Komisja Polityki Społecznej i Rodziny, obradująca pod przewodnictwem poseł Katarzyny Ueberchan (Lewica), przewodniczącej Komisji, i Joanny Frydrych (KO), zastępcy przewodniczącej Komisji, zrealizowała następujący porządek dzienny:
– rozpatrzenie i zaopiniowanie dla Komisji Finansów Publicznych projektu ustawy budżetowej na rok 2026 (druk nr 1749) w zakresie:
1) części budżetowej 14 – Rzecznik Praw Dziecka:
– dochody i wydatki z zał. nr 1 i 2,
2) części budżetowej 31 – Praca:
a) dochody i wydatki z zał. nr 1 i 2,
b) wynagrodzenia w państwowych jednostkach budżetowych z zał. nr 6,
c) dotacje celowe z zał. nr 8,
d) plany finansowe państwowych funduszy celowych:
– Funduszu Pracy,
– Funduszu Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych,
3) części budżetowej 44 – Zabezpieczenie społeczne:
a) dochody i wydatki z zał. nr 1 i 2,
b) wynagrodzenia w państwowych jednostkach budżetowych z zał. nr 6,
c) dotacje celowe z zał. nr 8,
d) plan finansowy państwowego funduszu celowego – Funduszu Solidarnościowego,
4) części budżetowej 54 – Urząd do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych:
a) dochody i wydatki z zał. nr 1 i 2,
b) wynagrodzenia w państwowych jednostkach budżetowych z zał. nr 6,
c) dotacje celowe z zał. nr 8,
5) części budżetowej 63 – Rodzina:
a) wydatki z zał. nr 2,
b) wynagrodzenia w państwowych jednostkach budżetowych z zał. nr 6,
c) dotacje celowe z zał. nr 8,
6) części budżetowej 72 – Kasa Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego:
a) dochody i wydatki z zał. nr 1 i 2,
b) plany finansowe państwowych funduszy celowych:
– Funduszu Emerytalno-Rentowego (KRUS),
– Funduszu Prewencji i Rehabilitacji (KRUS),
– Funduszu Administracyjnego (KRUS),
c) plany finansowe państwowych osób prawnych z zał. nr 14:
– Funduszu Składkowego Ubezpieczenia Społecznego Rolników,
– Funduszu Motywacyjnego Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego
– prezes Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego Dariusz Rohde,
7) części budżetowej 73 – Zakład Ubezpieczeń Społecznych:
a) dochody i wydatki z zał. nr 1 i 2,
b) plany finansowe państwowych funduszy celowych:
– Funduszu Emerytur Pomostowych,
– Funduszu Ubezpieczeń Społecznych,
c) plany finansowe państwowych osób prawnych z zał. nr 14:
– Zakładu Ubezpieczeń Społecznych,
– Funduszu Rezerwy Demograficznej,
8) części budżetowej 83 – Rezerwy celowe, w zakresie pozycji 15, 25, 27, 33, 34, 38, 58, 61 i 62,
9) części budżetowej 85 – Budżety wojewodów ogółem, w zakresie działów:
a) 852 – Pomoc społeczna:
– dochody i wydatki z zał. nr 1 i 2,
– dotacje celowe z zał. nr 8,
b) 853 – Pozostałe zadania w zakresie polityki społecznej:
– dochody i wydatki z zał. nr 1 i 2,
– wynagrodzenia w państwowych jednostkach budżetowych z zał. nr 6,
c) 855 – Rodzina:
– dochody i wydatki z zał. nr 1 i 2,
– wynagrodzenia w państwowych jednostkach budżetowych z zał. nr 6,
d) zadania z zakresu administracji rządowej i inne zadania zlecone jednostkom samorządu terytorialnego odrębnymi ustawami w części 85 – budżety wojewodów z zał. nr 7,
10) programu wieloletniego w układzie zadaniowym z zał. nr 10 (Tabela 37),
11) planu finansowego państwowego funduszu celowego – Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych.
W posiedzeniu udział wzięli: Jakub Stefaniak sekretarz stanu, zastępca szefa Kancelarii Prezesa Rady Ministrów wraz ze współpracownikami, Katarzyna Nowakowska podsekretarz stanu w Ministerstwie Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej wraz ze współpracownikami, Agnieszka Jednoróg naczelnik Wydziału Planowania i Analiz Budżetu Państwa w Departamencie Budżetu Państwa oraz Małgorzata Kaczor i Robert Woroniecki naczelnicy wydziałów w Departamencie Finansowania Sfery Budżetowej Ministerstwa Finansów wraz ze współpracownikami, Monika Horna-Cieślak rzecznik praw dziecka wraz ze współpracownikami, Paweł Jaroszek członek zarządu Zakładu Ubezpieczeń Społecznych wraz ze współpracownikami, Dariusz Rohde prezes Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego wraz ze współpracownikami, Barbara Engel zastępca prezesa Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych wraz ze współpracownikiem, Andrzej Bida dyrektor generalny Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych wraz ze współpracownikami, Jacek Adamczuk przewodniczący Rady Ubezpieczenia Społecznego Rolników, Barbara Popielarz wiceprzewodnicząca Ogólnopolskiego Porozumienia Związków Zawodowych wraz ze współpracownikami oraz Elżbieta Aleksandrowicz przewodnicząca NSZZ Pracowników Wymiaru Sprawiedliwości RP.
W posiedzeniu udział wzięli pracownicy Kancelarii Sejmu: Jolanta Boratyn-Dąbkowska, Dariusz Lipski, Damian Norwiński i Aleksandra Sorbania – z sekretariatu Komisji w Biurze Komisji Sejmowych oraz Grzegorz Ciura – główny specjalista ds. społecznych z Biura Ekspertyz i Oceny Skutków Regulacji.
Przewodnicząca poseł Joanna Frydrych (KO):
Szanowni państwo, będziemy rozpoczynać Komisję.
Tak że otwieram 77. posiedzenie Komisji Polityki Społecznej i Rodziny.
Witam wszystkich członków Komisji oraz naszych gości.
Stwierdzam kworum.
W porządku dziennym posiedzenia mamy rozpatrzenie i zaopiniowanie dla Komisji Finansów Publicznych rządowego projektu ustawy na rok 2026 (druk nr 1749) w zakresie działania Komisji. Proponuję, aby rozstrzygnięcia co do poszczególnych części budżetowych przeprowadzić po rozpatrzeniu każdej części z osobna. Czy jest sprzeciw? Nie widzę.
Szanowni państwo, wszystkie materiały otrzymaliście w formie elektronicznej na iPadach. Ewentualne poprawki należy przedkładać na urzędowym formularzu.
Ale mam prośbę, proszę o spokój, dobrze, bo troszeczkę mamy głośno na sali. Tak że proszę o ciszę.
Każda poprawka wymaga przyjęcia przez Komisję. W posiedzeniu uczestniczą eksperci Biura Ekspertyz i Oceny Skutków Regulacji, którzy służą pomocą w tej kwestii.
Drodzy państwo, przystępujemy do realizacji porządku dziennego i zaczynamy część budżetową 14 – Rzecznik Praw Dziecka. O zreferowanie tej części budżetowej proszę panią Monikę Hornę-Cieślak, rzeczniczkę praw dziecka. Bardzo proszę.
Rzecznik praw dziecka Monika Horna-Cieślak:
Bardzo dziękuję.
Szanowna pani przewodnicząca, Wysoka Komisjo, szanowni państwo, niniejszym pragnę przedstawić założenia do projektu budżetu rzecznika praw dziecka na rok 2026 w zakresie dochodów. Wnioski składane do rzecznika praw dziecka są wolne od opłat w związku z tym w projekcie budżetu na 2026 r. prognoza dochodów określona została na poziomie 4 tys. zł. Zaplanowane dochody dotyczą głównie terminowej wpłaty zaliczek na podatek dochodowy od wynagrodzeń, wynagrodzenia za terminowe wykonanie zadań związanych z ustaleniem prawa do świadczeń społecznych, ich wysokości oraz wypłaty tych świadczeń. Jeżeli chodzi o wydatki Biura Rzecznika Praw Dziecka, limit wydatków w projekcie budżetu został określony na rok 2026 w wysokości 44 554 tys. zł i jest na poziomie budżetu z roku 2025.
Projekt budżetu został zaplanowany na poziomie planu z poprzedniego roku. Uwzględniane są w nim wszystkie wydatki, które umożliwią realizację kluczowych zadań nałożonych na rzecznika. Projekt uwzględnia również niezbędne koszty osobowe i rzeczowe, zapewnia realizację ustawowych zadań rzecznika. Jest skalkulowany zgodnie z ustawą o finansach publicznych, w szczególności z uwzględnieniem zasad gospodarności, racjonalności i celowości wydatków.
Świadczenia na rzecz osób fizycznych oszacowane zostały na kwotę 50 tys. zł. W tej grupie wydatków ujęto głównie świadczenia dla pracowników wynikające z przepisów BHP, wypłaty ryczałtów z tytułu pracy zdalnej, refundacji za zakupy okularów i soczewek niezbędnych do pracy przy monitorze komputerowym. Wydatki bieżące zostały skalkulowane w wysokości 44 184 tys. zł. Największą grupę wydatków bieżących stanowią środki na wynagrodzenia wraz z pochodnymi i wypłatami pracodawcy na PPK. Jest to kwota 27 756 tys. zł.
Na rok 2026 planowany jest wzrost zatrudnienia o 32 etaty. Budżet został skonstruowany w taki sposób, że z określonych paragrafów, które były przeznaczone na zlecenia czy wydatki bieżące, te kwoty z poprzedniego budżetu chcielibyśmy teraz przeznaczyć właśnie na to, aby wzrosła liczba osób zatrudnionych w Biurze Rzecznika Praw Dziecka. Jest to dla nas niezbędne, abyśmy mogli w sposób właściwy realizować zadania, które ma przypisane rzecznik praw dziecka, ponieważ na chwilę obecną – użyję potocznego słowa, ale myślę, że ono bardzo mocno odzwierciedli sytuację – mamy ekstremalny wzrost korespondencji kierowanej do Biura Rzecznika Praw Dziecka. W 2024 r. – już też to państwu przedstawiałam – po raz pierwszy w historii wzrost korespondencji do Biura Rzecznika Praw Dziecka przekroczył 60 tys., dokładnie było to 63,411 tys. Natomiast już teraz szacujemy, że w 2025 r. korespondencja kierowana do Biura Rzecznika Praw Dziecka wniesie aż 75 tys. Jeżeli porównamy sobie rok 2023 do roku 2025, to wzrost kierowanej do nas korespondencji wzrósł aż o 75%.
Chciałabym także zwrócić uwagę, że na chwilę obecną, czyli po 1,5 roku sprawowania przeze mnie urzędu osiągnęliśmy już limit wpływu korespondencji na poziomie 69% korespondencji, która wpłynęła do biura, którą możemy porównać do ostatnich 5 lat kadencji poprzedniego rzecznika. Czyli my w 1,5 roku już mamy zainteresowanie wsparciem od rzecznika praw dziecka na poziomie prawie 70% wykonania lat poprzednich. Mogę także wskazać, że np. w takim miesiącu, jak lipiec 2025 r. mieliśmy miesięczną korespondencję na poziomie ponad 7 tys., a we wrześniu tego roku – ponad 6 tys. korespondencji. Kiedy porównamy właśnie lipiec 2023 do 2025, to korespondencja wzrosła o 100%, a we wrześniu wzrosła o 90%.
