Komisja Polityki Społecznej i Rodziny, obradująca pod przewodnictwem poseł Joanny Frydrych (KO), zastępcy przewodniczącej Komisji, zrealizowała następujący porządek dzienny:

– zmiana posła sprawozdawcy do sprawozdania Komisji o komisyjnym projekcie ustawy o zmianie ustawy o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych (druki nr 2701 i 2753).

– rozpatrzenie i zaopiniowanie dla Komisji do Spraw Kontroli Państwowej sprawozdania z działalności Najwyższej Izby Kontroli w 2025 roku (druk nr 2752) w zakresie działania Komisji.

W posiedzeniu udział wzięli: Małgorzata Baranowska podsekretarz stanu w Ministerstwie Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej wraz ze współpracownikiem oraz Konrad Kostępski p.o. dyrektor Departamentu Spraw Społecznych Najwyższej Izby Kontroli wraz ze współpracownikiem.

W posiedzeniu udział wzięli pracownicy Kancelarii Sejmu: Dariusz Lipski i Damian Norwiński –  z sekretariatu Komisji w Biurze Komisji Sejmowych.

Przewodnicząca poseł Joanna Frydrych (KO):
Szanowni państwo, będziemy rozpoczynać Komisję.

Otwieram posiedzenie Komisji Polityki Społecznej i Rodziny. Witam wszystkich zebranych. Witam przedstawicieli Ministerstwa Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej: panią Małgorzatę Baranowską, podsekretarz stanu. Witam panią Darię Sumińską, starszego administratora w Biurze Ministra i panią Annę Iwańczyk, naczelnika wydziału w Biurze Pełnomocnika Rządu do spraw Osób Niepełnosprawnych. Witam przedstawicieli Najwyższej Izby Kontroli: pana Konrada Kostępskiego, dyrektora Departamentu Spraw Społecznych i panią Annę Żarek,  wicedyrektora Departamentu Spraw Społecznych. Witam wszystkich parlamentarzystów.

Proszę o sprawdzenie kworum. Dziękuję. Stwierdzam kworum.

Porządek dzienny dzisiejszego posiedzenia został państwu doręczony.

Poseł Dorota Marek (KO):
Chciałabym zgłosić…

Przewodnicząca poseł Joanna Frydrych (KO):
Proszę bardzo, pani poseł.

Poseł Dorota Marek (KO):
Chciałabym zgłosić do porządku obrad wniosek o dołączenie punktu, który będzie dotyczył zmiany posła sprawozdawcy do projektu rządowego ustawy o ratyfikacji umowy między Rzecząpospolitą Polską a...

Przewodnicząca poseł Joanna Frydrych (KO):
Nie, to nie ten.

Poseł Dorota Marek (KO):
Przepraszam.

Przewodnicząca poseł Joanna Frydrych (KO):
O rehabilitacji, Dorota.

Poseł Dorota Marek (KO):
Przepraszam bardzo, chodzi o ustawę o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych, druk nr 2701. Bardzo proszę o przyjęcie tego wniosku do uzupełnienia porządku dziennego.

Przewodnicząca poseł Joanna Frydrych (KO):
Czy jest sprzeciw, wobec tego wniosku?

Poseł Lidia Czechak (PiS):
Przepraszam bardzo, proszę o powtórzenie, jaki to był wniosek.

Przewodnicząca poseł Joanna Frydrych (KO):
Czy jest sprzeciw co do wniosku pani poseł Doroty Marek, jeśli chodzi o zmianę posła sprawozdawcy do ustawy o rehabilitacji, druk… Panie Darku, proszę przypomnieć numer druku.

Sekretarz Komisji Dariusz Lipski:
Nr 2701.

Przewodnicząca poseł Joanna Frydrych (KO):
Druk nr 2701, który będzie za chwileczkę omawiany na sali plenarnej. Nie widzę sprzeciwu.

