisano 450 446 tys. zł. Z tego w rozdziale 85323 na Państwowy Fundusz Kombatantów zostały wykonane środki w wysokości 77 127 tys. zł. Wydatki te związane były m.in. z udzielaniem pomocy pieniężnej dla kombatantów i osób uprawnionych. Na te cele wydano 69 581 tys. zł. W formie dotacji celowej 1200 tys. zł przekazano tradycyjnie dla Związku Inwalidów Wojennych RP z przeznaczeniem na realizację pomocy pieniężnej dla osób pobierających rentę inwalidy wojennego lub rentę rodzinną po inwalidzie wojennym. Pozostałe mniejsze kwoty przekazywano także na realizowanie opłat pocztowych i innych działań, także na finansowanie zadań z zakresu upamiętnienia i popularyzowania tradycji walk o niepodległość. Na ten cel wydatkowano w sumie kwotę 5696 tys. zł, z tego 4077 tys. zł stanowiły wydatki bieżące, a dotacje celowe – 1619 tys. zł. Za te pieniądze m.in. zrealizowano wiele upamiętnień w całym kraju. Można by szczegółowo przedstawić takie upamiętnienia, jak: 85. rocznica Zbrodni Katyńskiej, 80. rocznica wyzwolenia Bolonii, 85. rocznica bitwy o Narwik, 85. rocznica masowych deportacji obywateli polskich w głąb Związku Sowieckiego. Oprócz tego przeprowadzono konkursy grantowe. Przeznaczono na to również pieniądze. Środki przeznaczono także na dofinansowanie i współorganizację koncertów, zjazdów, organizację uroczystości.

W rozdziale 85395 – Pozostała działalność środki zostały wydane w wysokości 373 126 tys. zł i były to środki przeznaczone na realizację zapisów ustaw o działaczach opozycji antykomunistycznej oraz osobach represjonowanych z powodów politycznych, a także o świadczeniu pieniężnym przysługującym osobom zesłanym lub deportowanym przez władze Związku Sowieckiego. W trakcie roku budżetowego wypłacono 344 844 tys. zł świadczeń pieniężnych  i 20 758 tys. zł pomocy pieniężnej dla działaczy opozycji oraz 6621 tys. zł świadczeń dla Sybiraków.

Tak wyglądało to mniej więcej w szczegółach. Mogę państwu jeszcze zreferować statystyki dotyczące Urzędu do spraw Kombatantów. Myślę, że państwa to zainteresuje. Na 31 grudnia 2025 r. żyjących kombatantów mieliśmy 5388 osób. W stosunku do 2024 r. to jest znacząca zmiana. Wtedy mieliśmy 7026 osób. Jeśli chodzi o ofiary represji, to żyło 25 897 osób. Łącznie w tej kategorii – 31 412 osób. Wdowy, wdowcy, znacząca grupa wśród naszych podopiecznych – 44 635 osób, ale grupa również malejąca, w roku 2024 – 50 894 osoby. Robotnicy przymusowi – 24 141 osób, w roku 2024 – 27 400. Żołnierze górnicy to grupa, która najszybciej ubywa. Ubyło ich 21%, żyły 3992 osoby. Cywilne niewidome ofiary działań wojennych – 105 żyjących osób na koniec ubiegłego roku. Ogółem w tej kategorii – 104 285 osób w stosunku do 119 491. Druga bardzo ważna kategoria to działacze opozycji antykomunistycznej oraz osoby represjonowane z powodów politycznych – 15 833 osoby wobec 15 334 osób. Przybyło 499 osób, czyli 3,25% w stosunku do grudnia 2024 r. Dziękuję bardzo. Chętnie odpowiem na wszystkie pytania.

Przewodnicząca poseł Katarzyna Ueberhan (Lewica):
Bardzo dziękuję.

Zanim przejdziemy do pytań, oddaję jeszcze głos panu dyrektorowi z Najwyższej Izby Kontroli. Proszę.

P.o. dyrektor Departamentu Spraw Społecznych NIK Konrad Kostępski:
Dziękuję, pani przewodnicząca.

Postaram się bardzo króciutko. Szanowna Komisjo, w części 54 – Urząd do spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych Najwyższa Izba Kontroli oceniła pozytywnie wykonanie budżetu państwa w 2025 r. Wydatki zostały poniesione z zachowaniem zasad dokonywania wydatków ze środków publicznych określonych w przepisach ustawy o finansach publicznych w granicach kwot określonych w planie finansowym. Dysponent części 54 prawidłowo sprawował nadzór i kontrolę nad wykonaniem budżetu. Najwyższa Izba Kontroli pozytywnie zaopiniowała roczne sprawozdania budżetowe za rok 2025. Dziękuję.

Przewodnicząca poseł Katarzyna Ueberhan (Lewica):
Bardzo dziękuję, panie dyrektorze.

Otwieram dyskusję. Czy ktoś z państwa posłów ma pytania w tej części budżetowej? Jakieś wątpliwości? Widzę, że nie ma. Tak że bardzo dziękujemy panu ministrowi. Pierwszy punkt, przy którym nie ma wątpliwości i pytań. Tak że bardzo dziękujemy panu za obecność i za referat. Zaopiniujemy jeszcze na końcu, ale myślę, że – jak widać – nie będzie problemu z pozytywną opinią Komisji.

W tym momencie przechodzimy do kolejnego punktu porządku dziennego, którego dziś jeszcze nie rozpatrywaliśmy, czyli szósty punkt porządku dziennego, część budżetowa 72 – Kasa Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego. Jest z nami na sali pan prezes Tomasz Ślusarczyk wraz ze współpracownikami oraz – co warte odnotowania – są z nami przedstawiciele Funduszu Składkowego Ubezpieczenia Społecznego Rolników na czele z panem dyrektorem Tomaszem Pilawką, których też serdecznie witam.

Oddaję już głos osobie referującej. Rozumiem, że będzie to pan prezes Tomasz Ślusarczyk. Proszę.

Prezes Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego Tomasz Ślusarczyk:
Bardzo dziękuję.

Szanowna pani przewodnicząca, Wysoka Komisjo, zgodnie z ustawą budżetową na rok 2025, dochody budżetowe dysponenta części 72 – KRUS zostały zaplanowane w wysokości 770 tys. zł, a zrealizowane zostały w kwocie 1719 tys. zł i były niższe o 1509 tys. zł od dochodów w roku 2024.  Głównymi źródłami uzyskanych dochodów budżetowych były odsetki od nienależnie pobranych świadczeń finansowanych z budżetu państwa, zleconych do wypłaty Kasie Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego. W szczególności dotyczy to odsetek od nienależnie pobranych świadczeń z tytułu dodatkowego rocznego świadczenia pieniężnego oraz kolejnego dodatkowego rocznego świadczenia pieniężnego dla emerytów i rencistów oraz nienależnie pobrane świadczenia finansowane z budżetu państwa zlecone do wypłaty KRUS. W szczególności dotyczy to nienależnie pobranych świadczeń z tytułu dodatkowego rocznego świadczenia pieniężnego oraz kolejnego dodatkowego rocznego świadczenia pieniężnego dla emerytów i rencistów.

Przewodnicząca poseł Katarzyna Ueberhan (Lewica):
Dwie uwagi, przepraszam. Państwa na sali proszę o wyciszenie rozmów, a pana prezesa bliżej mikrofonu, bo nie słyszymy. Dziękuję.

Prezes KRUS Tomasz Ślusarczyk:
Wydatki budżetowe w części 72 – KRUS w roku 2025 zrealizowane zostały w kwocie  30 004 836 tys. zł, co stanowiło 99,2% planu po zmianach i były wyższe od poniesionych  w roku 2024 o 2 051 221 tys. zł. Największą pozycję wydatków w części 72 stanowiły wydatki w dziale 753 – obowiązkowe ubezpieczenia społeczne, w tym dotacja do Funduszu Emerytalno-Rentowego w kwocie 26 707 098 tys. zł, dotacja do Funduszu Prewencji i Rehabilitacji w kwocie 20 822 tys. zł, świadczenia finansowane z budżetu państwa i zadania zlecone do wypłaty KRUS w kwocie 3 276 900 tys. zł.

Ponadto plan wydatków w części 72 został zrealizowany w dziale 752 z przeznaczeniem na szkolenia pracowników niebędących członkami Korpusu Służby Cywilnej w kwocie 5 tys. zł oraz w dziale 853 z przeznaczeniem na realizację pozostałych zadań w zakresie polityki społecznej w kwocie 2 tys. zł, wydatki na refundację ulg dla inwalidów wojennych i wojskowych z tytułu ubezpieczenia OC i AC oraz na wypłatę zasiłku opiekuńczego w związku z powodzią we wrześniu 2024 r., a także o wypłatę jednorazowych dodatków pieniężnych wypłacanych na mocy ustawy z dnia 15 stycznia 2016 r. o jednorazowym dodatku pieniężnym dla niektórych emerytów, rencistów i osób pobierających świadczenia przedemerytalne, zasiłki przedemerytalne, emerytury pomostowe albo nauczycielskie świadczenia kompensacyjne w 2016 r.