Niezależnie od wpływu korespondencji, która wpływa do Biura Rzecznika Praw Dziecka z prośbą m.in. właśnie o pomoc o wsparcie, to również zwiększyliśmy wydajność pracy Biura Rzecznika Praw Dziecka. Analizujemy to przede wszystkim poprzez analizę korespondencji, która z Biura Rzecznika Praw Dziecka jest wysyłana. W 2023 r. taka korespondencja, która wychodziła z Biura Rzecznika Praw Dziecka, była na poziomie 22,6 tys., a w roku 2020, sekundeczka, a w roku 2025 widzimy, że ten wzrost korespondencji do roku poprzedniego wyniesie 113%. Tak że jeżeli chodzi o efektywność naszej pracy, to ona zdecydowanie wzrosła, ale wzrosło także zainteresowanie wsparciem ze strony Biura Rzecznika Praw Dziecka.
Dodatkowo prowadzimy Dziecięcy Telefon Zaufania – tutaj także potrzebujemy cały czas etatów. Miałam także okazję powiedzieć państwu, że interwencji ratujących życie bądź zdrowie dzieci w tamtym roku było 1640, a już teraz – do połowy października od początku stycznia 2025 r. – tych interwencji było 820. To są interwencje ratujące życie bądź zdrowie dzieci.
Dodatkowo przeprowadziliśmy zmiany organizacyjne w Biurze Rzecznika Praw Dziecka. 8 września został powołany m.in. Zespół Kontroli Przestrzegania Praw Dzieci, który na miejscu bada, jak są przestrzegane prawa dziecka. Chodzi o te wszystkie sytuacje, kiedy dowiadujemy się, że np. w danej placówce, w danym ośrodku prawa dziecka są łamane czy to np. w aresztach śledczych, czy w więzieniach, gdzie dzieci również mogą przybywać, i sprawdzamy, w jaki sposób dzieci są tam traktowane. Dodatkowo uruchomiliśmy również takie założenie, że w Dziecięcym Telefonie Zaufania bardzo chcemy, żeby pracowali także prawnicy, którzy będą w przyszłości udzielać wsparcia prawnego dla samych dzieci, ale także będą od razu podejmować interwencje i będą mogli jeszcze efektywniej reprezentować dzieci w trakcie postępowań sądowych.
Dodatkowo również teraz powołujemy osobę, która będzie koordynatorem do spraw partycypacji dzieci i młodzieży, żeby jeszcze bardziej wzmacniać głos młodych ludzi w Polsce.
Jak wskazałam, te 32 etaty są dla nas bardzo niezbędne, ponieważ chcemy pracować jeszcze lepiej, jeszcze szybciej i chcemy być blisko dzieci.
Jeżeli chodzi o pozostałe wydatki, to pozostała część w wysokości 16 428 tys. stanowią wydatki związane z utrzymaniem i bieżącą pracą urzędu. Na nią składają się głównie: obsługa całodobowego Dziecięcego Telefonu Zaufania, niezbędne wsparcie innych prawników w zakresie zastępstwa procesowego, organizacja Kongresu Dzieci i Młodzieży, zjazd Europejskiej Sieci Rzeczników Praw Dziecka w Polsce w tym roku, usługi tłumaczeń. Dodatkowo zaplanowane zostały wydatki majątkowe w wysokości 320 tys. zł i ten zakup jest przeznaczony na cele związane z podniesieniem bezpieczeństwa IT.
Jako rzeczniczka praw dziecka bardzo dziękuję za uwagę oraz będę wdzięczna za życzliwe przychylenie się do przedłużonego projektu budżetu.
Przewodnicząca poseł Joanna Frydrych (KO):
Bardzo dziękuję, pani rzecznik.
Otwieram w tym momencie dyskusję. Czy są jakieś pytania? Bardzo proszę, pani przewodnicząca Urszula Rusecka .
Poseł Urszula Rusecka (PiS):
Bardzo dziękuję.
Pani minister, ja mam dwa pytania. Jedno związane z tym, o czym pani mówiła, czyli dużym napływem korespondencji do rzecznika praw dziecka – jak wygląda sprawa odpowiedzi na te pytania. Czy zachowujecie państwo ustawowe terminy odnośnie do odpowiedzi na pytania? Pytam nie bez powodu, ponieważ niestety nie mam odpowiedzi, a kierowałam do państwa korespondencję. Wiem, że 2 tygodnie jest na to, żeby posłowi odpowiedzieć.
A drugie pytanie jest takie: Jak wygląda budżet państwa w stosunku do roku 2024 i 2025? Czy on jest taki sam, czy jest wyższy? Bo tej pracy przybywa – z relacji pani minister. Więc moje pytanie: Czy jesteście w stanie te wszystkie zadania wykonać i zmieścicie się w budżecie, który macie? Dziękuję.
Przewodnicząca poseł Joanna Frydrych (KO):
Bardzo dziękuję, pani przewodnicząca.
Czy są jeszcze jakieś pytania? Bardzo proszę, pani poseł.
Poseł Agnieszka Ścigaj (PiS):
Dziękuję, pani rzecznik.
Mnie utkwiła jedna rzecz. Pani rzecznik mówiła o ogromnym wzroście korespondencji, która przychodzi do państwa, natomiast przedstawiła pani, że budżet nie ulega zmianie, a jeszcze zwiększacie zatrudnienie o 32 etaty, jeśli dobrze zrozumiałam. Czy w takim razie przy takim wzroście zadań i wynagrodzeń, czyli większej liczbie etatów, państwo sobie poradzą? Czy sytuacja finansowa na poziomie ubiegłego roku będzie wystarczająca? Dziękuję.
Przewodnicząca poseł Joanna Frydrych (KO):
Bardzo dziękuję, pani poseł.
Czy są jeszcze jakieś pytania do pani rzecznik? Nie widzę. Bardzo proszę o odpowiedź.
Rzecznik praw dziecka Monika Horna-Cieślak:
Bardzo dziękuję.
Jeżeli chodzi o kwestie dotyczące budżetu – tak jak wspominałam – ten budżet jest na takim samym poziomie, ponieważ kiedy objęłam kadencję, dzięki państwa przychylności ten budżet został bardzo mocno zwiększony, prawie o 10 000 tys., za co jeszcze raz bardzo dziękuję. Te ostatnie 2 lata to był okres rozwoju biura pod kątem inwestycyjnym. Bardzo mocno inwestowaliśmy w poprawę warunków pracy pracowników, także w zwiększanie lokalizacji Biura Rzecznika Praw Dziecka, także w działania związane ze zwiększeniem bezpieczeństwa samego biura – mówię też o rozwoju IT. Teraz właśnie jesteśmy na takim etapie, że te wszystkie środki finansowe, które mieliśmy, które były przeznaczone na rozwój urzędu, teraz chcielibyśmy przeznaczyć po prostu na etaty, na te 32 etaty, których po prostu potrzebujemy.
W tamtym roku wzrost pracowników podnieśliśmy na poziomie 40 etatów. Mamy jeszcze cały czas ogłoszone procesy rekrutacyjne, więc myślę, że do tych 50 etatów będziemy mieć rozwinięcie biura, co generalnie daje nam i tak wzrost zatrudnienia pracowników. Bo jeżeli dostaniemy od państwa wsparcie na 32 etaty, to pracowników etatowych już będzie 171 osób. A kiedy obejmowałam urząd, tych pracowników było 80. Dzięki temu możemy więc wzmocnić pracę urzędu w tym zakresie. Tak że bardzo potrzebujemy pracowników etatowych, ale też mądrze podchodzimy do budżetu w takim zakresie, że te rzeczy inwestycyjne zakończyliśmy, a teraz te środki finansowe, które nam pozostały, możemy przelokować i po prostu przesunąć na rzeczy związane z wynagrodzeniem pracowników, którzy będą mogli tę pracę wykonywać. Myślę więc, że w tym zakresie jesteśmy w takim dobrym momencie. Natomiast nie ukrywam, że w przyszłym roku na pewno będę państwa prosić o wsparcie, bo ta praca będzie na pewno cały czas się rozwijać, jeżeli chodzi o nasz urząd.
Jeżeli chodzi o odpowiedzi na pisma, to po pierwsze, my nie mamy ustawowego terminu odpowiedzi, natomiast staramy się odpowiedzieć na wszystko. Jeżeli taka odpowiedź do pani przewodniczącej nie wpłynęła, to bardzo przepraszam, ja to zweryfikuję. Natomiast staramy się jak najszybciej reagować, jak najszybciej odpisywać. Sprawdzę, co się wydarzyło.
Poseł Urszula Rusecka (PiS):
Bardzo dziękuję.
Chciałam jeszcze dopytać tak ad vocem odnośnie do tego, że państwo nie macie terminu. To my mamy termin, to wynika z ustawy o wykonywaniu mandatu posła i senatora. Tam zakreślony jest, również dla państwa, termin dwutygodniowy. To po pierwsze.
Po drugie, rozumiem, że pani minister będzie wnioskowała o zwiększenie budżetu na rok 2026, ponieważ…
Rzecznik praw dziecka Monika Horna-Cieślak:
2027.
Poseł Urszula Rusecka (PiS):
2027. Natomiast 32 etaty... To znaczy chciałabym powiedzieć, że wydatki osobowe są znaczącą pozycją w budżecie każdej instytucji, a 32 etaty to jest znaczna kwota. Chciałam więc zapytać, jakie jest średnie wynagrodzenie w państwa ministerstwie, to znaczy u rzecznika praw dziecka.
Rzecznik praw dziecka Monika Horna-Cieślak:
Średnie wynagrodzenie wynosi 10,876 tys. zł brutto. Jest to wynagrodzenie naszych specjalistów – w urzędzie pracują przede wszystkim prawnicy, osoby po aplikacji adwokackiej, radcowskiej czy po aplikacji prokuratorskiej.
Przewodnicząca poseł Joanna Frydrych (KO):
Bardzo dziękuję.
Czy są jeszcze jakieś pytania do pani rzecznik? Nie widzę. Wobec tego zamykam dyskusję.
Przechodzimy do przyjęcia tej części. Czy jest sprzeciw wobec wniosku o pozytywne zaopiniowanie części budżetowej nr 14?
Poseł Stanisław Szwed (PiS):
Jest sprzeciw.
Przewodnicząca poseł Joanna Frydrych (KO):
W takim razie przechodzimy do głosowania. Proszę o przygotowanie. Już możemy zaczynać? Proszę państwa, kto z pań i panów posłów jest za wnioskiem o pozytywne zaopiniowanie części budżetowej nr 14? Kto jest przeciw? Kto się wstrzymał? Dziękuję bardzo. Proszę o podanie wyników.
Sekretarz Komisji Damian Norwiński:
Głosowało 23 posłów. Za – 14, przeciw – 8, wstrzymał się 1 poseł.
Przewodnicząca poseł Joanna Frydrych (KO):
Bardzo dziękuję.