Przechodzimy zatem do jego realizacji i proponuję, aby wybrać posła sprawozdawcę do druku wspomnianego przed chwilą i wprowadzonego do porządku obrad. Z racji tego, że za chwileczkę jest ten punkt na sali plenarnej, proszę o zgłaszanie kandydatów.

Poseł Dorota Marek (KO):
Bardzo proszę o przyjęcie kandydatury pani posłanki Marii Koźlakiewicz.

Przewodnicząca poseł Joanna Frydrych (KO):
Dziękuję bardzo.

Czy pani poseł wyraża zgodę?

Poseł Maria Joanna Koźlakiewicz (KO):
Tak.

Przewodnicząca poseł Joanna Frydrych (KO):
Dziękuję bardzo.

Czy są jeszcze inne osoby? Tak, bardzo proszę, pani poseł.

Poseł Urszula Rusecka (PiS):
A ja zgłaszam panią poseł... pana posła Grabowskiego.

Przewodnicząca poseł Joanna Frydrych (KO):
Bardzo dziękuję.

Wobec tego będziemy głosować. Kto jest za kandydaturą na posła sprawozdawcę pani Marii Koźlakiewicz? Bardzo proszę. Kto jest przeciw? Kto się wstrzymał? Dziękuję bardzo. Proszę o podanie wyników.

Sekretarz Komisji Damian Norwiński:
Głosowało 20. Za – 10, przeciw – 10, nikt nie wstrzymał się od głosu.

Przewodnicząca poseł Joanna Frydrych (KO):
Sekretariat podpowiada, że zgodnie z opinią BEOS, w momencie, kiedy nie ma rozstrzygnięcia, decydujący jest głos osoby, która przewodniczy obradom. Mój głos był za panią Marią Koźlakiewicz, w związku z czym posłem sprawozdawcą zostaje pani Maria Koźlakiewicz. Dziękuję bardzo.

Przechodzimy teraz do następnego punktu posiedzenia, czyli do rozpatrzenia i zaopiniowania dla Komisji do Spraw Kontroli Państwowej sprawozdania z działalności Najwyższej Izby Kontroli w 2025 r., druk numer 2752, w zakresie działania Komisji.

Szanowni państwo, marszałek Sejmu skierował w dniu 1 lipca br. sprawozdanie z działalności Najwyższej Izby Kontroli w 2025 r., druk nr 2752, do Komisji do Spraw Kontroli Państwowej w celu zaopiniowania. Jednocześnie marszałek Sejmu skierował to sprawozdanie do pozostałych Komisji sejmowych w celu rozpatrzenia w swoim zakresie działania oraz przedstawienia uwag i wniosków Komisji do Spraw Kontroli Państwowej w terminie do dnia 17 lipca 2026 r. Proszę przedstawiciela Najwyższej Izby Kontroli o przedstawienie sprawozdania. Bardzo proszę.

P.o. dyrektor Departamentu Spraw Społecznych Najwyższej Izby Kontroli Konrad Kostępski:
Dziękuję, pani przewodnicząca.

Szanowna Komisjo, w 2025 r. NIK przeprowadziła 5 kontroli wpisujących się w obszar działalności Komisji Polityki Społecznej i Rodziny. Zagadnienia objęte kontrolami dotyczyły między innymi finansowania domów pomocy społecznej, opieki nad osobami starszymi z chorobami neurodegeneracyjnymi, zapewnienia dla osób z niepełnosprawnościami wsparcia dziennego i całodobowego w ramach programu „Centra Opiekuńczo-Mieszkalne”, funkcjonowania warsztatów terapii zajęciowej oraz aktywizacji cudzoziemców w ramach programu „Razem Możemy Więcej”.