Teraz omówię realizację planu przychodów i kosztów państwowych funduszy celowych. Realizacja w roku 2025 planu przychodów i kosztów Funduszu Emerytalno-Rentowego przedstawia się następująco. Przychody FER zostały zrealizowane w kwocie 29 884 594 tys. zł. Główną pozycję przychodów stanowiła dotacja z budżetu państwa w kwocie 26 707 098 tys. zł i była wyższa od dotacji w 2024 r. o kwotę 1 929 969 tys. zł oraz stanowiła 89,4% ogółem przychodów funduszu. Ponadto przypis składek od rolników został zrealizowany w kwocie 2 011 616 tys. zł.  Koszty Funduszu Emerytalno-Rentowego w 2025 r. zostały zrealizowane w kwocie  29 743 823 tys. zł i były wyższe w stosunku do roku 2024 o 1 733 998 tys. zł.

Najważniejszym zadaniem funduszu jest wypłata emerytur i rent rolniczych. Koszty z tego tytułu wyniosły 24 562 121 tys. zł i były wyższe od 2024 r. o 1 594 962 tys. zł, głównie z uwagi na wyższe koszty wypłaconych świadczeń emerytalno-rentowych w związku z ich waloryzacją. W 2025 r. KRUS obsługiwał średniorocznie w miesiącu 1,034 mln emerytów i rencistów w zakresie ustalania prawa do świadczeń emerytalno-rentowych i wysokości wypłaty oraz 953 tys. osób w zakresie obejmowania ubezpieczeniem emerytalno-rentowym, opłacania składek na to ubezpieczenie. Przeciętna emerytura finansowana z FER w 2025 r. wyniosła 2107 zł i była wyższa o 4,8% w stosunku do roku poprzedniego, a przeciętna renta finansowana z FER wyniosła 1605 zł i była niższa o 14,1% w stosunku do roku ubiegłego.

Podkreślenia wymaga fakt, że do 31 grudnia 2025 r. do KRUS wpłynęło 171,3 tys. wniosków o tzw. rentę wdowią. Decyzję w sprawie zbiegu świadczeń rozpoczęliśmy wydawać  od 1 lipca 2025 r. Uruchomiliśmy wypłatę rent wdowich w zbiegu wewnętrznym dla 91 tys. osób – to przeciętna średnia miesięczna liczba wypłat rent wdowich – oraz w zbiegu zewnętrznym dla 75,9 tys. osób – to też przeciętna miesięczna liczba. Natomiast dla 6,9 tys. osób wydaliśmy decyzje odmowne. W 2025 r. KRUS uruchomił wypłatę świadczeń w zbiegu z rentą rodzinną na łączną kwotę 251 600 tys. zł. Dzięki rencie wdowiej świadczeniobiorcy zyskali średnio 278,09 zł. Koszt pozostałych świadczeń został zrealizowany w kwocie 2 387 506 tys. zł, w tym zasiłki pogrzebowe, macierzyńskie, pozostałe świadczenia oraz świadczenia zbiegowe. Ponadto KRUS prowadził ewidencję, naliczał i pobierał, i przekazywał do NFZ składki na ubezpieczenia zdrowotne za rolników i ich małżonków, domowników oraz emerytów i rencistów, a także za pomocników rolnika. Koszty zrealizowane zostały w kwocie 1 773 933 tys. zł.

Realizacja planu przychodów i kosztów w roku 2025 Funduszu Administracyjnego przedstawia się następująco. Przychody Funduszu Administracyjnego w 2025 r. zostały zrealizowane w kwocie 192 840 tys. zł i wzrosły o 142 694 tys. zł w porównaniu do roku 2024, głównie z tytułu wyższego odpisu z Funduszu Emerytalno-Rentowego, zrealizowanego w kwocie 1 017 098 tys. zł. Odpis z Funduszu Składkowego został zrealizowany w kwocie 84 184 tys. zł. Pozostałe przychody zostały zrealizowane w kwocie 91 558 tys. zł i stanowiły: refundację kosztów obsługi świadczeń zleconych do wypłaty, refundację przez ZUS kosztów obsługi tzw. świadczeń zbiegowych, refundację z tytułu zwrotu kosztów i poboru ewidencjonowania składek na ubezpieczenie zdrowotne, odsetki od środków na rachunkach bankowych i odsetki uzyskane z lokowania wolnych środków Funduszu Administracyjnego w formie depozytu u ministra finansów. W roku 2025 koszty zrealizowano w kwocie 1 206 698 tys. zł, które wzrosły w stosunku do 2024 r. o 87 277 tys. zł. Największy wpływ na wzrost miały koszty wynagrodzeń oraz pochodne od wynagrodzeń.

Warto podkreślić, że koszty wynagrodzeń wyniosły ogółem 641 527 tys. zł, w tym wynagrodzeń osobowych pracowników KRUS – 621 315 tys. zł, które wzrosły w porównaniu do 2024 r. o 4,5% wraz z dodatkowym wynagrodzeniem rocznym. Koszty zakupu usług zostały zrealizowane w kwocie 293 792 tys. zł i wzrosły w stosunku do 2024 r. o 20,2%, w tym największe pozycje to opłaty pocztowe i usługi bankowe w kwocie 130 696 tys. zł oraz zakup usług informatycznych w kwocie 104 082 tys. zł.

Teraz realizacja planu przychodów i kosztów w roku 2025 Funduszu Prewencji i Rehabilitacji. Przychody Funduszu Prewencji i Rehabilitacji zostały zrealizowane w kwocie 67 026 tys. zł i były wyższe o 321 tys. zł od przychodów w roku 2024. Natomiast koszty zostały zrealizowane w kwocie 67 920 tys. zł i były wyższe w stosunku do roku 2024 o 2417 tys. zł. Zaplanowane na rok 2025 koszty funduszu zostały przeznaczone głównie na zakup usług zdrowotnych, turnusy rehabilitacyjne, stanowiące największą pozycję w kwocie 60 329 tys. zł. Ponadto zrealizowano koszty inwestycyjne z przeznaczeniem na zakupy inwestycyjne w centrach rehabilitacji rolników KRUS oraz na działania prewencyjne na rzecz zapobiegania wypadkom przy pracy i chorobom zawodowym rolników, zgodnie z przepisami ustawy o ubezpieczeniu społecznym rolników. W roku 2025 z rehabilitacji leczniczej za pośrednictwem jednostek organizacyjnych KRUS skorzystało 12 249 rolników oraz 918 dzieci rolników i 800 osób uprawnionych do emerytury rolniczej skierowanych na rehabilitację leczniczą.

Realizacja planu przychodów i kosztów w roku 2025 Funduszu Motywacyjnego.  Przychody Funduszu Motywacyjnego zostały zrealizowane w kwocie 28 534 tys. zł i były niższe o 850 tys. zł od przychodów w roku 2024. Natomiast koszty funduszu zostały zrealizowane w kwocie 28 081 tys. zł i były niższe w stosunku do roku 2024 o 1238 tys. zł. Główna pozycja kosztów to wypłata nagród z funduszu w kwocie 23 565 tys. zł. Ponadto należy podkreślić, że KRUS realizował dodatkowe zadania na podstawie ustawy z dnia 23 października 2018 r. o Funduszu Solidarnościowym oraz zawartych umów. KRUS dokonał wypłaty świadczeń finansowanych z Funduszu Solidarnościowego w łącznej kwocie 1 411 368 tys. zł z tytułu świadczeń uzupełniających dla osób niezdolnych do samodzielnej egzystencji, rent socjalnych, dodatków dopełniających.

Fundusz Składkowy Ubezpieczenia Społecznego Rolników. W roku 2025 Fundusz Składkowy uzyskał przychody ogółem w wysokości 942 806 tys. zł, co stanowiło 94% planu. Na strukturę wpływów Funduszu Składkowego składały się przede wszystkim składki na ubezpieczenie wypadkowe, chorobowe i macierzyńskie, które stanowiły 95% przychodów ogółem. Pozostałe przychody stanowią 5% ich łącznej wartości. Przychody ze składek na ubezpieczenie wypadkowe, chorobowe i macierzyńskie zaplanowano w kwocie 955 188 tys. zł. Osiągnięte przychody z tego tytułu wynosiły 876 981 tys. zł, co stanowiło 92% planu. Przyczyną spadku przychodów ze składek na ubezpieczenie wypadkowe, chorobowe i macierzyńskie był spadek przeciętnej liczby ubezpieczonych o 4% w stosunku do roku 2024.

Koszty ogółem Funduszu Składkowego w roku 2025 wyniosły 974 288 tys. zł, co stanowiło 83% planowanych kosztów. Koszt realizacji zadań Funduszu Składkowego wyniósł 866 456 tys. zł i został wykonany w 82% planu. Obejmował on następujące zadania: zasiłki chorobowe – tu plan był 657 500 tys. zł, wykonanie – 572 380 tys. zł, co stanowiło 87% planu, jednorazowe odszkodowania z tytułu wypadków: plan 101 042 tys. zł, wykonanie – 78 488 tys. zł, co stanowiło 78% planu. Kolejne to odpis na zasiłki macierzyńskie – plan 46 354 tys. zł, wykonanie – 36 238 tys. zł, co stanowiło 78% planu. Kolejna pozycja to odpis na Fundusz Administracyjny, wykonanie  to 84 184 tys. zł. Odpis na Fundusz Prewencji i Rehabilitacji, wykonanie – 45 599 tys. zł. Następnie wsparcie działań organizacji społecznych działających na rzecz rolników i członków ich rodzin, plan to 44 300 tys. zł, wykonanie – 37 567,6 tys. zł, co stanowiło 85% planu. Kolejnym zadaniem było objęcie ubezpieczeniem dzieci rolników, jego wykonanie to 12 000 tys. zł. Na niższy poziom realizacji planu w roku 2025 w zakresie wykonywania zadań wpłynęły następujące czynniki: niższa liczba wypłaconych odszkodowań z tytułu wypadków – spadek o 996 świadczeń w porównaniu z 2024 r. – i niższa liczba dni pobierania zasiłku chorobowego o 1,079 mln dni niż w roku 2024. Koszty funkcjonowania Funduszu Składkowego zaplanowano w wysokości 119 090 tys. zł. Zostały one zrealizowane w ok. 91%, co odpowiada kwocie 107 831 tys. zł.