Stwierdzam, że Komisja pozytywnie zaopiniowała część budżetową 14 – Rzecznik Praw Dziecka. Bardzo serdecznie dziękuję.
Szanowni państwo, przechodzimy teraz do części budżetowej 31 – Praca. O zreferowanie tej części budżetowej proszę minister rodziny, panią Katarzynę Nowakowską. Bardzo proszę panią minister.
Podsekretarz stanu w Ministerstwie Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej Katarzyna Nowakowska:
Bardzo dziękuję, pani przewodnicząca.
Pani przewodnicząca, szanowna Komisjo, przede wszystkim chciałabym zacząć może od pytania, czy mogłabym zreferować od razu kolejne części, czy skupić się na razie na tej jednej i potem kolejno wg harmonogramu?
Przewodnicząca poseł Joanna Frydrych (KO):
Przyjęliśmy, że po każdej części będziemy opiniować i myślę, pani minister, że może w całości. Ale i tak, i tak wniosek będziemy składać co do każdej części budżetowej. Myślę, że jeśli chodzi o państwa posłów, nie będzie sprzeciwu do takiej organizacji. Tak jest.
To bardzo proszę, pani minister.
Podsekretarz stanu w MRPiPS Katarzyna Nowakowska:
My się absolutnie dostosujemy.
Jeśli mogę, chciałabym powiedzieć zdanie o kwotach, jakie zabezpieczono w budżecie w częściach nadzorowanych przez ministra rodziny, pracy i polityki społecznej nie tylko bezpośrednio w budżecie ministerstwa, ale również w instytucjach nadzorowanych. I to są takie kwoty i bardzo ważne programy społeczne, jak program „Rodzina 800 plus”, na które zaplanowano 61 700 000 tys. zł, na tzw. 13, 14 emerytury – 28 700 000 tys. zł, świadczenia rodzinne to 14 800 000 tys. zł, zasiłki macierzyńskie i opiekuńczy – 13 500 000 tys. zł, świadczenie wspierające – 12 200 000 tys. zł. Pomoc społeczna to wydatki na poziomie 8 200 000 tys. zł, świadczenie „Aktywny rodzic” to 6 000 000 tys. zł, dodatek dopełniający dla osób niezdolnych do samodzielnej egzystencji to 5 000 000 tys. zł, składki na ubezpieczenia społeczne i zdrowotne za osoby przebywające na urlopach wychowawczych i macierzyńskich to 4 900 000 tys. zł. To są bardzo ważne programy.
Ale przechodząc oczywiście do części 31, czyli bezpośrednio do części „Praca”, chciałabym szanownej Komisji powiedzieć przede wszystkim, że dochody i wydatki w tej części, kształtują się następująco. Prognozowane dochody są w wysokości 49 200 tys. zł. Pochodzą one głównie z wpływów z usług świadczonych przez jednostki ochotniczych hufców pracy. Wydatki budżetu państwa w części 31 wynoszą 690 900 tys. zł. Dominującą pozycję stanowią środki na funkcjonowanie ochotniczych hufców pracy w wysokości 504 800 tys. zł, na działalność urzędu ministra właściwego do spraw pracy w kwocie 80 900 tys. zł, na współfinansowanie projektów z udziałem środków Unii Europejskiej w kwocie 69 700 tys. zł.
W części 31 zostały zaplanowane wydatki z uwzględnieniem wskaźnika wzrostu na poziomie 100... Przepraszam, w części 31 wynagrodzenia zostały zaplanowane z uwzględnieniem wskaźnika wzrostu na poziomie 103% i wyniosą 412 800 tys. zł. Stan zatrudnienia planowany jest na poziomie 6590 etatów, w tym 2825 etatów pracowników młodocianych ochotniczych hufców w pracy. W części 31 na dotacje celowe ujęta została kwota 1700 tys. zł z przeznaczeniem na składki na międzynarodowe organizacje związkowe i międzynarodowe organizacje pracodawców.
W tym obszarze mamy również plany finansowe państwowych funduszy celowych. Pierwszy z nich to Fundusz Pracy. Stan Funduszu Pracy na początek roku 2026 wyniesie 25 500 000 tys. zł. Planowane przychody funduszu wyniosą 12 400 000 tys. zł. Głównym źródłem przychodów będą wpływy ze składek na Fundusz Pracy, które wyniosą 11 100 000 tys. zł. Koszty realizacji zadań Funduszu Pracy zaplanowane zostały w wysokości 10 100 000 tys. zł. Dominującą część stanowią wydatki przeznaczone na formy pomocy i aktywności zawodowej, jest to kwota 4 600 000 tys. zł. Kolejną znaczącą pozycję stanowić będą wydatki na zadania obligatoryjne, na które przewidziano kwotę 4 200 000 tys. zł, w tym m.in. na zasiłki dla bezrobotnych, to jest 2 900 000 tys. zł. W 2026 r. średnio miesięcznie wypłaconych zostanie ok. 129 tys. zasiłków dla bezrobotnych. Przeciętna miesięczna wysokość wypłacanego zasiłku dla bezrobotnych wyniesie 1482 zł, a łącznie ze składkami na ubezpieczenia społeczne będzie to 1887,80 zł. Stan Funduszu Pracy na koniec roku 2026 wyniesie 27 800 000 tys. zł.
Kolejnym funduszem jest Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych. Stan Funduszu Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych na początek roku 2026 wyniesie 5 400 000 tys. zł. Planowane przychody funduszu wyniosą 1 100 000 tys. zł. Głównym źródłem przychodów Funduszu Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych będą wpływy z tytułu składek od pracodawców w kwocie 855 000 tys. zł. Koszty realizacji zadań Funduszu Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych zaplanowane zostały w wysokości 183 600 tys. zł. Środki funduszu zostaną przeznaczone przede wszystkim na koszty własne – 139 800 tys. zł, przelewy redystrybucyjne – 41 500 tys. zł i transfery na rzecz ludności – 2000 tys. zł. Dodatkowo planuje się wydatki z tytułu transferów na rzecz ludności mieszczące się w należnościach w kwocie 110 900 tys. zł oraz zwroty z tytułu wypłacanych świadczeń w kwocie 60 000 tys. zł.
Stan Funduszu Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych na koniec roku 2026 wyniesie 6 300 000 tys. zł. I to jest koniec części 31.
Mam kontynuować?
Przewodnicząca poseł Joanna Frydrych (KO):
Tak.
Podsekretarz stanu w MRPiPS Katarzyna Nowakowska:
Bardzo dziękuję, szanowna pani przewodnicząca.
W części 44 – Zabezpieczenie społeczne zaplanowano dochody w wysokości 178 tys. zł pochodzące głównie z tytułu opłat za egzaminy na II stopień specjalizacji w zawodzie pracownik socjalny i z wpływów z najmu nieruchomości ministerstwa. Wydatki budżetu państwa w części 44 – Zabezpieczenie społeczne wyniosą 823 900 tys. zł. Dominującą pozycję stanowią środki: na dotacje dla Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych w kwocie 628 000 tys. zł przeznaczoną głównie na dofinansowanie do wynagrodzeń pracowników niepełnosprawnych, na działalność urzędu ministra do spraw zabezpieczenia społecznego w kwocie 91 000 tys. zł oraz na współfinansowanie projektów realizowanych z udziałem środków Unii Europejskiej w wysokości 77 000 tys. zł. W części 44 wynagrodzenia zostały zaplanowane z uwzględnieniem wskaźnika wzrostu na poziomie 103% i wyniosą 76 100 tys. zł. Stan zatrudnienia planowany jest na poziomie 446,9 etatów. W części 44 na dotacje celowe zaplanowano kwotę 16 500 tys. zł z przeznaczeniem na realizację resortowych programów w zakresie pomocy społecznej i ekonomii społecznej.
Stan Funduszu Solidarnościowego, kolejnego z funduszy celowych, na początek roku 2026 wyniesie -18 000 000 tys. zł. Planowane przychody funduszu wyniosą 18 400 000 tys. zł i będą pochodzić w szczególności ze składek na Fundusz Solidarnościowy, to jest 16 100 000 tys. zł, i daniny solidarnościowej – to jest 2 200 000 tys. zł. Koszty realizacji zadań Funduszu Solidarnościowego zaplanowane zostały w wysokości 17 300 000 tys. zł. Środki funduszu zostaną przeznaczone w szczególności na rentę socjalną i zasiłek pogrzebowy – to jest 7 500 000 tys. zł, dodatek dopełniający – to jest 5 100 000 tys. zł, świadczenie uzupełniające dla osób niezdolnych do samodzielnej egzystencji – to jest 2 500 000 tys. zł, programy rządowe i resortowe – 2 000 000 tys. zł. Stan Funduszu Solidarnościowego na koniec roku 2026 wyniesie -16 900 000 tys. zł.
Przechodzimy do kolejnej części. To jest część 63 – Rodzina. Wydatki budżetu państwa zaplanowane w części 63 wyniosą 94 300 tys. zł i zostaną przeznaczone głównie na: realizację resortowych programów prorodzinnych – to jest 55 700 tys. zł, działalność urzędu ministra właściwego do spraw rodziny – to jest 21 700 tys. zł, utrzymanie systemów informatycznych w obszarze rodziny – to jest 11 600 tys. zł. W tej części wynagrodzenia zostały zaplanowane z uwzględnieniem wskaźnika wzrostu na poziomie 103% i wyniosą 15 900 tys. zł. Stan zatrudnienia planowany jest na poziomie 104,1 etatów. W części 63 na dotacje celowe ujęta została kwota 57 700 tys. zł z przeznaczeniem na: zadania w ramach konkursu ofert pod nazwą „Akademia Wsparcia – krajowy system wspierania rozwoju opieki wczesnodziecięcej w Polsce” – to jest 49 700 tys. zł, na zadania w zakresie promocji rodzicielstwa – to jest 6 000 tys. zł, na dotację celową dla organizacji pozyskującej partnerów Karty Dużej Rodziny – to jest 2 000 tys. zł.
Rozumiem, że mogę kontynuować, przechodząc do kolejnych części?
Przewodnicząca poseł Joanna Frydrych (KO):
Tak jest. Oczywiście, na to zgodziła się Komisja. Dziękuję.
Podsekretarz stanu w MRPiPS Katarzyna Nowakowska:
Bardzo dziękuję.
Przechodząc do części budżetowej 85 – Budżety wojewodów, dochody w dziale 852 – Pomoc społeczna na rok 2026 zaplanowane zostały na poziomie 22 000 tys. zł i dotyczą przede wszystkim odpłatności za pobyt osób z zaburzeniami psychicznymi w ośrodkach wsparcia oraz odpłatności za specjalistyczne usługi opiekuńcze. Wydatki w dziale 852 na rok 2026 zaplanowane w zakresie właściwości ministra rodziny, pracy i polityki społecznej zostały zaplanowane na kwotę 6 700 000 tys. zł. Przeznaczone zostaną m.in. na dofinansowanie wypłaty zasiłków stałych – to jest 1 500 000 tys. zł, prowadzenie ośrodków wsparcia dla osób z zaburzeniami psychicznymi – to jest 1 400 000 tys. zł, dofinansowanie działalności domów pomocy społecznej – to jest 1 400 000 tys. zł.