Szanowni państwo, może kilka słów na temat kontroli obejmującej finansowanie działalności domów pomocy społecznej. Była to kontrola doraźna podjęta przez nas w związku z napływającymi sygnałami pod koniec 2024 r. Ta kontrola zakończyła się w 2025 r. ustaleniem, u czterech wojewodów, nieprawidłowości w finansowaniu mieszkańców domów pomocy społecznej przebywających w nich na tzw. starych zasadach, czyli przyjętych przed 1 stycznia 2004 r.

W związku z tym, że każdy z czterech skontrolowanych wojewodów w inny sposób interpretował przepisy art. 53 ustawy o dochodach jednostek samorządu terytorialnego i u każdego wojewody stwierdziliśmy nieprawidłowości w tym zakresie, podjęliśmy decyzję o zaimplementowaniu badań kontrolnych w tym zakresie do kontroli wykonania budżetu państwa i skontrolowania wszystkich 16 wojewodów. Okazało się, że u wszystkich 16 wojewodów stwierdziliśmy nieprawidłowości, różnorakie interpretacje przepisów, co wpływało na zaniżenie kwot dofinansowania domów pomocy społecznej z budżetu państwa.

Sformułowaliśmy wniosek, aby Ministerstwo Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej wraz z Ministerstwem Spraw Wewnętrznych i Administracji wydało wytyczne lub standardy, ewentualnie znowelizowało zapisy art. 53 ustawy o dochodach jednostek samorządu terytorialnego, tak aby przepis ten był jednoznaczny i nie było możliwości czytania go w tak różny sposób, jak to miało miejsce. Oprócz tego skontrolowaliśmy również domy pomocy społecznej, Miejski Ośrodek Pomocy Społecznej, starostów i w ramach tej kontroli sformułowaliśmy łącznie 49 wniosków pokontrolnych. Dotyczyły one przede wszystkim wprowadzenia przejrzystych zasad finansowania oraz poprawy nadzoru nad funkcjonowaniem domów pomocy społecznej.

Kolejną kontrolą, którą państwu zaprezentuję pokrótce, była kontrola zrealizowana przez Delegaturę Śląską NIK w Katowicach. Tytuł kontroli to „Funkcjonowanie opieki nad osobami starszymi z chorobami neurodegeneracyjnymi oraz wsparcie ich opiekunów”. W ramach kontroli ustaliliśmy, że osoby starsze z chorobami neurodegeneracyjnymi, jak i ich opiekunowie, nadal są zdani na własne siły w poszukiwaniu i uzyskiwaniu adekwatnej opieki zdrowotnej oraz specjalnej. Stan zdrowia i komfort życia, jak też zakres i jakość otrzymywanego wsparcia, w największym stopniu zależą od miejsca zamieszkania, zaangażowania lekarzy POZ, aktywności jednostek samorządu terytorialnego i organizacji pozarządowych. W małym stopniu natomiast wynikają z funkcjonowania jednolitych, gwarantowanych rozwiązań systemowych, odpowiadających specyficznym potrzebom tej grupy osób. Ma to miejsce w warunkach szybkiego starzenia się społeczeństwa. Pomimo deklaracji o podejmowaniu właściwych działań, wielokrotnie składanych przez osoby odpowiedzialne za ochronę zdrowia i opiekę socjalną, osoby starsze z chorobami neurodegeneracyjnymi nie otrzymują opieki dostosowanej do swoich potrzeb, a ich opiekunowie nie mają wystarczającego wsparcia.