Wysokość składki, jednorazowego odszkodowania z tytułu wypadku oraz zasiłku chorobowego jest na bieżąco analizowana z uwzględnieniem warunków społeczno-ekonomicznych. Wysokość składki pozostaje skorelowana z poziomem świadczeń wypadkowych i zasiłków chorobowych, ponieważ Fundusz Składkowy jest funduszem samofinansującym się. Szczegółowe informacje w zakresie wykonania planu rzeczowo-finansowego zawarte są w materiałach przekazanych Wysokiej Komisji. Bardzo serdecznie dziękuję za uwagę.

Przewodnicząca poseł Katarzyna Ueberhan (Lewica):
Dziękuję.

Oddaję głos Najwyższej Izbie Kontroli. Proszę, pan dyrektor jest z nami. Proszę bardzo.

P.o. dyrektor Departamentu Spraw Społecznych NIK Konrad Kostępski:
Dziękuję, pani przewodnicząca.

Pozwolę sobie oddać głos pani Annie Wisz, wicedyrektor Departamentu Zasobów Naturalnych.

P.o. wicedyrektor Departamentu Zasobów Naturalnych Najwyższej Izby Kontroli Anna Wisz:
Dzień dobry. Anna Wisz, pełniąca obowiązki wicedyrektora Departamentu Zasobów Naturalnych w Najwyższej Izbie Kontroli.

Pani przewodnicząca, Wysoka Komisjo, szanowni państwo, zgodnie z założeniami kontroli wykonania budżetu państwa w 2025 r., kontrolą objęto realizację wydatków budżetowych części 72 – Kasa Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego oraz wykonanie planów finansowych trzech państwowych funduszy celowych: Funduszu Emerytalno-Rentowego, Funduszu Rehabilitacji i Prewencji oraz Funduszu Administracyjnego, których dysponentem jest prezes KRUS. Kontrolą objęto również sporządzanie sprawozdań budżetowych, wybranych sprawozdań za IV kwartał 2025 r. w zakresie operacji finansowych dotyczących części 72 – KRUS oraz wspomnianych trzech państwowych funduszy celowych. Najwyższa Izba Kontroli oceniła pozytywnie wykonanie budżetu państwa w 2025 r. w części 72 – KRUS. Zrealizowane wydatki budżetu państwa w części 72 wyniosły 30 000 000 tys. zł, co stanowiło 99,2% planu po zmianach. Nie stwierdzono nieprawidłowości przy wykorzystaniu środków z rezerw celowych, przekazywaniu i rozliczeniu dotacji dla Funduszu Emerytalno-Rentowego i blokowaniu planowanych wydatków.

NIK oceniła pozytywnie wykonanie w 2025 r. planów finansowych Funduszu Emerytalno-Rentowego, Funduszu Rehabilitacji i Prewencji oraz Funduszu Administracyjnego. Zmian planów finansowych funduszy dokonywano zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa, prawidłowo gospodarowano wolnymi środkami, a zrealizowane przychody funduszy umożliwiły realizację ich zadań.

W 2025 r. prezes KRUS zrealizował jedną uwagę i jeden wniosek pokontrolny, które zostały sformułowane przez Najwyższą Izbę Kontroli po kontroli wykonania budżetu państwa w 2024 r. Dotyczyły one Funduszu Prewencji i Rehabilitacji.

W KRUS prawidłowo sporządzono sprawozdania budżetowe roczne i za IV kwartał 2025 r., a także sprawozdania z operacji finansowych za IV kwartał 2025 r. zarówno w zakresie budżetu państwa część 72 – KRUS, jak i kontrolowanych trzech państwowych funduszy celowych, których dysponentem jest prezes KRUS. Dziękuję za uwagę.

Przewodnicząca poseł Katarzyna Ueberhan (Lewica):
Dziękuję bardzo.

Otwieram dyskusję. Czy są pytania do pana prezesa? Proszę, pani przewodnicząca Frydrych.

Poseł Joanna Frydrych (KO):
Bardzo dziękuję, pani przewodnicząca.

Szanowny panie prezesie, mam pytanie. Ponieważ podał pan informację, że ponad 330 000 tys. zł wynoszą koszty pocztowe i koszty bankowe, chciałam zapytać, jaka jest struktura tych wypłat, ilu świadczeniobiorców otrzymuje swoje świadczenia do banku, na konto bankowe, a ile idzie przekazem pocztowym, i jak wyglądają te koszty ponoszone stricte na przelewy bankowe, a ile na przekazy pocztowe? Dziękuję bardzo.

Przewodnicząca poseł Katarzyna Ueberhan (Lewica):
Dziękuję.

Czy są jeszcze jakieś pytania? Zbierzemy wszystkie pytania i oddam głos. Tak, proszę.

Przewodniczący Związku Zawodowego Rolnictwa i Obszarów Wiejskich „Regiony”  Bolesław Borysiuk:
Czy strona społeczna może?

Przewodnicząca poseł Katarzyna Ueberhan (Lewica):
Strona społeczna, proszę się przedstawić. Dobrze? Do mikrofonu, do protokołu.

Przewodniczący Związku Zawodowego Rolnictwa i Obszarów Wiejskich „Regiony”  Bolesław Borysiuk:
Bolesław Borysiuk, przewodniczący Związku Zawodowego Rolnictwa „Regiony”, jednocześnie członek Rady Rolników, były poseł.

Pani przewodnicząca, szanowna Komisjo, dziękuję za zaproszenie strony społecznej na to niezwykle ważne posiedzenie, dlatego że tematyka, którą referował przed chwilą prezes KRUS, jest najważniejszą dyscypliną społeczną, którą zajmują się rolnicze związki zawodowe i samorząd rolniczy. Chciałbym, po pierwsze, krótko podziękować za ogromną pracę, jaką wykonuje w sposób niezwykle oszczędny i gospodarny KRUS i Fundusz Składkowy. Powiem więcej, to jest wzór gospodarności.

Ale chciałbym, korzystając z okazji, powiedzieć kilka zdań o oczekiwaniach rolników. Pierwsza rzecz dotyczy niespełnionego, a zapowiadanego kilka lat temu zrównania emerytury z KRUS z najniższą emeryturą ZUS. W tej sprawie w ubiegłej kadencji Lewica składała pewien projekt. Dzisiaj można powiedzieć, że rolnicy czekają, kiedy można oczekiwać w tej sprawie stanowczej decyzji. Chcę powiedzieć, że rolnicy doceniają wysiłek koalicji. Podwyżka emerytury na rok bieżący o 6% to jest znaczny wysiłek, ale oczywiście, skoro były zakładane deklaracje zrównania najniższej emerytury z KRUS z najniższą emeryturą ZUS, to mają prawo oczekiwać odpowiedzi w tej sprawie.

Druga kwestia dotyczy warunków funkcjonowania KRUS na tle działalności ZUS. Rolnicy, środowisko wiejskie nie rozumie, dlaczego dwie instytucje państwowe pełniące jedną funkcję społeczną pracują w diametralnie różnych warunkach płacowych. Bylibyśmy niezwykle zobowiązani Wysokiej Komisji za zwrócenie uwagi na ten aspekt sprawy. Myślę, że 35-lecie KRUS, które w tym roku przypada, jest świetną okazją do docenienia tej pracy wykonywanej na przestrzeni wielu lat naprawdę w warunkach więcej niż skromnych.

Trzecia sprawa dotyczy wykorzystania potencjału rehabilitacyjnego, jaki KRUS wypracował w ciągu tych 35 lat w postaci centrów rehabilitacji rolników. Otóż uszczuplony Fundusz Prewencji i Rehabilitacji powoduje, że po pierwsze, nie wykorzystujemy mocy centrów rehabilitacji rolników (nie mówię w jakich procentach), a po drugie, chcę powiedzieć, że liczba rehabilitowanych rolników nie rośnie, tylko spada. Nie tylko dlatego, że spada liczba ubezpieczonych w KRUS, tylko dlatego, że takie są możliwości finansowe.