Uzupełnienie wydatków budżetów wojewodów stanowią środki zaplanowane w rezerwach celowych w łącznej kwocie 1 500 000 tys. zł, z tego w pozycji 25 – na zadania określone w ustawie o pomocy społecznej to jest kwota 310 700 tys. zł, w pozycji 27 – na realizację wieloletniego rządowego programu „Posiłek w szkole i w domu” na lata 2024–2028, to jest kwota 160 000 tys. zł, w pozycji 33 – na realizację programu kompleksowego wsparcia dla rodzin „Za życiem” kwota 29 000 tys. zł i w pozycji 49 – na realizację rządowego programu „Dofinansowanie wynagrodzeń pracowników jednostek organizacyjnych pomocy społecznej w postaci dodatku motywacyjnego na lata 2024–2027” – to jest kwota 1 000 000 tys. zł.
Dotacje celowe w dziale 852 zaplanowane zostały w kwocie 8900 tys. zł z przeznaczeniem na finansowe wspieranie programów w określonym przez wojewodów w obszarze pomocy społecznej, realizowanych przez jednostki samorządu terytorialnego lub podmioty uprawnione, o których mowa w art. 25 ustawy o pomocy społecznej w trybie otwartych konkursów ofert, w tym na rzecz przeciwdziałania bezdomności czy wsparcia osób starszych i niepełnosprawnych.
Dział 853 – Pozostałe zadania w zakresie polityki społecznej. Dochody w dziale 853 na rok 2026 zaplanowane zostały na poziomie 27 600 tys. zł i stanowią wpływy głównie z tytułu opłaty za wydanie karty parkingowej przez przewodniczącego powiatowego zespołu do spraw orzekania o niepełnosprawności. Wydatki w dziale 853 w zakresie działalności zespołów do spraw orzekania o niepełnosprawności na rok 2026 zaplanowane zostały na kwotę 514 500 tys. zł.
Uzupełnienie wydatków budżetów wojewodów stanowią środki zaplanowane w rezerwie celowej w pozycji 38 – Środki na dofinansowanie zadań realizowanych przez zespoły do spraw orzekania o niepełnosprawności. Na realizację karty parkingowej oraz na realizację legitymacji osoby niepełnosprawnej są to środki w wysokości 46 300 tys. zł.
Na rok 2026 w dziale 853 wynagrodzenia zaplanowane zostały w kwocie ogółem 56 400 tys. zł.
W dziale 855 – Rodzina zostały zaplanowane dochody w kwocie 542 800 tys. zł i dotyczą przede wszystkim ściągniętych należności od dłużników alimentacyjnych. Wydatki w dziale 855 zaplanowane zostały na kwotę 15 300 000 tys. zł. Dominującą pozycję wśród zaplanowanych wydatków zajmują świadczenia rodzinne, świadczenia z Funduszu Alimentacyjnego oraz składki na ubezpieczenia emerytalne i rentowe z ubezpieczenia społecznego – to jest 14 200 000 tys. zł.
Uzupełnienie wydatków budżetów wojewodów stanowią środki zaplanowane w rezerwach celowych w łącznej kwocie 4 900 000 tys. zł. Z tego w pozycji 15 na realizację ustawy o Karcie Dużej Rodziny – kwota 67 800 tys. zł, w pozycji 34 na realizację ustawy o świadczeniach rodzinnych, ustawy o pomocy osobom uprawnionym do alimentów, ustawy o ustalaniu i wypłacaniu zasiłków dla opiekunów oraz na opłacanie składki emerytalnej i rentowej z ubezpieczenia społecznego, a także na opłacanie składki na ubezpieczenie zdrowotne za osoby pobierające niektóre świadczenia rodzinne i zasiłki dla opiekunów i na realizację art. 10 ustawy o wsparciu kobiet w ciąży i rodzin „Za życiem” – to jest kwota 294 700 tys. zł.
W kolejnej pozycji na uzupełnienie dotacji celowej dla gmin na realizację świadczenia pielęgnacyjnego, o którym mowa w ustawie o świadczeniach rodzinnych w związku z coroczną waloryzacją wysokości tego świadczenia – to jest kwota 405 400 tys. zł. W pozycji 49 w łącznej kwocie 451 700 tys. zł – na realizację rządowego programu „Dofinansowanie wynagrodzeń w postaci dodatku motywacyjnego oraz kosztów składek od tych wynagrodzeń pracowników zatrudnionych w samorządowych instytucjach opieki nad dziećmi w wieku do lat 3” na lata 2024–2027 oraz na „Dofinansowanie wynagrodzeń pracowników jednostek wspierania rodziny i systemu pieczy zastępczej na lata 2024–2027”. W pozycji 58 na realizację zadań z zakresu ustawy o opiece nad dziećmi w wieku do lat 3 oraz ustawy o wspieraniu rodziców w aktywności zawodowej oraz wychowaniu dziecka „Aktywny rodzic”, a także na finansowanie lub dofinansowanie zadań wynikających z ustawy o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej, w tym na prowadzenie ośrodków adopcyjnych oraz finansowanie pobytu dzieci cudzoziemców w pieczy zastępczej – to jest kwota 78 900 tys. zł. W pozycji 61 dotyczącej zobowiązań wynikających z ustawy o świadczeniu wspierającym – to jest kwota 3 600 000 tys. zł.
Na rok 2026 w dziale 855 wynagrodzenia zaplanowane zostały w kwocie ogółem na poziomie 75 700 tys. zł.
W ramach omówionych wydatków z budżetów wojewodów środki zaplanowane zostały również na realizację zadań z zakresu administracji rządowej i innych zadań zleconych jednostkom samorządu terytorialnego odrębnymi ustawami z zakresu zabezpieczenia społecznego, w szczególności na finansowanie pomocy cudzoziemcom, którzy uzyskali zgodę na pobyt tolerowany na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej lub są ofiarami handlu ludźmi, na prowadzenie i rozwój infrastruktury środowiskowych domów samopomocy dla osób z zaburzeniami psychicznymi, na wypłacanie wynagrodzenia przyznanego opiekunowi przez sąd opiekuńczy za sprawowanie opieki, za organizowanie i finansowanie specjalistycznych usług opiekuńczych, zapewnienie utrzymania oraz rozwoju systemu teleinformatycznego, prowadzenie ośrodków wsparcia dla osób z zaburzeniami psychicznymi, finansowanie świadczeń z pomocy społecznej cudzoziemcy oraz opłacanie składek na ubezpieczenie zdrowotne dla cudzoziemców, którzy uzyskali w Rzeczypospolitej Polskiej status uchodźcy lub ochronę uzupełniającą, mającym miejsce zamieszkania i przebywającym na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, finansowanie działalności powiatowych zespołów do spraw orzekania o niepełnosprawności.
Z zakresu rodziny są to zadania z przeznaczeniem na: realizację jednorazowego świadczenia, o którym mowa w art. 10 ustawy o wsparciu kobiet w ciąży i rodzin „Za życiem”, realizację zadań wynikających z ustawy o Karcie Dużej Rodziny, opłacanie składek na ubezpieczenie zdrowotne za osoby pobierające świadczenia pielęgnacyjne, specjalny zasiłek opiekuńczy i zasiłek dla opiekuna, realizację świadczeń rodzinnych, świadczenia z Funduszu Alimentacyjnego i zasiłku dla opiekunów.
I już ostatni, krótki akapit ode mnie w zakresie pkt 10 naszego posiedzenia Komisji, czyli dotyczącego programu wieloletniego w układzie zadaniowym z załącznika 10, czyli wieloletni rządowy program „Posiłek w szkole i w domu” na lata 2024–2028. Zapewnia on pomoc zarówno dzieciom, które wychowują się w rodzinach znajdujących się w trudnej sytuacji, jak i osobom starszym, niepełnosprawnym, o niskich dochodach. Na dofinansowanie realizacji tego programu zaplanowano ogółem kwotę 550 000 tys. zł, z tego w części województwa 350 000 tys. zł, rezerwy celowe 200 000 tys. zł. Bardzo dziękuję szanownej Komisji za wysłuchanie.
Przewodnicząca poseł Joanna Frydrych (KO):
Bardzo dziękuję, pani minister.
Jest z nami jeszcze zastępca szefa Kancelarii Prezesa Rady Ministrów pan Jakub Stefaniak. Czy pan minister chce coś dodać do tej części budżetowej 83 – Rezerwy celowe oraz 85 – Budżety wojewodów, programy wieloletnie w układzie zadaniowym?
Sekretarz stanu, zastępca szefa Kancelarii Prezesa Rady Ministrów Jakub Stefaniak:
Tak, oczywiście, pani przewodnicząca.
Przewodnicząca poseł Joanna Frydrych (KO):
Bardzo proszę.
Sekretarz stanu, zastępca szefa KPRM Jakub Stefaniak:
Szanowna pani przewodnicząca, panie posłanki, panowie posłowie, w zakresie zadań stanowiących przedmiot zainteresowania sejmowej Komisji Polityki Społecznej i Rodziny Kancelaria Prezesa Rady Ministrów w 2026 r. planuje realizację zadań dotyczących równego traktowania oraz przeciwdziałania przemocy w rodzinie. Będą one realizowane przez Departament do spraw Równego Traktowania oraz będą finansowane z budżetu część 16 – KPRM w zakresie budżetu państwa oraz budżetu środków europejskich, z części 85 – Budżety wojewodów oraz z części 83 – Rezerwy celowe.
Zadania dotyczące polityki senioralnej będą realizowane przez Departament Polityki Senioralnej i będą finansowane z części 16 – KPRM w zakresie zadań realizowanych przez Departament do spraw Równego Traktowania. W projekcie ustawy budżetowej na rok 2026 na realizację zadań wynikających z ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o przeciwdziałaniu przemocy domowej zaplanowano wydatki w kwocie ogółem 51 082 tys. zł, z czego w części 85/02–32 – Budżety wojewodów – 49 066 000, w części 83 – Rezerwy celowe poz. 62 – 2 016 000.
W części 85 – Budżety wojewodów na zadania z zakresu przeciwdziałania przemocy domowej zaplanowano wydatki w kwocie 49 066 tys. zł z przeznaczeniem na: utrzymanie specjalistycznych ośrodków wsparcia dla osób doznających przemocy domowej – 25 000 560 36 tys. zł, na realizację programów korekcyjno-edukacyjnych dla osób stosujących przemoc domową – 4 000 tys. zł, na realizację programów psychologiczno-terapeutycznych dla osób stosujących przemoc domową – 1360 tys. zł, na dofinansowanie funkcjonowania zespołów interdyscyplinarnych – 14 970 tys. zł, na dofinansowanie organizowania szkoleń dla osób realizujących zadania związane z przeciwdziałaniem przemocy domowej – 3200 tys. zł, na uzupełnienie w trakcie roku budżetów wojewodów.
W części 83 – Rezerwy celowe poz. 62 zaplanowano dotacje celowe w kwocie 2016 tys. zł zgodnie z założeniami przyjętymi na rok 2026 w Rządowym Programie Przeciwdziałania Przemocy Domowej na lata 2024–2030. Środki te powinny zostać przeznaczone na utrzymanie specjalistycznych ośrodków wsparcia dla osób doznających przemocy domowej.