Szanowni państwo, na podstawie wyników tej kontroli Najwyższa Izba Kontroli przedstawiła trzy wnioski systemowe, których realizacja ma poprawić koordynację opieki, przyspieszyć diagnostykę chorób neurodegeneracyjnych oraz zwiększyć wsparcie dla opiekunów, co powinno przełożyć się również na lepszą jakość życia osób starszych i skuteczniejsze funkcjonowanie systemu opieki. Pierwszy z tych wniosków to wypracowanie współpracy międzyresortowej oraz wdrożenie systemowych rozwiązań zapewniających skoordynowaną opiekę zdrowotną i społeczną dla osób starszych z chorobami neurodegeneracyjnymi oraz skuteczne wsparcie ich opiekunów. Drugi z wniosków dotyczył zapewnienia rzetelnej realizacji zadań i działań określonych w dokumentach strategicznych przyjętych przez Radę Ministrów, to jest w Polityce Społecznej Wobec Osób Starszych, Narodowym Programie Zdrowia i dokumencie „Zdrowa Przyszłość”. Dokumenty te odnoszą się do osób starszych cierpiących na choroby neurodegeneracyjne oraz ich opiekunów. Trzecim wnioskiem jest wniosek o wypracowanie i wdrożenie według kompetencji rozwiązań regionalnych i lokalnych, uwzględniających specyficzne potrzeby osób starszych z chorobami neurodegeneracyjnymi oraz ich opiekunów.

Kolejną kontrolą, o której państwu kilka słów powiem, jest kontrola pod tytułem „Zapewnienie osobom z niepełnosprawnościami wsparcia dziennego i całodobowego w ramach programu «Centra Opiekuńczo-Mieszkalne»”. Szanowni państwo, minister rodziny, pracy i polityki społecznej niewłaściwie przygotował i realizował program „Centra Opiekuńczo-Mieszkalne”, nie określając rzeczywistych potrzeb, liczby niezbędnych placówek ani wskaźników umożliwiających ocenę realizacji tego programu. Częste i niespójne zmiany zasad utrudniały wdrożenie programu oraz prowadziły do nierównego traktowania realizatorów. Brak analiz i zbiorczych sprawozdań sprawił, że minister nie dysponował pełnymi danymi dotyczącymi funkcjonowania programu. Wojewodowie prawidłowo przekazali środki, jednak opóźnienia w zawieraniu umów utrudniały centrum utrzymanie płynności finansowej. Samorządy realizowały zadania zgodnie z założeniami, lecz liczba dostępnych miejsc była niewystarczająca w stosunku do potrzeb.

W wyniku kontroli minister rodziny, pracy i polityki społecznej zadeklarował podjęcie działań naprawczych obejmujących ujednolicenie i coroczną waloryzację stawek dofinansowania oraz rozpoczął pracę nad włączeniem centrów opiekuńczo-mieszkalnych do ustawy o pomocy społecznej, co powinno zapewnić ich stabilne funkcjonowanie, jak i ich finansowanie.

Szanowna pani przewodnicząca, Wysoka Komisjo, kolejną kontrolą, o której wspomnę, była kontrola pod tytułem „Warsztaty terapii zajęciowej dla osób z niepełnosprawnościami”. To jest kontrola, w której badaniami objęliśmy zarówno spełnienie standardów, które powinny być zapewnione w warsztatach terapii zajęciowej, ale także efektywność prowadzonej rehabilitacji, szczególnie w zakresie tzw. aktywizacji zawodowej. Działania warsztatów w zakresie przygotowania oraz realizacji rehabilitacji społecznej i zawodowej osób z niepełnosprawnościami nie były w pełni skuteczne, w szczególności w zakresie pozyskania lub przywracania osobom niepełnosprawnym niezdolnym do podjęcia pracy umiejętności niezbędnych do podjęcia zatrudnienia. A przypomnę tylko, że jest to obowiązek wynikający z ustawy o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych. Obowiązek czy może cel statutowy, cel ustawowy funkcjonowania warsztatów terapii zajęciowej.