Oczywiście na tym tle – i na tym kończę – zwracam uwagę na problemy demograficzne polskiej wsi. Tak jak ubywa – o czym mówił pan prezes – ubezpieczonych w KRUS, tak samo przybywa emerytów w KRUS. Oni oczekują pomocy w kwestii rehabilitacji. Chcę powiedzieć, że ten wysiłek, który KRUS wykonuje w tych warunkach, jakie ma, liczba 800 rolników emerytów, którzy raz w roku mogą pojechać na turnus rehabilitacyjny, powoduje, że dzisiaj, proszę państwa, kolejka rolników emerytów do centrów rehabilitacji rolników wynosi kilka lat. Potrzebne jest trochę inne podejście. Chodzi o zwiększenie funduszu na rehabilitację po to, żeby właśnie też objąć emerytów. Bardzo dziękuję.

Przewodnicząca poseł Katarzyna Ueberhan (Lewica):
Dziękuję.

Czy są jeszcze jakieś pytania, głosy z sali? Jeżeli nie ma, to oddaję głos panu prezesowi. Proszę.

Prezes KRUS Tomasz Ślusarczyk:
Bardzo dziękuję.

Szanowna pani przewodnicząca, Wysoka Komisjo, o odpowiedź na pytania pani poseł dotyczące rozdziału tych kwot poproszę dyrektor finansowo-księgową, główną księgową KRUS panią dyrektor Agnieszkę Myśliwiec – żeby było bardziej precyzyjnie. Dobrze? Bardzo dziękuję. Proszę bardzo.

Główna księgowa Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego Agnieszka Myśliwiec:
Dzień dobry. Szanowna pani przewodnicząca, Wysoka Komisjo, Agnieszka Myśliwiec, główny księgowy KRUS.

Odpowiadając na pytanie pani poseł w zakresie opłat pocztowych i usług bankowych, pragnę podkreślić, że biorąc pod uwagę ogół naszych świadczeniobiorców, w ok. 54% przekazywane są świadczenia do rąk własnych świadczeniobiorców, natomiast w ok. 46% przekazywane są świadczenia za pomocą banków. Chciałabym podkreślić również, że w oddziałach regionalnych i placówkach terenowych podejmowane są działania, aby zachęcać naszych świadczeniobiorców do korzystania z banków, aby niwelować nasze koszty. Koszty opłat pocztowych i usług bankowych łącznie z przekazami wyniósł ok. 65 000 tys. zł za rok 2025. Dziękuję bardzo.

Przewodnicząca poseł Katarzyna Ueberhan (Lewica):
Bardzo dziękuję. Rozumiem, że w odniesieniu do głosu strony społecznej pan prezes będzie chciał się ustosunkować? Czy bardziej skierowane to było do nas, do Komisji?

Prezes KRUS Tomasz Ślusarczyk:
Szanowna pani przewodnicząca, oczywiście chciałbym bardzo serdecznie podziękować członkowi Rady Rolników, panu Bolesławowi Borysiukowi, za te słowa. Tak jak pan Bolesław Borysiuk wspomniał, jeżeli chodzi o nasze centra rehabilitacji rolników, to bylibyśmy w stanie udzielać znacznie więcej świadczeń rehabilitacyjnych. Nasi specjaliści pracujący w centrach rehabilitacji rolników to są doskonali specjaliści, mający doskonałe efekty rehabilitacyjne. Można by powiedzieć, że nasze centra to są swego rodzaju takie serwisy zdrowotne dla rolników. Naprawdę rolnicy poddający się rehabilitacji w naszych centrach wracają właściwie w 100% zdrowi do pracy i do swoich ukochanych gospodarstw. Tak że mamy fantastyczne wyniki. Rzeczywiście, to tylko kwestia odpowiedniego finansowania i odpowiedniej legislacji. To przydałoby nam więcej tlenu do rozwoju.

Oczywiście, jeżeli chodzi o warunki płacowe, cóż, jest to oczywiste i wybrzmiało to w pełni. Z mojej strony to chyba wszystko.

Mogę jeszcze powiedzieć, że oczywiście w ramach posiadanych środków na inwestycje i remonty oraz środków pochodzących z Funduszu Składkowego Ubezpieczenia Społecznego Rolników staramy się jak najlepiej dbać o jakość naszych centrów, żeby w jak najlepszych warunkach móc realizować świadczenia rehabilitacyjne dla naszych rolników, emerytów i wszystkich innych wiejskich grup społecznych. Dziękuję bardzo.

Przewodnicząca poseł Katarzyna Ueberhan (Lewica):
Dziękuję.

Na tym wyczerpaliśmy szósty punkt porządku dziennego.

Przechodzimy do punktu siódmego porządku dziennego, do części budżetowej 73 – Zakład Ubezpieczeń Społecznych. W tym miejscu chciałabym przywitać pana prezesa Mariusza Jedynaka wraz ze współpracownikami, z panią dyrektor Departamentu Finansów Anną Marią Kuleszą oraz z dyrektorem Departamentu Finansów Radosławem Sochą. Do zreferowania tej części budżetowej oddaję głos panu prezesowi. Proszę.

Wiceprezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Mariusz Jedynak:
Dzień dobry państwu. Bardzo dziękuję, pani przewodnicząca, za oddanie głosu.

Szanowna pani przewodnicząca, szanowna Komisjo, postaram się w miarę sprawnie przedstawić sprawozdania finansowe, jeżeli chodzi o wykonanie budżetu państwa w zakresie Zakładu Ubezpieczeń Społecznych. Jednocześnie pozwolę sobie też w trakcie mojej wypowiedzi wpleść odpowiedzi na pytania, które tutaj padały, a których również jako ZUS możemy ewentualnie udzielić.

Przewodnicząca poseł Katarzyna Ueberhan (Lewica):
Pytania do ZUS, tak? Dobrze.

Proszę tylko bliżej mikrofonu, bo mamy problem ze słyszalnością, a państwa niebędących przy głosie proszę o wyciszenie rozmów. Dziękuję.

Wiceprezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Mariusz Jedynak:
Dobrze.

Szanowni państwo, przedstawię kwestię Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, jak również zadań, które realizujemy w części dotyczącej dochodów i wydatków budżetu państwa, w części 73. Jeżeli chodzi o dochody w części 73 – Zakład Ubezpieczeń Społecznych w 2025 r., to wyniosły one 323 000 tys. zł i były wyższe o 31% w stosunku do roku 2024. Główną przyczyną był zwrot środków wycofanych z OFE w kwocie 149 000 tys. zł, jak również środki uzyskane w wyniku likwidacji Funduszu Alimentacyjnego w kwocie 78 000 tys. zł, a także zwroty nienależnie pobranych świadczeń z programu RKO. Ponieważ w roku 2024 mieliśmy przejście z programu „Aktywny Rodzic” na rzecz programu RKO, w tym czasie faktycznie następowały pewnego rodzaju nadpłaty, w związku z tym były one przez ZUS egzekwowane.

W części 73 wydatki budżetu państwa wyniosły łącznie 180 460 000 tys. zł i były wyższe od roku 2024 o ponad 9 000 000 tys. zł, czyli o ponad 5,4%. Obejmowały one w dziale 73753 obowiązkowe ubezpieczenia społeczne, gdzie wyniosły 96 503 000 tys. zł. W tym 64 371 000 tys. zł była dotacja dla Funduszu Ubezpieczeń Społecznych, a dotacja dla FEP, czyli Funduszu Emerytur Pomostowych, to była kwota 2 095 000 tys. zł. Natomiast świadczenie finansowane z budżetu państwa zlecone do wypłaty przez ZUS, w tym m.in. 13. i 14. emerytura, wyniosło łącznie  30 037 000 tys. zł. Potwierdzę tutaj, że kwota świadczenia na 13. i 14. emeryturę wyniosła łącznie 27 000 000 tys. zł, z czego 13. emerytura kosztowała 16 800 000 tys. zł, natomiast  14. emerytura kosztowała 10 400 000 tys. zł.

Wydatki w dziale 855 – Rodzina wyniosły łącznie 85 875 000 tys. zł i były wyższe o ponad 13% od wydatków poniesionych w roku 2024. Tutaj główne pozycje wydatkowe to było świadczenie „800+” na kwotę 62 853 000 tys. zł. Średnio miesięcznie wypłacaliśmy ponad 6,5 mln świadczeń. Drugą pozycją były wydatki na świadczenie wspierające dla osób niezdolnych do samodzielnej egzystencji w kwocie ponad 8 525 000 tys. zł. Wydatki na program „Aktywny Rodzic” wyniosły 6 201 000 tys. zł, a wydatki na program „Dobry Start”, czyli tzw. 300+ zmieściły się w kwocie 1 371 000 tys. zł. To tyle, jeżeli chodzi o tę część budżetową.