Ponadto w 2026 r. w Departamencie do spraw Równego Traktowania realizowany będzie program osłonowy „Wspieranie jednostek samorządu terytorialnego w tworzeniu systemu przeciwdziałania przemocy domowej jako przemocy ze względu na płeć”. Na realizację tego zadania zaplanowano w budżecie w części 16 – KPRM w rozdziale 85205 kwotę 3000 tys. zł w grupie dotacje.
Jednocześnie przez KPRM realizowane będą zadania finansowane z programu Fundusze Europejskie dla Rozwoju Społecznego (FERS) w ramach dwóch projektów. Pierwszy projekt to „Standardy funkcjonowania specjalistycznych ośrodków wsparcia dla osób doznających przemocy ze względu na płeć”, którego celem jest zapewnienie specjalistycznego wsparcia osobom doświadczającym przemocy ze względu na płeć poprzez dostosowanie funkcjonujących w Polsce specjalistycznych ośrodków wsparcia dla osób doznających przemocy domowej. Drugi projekt to „Opracowanie systemu gromadzenia danych z zakresu równego traktowania w usługach publicznych”, którego głównym celem jest wypracowanie i przetestowanie systemowych rozwiązań w zakresie gromadzenia przez administrację publiczną wiarygodnych i aktualnych danych z uwzględnieniem zasady równego traktowania i niedyskryminacji. Na realizację wyżej wymienionych projektów z programu FERS zaplanowano w 2026 r. kwotę 8447 tys. zł, z tego w ramach budżetu państwa oraz budżetu środków europejskich części 16 – 5 493 000, a także w ramach rezerw celowych – 2 954 000.
Ponadto w części 16 w rozdziałach 75001 i 75095 zaplanowano środki na wydatki związane z bieżącą obsługą zadań departamentu w kwocie 670 tys. zł w zakresie zadań realizowanych przez Departament Polityki Senioralnej. W ramach rozdziału 75001 zaplanowano na 2026 r. wydatki na bieżącą realizację zadań departamentu w kwocie 395 tys. zł. Wydatki zostaną przeznaczone na zwrot kosztów przejazdów członków Rady do spraw Polityki Senioralnej, na posiedzenia rady, organizację wydarzeń i spotkań dotyczących polityki senioralnej, finansowanie umowy z podmiotem świadczącym usługi rozwoju i hostingu dla wsparcia technicznego generatora obsługi dotacji, finansowanie pozostałych działań, w tym wydatków na umowy zlecenia, o dzieło wraz z pochodnymi od wynagrodzeń oraz delegacji krajowych i zagranicznych. Wyżej wymienione wydatki Departamentu do spraw Równego Traktowania oraz Departamentu Polityki Senioralnej w 2026 r. będą realizowane w ramach funkcji 13 – Zabezpieczenie społeczne i wspieranie rodziny oraz zadania 13 – Pomoc i integracja społeczna.
To tyle, pani przewodnicząca. Wysoka Komisjo, bardzo dziękuję, za uwagę.
Przewodnicząca poseł Joanna Frydrych (KO):
Bardzo dziękuję, panie ministrze, za przedstawienie informacji w tej części.
Otwieram dyskusję. Dyskusja będzie ogólna w części 31 – Praca, części 44 – Zabezpieczenie społeczne, 63 – Rodzina, 83 – Rezerwy celowe, 85 – Budżety wojewodów, programy wieloletnie w układzie zadaniowym. Bardzo proszę, kto z państwa? Pani wiceprzewodnicząca Urszula Rusecka i po kolei będę udzielać głosu.
Poseł Urszula Rusecka (PiS):
Bardzo dziękuję.
Ponieważ będziemy debatować łącznie nad poszczególnymi działami, w związku z tym, żeby ułatwić, mam pytanie do pana ministra. Odpowiadał najkrócej, ale też ja mam krótkie pytanie. Ponieważ w informacji, którą dostaliśmy, o projekcie budżetu państwa na rok 2026 w zakresie działań KPRM dotyczące właściwej Komisji Polityki Społecznej i Rodziny, to ja mam takie pytanie. Rozumiem, że na program „Aktywni plus” z wieloletniego programu „Senior plus” jest kwota 395 tys. Proszę mi przypomnieć, jaka była do tej pory za rok 2025, 2024, 2023 – jak by mi pan minister przypomniał, jaka to była kwota.
Mam też pytanie odnośnie do tych 3000 tys., które są zaplanowane w Departamencie do spraw Równego Traktowania na realizowany program osłonowy „Wsparcie jednostek samorządu terytorialnego w tworzeniu systemu przeciwdziałania przemocy domowej jako przemocy ze względu na płeć”. Moje pytanie: Do jakiego szczebla samorządu jest to kierowane? Do województw, do powiatów, czy do gmin? Bo 3000 tys., licząc średnio, na powiat to jest niecałe 10 tys. Więc nie wiem, jak to ma wyglądać. Czy to ma być na gminy?
Moje pytanie również odnośnie do ustawy budżetowej na rok 2026 na realizację zadań związanych z wydatkami wojewodów – środki na realizację Rządowego Programu Przeciwdziałania Przemocy Domowej na lata 2024–2030. Jak to wygląda odnośnie do budżetu na rok 2025 i 2024. To jeśli chodzi o pytania do pana ministra.
Nie wiem, czy od razu mam też do pani minister zadawać pytania?
Przewodnicząca poseł Joanna Frydrych (KO):
Tak, wszystkie pytania.
Poseł Urszula Rusecka (PiS):
Bardziej wolałabym od razu odpowiedzi, żeby nam się to później nie rozmyło.
Natomiast pytań do pani minister jest wiele. Rozpocznę od pytania dotyczącego Funduszu Pracy. Pani minister, przyjęliśmy niedawno nową ustawę dotyczącą aktywizacji zawodowej, chcemy wspierać osoby bierne zawodowo, poszerzyliśmy krąg rolników. Jak pani wytłumaczy tak katastrofalnie niskie kwoty, jakie dostaną urzędy pracy, to jest prawie 1 500 000 tys. przy wzrastającym bezrobociu. Przypomnę, że jeżeli chodzi o bezrobocie wśród osób młodych, mamy w tej chwili jedno z większych w Europie. Więc to, co państwo zrobiliście z projektem budżetu, jeżeli chodzi o Fundusz Pracy, jest po prostu nie do przyjęcia. Bo przypomnę, że z tych środków realizowane są chociażby staże, szkolenia – właśnie wszystko to, co dotyczy osób młodych.
Chciałabym również, żeby pani minister odpowiedziała mi na pytanie odnośnie do zaniżonych wydatków w dziale 63 – Rodzina. Żeby pani przeczytała nam w zasadzie dokument, który my mamy, jesteśmy w jego posiadaniu. Chciałabym uzyskać informację, jak w porównaniu z budżetem za rok 2025 będziecie państwo realizować wyznaczone zadania i na poszczególnych działach i o jaką kwotę jest mniejszy ten budżet na rok 2026 w stosunku do roku 2025? Dziękuję.
Przewodnicząca poseł Joanna Frydrych (KO):
Bardzo dziękuję.
Bardzo proszę, pani poseł Agnieszka Ścigaj.
Poseł Agnieszka Ścigaj (PiS):
Dziękuję, pani przewodnicząca.
Ja w zasadzie większość pytań mam do pani minister, ale też jedno do pana ministra. Zacznę od środków, które są w dziale województwa, ale są dedykowane domom pomocy społecznej i ośrodkom wsparcia, w których również mieszczą się środowiskowe domy samopomocy. Z materiałów, które dostaliśmy, wychodzi na to, że w tym dziale jest minimalny wzrost o 28 000 tys., to jest rzędu ok. 2% wzrost w stosunku do tego roku. Przy czym wiemy, że ten rok, jak i ubiegły rok to były olbrzymie braki, jeśli chodzi o dopłaty do domów pomocy społecznej. W tamtym roku finansowane były z rezerwy, ale w tym roku już wiemy, że też będą. I oczywiście wiąże się to także z katastrofalną sytuacją środowiskowych domów samopomocy, gdzie właściwie kadra ubywa w piorunującym tempie. Bo ludzie pracują tam często za kwotę niższą niż najniższa krajowa. Więc czy to nie jest zbyt mało – taki wzrost właściwie na poziom minimum i niżej niż poziom inflacji?
Kolejne moje pytanie dotyczy wzrostu środków, a właściwie nie wiem, czy można to nazwać wzrostem, ponieważ przy braku w tym roku, to chyba nie jest jednak wzrost dofinansowania powiatowych zespołów do spraw orzekania o niepełnosprawności. Już w tej chwili wiemy, że tam są kolejki. W niektórych województwach sięgające nawet 9–10 miesięcy. Natomiast większość komisji powiatowych zespołów do spraw orzekania w październiku ogłosiła, że przestaje orzekać. Czyli nie mają już środków – 3 miesiące do końca roku – na to, żeby orzekać. Z tego, co się doliczyłam, to państwo zaplanowaliście o 7 000 tys. więcej wydatków na przyszły rok chyba przy 54 czy 55 – tak mniej więcej. Chociaż mogę panią minister zapytać dokładnie – na pewno macie wyliczenia braku w tym roku. Więc to jest żaden wzrost, a właściwie nie pokrywa tego deficytu.
Następne moje pytanie dotyczy warsztatów terapii zajęciowej, ponieważ wiem, że to jest algorytm i jest to w układzie PFRON. Natomiast pytanie jest wprost: Czy zamierzacie państwo zwiększyć algorytm na utrzymanie warsztatów terapii zajęciowej? I o ile w ogóle wzrasta kwota w PFRON, czy jest przewidziane zwiększenie algorytmu finansowania miejsc pracy dla osób z niepełnosprawnościami?
Moje kolejne pytanie dotyczy tego, jaką pozycję i czy jest zapisana w budżecie w przyszłym roku pozycja czy kwota na obiecywaną ustawę o asystencie osób z niepełnosprawnościami? Jeżeli jest, to jaka to kwota?
I kolejne pytanie, które chyba dotyczy już pana ministra: Czy w pozycji KPRM w politykach związanych bezpośrednio, szczególnie z polityką wobec osób starszych, z polityką senioralną, jest przewidziana kwota i jaka to jest kwota na bon senioralny, który był obiecywany i miał być już w ubiegłym roku wdrażany? Niestety w tym roku też nie był jeszcze wdrożony. Dziękuję bardzo.
Przewodnicząca poseł Joanna Frydrych (KO):
Bardzo dziękuję, pani poseł.
Czy ktoś z państwa jeszcze chciałby zabrać głos? Bardzo proszę, tutaj pani.
Wiceprzewodnicząca Ogólnopolskiego Porozumienia Związków Zawodowych Barbara Popielarz:
Barbara Popielarz, wiceprzewodnicząca Ogólnopolskiego Porozumienia Związków Zawodowych.