Ponadto w ramach kontroli stwierdziliśmy, że warsztaty terapii zajęciowej nie w pełni realizowały swoją rolę rehabilitacji zawodowej osób z niepełnosprawnościami. Większość uczestników przebywała w warsztatach ponad 5 lat, a w skrajnych przypadkach 18 lat. Zaś liczne i częste oceny ich postępów były nadmiarowe i nie wpływały na skuteczność terapii. Tutaj nie będę ukrywał, że kontrolerzy Najwyższej Izby Kontroli, którzy co do zasady nie boją się pracy z dokumentami, jak otrzymali dokumentację związaną z rehabilitacją w warsztatach terapii zajęciowej, byli przerażeni ilością, mnogością różnego rodzaju ocen, których musieli dokonywać pracownicy warsztatów terapii zajęciowej. Często skupiali się przez to bardziej na tej dokumentacji niż na uczestnikach warsztatów. Brakowało także mechanizmów rotacji uczestników, co wraz z niedoborami kadrowymi – między innymi brak psychologów i specjalistów od rehabilitacji – powodowało, że bardzo niewielki odsetek osób, od 1% do 1,8% rocznie, opuszczał warsztaty w związku z podjęciem pracy. A przypomnę, że jest to cel ustawowy funkcjonowania warsztatów.

Powiatowe centra pomocy rodzinie nie oceniały efektów rehabilitacji zawodowej, co utrudniało monitorowanie skuteczności warsztatów. Kontrola wykazała, że przez ponad 11 lat Państwowy Fundusz Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych wypłacał środki na rzecz jednego uczestnika WTZ dwóm podmiotom. Pracodawca nienależnie otrzymał 253 tys. zł, a WTZ ok. 221 tys. zł. Kontrolerzy NIK w trybie art. 51 ustawy o Najwyższej Izbie Kontroli poinformowali o tych nieprawidłowościach m.in. prezes Zarządu Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych, ponieważ warsztaty terapii zajęciowej w 90% finansowane są z tego funduszu.

Na podstawie naszego zawiadomienia prezes PFRON podjęła niezwłoczne działania. Po przekazaniu informacji przez NIK, PFRON przeprowadził dodatkowe kontrole, ujawniając przypadki uczestników WTZ zgłoszonych równocześnie jako pracownicy, co wskazuje na potrzebę zapewnienia funduszowi lepszego dostępu do danych pozwalających wykrywać tego typu nadużycia.

Jeśli chodzi o dobre efekty, dobre praktyki, to stwierdziliśmy stosowanie praktyk zawodowych realizowanych we współpracy z pracodawcami przez warsztaty oraz wprowadzenie okresów próbnych dla nowych uczestników warsztatów. Rozwiązania te realnie zwiększały szanse na podjęcie zatrudnienia. Istotne było także korzystanie ze wsparcia doradcy zawodowego lub trenera pracy, zarówno poprzez ich zatrudnienie w warsztacie, jak i we współpracujących podmiotach. Uzupełnieniem tych działań były cykliczne wizyty w powiatowych urzędach pracy oraz udział w targach pracy. Szczególnie ważną praktyką był okres próbny dla nowo przyjętych kandydatów. Ułatwiał on uczestnikom adaptację w warsztacie, a kadrze umożliwiał wstępną ocenę ich możliwości zawodowych na podstawie obserwacji.

W reakcji na ustalenia Najwyższej Izby Kontroli przygotowano projekt zmian ustawy przewidujący między innymi ograniczenie liczby ocen uczestników, obowiązek kompleksowej oceny co 3 lata oraz ustawowe określenie czasu pobytu w WTZ. Zaproponowano również mechanizm powrotu uczestnika do warsztatu w razie niepowodzenia w pracy oraz uproszczenie zasad działania zakładów aktywności zawodowej, co powinno zwiększyć ich liczbę.

Zrealizowano wniosek do ministra o podjęcie działań zmierzających do zwiększenia liczby funkcjonujących zakładów aktywności zawodowej. Sejm 7 listopada 2025 r. przyjął ustawę o zmianie ustawy o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych, a wprowadzone zmiany zmniejszają wymogi warunkujące uzyskanie statusu zakładu aktywności zawodowej. A jak wiemy, zakład aktywności zawodowej jest istotnym elementem w łańcuchu łączącym różne formy rehabilitacji i aktywizacji zawodowej, począwszy od środowiskowych domów samopomocy, których część uczestników stanowią również osoby z niepełnosprawnościami, przez WTZ-y, aż do zakładów aktywności zawodowej czy też na wolny rynek pracy.