Główny fundusz, jakim ZUS zarządza, czyli Fundusz Ubezpieczeń Społecznych.  Przychody z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych w roku 2025 wyniosły łącznie 458 217 000 tys. zł i były wyższe o 7,8% od przychodów osiągniętych rok wcześniej, co przekłada się na wzrost o ponad 33 000 000 tys. zł rok do roku. Główną pozycją, jeżeli chodzi o przychody, były przede wszystkim składki na ubezpieczenia społeczne, które wyniosły 377 205 000 tys. zł i były o 9% wyższe niż rok wcześniej. Wpływy z tytułu składek wyniosły 375 282 000 tys. zł. Wskaźnik ściągalności wyniósł 99,5%. Jeżeli chodzi o dotacje z budżetu państwa – już o tym wcześniej mówiłem – wyniosły 64 371 000 tys. zł i ukształtowały się w stosunku do pierwotnie planowanej wartości na poziomie niecałych 80% w związku z tym, że ZUS i zarząd ZUS zdecydował o blokadach i o rezygnacji z łącznej kwoty 17 000 000 tys. zł, które zostały zrekompensowane dzięki niższym wydatkom i wyższym w roku 2025 przychodom zrealizowanym przez ZUS. W 2025 r. do FUS przekazano środki z OFE w ramach tzw. mechanizm suwaka bezpieczeństwa, który obejmuje osoby na dekadę przed osiągnięciem wieku emerytalnego. Te przychody wyniosły łącznie 11 907 000 tys. zł i były wyższe od planowanych, co wynikało z bardzo dobrej sytuacji na rynku kapitałowym i wyceny aktywów lokowanych przez OFE. Przychody z tego tytułu były wyższe o 22% w stosunku do roku 2024. Pozostałe przychody FUS to jest kwota ponad 4 688 000 tys. zł, która pochodziła głównie z odsetek od należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne.

Koszty Funduszu Ubezpieczeń Społecznych, szanowni państwo, w 2025 r. wyniosły  460 302 000 tys. zł i były wyższe rok do roku o ponad 42 000 000 tys. zł i ponad 10% w stosunku do roku poprzedniego. Główną pozycją wydatkową są oczywiście świadczenia emerytalno-rentowe, które wyniosły ponad 403 856 000 tys. zł. Jeżeli chodzi o wysokość w tym zakresie, to również miała na nią wpływ przeprowadzona waloryzacja wskaźnikiem 105,5%. Jej roczny koszt wyniósł 17 257 000 tys. zł. Jeżeli chodzi o średnią wysokość emerytury i renty wypłacanej w roku ubiegłym, wyniosła ona blisko 3986 zł i średnio miesięcznie zakład wypłaca 8,4 mln świadczeń na rzecz polskich obywateli.

Jeżeli chodzi o koszty pozostałych świadczeń, szanowni państwo, to podążały one przede wszystkim za wzrostem przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia w gospodarce narodowej, które w 2025 r. wzrosło o 9,1%. Wydatki te wynosiły 41 358 000 tys. zł. Główną pozycją były tutaj oczywiście wydatki na zasiłki chorobowe w kwocie 20 711 000 tys., a jedną czwartą stanowiły wydatki na zasiłki macierzyńskie, które wyniosły 11 017 000 tys. zł.

Pozwolę też odnieść się do kwestii związanej z wydatkiem zasiłków na rzecz obcokrajowców. Zanim o tym opowiem, to powiem jeszcze, że jeżeli chodzi o kwestię związaną z liczbą cudzoziemców ubezpieczonych i zgłoszonych do Zakładu Ubezpieczeń Społecznych. Na koniec 2025 r. liczba obcokrajowców ubezpieczonych w ramach Funduszu Ubezpieczeń Społecznych wyniosła 1,288 mln. Stanowiło to 7,8% wszystkich osób ubezpieczonych. Jeżeli chodzi o przyrost rok do roku, to liczba obcokrajowców przyrosła o 95 tys. w stosunku do 2024 r. Jeżeli chodzi o strukturę, to ona jest niezmienna, czyli dominują osoby z Ukrainy – 857 tys., następni są obywatele Białorusi – 138 tys. Pozostałe nacje to obywatele Gruzji – 26 tys. i w zasadzie to już jest skala malejąca. Natomiast jeżeli chodzi, szanowni państwo, o wydatki na zasiłki chorobowe dla obcokrajowców, to w roku 2025 wyniosły one 610 000 tys. zł i były wypłacone na rzecz 92 tys. osób. Ewentualnie uprzedzając kolejne pytania, mogę powiedzieć, że przychody Funduszu Ubezpieczeń Społecznych z tytułu ubezpieczenia osób z obywatelstwem zagranicznym wyniosły  21 500 000 tys. zł. Mam nadzieję, że odpowiedziałem na to pytanie.

Jeżeli chodzi, szanowni państwo, o Fundusz Emerytur Pomostowych, to jest to fundusz, którego wartość w roku 2025 wyniosła 2 653 000 tys. zł. Głównym źródłem przychodów w tym zakresie jest oczywiście dotacja z budżetu państwa. Wyniosła ona 2 095 000 tys. zł, czyli ponad 80%. Pozostałą część wpływów stanowiły składki na Fundusz Emerytur Pomostowych. Koszty funduszu wyniosły 2 639 000 tys. zł. Główną ich pozycją były wydatki na emerytury pomostowe. Takich emerytur wypłacamy średnio miesięcznie ok. 40 tys. Średnia wartość takiej emerytury to jest około 5,4 tys. zł. Stan Funduszu Emerytur Pomostowych na koniec roku wyniósł 152 000 tys. zł.

Fundusz Rezerwy Demograficznej to jest kolejny fundusz, którym ma przyjemność zarządzać Zakład Ubezpieczeń Społecznych. Przychody Funduszu Rezerwy Demograficznej w 2025 r. wyniosły 10 327 000 tys. zł i były wyższe aż o ponad 60% w stosunku rok do roku.  Przychody pochodziły z części składki na ubezpieczenie społeczne. Jest to 0,35% wpływu składek do Funduszu Ubezpieczeń Społecznych. Ten przychód stanowił 4 322 000 tys. zł. Pozostałe przychody wyniosły 6 005 000 tys. zł. Ich głównym składnikiem były zyski z działalności inwestycyjnej wypracowane w ramach lokowania kapitału Funduszu Rezerwy Demograficznej przez pracowników ZUS. Koszty FRD były na poziomie 2000 tys. zł. Wiążą się one głównie z kosztami biegłego rewidenta oraz z kosztami dotyczącymi prowizji dla biur maklerskich w związku z obrotem aktywami, którymi zarządza Fundusz Rezerwy Demograficznej. Stan Funduszu Rezerwy Demograficznej na koniec 2025 r. wyniósł 80 677 000 tys. zł, z czego aktywa FRD wynoszą 64 117 000 tys. zł. Chciałbym podkreślić, że stopa zwrotu z całości inwestycji aktywów Funduszu Rezerwy Demograficznej w 2025 r. osiągnęła wynik na poziomie 10,82%, czyli jest to bardzo wysoki, dobry wynik, jeżeli chodzi o stopę zwrotu z inwestycji.

Szanowni państwo, przechodząc już do ostatniego punktu, jeżeli chodzi o Zakład Ubezpieczeń Społecznych, to przychody Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w 2025 r. wyniosły  8 400 000 tys. zł i były wyższe od przychodów, które były planowane o 38 000 tys. zł, czyli wykonaliśmy 100,5% planu. Przychody zakładu wzrosły w porównaniu do 2024 r. o 660 000 tys. zł. Głównym źródłem przychodów ZUS jest przede wszystkim odpis z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych, który wyniósł 6 263 000 tys. zł, co w relacji do funduszu, którym ZUS zarządza, czyli FUS, stanowi 1,37%. Jest to jeden z najniższych wyników na przestrzeni ostatnich lat. Dodatkowym przychodem jest odpis z FEP, stanowi on 5122 tys. zł. Drugą co do wielkości przychodów ZUS jest pozycja, która jest istotnie rosnąca. Są to przychody z tytułu zwrotu kosztów obsługi zadań zleconych. To jest wartość, szanowni państwo, 895 032 tys. zł. Pozycja ta wynika przede wszystkim z zadań niezwiązanych z ustawą o ubezpieczeniach społecznych, od których realizacji ZUS pobiera prowizję. Jest to na przykład: świadczenie rodzinne, ale są też na przykład przychody z tytułu pozostałych zadań, jak na przykład świadczenie wspierające dla osób z niepełnosprawnością.

Jeżeli chodzi o koszty działalności Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, to wyniosły one łącznie 8 246 000 tys. zł. W stosunku do 2024 r. koszty wzrosły o 463 000 tys. zł, czyli ok. 6%. Największy wpływ miały na to koszty wynagrodzeń, koszty pochodnych od wynagrodzeń, koszty usług pocztowych. Tutaj również mogę podkreślić, że jeżeli chodzi o Zakład Ubezpieczeń Społecznych, wzrosły koszty usług pocztowych, jak również koszty usług IT związanych z przetwarzaniem danych.

Szanowni państwo, jeżeli chodzi o Zakład Ubezpieczeń Społecznych, to koszty wynagrodzeń w roku 2025 wyniosły łącznie 5 134 000 tys. zł, w tym wynagrodzenia osobowe 5 104 000 tys. zł i wzrosły w stosunku do roku 2024 o 231 000 tys. zł. Koszty usług obcych to jest 1 290 000 tys. zł, to jest wzrost w stosunku do roku 2024 o ponad 11%. Przede wszystkim był to wzrost kosztów obcych usług pocztowych. Mogę powiedzieć, że w wyniku przetargu, który w ubiegłym roku został zrealizowany, wzrost przekazu jednego świadczenia emerytalnego za pośrednictwem poczty wzrósł z 10 zł do 19,5 zł, czyli blisko 100%. Trzecią co do wielkości grupę kosztów stanowiły koszty pochodne wynagrodzeń, czyli ubezpieczenia społeczne i inne świadczenia. Wynosiły one łącznie 1 092 000 tys. zł.