Szanowni państwo, pani minister, panie posłanki, panowie posłowie, te wszystkie wydatki, o których państwo mówicie, są niezwykle ważne, ale praca musi się opłacać. Praca musi się opłacać i szczególnie powinni czuć to pracownicy szeroko rozumianej sfery publicznej. Dlatego też Ogólnopolskie Porozumienie Związków Zawodowych negatywnie zaopiniowało projekt budżetu państwa ze szczególnym zwróceniem uwagi właśnie na wynagrodzenia pracowników sektora publicznego. Wzrost wynagrodzenia o 3%, czyli tyle, ile prognozowana inflacja nie powoduje realnego wzrostu wynagrodzeń dla tych pracowników. Przypomnę również, że rząd nie uwzględnił straty inflacyjnej z lat poprzednich 2020–2024.
Nie będę mówić o potrzebie wysokiej jakości usług publicznych, o tym, że pracownicy odchodzą do innego sektora, bo to państwo słyszycie pewnie co roku. Ale pragnę przypomnieć również o stanowisku Rady Dialogu Społecznego, gdzie strona pracowników i strona pracodawców zgodnie podjęły uchwałę, że wzrost wynagrodzeń na przyszły rok o 3% jest niewystarczający. To pokazuje, że planowane w budżecie środki na wynagrodzenia absolutnie nie odpowiadają potrzebom. Również jest to wzmocnione poprzez stanowiska 90% wojewódzkich rad dialogu społecznego, które podjęły takie uchwały mówiące o wynagrodzeniach w sektorze finansów publicznych.
Apel nasz i strony pracowników, aby zmienić jeszcze założenia budżetu państwa, aby zwiększyć środki i wydatki na wynagrodzenia dla pracowników sfery finansów publicznych jest niezwykle ważny. Doskonale zdajemy sobie sprawę z potrzeby przeznaczenia niektórych środków na inne działy, ale praca musi się opłacać. I te wszystkie świadczenia, o których państwo mówicie, są istotne, ale nie na tyle, aby przedkładały się nad pracę. Dziękuję bardzo.
Przewodnicząca poseł Joanna Frydrych (KO):
Bardzo dziękuję.
Ktoś z państwa jeszcze chce zadać pytanie w dyskusji? Nie widzę. Wobec tego proszę pana ministra albo panią minister. Kto z państwa pierwszy? Pewnie pan minister, bo do pana ministra były tylko dwa pytania, więc bardzo proszę.
Sekretarz stanu, zastępca szefa KPRM Jakub Stefaniak:
Jeśli chodzi o programy osłonowe i wspomniane 3000 tys. – tak, to jest dla wszystkich i będzie to dzielone, można powiedzieć, w trybie konkursowym. Jeśli chodzi o przeciwdziałanie pomocy domowej, mamy wzrosty…
Poseł Urszula Rusecka (PiS):
Przepraszam, panie ministrze, ale ja pytam: dla którego to jest szczebla? Bo to najlepiej trzeba byłoby…
Sekretarz stanu, zastępca szefa KPRM Jakub Stefaniak:
Dla wszystkich.
Poseł Urszula Rusecka (PiS):
Dla wszystkich? Czyli na ponad 2000 gmin? Rozumiem, że w ogóle ten departament chyba powinien się zamknąć, bo to jest śmieszna kwota.
Sekretarz stanu, zastępca szefa KPRM Jakub Stefaniak:
To jest pani prywatna opinia.
Przewodnicząca poseł Joanna Frydrych (KO):
Pani poseł, ja udzielam głosu, bo ja prowadzę obrady. Więc bardzo proszę o zachowanie spokoju. Odpowie pan minister i wtedy jeszcze będzie można dopytać. Dziękuję.
Proszę kontynuować, panie ministrze.
Sekretarz stanu, zastępca szefa KPRM Jakub Stefaniak:
Jeśli chodzi o przeciwdziałanie przemocy domowej, 2024 r. to jest 49 510 tys., 2025 r. – 50 590 tys. i 2026 r. – 51 082 tys. zł. Tak że widać, że ten wzrost jest. Jeśli chodzi o... Tam jeszcze było pytanie...
Poseł Urszula Rusecka (PiS):
O „Senior plus” i „Aktywni plus”.
Sekretarz stanu, zastępca szefa KPRM Jakub Stefaniak:
A, o programy. To może przekażę głos pani dyrektor. W tej chwili te programy przechodzą ewaluację, ale oczywiście więcej na ten temat powie pani dyrektor.
Dyrektor Departamentu Polityki Senioralnej Kancelarii Prezesa Rady Ministrów Marlena Muszyńska:
Bardzo dziękuję.
Szanowna pani przewodnicząca, panie posłanki, panowie posłowie, program „Aktywni plus”, program „Senior plus” ich realizacja była w latach 2021–2025. W tym roku te programy się kończą. Aktualnie jesteśmy na etapie ewaluacji obu tych programów, która posłuży też podsumowaniu wniosków do kolejnego programu, który planujemy jako jeden wspólny program, który będzie na kolejne 5 lat. Wobec czego jeżeli chodzi o kontynuację tych programów – tak, planujemy kontynuację tych programów. Bardzo dziękuję.
Poseł Urszula Rusecka (PiS):
Bardzo dziękuję.
Ale chciałam tylko jeszcze zapytać o kwoty, jakie były...
Przewodnicząca poseł Joanna Frydrych (KO):
Pani poseł… Bardzo proszę, pani przewodnicząca…
Poseł Urszula Rusecka (PiS):
Ale nie uzyskałam odpowiedzi, pani przewodnicząca. Chodzi tylko o kwoty.
Przewodnicząca poseł Joanna Frydrych (KO):
Ale jeszcze będą państwo kontynuować, bo na razie odpowiedziała pani dyrektor i jeszcze będzie odpowiadał pan minister.
Tak?
Sekretarz stanu, zastępca szefa KPRM Jakub Stefaniak:
(Wypowiedź poza mikrofonem)
Przewodnicząca poseł Joanna Frydrych (KO):
Dobrze. To dziękuję bardzo.
Bardzo proszę, pani przewodnicząca.
Poseł Urszula Rusecka (PiS):
Chciałam zapytać odnośnie do... Bo rozumiem, że tu jest kwota na dwa programy. Chciałam, żeby pani dyrektor odpowiedziała mi, względnie pan minister, jaka była kwota w poprzednich latach na programy „Aktywni plus” i „Senior plus” – roczna.
Dyrektor departamentu KPRM Marlena Muszyńska:
Tak, oczywiście. Jeżeli chodzi o program „Aktywni plus”, to uwzględniał on kwoty roczne i była to kwota 40 000 tys. zł rocznie. Jeżeli chodzi o program „Senior plus” w ujęciu 2021–2025, to była kwota 60 000 tys. rocznie. Dziękuję.
Przewodnicząca poseł Joanna Frydrych (KO):
Bardzo dziękuję.
Pani minister, teraz bardzo proszę, pani.
Podsekretarz stanu w MRPiPS Katarzyna Nowakowska:
Szanowna pani przewodnicząca, szanowna Komisjo, rzeczywiście było kilka pytań. Postaram się jak najlepiej na nie odpowiedzieć. W kwestii ustawy o asystencji osobistej – może zaczną od pytań, które padły na końcu – rzeczywiście, jesteśmy w porozumieniu z Ministerstwem Finansów, że w momencie kiedy ustawa o asystencji osobistej zostanie przyjęta, to koszty, które ona generuje na rok 2026, zostaną zabezpieczone z Funduszu Solidarnościowego i będą to koszty w tym momencie 60 000 tys. zł dotyczące przygotowania systemów informatycznych, przygotowania wszystkich procesów, które mogą zadziać się w roku 2026.
W kwestii warsztatów terapii zajęciowych: w planie finansowym na przyszły rok kwota zabezpieczona to 1 056 267 tys. zł. I rzeczywiście, rozpoczął się proces legislacyjny dotyczący właśnie podniesienia kwoty przeznaczanej na osobę zatrudnioną w warsztacie terapii zajęciowej i kwotę wspierającą osobę w zakładzie aktywności zawodowej. Ten proces jeszcze trwa i jak to się wydarzy, to zostaną dokonane odpowiednie zmiany w planie PFRON.
W kwestii powiatowych zespołów orzekania: rzeczywiście, już w tym budżecie zabezpieczyliśmy dodatkowe środki na rok 2026. To jest łącznie więcej 39 000 tys. w porównaniu do roku 2025. To jest rzeczywiście 6000 tys. zł, które są zabezpieczone w części – te, które widać. Natomiast w rezerwie zabezpieczyliśmy kolejne 33 000 tys. Więc ten wzrost został uwzględniony przy planowaniu budżetu, ta potrzeba.
W kwestii domów pomocy społecznej: mocno nie zgodzę się, że w tym roku były braki w domach pomocy społecznej. Dlatego że w tym roku zabezpieczyliśmy dodatkowe 100 000 tys. zł, które zostały przekazane do powiatów z przeznaczeniem na dotację pobytu osoby skierowanej do domu pomocy społecznej przed 2004 r., czyli w zakresie zadań ministerstwa. Pozostała kwota, pozostała część utrzymania domów pomocy społecznej to zadania własne samorządów. Natomiast w części dotyczącej zobowiązań ministerstwa te potrzeby rzeczywiście widzieliśmy, one były i środki zostały zabezpieczone i przekazane tak, by to finansowanie było stabilne i bezpieczne dla uczestników oraz stabilne dla samorządów. Na rok 2026 zabezpieczyliśmy kolejne dodatkowe 90 000 tys. Czyli w porównaniu do roku 2024 będzie to 190 000 tys. zł więcej właśnie na ten cel. I są to środki wyliczone przez wojewodów również po uwzględnieniu uwag Najwyższej Izby Kontroli i wypracowaniu wspólnego algorytmu wyliczania tych potrzeb. I w 100% zgodnie z zapotrzebowaniem wojewodów te środki są zabezpieczone w całości w budżetach wojewodów.
Co do środowiskowych domów samopomocy rzeczywiście jest to zadanie zlecone rządu i to, co na 2026 roku udało się zrobić, to przede wszystkim zabezpieczenie środków w budżetach wojewodów, a nie tak jak do tej pory było, że część tych pieniędzy była zabezpieczona w ministerstwie w rezerwie i trzeba było je uruchamiać w ciągu roku. One są od stycznia w 100% zabezpieczone w budżetach wojewodów, by jak najszybciej docierały do ośrodków wsparcia.
Powiem również, że jesteśmy w trakcie kontroli realizacji tego zadania zleconego przez Najwyższą Izbę Kontroli. Również Ministerstwo Finansów rozpoczęło przegląd zadań zleconych administracji rządowej, by wypracować bardziej stabilne mechanizmy finansowania środowiskowych domów samopomocy.
W kwestii Funduszu Pracy: budżet Funduszu Pracy i wydatki, jakie mamy, zaplanowane są decyzją Rady Ministrów i w ramach takiego planu będziemy realizować zadania i wspierać urzędy pracy w ich realizacji.
Wydaje mi się, że na wszystko odpowiedziałam, ale jeżeli pojawią się jeszcze dodatkowe pytania, to oczywiście jesteśmy do dyspozycji. A jeżeli coś będzie bardzo konkretnego, będą państwo mieli prośbę o jakieś konkretne dane, to również chętnie udzielimy odpowiedzi na piśmie.
Przewodnicząca poseł Joanna Frydrych (KO):
Bardzo dziękuję, pani minister.
Czy są jeszcze pytania w zakresie tej części? Pani przewodnicząca?