Szanowna pani przewodnicząca, Wysoka Komisjo, kolejna kontrola, o której opowiem – i to już jest ostatnia ze zrealizowanych w roku ubiegłym – to kontrola P/24/034 „Program aktywizacyjny dla cudzoziemców «Razem możemy więcej»”. Program aktywizacyjny dla cudzoziemców na lata 2022–2025 został przygotowany i był realizowany nierzetelnie. W ramach konkursu „Razem możemy więcej” podpisano 112 umów na kwotę ponad 102 mln zł, z czego do sierpnia 2024 r. wydatkowano prawie 98 mln zł, lecz brak systemu monitorowania uniemożliwił ocenę długoterminowych efektów wsparcia. Program nie był powiązany z innymi dokumentami migracyjnymi państwa, a jego ogłoszenie nastąpiło przy braku spójności polityki migracyjnej. Po wybuchu wojny w Ukrainie zwiększono środki konkursowe z 40 mln do 104 mln zł, ostatecznie finansując projekty o wartości blisko 98 mln zł. Jednak tylko 13% zgłoszonych podmiotów otrzymało środki. NIK negatywnie oceniła przygotowanie i przebieg konkursu. Proces wyboru projektów był nieprzejrzysty, brakowało wskaźników skuteczności, pojawiły się nieprawidłowości w rozliczeniach, a nadzór nad realizacją projektów był ograniczony. Do końca kontroli w ministerstwie nie znano liczby osób objętych wsparciem ani efektów ich integracji, co pokazuje skalę braków informacyjnych. Nie było też informacji o liczbie cudzoziemców, którym udało się zintegrować z polskim społeczeństwem i znaleźć pracę. Brak spójnej polityki migracyjnej utrudniał koordynację zadań.

Szanowni państwo, wyniki kontroli wsparły przyjęcie przez rząd 15 października 2024 r. dokumentu „Odzyskać kontrolę, zapewnić bezpieczeństwo. Kompleksowa i odpowiedzialna strategia migracyjna Polski na lata 2025–2030”. Dziękuję państwu.

Przewodnicząca poseł Joanna Frydrych (KO):
Bardzo dziękuję.

W tym miejscu otwieram dyskusję. Czy ktoś z państwa chciałby zabrać głos? Nie widzę.  O, jest, proszę, pani poseł Alicja Łuczak.

Poseł Alicja Łuczak (KO):
Bardzo dziękuję za tak wyczerpujące dane, ale ja bym sobie trochę pozwoliła na małą, krótką niezgodę. Otóż w 2022 r. miałam przyjemność po wybuchu wojny pracować w takim centrum integracji cudzoziemców, co prawda tylko przez 3 miesiące i poprzez fundację. Uważam, że z jednej strony dobrze, że państwo dba o finanse, ale czy to uwskaźnikowanie, o którym pan przed chwileczką mówił, czy te efekty są jedynym takim miernikiem? Bo wydaje mi się, że może wystarczyłoby zrobić ankiety czy pytać zwyczajnie Ukrainki, bo to oczywiście najbardziej dotyczyło kobiet, które uczestniczyły w tego typu programach, czy one po prostu na tym skorzystały?