Jeżeli chodzi o inwestycje w roku 2025, to wykonanie planu inwestycyjnego wyniosło  680 882 tys. zł i było to wykonanie planu na poziomie 88%, z czego na zadanie związane z IT to była kwota blisko 510 000 tys. zł. Natomiast pozostała kwota to były inwestycje w infrastrukturę i administrację, która ma poprawić warunki pracy pracowników Zakładu Ubezpieczeń Społecznych. Z mojej strony, szanowna Komisjo, to jest podstawowa informacja. Bardzo dziękuję.

Przewodnicząca poseł Katarzyna Ueberhan (Lewica):
Dziękuję bardzo, panie prezesie.

Ponownie oddaję głos NIK-owi. Proszę.

P.o. dyrektor Departamentu Spraw Społecznych NIK Konrad Kostępski:
Dziękuję, pani przewodnicząca.

Szanowna Komisjo, Najwyższa Izba Kontroli pozytywnie ocenia wykonanie budżetu państwa w części 73 – Zakład Ubezpieczeń Społecznych oraz planów finansowych Funduszu Ubezpieczeń Społecznych, Funduszu Rezerwy Demograficznej, Funduszu Emerytur Pomostowych i Zakładu Ubezpieczeń Społecznych jako państwowej osoby prawnej. NIK pozytywnie zaopiniowała zarówno sprawozdania sporządzone przez dysponenta części 73, jak i z realizacji planu finansowego FUS, Funduszu Rezerwy Demograficznej, FEP i Zakładu Ubezpieczeń Społecznych jako państwowej osoby prawnej. W przypadku Funduszu Ubezpieczeń Społecznych, jak i Funduszu Emerytur Pomostowych poniesione koszty wynikały z realizacji zadań ustawowych. Plan finansowy Funduszu Rezerwy Demograficznej realizowano prawidłowo, a gospodarowanie wolnymi środkami prowadzono w sposób maksymalizujący stopę zwrotów zarządzanych przez FRD aktywów.

W przypadku Funduszu Emerytur Pomostowych NIK zwraca uwagę – analogicznie jak w latach poprzednich – na nieuzyskiwanie wystarczających przychodów ze składek na pokrycie bieżących wydatków. Wpływy ze składek pokrywały jedynie 20,7% wypłat emerytur pomostowych, natomiast pozostała kwota została sfinansowana z dotacji budżetu państwa, która w 2025 r. wyniosła ponad 2 000 000 tys. zł. Dotacja była wyższa o 4,8% w stosunku do 2024 r.

Jeszcze odnosząc się do pytania pani poseł Wioletty Kulpy dotyczącego kwot przekazywanych ze świadczeń obcokrajowcom, pragnę zwrócić państwa uwagę na wyniki kontroli opublikowanej 3 czerwca, to jest „Zapewnienie prawa do edukacji uczniom, dzieciom, uchodźcom z Ukrainy”. W ramach tej kontroli współpracowaliśmy i pozyskiwaliśmy dane z Zakładu Ubezpieczeń Społecznych i zgodnie z tymi danymi od momentu wprowadzenia obowiązku szkolnego we wrześniu 2024 r. Zakład Ubezpieczeń Społecznych poczynił tutaj oszczędności. Porównaliśmy dwa okresy: czerwiec–grudzień 2024 r. oraz czerwiec–grudzień 2025 r. i oszczędności związane ze zmniejszeniem kwoty wypłacanej na dzieci z Ukrainy wyniosły 101 600 tys. zł. Myślę, że to jest coś, co warto podkreślić. Dziękuję.

Przewodnicząca poseł Katarzyna Ueberhan (Lewica):
Czyli zmniejszenie tej kwoty wynika z braku obecności tych dzieci na terenie Polski, czy z…?

Głos z sali:
Nie, z zatrudnienia rodziców.

Przewodnicząca poseł Katarzyna Ueberhan (Lewica):
Czy zatrudnienia rodziców? Chodzi o kwestię zatrudnienia rodziców, tak?

P.o. dyrektor Departamentu Spraw Społecznych NIK Konrad Kostępski:
W ogóle mamy tutaj zjawisko, które bardzo fajnie widać na zestawieniu dwóch danych.  Tak naprawdę liczba dzieci w systemie informacji oświatowej wzrosła, z tego co pamiętam, o ok. 9%, czyli zwiększyła się liczba uczniów z Ukrainy, a zmniejszyła się kwota wydatków w półrocznym okresie o 101 000 tys. zł. Czyli tak naprawdę domniemanie z dużą dozą prawdopodobieństwa jest takie, że były to dzieci, które pobierały świadczenie „800+”, nie będąc na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej. Dziękuję.

Przewodnicząca poseł Katarzyna Ueberhan (Lewica):
Jeszcze pan prezes chciał się odnieść. Proszę.

Wiceprezes ZUS Mariusz Jedynak:
Chciałbym uzupełnić. Wydaje mi się, że były to dwa mechanizmy, jeżeli chodzi o wypłatę świadczeń na rzecz obywateli z Ukrainy, szczególnie świadczeń rodzinnych. Jeden to była integracja systemu ZUS z systemem Straży Granicznej, który pozwalał otrzymywać świadczenia ex ante jeżeli chodzi o osoby, które ewentualnie przekraczały granicę. Drugim mechanizmem, który został wdrożony dzięki zmianom legislacyjnym, był obowiązek szkolny i połączenie naszych systemów z SIO. Dzięki temu uszczelniliśmy ten system i w zasadzie weryfikacja dzieje się w trybie online. Dziękuję bardzo.

Przewodnicząca poseł Katarzyna Ueberhan (Lewica):
Dziękuję bardzo. Dziękuję też panu dyrektorowi.

Otwieram dyskusję, choć w sumie poniekąd już ją zaczęliśmy. Czy są jeszcze jakieś pytania do pana prezesa w związku z tą częścią budżetową? Nie ma. W takim razie dyskusję zamykam. Bardzo dziękuję państwu za udział. Za chwilę będziemy opiniować.

Została nam jeszcze ostatnia część budżetu i ostatni punkt porządku dziennego, czyli punkt jedenasty dotyczący państwowego funduszu celowego – Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych. W tym miejscu bardzo serdecznie witam panią prezes Małgorzatę Lorek wraz ze współpracowniczką główną księgową panią Małgorzatą Krawiecką. Oddaję głos pani prezes z prośbą o zreferowanie.

Prezes zarządu Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych Małgorzata Lorek:
Dzień dobry.

Szanowna pani przewodnicząca, szanowna Komisjo, szanowni państwo, przedstawię w skrócie informację dotyczącą wykonania planu finansowego Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych. Przychody w roku 2025 zostały zrealizowane na poziomie  9 851 000 tys. zł, czyli 103% planu wynoszącego 9 634 000 tys. zł. Oznacza to wykonanie powyższych założeń planistycznych. Na tę kwotę złożyły się przede wszystkim wpłaty zakładów pracy na PFRON w wysokości 7 993 000 tys. zł, co stanowi 99% planu, który był zakładany na poziomie  8 100 000 tys. zł, dotacje z budżetu państwa w kwocie 1 120 000 tys. zł (czyli 99% planu), które były przeznaczone w szczególności na dofinansowanie w wysokości do 30% do wynagrodzeń pracowników niepełnosprawnych (czyli art. 26 ustawy o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych, zrekompensowanie gminom 50% utraconych dochodów z tytułu zastosowania ustawowych zwolnień dla prowadzących zakłady pracy chronionej) i ZAZ-y (czyli art. 47 ust. 2 wspomnianej ustawy) i środki dla dysponentów Zakładowego Funduszu Aktywności albo Funduszu Rehabilitacji (art. 33 ustawy o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych) w kwocie 18 000 tys. zł. Dodatkowo otrzymaliśmy dotacje z Unii Europejskiej w niewielkiej kwocie 4600 tys. zł.

Z kolei koszty wynosiły 9 372 000 tys. zł, co odpowiadało 95% planu określonego na poziomie 9 882 000 tys. zł. Wydatki te głównie dotyczyły dofinansowania wynagrodzeń pracowników niepełnosprawnych (art. 26 ustawy o rehabilitacji) w kwocie 3 980 000 tys. zł, wykonanie było tutaj na poziomie 99% planu, refundacji składek na ubezpieczenia społeczne (art. 25 ustawy o rehabilitacji) w kwocie 181 000 tys. zł, tutaj też realizacja na poziomie 95%, działania wyrównujące różnice między regionami w kwocie 159 000 tys. zł, 95% wykonania planu, przerwy redystrybucyjne na zadania z zakresu rehabilitacji zawodowej i społecznej realizowane przez samorządy w kwocie 2 521 000 tys. zł, czyli zrealizowane zostało 99% planu, zadania zlecane (czyli art. 36 ustawy o rehabilitacji) – 1 143 000 tys. zł, zrealizowane w 98%. Ponadto wypłata środków PFRON dla dysponentów Zakładowego Funduszu Aktywności albo Funduszu Rehabilitacji w kwocie 18 000 tys. zł, tutaj realizacja była na poziomie 59%. Zaraz odniosę się do tego, bo wiem, że tego dotyczyło też pytanie. Ponadto zrealizowane zostały programy zatwierdzane przez Radę Nadzorczą w kwocie 800 000 tys. zł, plan zrealizowany na poziomie 79%, rekompensaty dla gmin z tytułu utraconych dochodów wynikających z ustawowych zwolnień dla pracodawców, tutaj wypłata wyniosła 43 000 tys. zł. Dodatkowo koszty bieżące inwestycyjne własne obsługi zadań przez PFRON zostały zrealizowane w łącznej kwocie 505 000 tys. zł, co stanowiło 74% planu.