Poseł Urszula Rusecka (PiS):
Tak. Ja jeszcze odnośnie do Funduszu Pracy. Bo jest to jednak znacząco obniżona kwota. Rozumiem, że pani minister musi w ramach zadania, które ma powierzone, realizować w ramach tych środków, które ma, natomiast ta obniżka jest dość bulwersująca. Wiemy też, że inne zadania rządowe dotyczące szeroko rozumianej polityki społecznej są w znacznej mierze, znacząco okrojone. Bo – jak wypowiadała się pani przedstawiciel związków zawodowych – również na wynagrodzenia te kwoty nie są satysfakcjonujące.
Stąd jako Klub Parlamentarny Prawo i Sprawiedliwość nie możemy pozytywnie zaopiniować tego budżetu. To jest budżet bardzo zły w obszarach wrażliwych dla społeczeństwa, podobnie jak w przypadku rzecznika praw dziecka, gdzie tych potrzeb jest mnóstwo, ten budżet jest stosunkowo za mały. Również jeżeli chodzi o obszar, który reprezentuje Ministerstwo Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej będziemy… W wypracowanych standardach, na ile poprawiła się sytuacja osób korzystających z tego obszaru… Jest równia pochyła, ograniczane są środki – do niczego dobrego to nie będzie prowadziło. Wiemy, że są grupy zawodowe i ośrodki, które już protestują. Zatem stanowisko naszego klubu jest takie, że te budżety będziemy opiniować negatywnie. Dziękuję.
Przewodnicząca poseł Joanna Frydrych (KO):
Bardzo dziękuję, pani przewodnicząca.
Teraz udzielę głosu sobie niejako trochę kontrze do głosu pani wiceprzewodniczącej Urszuli Ruseckiej. Uważam, że ten budżet jest bardzo rozważnie zaplanowany, zwłaszcza w częściach transferów społecznych, ponieważ są zabezpieczone środki na rentę wdowią, na dodatek dopełniający. Przecież pamiętamy, jak protestowały osoby z niepełnosprawnościami i ich opiekunowie i byli pozostawieni sami sobie. Niestety wtedy rząd Prawa i Sprawiedliwości nie reagował na nich. Dopiero teraz za rządów „Koalicji 15 października” zostały wprowadzone te dodatki i te świadczenia, które są skierowane do tych najbardziej potrzebujących. Bardzo dziękuję.
Pani minister, bardzo proszę.
Podsekretarz stanu w MRPiPS Katarzyna Nowakowska:
Chciałbym jednym zdaniem również odnieść się jeszcze do, można powiedzieć, pytania dotyczącego zmniejszenia programów, bo najważniejsze programy – czy to w pomocy społecznej, czy w ogóle w szeroko rozumianej polityce społecznej – zabezpieczone są minimum na poziomie roku 2025. Rzeczywiście, Fundusz Pracy potraktowałabym w tej dyskusji oddzielnie, ponieważ pani przewodnicząca odnosi się do programów wsparcia stricte polityki społecznej, pomocy społecznej. A tutaj zabezpieczone są poziomy z 2025 r. i to było naszym punktem wyjściowym jako najważniejsza rzecz mimo konieczności zrównoważenia budżetu – tak jak powiedziała pani przewodnicząca, w kontekście wyzwań, jakie mamy przed sobą. Tak samo jest ze wszystkimi programami, które zostały utrzymane i powstały nowe programy. Więc tutaj nie widzimy, by potwierdzał się w danych zarzut o zmniejszeniu programów.
Przewodnicząca poseł Joanna Frydrych (KO):
Bardzo dziękuję, pani minister.
W tym momencie, jeżeli nie ma już więcej pytań, zamykam dyskusję.
Przejdźmy do przegłosowania poszczególnych części budżetu omówionych przez panią minister rodziny. Zatem czy jest sprzeciw wobec wniosku o pozytywne zaopiniowanie części budżetowej 31 – Praca?
Poseł Urszula Rusecka (PiS):
Tak, jest sprzeciw.
Przewodnicząca poseł Joanna Frydrych (KO):
W takim razie przechodzimy do głosowania. Kto z pań i panów posłów jest za wnioskiem o pozytywne zaopiniowanie części budżetowej 31? Kto jest przeciw? Kto się wstrzymał? Bardzo proszę o podanie wyników.
Sekretarz Komisji Damian Norwiński:
Głosowało 25 posłów. Za – 14, przeciw – 10, wstrzymała się 1 osoba.
Przewodnicząca poseł Joanna Frydrych (KO):
Bardzo dziękuję.
Stwierdzam, że powyższa część budżetowa została zaopiniowana pozytywnie.
Przechodzimy zatem do drugiej części budżetowej omówionej przez panią minister, a mianowicie będzie to część budżetowa 44 – Zabezpieczenia społeczne. Czy jest sprzeciw wobec przyjęcia wniosku o pozytywne zaopiniowanie części budżetowej 44?
Poseł Urszula Rusecka (PiS):
Tak, jest sprzeciw.
Przewodnicząca poseł Joanna Frydrych (KO):
To będziemy głosować. Kto z pań i panów posłów jest za wnioskiem o pozytywne zaopiniowanie części budżetowej 44? Kto jest przeciw? Kto się wstrzymał? Bardzo dziękuję. Proszę o podanie wyników.
Sekretarz Komisji Damian Norwiński:
Głosowało 25 posłów. Za – 14, przeciw – 10, wstrzymała się 1 osoba.
Przewodnicząca poseł Joanna Frydrych (KO):
Bardzo dziękuję.
Stwierdzam, że powyższa część budżetowa została zaopiniowana pozytywnie. Przechodzimy teraz do głosowania nad częścią budżetową 63 – Rodzina. Czy jest sprzeciw wobec wniosku o pozytywne zaopiniowanie części budżetowej 63?
Poseł Urszula Rusecka (PiS):
Tak, jest przeciw.
Przewodnicząca poseł Joanna Frydrych (KO):
To przechodzimy do głosowania. Kto z pań i panów posłów jest za pozytywnym zaopiniowaniem części budżetowej 63? Kto jest przeciw? Kto się wstrzymał? Bardzo dziękuję. Proszę o podanie wyników.
Sekretarz Komisji Damian Norwiński:
Głosowało 25 posłów. Za – 14, przeciw – 10, wstrzymała się 1 osoba.
Przewodnicząca poseł Joanna Frydrych (KO):
Bardzo dziękuję.
Stwierdzam, że powyższa część budżetowa została zaopiniowana pozytywnie.
Przechodzimy teraz do zaopiniowania części budżetowej 83 i 85 – to jest razem – rezerwy celowe, budżety wojewodów, programy wieloletnie w układzie zadaniowym. Czy jest sprzeciw wobec wniosku o pozytywne zaopiniowanie tej części budżetowej?
Poseł Urszula Rusecka (PiS):
Tak, jest sprzeciw.
Przewodnicząca poseł Joanna Frydrych (KO):
Wobec tego głosujemy. Kto z pań i panów posłów jest za pozytywnym zaopiniowaniem tej części budżetowej? Kto jest przeciw? Kto się wstrzymał?
Sekretarz Komisji Damian Norwiński:
Głosowało 25 posłów. Za – 14, przeciw – 10, wstrzymała się 1 osoba.
Przewodnicząca poseł Joanna Frydrych (KO):
Bardzo dziękuję.
Stwierdzam, że powyższe części budżetowe zostały zaopiniowane pozytywnie. Bardzo dziękuję pani minister Katarzynie Nowakowskiej i zastępcy szefa Kancelarii Prezesa Rady Ministrów za uczestniczenie w dzisiejszej Komisji.
Szanowni państwo, przechodzimy do pozostałych części naszego budżetu, zatem do części 54 – Urząd do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych. O zreferowanie tej części budżetowej poproszę dyrektora generalnego, pana Andrzeja Bidę. Bardzo proszę, panie dyrektorze.
Dyrektor generalny Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych Andrzej Bida:
Szanowna pani przewodnicząca, Wysoka Komisjo, projekt budżetu został zaplanowany na 2026 r. następująco.
Dochody urzędu w dziale 750 zostały zaplanowane w wysokości 1000 zł, czyli na poziomie roku 2024 r.
Wydatki urzędu zostały określone w wysokości 492 156 tys. zł, co stanowi 102,2% w stosunku do planu wg ustawy budżetowej na rok 2025. Wydatki urzędu realizowane będą w dwóch działach.
W dziale 750 – Administracja publiczna zaplanowano środki w wysokości 32 180 tys. zł, to jest 103,5% w stosunku do tego roku. Zwiększenie wydatków wynika z planowanego wzrostu wynagrodzeń na poziomie 103%, podwyższenia minimalnego wynagrodzenia za pracę, zwiększonego dodatkowego wynagrodzenia rocznego oraz wzrost odpisu na ZFŚS. Głównymi wydatkami będą wynagrodzenia w tym dziale, które będą stanowić 82% wydatków ogółem.
W dziale 853 – Pozostałe zadania w zakresie polityki społecznej urząd zaplanował wydatki w kwocie 459 976 tys. zł w dwóch rozdziałach: Państwowy Fundusz Kombatantów – 51 976 tys. zł oraz Pozostała działalność – 408 000 tys. zł.
Jeśli chodzi o ten pierwszy rozdział, to urząd w ramach niego udziela pomocy pieniężnej kombatantom i innym osobom uprawnionym. Na powyższe zadanie zaplanowano środki w wysokości 44 780 tys. zł, z czego 1000 tys. przeznaczone będzie w formie dotacji celowej dla Związku Inwalidów Wojennych. Natomiast do dyspozycji szefa urzędu pozostawiono środki w wysokości 43 780 tys. zł. Ponadto z tego rozdziału będą sfinansowane opłaty pocztowe od przekazywanej pomocy pieniężnej. Ponadto w tym rozdziale urząd zaplanował też wydatki na finansowanie zadań z zakresu upamiętniania i popularyzowania tradycji walk o niepodległość i suwerenność w wysokości 6296 tys. zł, w tym 1700 tys. zł na dotacje celowe w ramach otwartych konkursów ofert. Ze środków tych planuje się sfinansowanie ważnych uroczystości rocznicowych w kraju i za granicą przez urząd i stowarzyszenia kombatanckie oraz inne organizacje pozarządowe. W ramach zaplanowanych środków planujemy sfinansowanie wydatków związanych przede wszystkim z przewozem uczestników uroczystości, zakwaterowaniem, wyżywieniem, ubezpieczeniem, zabezpieczeniem medycznym, wykonaniem materiałów identyfikacyjnych, zakupem wiązanek, zniczy itp.
Natomiast w dziale 853 w tym drugim rozdziale, czyli 85395, zaplanowano środki w wysokości 405 000 tys. zł z przeznaczeniem na wypłatę świadczeń pomocy pieniężnej dla działaczy opozycji antykomunistycznej oraz osób represjonowanych z powodów politycznych oraz 1500 tys. zł z przeznaczeniem na opłaty pocztowe od przekazów i pomocy i świadczeń społecznych, na pokrycie kosztów korespondencji itp. Ponadto 1500 tys. zarezerwowano na realizację zadań z ustawy o świadczeniu pieniężnym przysługującym osobom zesłanym lub deportowanym przez władze ZSRR w latach 1936–1956.