Z moich doświadczeń wynika, że to było bardzo potrzebne, że Ukrainki na tym bardzo mocno skorzystały. W tych programach brały udział osoby, które miały taką potrzebę, którym dostarczano nie tylko wiedzy i nie tylko umiejętności językowych, ale też prawne i dotyczące właśnie szukania pracy. Z moich doświadczeń wynika, że te działania były bardzo pozytywne, więc trochę jest mi przykro, że w skali kraju NIK doszła do takich wniosków. Niemniej jednak nie neguję oczywiście tych wniosków, natomiast chciałam zabrać głos, że tak strasznie źle to nie wyglądało. I wydaje mi się, że jeśli chodzi o tę spójną politykę migracyjną, to rzeczywiście ona powinna być kontynuowana, bo bez migracji, bez migrantów nie wiem, czy gospodarka długo się utrzyma. Chcę też powiedzieć takim śmiesznym, może trochę przykładem, nie wiem, czy to jest akurat à propos, ale na przykład w mojej Wielkopolsce, w gminie Kępno, czy w ostatnio tak popularnej gminie Mikstat, jest bardzo dużo cudzoziemców i myślę, że oni bardzo chętnie by korzystali z tego typu projektów i działań. Natomiast czy te wskaźniki są, że tak powiem, wiarygodne, czy one muszą być, to jest już kwestia do dyskusji.

Tak że mój głos jest być może trochę emocjonalny, ale chciałam powiedzieć, że nie wszystko było tak źle. Dziękuję.

Przewodnicząca poseł Joanna Frydrych (KO):
Bardzo dziękuję.

Czy jeszcze ktoś z państwa chciałby zabrać głos? Czy NIK odniesie się do tego? Bardzo proszę.

P.o. dyrektor Departamentu Spraw Społecznych NIK Konrad Kostępski:
Dziękuję.

Szanowni państwo, szanowna pani przewodnicząca, jeśli chodzi o program aktywizacyjny dla cudzoziemców „Razem możemy więcej”, można powiedzieć, że była to kropla w morzu potrzeb. Co prawda środki zostały zwiększone z pierwotnie projektowanych 40 mln do 100 mln zł, jednak musimy pamiętać, że program ten pierwotnie został opracowany i może pani minister mnie poprawi, ale był on opracowany w celu wsparcia legalnie przebywających u nas obywateli Afganistanu, którzy opuścili Afganistan razem z naszym kontyngentem.

Tak więc w momencie, kiedy wybuchła pełnoskalowa wojna w Ukrainie, wówczas rząd – i to należy przyznać – zareagował bardzo szybko, zmienił zapisy programu, dostosował je w taki sposób, aby mogli z niego korzystać również obywatele Ukrainy, którzy stali się jego głównym beneficjentem. Tak więc tutaj jak najbardziej pełna zgoda, że był to program jak najbardziej istotny i potrzebny w tamtym czasie.

Natomiast mnie jako przedstawicielowi Najwyższej Izby Kontroli nie sposób zgodzić się z tym, że powinniśmy te środki wydatkować i nie podejmować prób mierzenia jakości czy osiągniętych efektów, ponieważ z tych środków korzystały różne podmioty z trzeciego sektora i korzystały – to chyba nie będzie nadużycie – w sposób dowolny, właśnie w związku z brakiem jasnych zasad określonych w programie i w związku z brakiem celów, które ten program powinien przynieść. Dziękuję serdecznie.

Przewodnicząca poseł Joanna Frydrych (KO):
Bardzo dziękuję.

Czy są jeszcze jakieś pytania? Nie widzę. Wobec tego pozostało mi zadać pytanie, czy ktoś z państwa posłów jest przeciw pozytywnemu zaopiniowaniu sprawozdania z działalności NIK w 2025 r. w zakresie działania Komisji Polityki Społecznej i Rodziny? Nie widzę głosów przeciwnych. Stwierdzam, że Komisja pozytywnie zaopiniowała sprawozdanie z działalności Najwyższej Izby Kontroli w 2025 r. w zakresie działania Komisji Polityki Społecznej i Rodziny.

Szanowni państwo, na tym wyczerpaliśmy porządek dzienny posiedzenia. Dziękuję wszystkim za udział. Zamykam posiedzenie Komisji. Bardzo dziękuję.