Natomiast w tej kategorii ujęte są również koszty niestanowiące wydatków, w szczególności 25 000 tys. zł – amortyzacja, 253 000 tys. zł – koszty związane z odpisami aktualizującymi wartości należności z tytułu należności wpłat pracodawców na PFRON. Pozostałe koszty własne funkcjonowania PFRON, obejmujące również działalność 16 oddziałów, utrzymują się na stałym poziomie 2,4% kosztów funduszu.

Stan funduszu na koniec grudnia 2025 r. wyniósł 4 826 000 tys. zł, w tym stan środków pieniężnych – 4 748 000 tys. zł. Tyle w skrócie.

Do tego były dwa pytania dotyczące transferów na rzecz ludności. To są wydatki na rzecz osób fizycznych realizowane zarówno w ramach zadań ustawowych, głównie polski język migowy, jak też programów Rady Nadzorczej, czyli w programie „Aktywny samorząd” realizowanych jest kilka zadań – według klasyfikacji budżetowej 3030. Są to „Aktywny samorząd” oraz dwa programy z pakietu „S-A-M” – „Dostępne mieszkanie” i „Mieszkanie dla absolwenta”. Również szczątkowo wypłacaliśmy w 2025 r., poniżej 1 000 tys. zł. Dla osób poszkodowanych w wyniku żywiołów. To są głównie wydatki w ramach transferów na rzecz ludności.

Pytanie dotyczyło niezrealizowanych dotacji. Drodzy państwo, w głównej mierze jeżeli chodzi o art. 40 – wnioski, realizowane było rekompensowanie gminom wypłat, po prostu mniej wniosków zostało wpłaconych. Natomiast ta druga pozycja, która dotyczy wypłaty środków dla dysponentów Zakładowego Funduszu Aktywności albo Funduszu Rehabilitacji w kwocie 18 000 tys. zł i 59% planu, który był zakładany na 30 000 tys. zł dotyczyło tego, że w 2023 r… Ten przepis z tego artykułu wszedł w życie w lipcu 2022 r., w 2023 r. mieliśmy 127 podmiotów, w 2024 –  90 podmiotów, a w 2025 tylko 64 podmioty, które z tego korzystały. Podmioty korzystające muszą bowiem w danym miesiącu złożyć oświadczenie, które obowiązuje do końca roku i nie mogą korzystać z obniżeń w podatkach. Pewnie więc wybierają te, które są po prostu korzystniejsze dla nich. Z tego wynikała niższa realizacja dotacji. Dziękuję serdecznie.

Przewodnicząca poseł Katarzyna Ueberhan (Lewica):
Bardzo dziękuję za ten referat i nawet za odpowiedź na część pytań.

Oddaję głos panu dyrektorowi. Proszę.

P.o. dyrektor Departamentu Spraw Społecznych NIK Konrad Kostępski:
Dziękuję, pani przewodnicząca, dziękuję pani prezes.

Szanowna Komisjo, Najwyższa Izba Kontroli oceniła pozytywnie wykonanie planu finansowego Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych w 2025 r. Plan przychodów został sporządzony rzetelnie, a ich realizacja przebiegała prawidłowo. Podejmowano działania windykacyjne w celu odzyskania zaległości od dłużników. Należy jednak zwrócić uwagę na wzrost należności na koniec 2025 r. o 8% w stosunku do stanu na koniec 2024 r. Należności przeterminowane wyniosły ponad 1 000 000 tys. zł i były wyższe o 13,3% od stanu na koniec 2024 r. W wyniku kontroli kosztów stwierdzono, że zostały one poniesione z zachowaniem zasad gospodarowania środkami publicznymi, były celowe i służyły realizacji zadań ustawowych funduszu. Fundusz prawidłowo gospodarował wolnymi środkami.

Szanowni państwo, NIK zwracał uwagę na stan funduszu, który na koniec 2025 r. wyniósł  4 800 000 tys. zł. Stan środków pieniężnych na koniec 2025 r. w porównaniu do stanu na koniec 2024 r. wzrósł o 10,5%. Jeszcze w trakcie prac nad projektem planu finansowego na 2025 r. PFRON zgłaszał do podsekretarza stanu w Ministerstwie Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej, że ma znaczne wolne środki ze względu na systematyczny wzrost obowiązkowych wpłat od pracodawców oraz z powodu nadwyżki przychodów nad kosztami. Istnieje ryzyko, że rokrocznie w funduszu będą gromadzone środki pieniężne w nadmiernej wysokości.

Najwyższa Izba Kontroli zaopiniowała pozytywnie roczne sprawozdania za 2025 r. z wykonania planu finansowego funduszu. Wszystkie sprawozdania sporządzono terminowo, a także na podstawie danych wynikających z ewidencji księgowej. Dziękuję.

Przewodnicząca poseł Katarzyna Ueberhan (Lewica):
Bardzo dziękuję.

Otwieram dyskusję. Czy są jeszcze pytania poza już zadanymi? Tak? Jeszcze pani przewodnicząca Rusecka się zgłaszała i pani poseł Ścigaj. Pani przewodnicząca Rusecka, proszę.

Poseł Urszula Rusecka (PiS):
Bardzo dziękuję.

Mam pytanie do pani prezes. Z roku na rok te środki zostają, podkreśla to Najwyższa Izba Kontroli. Przypomnę tylko – to już może nie do pani prezes, ale wiele osób nas słucha – że Prawo i Sprawiedliwość złożyło chociażby ustawę o innym przeliczniku, o aktualizacji przelicznika dla warsztatów terapii zajęciowej i można byłoby tam pokryć te środki dla warsztatów właśnie z PFRON. Widzimy, że rokrocznie środki w PFRON zostają, są niewydatkowane. Pani prezes, nawet sejmowy ekspert, czyli Biuro Ekspertyz i Oceny Skutków Regulacji, zwraca uwagę, że jeżeli chodzi o planowanie wydatków funduszu, to jest z tym problem – nie planujecie tych wydatków tak, żeby można było je w ciągu roku budżetowego realizować. Skąd te błędy w planowaniu? Rozumiem, że plan po stronie przychodów zrealizowaliście w ponad 102%, natomiast mimo że dokonujecie zmian w finansowaniu w ciągu roku, to jednak realizacja kosztów znacząco odbiega od planu. Dziękuję.

Przewodnicząca poseł Katarzyna Ueberhan (Lewica):
Dziękuję.

Pani poseł Ścigaj, proszę.

Poseł Agnieszka Ścigaj (PiS):
Pani przewodnicząca, w nawiązaniu do wypowiedzi pani poseł Ruseckiej, chciałabym poruszyć niezwykle zasadniczą kwestię. Pamiętamy przecież, że zarówno w ubiegłym roku, jak i w latach poprzednich, w budżecie PFRON systematycznie utrzymuje się nadwyżka środków. Mam więc pytanie. Potrzeby są ogromne, a nie wszyscy, którzy zwracają się, choćby nawet w ramach programu „Aktywny samorząd” czy innych formy wsparcia… Wspomniane warsztaty terapii zajęciowej, które rzeczywiście od dwóch lat właściwie się dobijają i apelują… Może warto rozważyć – to też do pani przewodniczącej – procedowanie ustawy, która została skierowana do Komisji i już parę miesięcy jest zamrożona, odnośnie do warsztatów terapii zajęciowej, skoro ewidentnie są środki i Najwyższa Izba Kontroli wskazuje, że te środki gromadzą się również w ujęciu wieloletnim. Rzeczywiście więc, patrząc na te potrzeby, może to jest ten moment, żeby te środki wykorzystać na rzecz osób z niepełnosprawnościami. Dziękuję.

Przewodnicząca poseł Katarzyna Ueberhan (Lewica):
Dziękuję.

Czy są jeszcze jakieś pytania? Nie ma. W takim razie oddaję głos pani prezes. Proszę.

Prezes zarządu PFRON Małgorzata Lorek:
Szanowni państwo, przypomnę tylko, że jesteśmy objęci stabilizującą regułą wydatkową, wobec tego to nie w gestii PFRON jest możliwość zwiększenia po stronie kosztowej planu finansowego. To jest jedna kwestia.

Druga kwestia. Pragnę przypomnieć, że 95% realizacji wydatków to znacznie więcej niż w latach poprzednich – dokonaliśmy ponad 700 000 tys. zł więcej wydatków. Dodatkowo te rozbieżności w planowaniu, które były wykazane, dotyczyły w głównej mierze programów Rady Nadzorczej, szczególnie pakietu „S-A-M”, który był przedmiotem drugiej kontroli Najwyższej Izby Kontroli. Jesteśmy właściwie w trakcie finalizacji tej części kontroli koordynowanej. Tam były zaciągane zobowiązania. Dzięki uprzejmości Rady Nadzorczej mamy to zmienione. Natomiast trudno było planować wydatki, bowiem zobowiązania wykraczały poza rok budżetowy, szczególnie zakup samochodów, gdzie 500 000 tys. zł było alokowane i brak możliwości realizacji tych kwot w danym roku kalendarzowym i brak planowania. Stąd też zmiana w programie „Samodzielność – Aktywność – Mobilność” – jednokrotny nabór, piętnastomiesięczny okres realizacji, ale tak, żeby się mieścił w jednym roku budżetowym, bo inaczej. Te środki, które nie były wykorzystane, pochodziły głównie z programu „S-A-M”. Druga część pochodziła z programu, który dotyczył wsparcia obywateli Ukrainy, które wraz ze zmianą przepisów ustawowych spowodowały, że nie finansowaliśmy i znacząco ograniczaliśmy wydatki w tym zakresie – odnosząc się także do tego.

Dodatkowo jeszcze program Rady Nadzorczej, który dotyczył wspomaganych społeczności mieszkaniowych. Są to zadania inwestycyjne, a przedłużała się realizacja inwestycji po stronie organizacji pozarządowych. To też było przedmiotem kontroli NIK. Stąd też to niewydatkowanie. Proszę zobaczyć, że większość wydatków jest realizowana praktycznie na poziomie 95% lub wyżej. Dotacja dotyczyła kilkunastu milionów, które – tak jak powiedziałam – wynikają z kwestii przepisów ustawy o podatku dochodowym i naszych przepisów, i podmioty wybierają to, co jest bardziej korzystne. Natomiast wszystkie mechanizmy, które są możliwe, w tamtym roku częściowo i w tym roku zostały już skorygowane przez Radę Nadzorczą w programach Rady Nadzorczej tak, żeby to planowanie i wydatkowanie środków było dostosowane do roku budżetowego. Dziękuję.

Przewodnicząca poseł Katarzyna Ueberhan (Lewica):
Dziękuję bardzo.

Myślę, że nadal są z nami na sali są przedstawiciele Ministerstwa Finansów z Departamentu Finansowania Sfery Budżetowej oraz z Departamentu Instytucji Płatniczej. To tak à propos reguły wydatkowej. Ale myślę, że nie ma potrzeby dalszego odpowiadania na to.

Prezes zarządu PFRON Małgorzata Lorek:
Jeszcze, pani przewodnicząca, jeżeli mogę tylko uzupełnić. W tym roku nastąpił wzrost finansowania WTZ-ów o 9%. Pragnę przypomnieć, że rozporządzenie zostało opublikowane po terminie podziału algorytmu. Finansowanie musieliśmy wygospodarować ze środków własnych funduszu, przesuwając z innych zadań, bo było to ponad 100 000 tys. zł. Te środki zostały już zabezpieczone, choć wciąż są potrzeby finansowania algorytmu i innych zadań samorządów są. Pewnie będziemy się też zwracać do państwa w tej sprawie. Dziękuję bardzo.

Przewodnicząca poseł Katarzyna Ueberhan (Lewica):
Dziękuję bardzo.

Zawsze jesteśmy otwarci na współpracę z państwem, oczywiście również z PFRON-em.

Szanowni państwo, jeżeli nie ma więcej pytań, zamykam dyskusję w tym punkcie. W ogóle wyczerpaliśmy już wszystkie punkty porządku dziennego przewidziane na dzień dzisiejszy, omówiliśmy wszystkie części budżetowe. Teraz przechodzimy do ich zaopiniowania. Wnoszę o pozytywne zaopiniowanie przedstawionych wcześniej części budżetowych. Czy jest sprzeciw wobec pozytywnego zaopiniowania tych części budżetowych?

Poseł Urszula Rusecka (PiS):
Tak, jest.

Przewodnicząca poseł Katarzyna Ueberhan (Lewica):
Dobrze. W takim razie poproszę… Wszystkich czy konkretnych?

Poseł Urszula Rusecka (PiS):
Konkretnych.

Przewodnicząca poseł Katarzyna Ueberhan (Lewica):
Dobrze. To dla porządku polecimy po kolei. Czy jest sprzeciw do części budżetowej 14 – Rzecznik Praw Dziecka?

Poseł Urszula Rusecka (PiS):
Wstrzymujemy się.

Przewodnicząca poseł Katarzyna Ueberhan (Lewica):
Czyli jest sprzeciw. Musimy głosować. Dobrze. Kto z państwa jest za pozytywnym zaopiniowaniem części budżetowej 14? Kto jest przeciw? Kto się wstrzymał? Zamykam głosowanie, proszę o ogłoszenie wyników.

Sekretarz Komisji Damian Norwiński:
Głosowało 19 posłów. Za – 13, nikt nie był przeciw, 6 osób wstrzymało się od głosu.

Przewodnicząca poseł Katarzyna Ueberhan (Lewica):
Dziękuję.

Stwierdzam, że Komisja pozytywnie zaopiniowała tę część budżetową. Przechodzimy do kolejnej części budżetowej, część 31 – Praca. Czy jest sprzeciw wobec pozytywnej opinii?

Poseł Urszula Rusecka (PiS):
Tak.

Przewodnicząca poseł Katarzyna Ueberhan (Lewica):
Dobrze. W takim razie przechodzimy do głosowania. Kto z państwa jest za pozytywną opinią Komisji do części budżetowej 31 – Praca? Kto jest przeciw? Kto się wstrzymał? Zamykam głosowanie, proszę o ogłoszenie wyników.

Sekretarz Komisji Damian Norwiński:
Głosowało 19 posłów. Za – 13, przeciw – 6, nikt nie wstrzymał się od głosu.

Przewodnicząca poseł Katarzyna Ueberhan (Lewica):
Dziękuję.

Stwierdzam, że Komisja pozytywnie zaopiniowała tę część budżetową.

Przechodzimy do kolejnej części budżetowej 44 – Zabezpieczenie społeczne. Czy jest sprzeciw wobec pozytywnej opinii Komisji? Jeżeli nie ma, stwierdzam, że Komisja jednogłośnie pozytywnie zaopiniowała tę część budżetu.

Przechodzimy do kolejnej części budżetowej 54 – Urząd do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych. Czy jest sprzeciw wobec pozytywnej opinii do tej części budżetowej?  Nie ma. Komisja jednogłośnie pozytywnie oceniła tę część budżetową.

Przechodzimy do kolejnej części budżetowej 63 – Rodzina. Czy jest sprzeciw wobec pozytywnej opinii Komisji do tej części budżetowej? Nie ma sprzeciwu, mamy pozytywną opinię do tej części budżetowej. Dziękuję.

Przechodzimy do kolejnej części budżetowej 72 – Kasa Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego. Czy jest sprzeciw wobec pozytywnej opinii Komisji do tej części budżetu? Nie ma.  Dziękuję. Stwierdzam, że Komisja oceniła tę część pozytywnie.

Przechodzimy do kolejnej części budżetowej 73 – Zakład Ubezpieczeń Społecznych. Czy jest sprzeciw wobec pozytywnej opinii do tej części budżetowej? Nie ma. Stwierdzam, że Komisja wyraziła pozytywną opinię o wydatkowaniu tej części budżetu.

Przechodzimy do kolejnej części budżetowej 83 – Rezerwy celowe. Czy jest sprzeciw wobec pozytywnej opinii Komisji do tej części budżetu? 83 – Rezerwy celowe. Nie ma. Stwierdzam, że Komisja wydała pozytywną opinię o tej części budżetu.

Przechodzimy do kolejnej części budżetowej 85 – Budżety wojewodów ogółem. Czy jest sprzeciw wobec pozytywnej opinii Komisji do tej części budżetu? Nie ma. Stwierdzam, że Komisja pozytywnie opiniuje wydatkowanie tej części budżetowej.

Przechodzimy do punktu 10, czyli do programów wieloletnich w układzie zadaniowym. Czy jest sprzeciw wobec pozytywnej opinii do tej części budżetu? Nie ma. Stwierdzam, że Komisja pozytywnie oceniła programy wieloletnie w układzie zadaniowym.

Przechodzimy zatem do ostatniego punktu naszego porządku dziennego, tj. państwowego funduszu celowego – Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych. Czy jest sprzeciw wobec pozytywnej opinii dla tej części budżetowej? Nie ma. Stwierdzam, że Komisja pozytywnie oceniła wydatki państwowego funduszu celowego – Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych. Na tym zakończyliśmy wszystkie punkty porządku dziennego, łącznie z opinią Komisji.

Pozostał nam wybór posła upoważnionego do reprezentowania Komisji na posiedzeniu Komisji Finansów Publicznych. Tradycyjnie proponuję, żeby była to osoba, poseł/posłanka, która jest równocześnie członkiem/członkinią Komisji Finansów – to nam trochę ułatwi życie. Czy jest propozycja? Pani posłanka Frydrych tradycyjnie? Dobrze, pani poseł wyraża zgodę. Czy jest sprzeciw? Sprzeciwu nie słyszę. W takim razie stwierdzam, że Komisja dokonała wyboru posłanki upoważnionej do reprezentowania Komisji na posiedzeniu Komisji Finansów Publicznych. Jest to pani posłanka Joanna Frydrych.

Na tym wyczerpaliśmy już cały porządek obrad. Bardzo państwu dziękuję za udział, bardzo dziękuję przedstawicielom instytucji i stronie społecznej.

Zamykam posiedzenie Komisji.