Jeśli mają państwo jakieś pytania, uwagi, z chęcią odpowiem. Dziękuję.
Przewodnicząca poseł Joanna Frydrych (KO):
Bardzo dziękuję, panie dyrektorze.
Otwieram dyskusję w tym momencie. Czy są jakieś pytania do pana dyrektora? Bardzo proszę, pani poseł Agnieszka Ścigaj.
Poseł Agnieszka Ścigaj (PiS):
Panie dyrektorze, ja mam tylko jedno pytanie. Nie wiem, czy dobrze zrozumiałam. Macie wzrost budżetu na poziomie 102%, przy czym wynagrodzenia to ustawowe 103%. Więc tak naprawdę, żeby podnieść wynagrodzenia, to gdzieś musicie mieć budżet mniejszy o 1%. Czy ja dobrze rozumuję? I w takim razie, gdzie są te mniejsze wydatki?
Dyrektor generalny Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych Andrzej Bida:
Tak naprawdę mamy większe wydatki…
Przewodnicząca poseł Joanna Frydrych (KO):
Panie dyrektorze, seria pytań i później... Dobrze?
Proszę bardzo, pani poseł.
Poseł Lidia Czechak (PiS):
Mam pytanie. Bo widziałam znaczące wzrosty na dwóch programach. Jeden to aparaty słuchowe, do których wracamy, i później te świadczenia protetyczno-stomatologiczne. One są podzielone na uprawnionych i na osoby represjonowane. Mam pytanie, czy tak duże było zainteresowanie, że jest takie duże zwiększenie. Bo było chyba 500 tys., a wkraczamy od razu na 5000 tys., a w drugim przypadku też z ponad 500 tys. i wkraczamy na 2000 tys. Czy jest takie duże zainteresowanie? Bo może jest i należytym ludziom pomóc.
Przewodnicząca poseł Joanna Frydrych (KO):
Bardzo dziękuję.
Czy są jeszcze jakieś pytania do pana dyrektora? Pani wiceprzewodnicząca, bardzo proszę.
Poseł Urszula Rusecka (PiS):
Bardzo dziękuję.
Pytania ogólne, ale trochę powielę panią poseł Ścigaj, bo rozumiem, że wydatki są większe niż w roku 2025. Z treści dokumentu wnioskuję, że potrzeby jednak cały czas są większe. W związku z powyższym czy urząd jest w stanie realizować powierzone mu zadania w kwotach zagwarantowanych przez państwo? Dziękuję.
Przewodnicząca poseł Joanna Frydrych (KO):
Bardzo dziękuję.
Nie widzę więcej zgłoszeń. Bardzo proszę, panie dyrektorze.
Dyrektor generalny UdSKiOR Andrzej Bida:
Dziękuję bardzo, pani przewodnicząca.
Odpowiadając na pytanie pani poseł, generalnie mamy naprawdę zwiększone wydatki, a jeśli chodzi o nasze potrzeby, również mamy w tym roku wystarczające i w przyszłym roku wystarczające... Mogę tylko podać przykład, jeśli chodzi o pomoc indywidualną, której udzielamy. W pierwszym półroczu tego roku ta średnia pomoc np. dla kombatantów wyniosła ponad 6 tys. zł, a do niedawna to było jeszcze 2,5 tys. zł – w ubiegłym roku tak było. Natomiast jeśli chodzi o pomoc właśnie dla działaczy opozycji, to w tej chwili jest to już prawie 7 tys. zł średnio, wcześniej też było to dużo mniej. Tak że ponieważ tych naszych podopiecznych ubywa, to dlatego te środki są racjonalne. Te 102,2% to jest absolutnie wystarczająca kwota. Dziękuję.
Przewodnicząca poseł Joanna Frydrych (KO):
Bardzo dziękuję.
Nie widzę więcej zgłoszeń, jeśli chodzi o pytania. W takim razie zamykam dyskusję.
Przechodzimy do przyjęcia wniosku. Czy jest sprzeciw wobec wniosku o pozytywne zaopiniowanie części budżetowej 54? Nie widzę, nie słyszę. Stwierdzam zatem, że powyższa część budżetowa została zaopiniowana pozytywnie. Bardzo dziękuję.
Przechodzimy teraz do części budżetowej 72 – KRUS. O zreferowanie tej części poproszę pana prezesa Dariusza Rohde.
Prezes Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego Dariusz Rohde:
Dzień dobry państwu. Pani przewodnicząca, Wysoka Komisjo, część 72 – Kasa Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego.
Wydatki budżetu państwa w części 72 – Kasa Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego zgodnie z projektem ustawy budżetowej na rok 2026 zaplanowaliśmy w kwocie 31 117 482 tys. zł, to jest około 2,9% więcej niż w roku 2025.
Najważniejsza część budżetu to dział 753. Są to obowiązkowe ubezpieczenia społeczne, w tym największa pozycja to dotacja do Funduszu Emerytalno-Rentowego zaplanowana na kwotę 27 555 283 tys. zł, co oznacza wzrost w stosunku do roku 2025 o 3,2%. Dotacja stanowi głównie uzupełnienie środków funduszu na wypłatę świadczeń gwarantowanych przez państwo, a jej wzrost wynika przede wszystkim z waloryzacji świadczeń emerytalno-rentowych. Istotną pozycją są wydatki na świadczenia finansowane z budżetu państwa zlecone do wypłaty Kasie Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego zaplanowane w łącznej kwocie 3 547 828 tys. zł, to jest wzrost do roku 2025 o 0,7%. Zadania zlecone obejmują przede wszystkim wydatki na świadczenia dla inwalidów wojennych, wojskowych i osób represjonowanych oraz m.in. ryczałty energetyczne, dodatki kombatanckie i kompensacyjne, świadczenia pieniężne dla osób deportowanych do pracy przymusowej, świadczenia wyrównawcze dla działaczy opozycji antykomunistycznej, a także rodzicielskie świadczenia uzupełniające, świadczenia pieniężne z tytułu pełnienia funkcji sołtysa, świadczenia honorowe z tytułu ukończenia 100 życia oraz dodatkowe i kolejne roczne świadczenia dla emerytów i rencistów.
Dotacja do Funduszu Prewencji i Rehabilitacji jest zaplanowana na kwotę 14 353 tys. zł, co oznacza spadek o 31,1% w stosunku do roku bieżącego. Niższa kwota dotacji wynika z wyższego odpisu z funduszu składkowego w porównaniu do roku 2025 o kwotę 8909 tys. zł. Pozostałe działy to obrona narodowa i pozostałe zadania w zakresie polityki społecznej zaplanowane w łącznej kwocie 18 tys. zł.
Fundusz Emerytalno-Rentowy. Przychody Funduszu Emerytalno-Rentowego oszacowano na łączną kwotę 30 734 800 tys. zł, co oznacza wzrost do roku bieżącego od 2,3%. Podstawowym źródłem przychodów Funduszu Emerytalno-Rentowego jest dotacja z budżetu państwa oraz składki na ubezpieczenie emerytalno-rentowe. Wzrost ten wynika z waloryzacji świadczeń emerytalno-rentowych od 1 marca 2026 r. wskaźnikiem 104,88%. Przypis składek oszacowano na kwotę 2 072 176 tys. zł i stanowią one 6,7% przychodów. Pozostałe przychody funduszu zostały zaplanowane na kwotę 77 728 tys. zł, z czego największymi pozycjami są zwrot nienależnie pobranych świadczeń i odsetki z tytułu zwłoki w opłacie składek. Do planu przyjęto liczbę ubezpieczonych na poziomie 913 tys. osób. To jest spadek do roku bieżącego o 3,7%. Proces sukcesywnego obniżania się liczby ubezpieczonych w KRUS obserwujemy od roku 2006.
Koszty Funduszu Emerytalno-Rentowego zaplanowano w łącznej kwocie 31 226 340 tys. zł, to jest wzrost o 3,9% do roku 2025. Główną pozycję stanowią emerytury i renty rolnicze. W kwocie 25 863 735 tys. zł. Jest to wzrost o 4,4% do roku bieżącego. Do planu przyjęto założenia, że przeciętna liczba świadczeniobiorców wyniesie 955 tys. i będzie niższa niż w roku 2025 o 1,6%, to jest spadek ok. 15 tys. świadczeniobiorców głównie z uwagi na spadek liczby emerytur oraz spadek liczby wypłaconych rent z tytułu niezdolności do pracy, a także rent rodzinnych uwarunkowany systemem zdrowia beneficjentów KRUS oraz demografią. Przeciętną miesięczną wysokość świadczenia rolniczego zaplanowano na poziomie 2108 zł bez dodatków, co daje wzrost o ok. 6,2% do roku bieżącego. Na pozostałe świadczenia obejmujące m.in. zasiłki macierzyńskie, pogrzebowe oraz refundację kosztów wypłaty świadczeń zbiegowych zaplanowano środki w łącznej kwocie 2 000 543 208 zł. To jest wzrost o 2,5% do roku 2025. Poza tym zaplanowano składki na ubezpieczenia zdrowotne rolników w kwocie 1 776 654 tys. zł, to jest wzrost o 0,3% w porównaniu do roku 2025.
Fundusz Prewencji i Rehabilitacji. Przychody Funduszu Prewencji i Rehabilitacji oszacowano na łączną kwotę 69 116 tys. zł, w tym 54 508 tys. zł stanowić będzie odpis z funduszu składkowego, to jest 78,9% przychodów. Jest to na maksymalnym poziomie ustawowym w wysokości 6,5% wydatków funduszu składkowego. Koszty realizacji zadań Funduszu Prewencji i Rehabilitacji zaplanowano na poziomie 69 260 tys. zł, co daje wzrost o 0,6% w stosunku do roku 2025. Główna pozycja kosztów to jest 86,7%, kwota 60 071 tys. zł. To jest wzrost o 2,7% do roku 2025. Są to środki przeznaczone na zakup usług zdrowotnych, czyli podstawowe zadanie KRUS w tym zakresie. Koszty rehabilitacji przedstawiają się następująco. Turnusy rehabilitacyjne dla rolników w kwocie 52 200 tys. zł, rehabilitacja lecznicza dzieci rolników w kwocie 5250 tys. zł i rehabilitacja lecznicza osób uprawnionych do emerytury rolniczej w kwocie 2621 tys. zł.
Fundusz Administracyjny. Przychody Funduszu Administracyjnego oszacowano na kwotę 1 230 784 tys. zł. Podstawową pozycję przychodów tego funduszu stanowi odpis z Funduszu Emerytalno-Rentowego w wysokości 1 038 943 tys. zł, to jest 84,4% przychodów ogółem. Zgodnie z ustawą o ubezpieczeniu społecznym rolników wynosi on 3,5% planowanych wydatków Funduszu Emerytalno-Rentowego, co daje wzrost do roku 2025 o 2,1%. Odpis z funduszu składkowego w kwocie 100 629 tys. zł zgodnie z zapisem ustawy o ubezpieczeniu społecznym rolników na maksymalnym poziomie to jest 12% planowanych wydatków funduszu składkowego. Spadek wynika z planowanych niższych wydatków funduszu składkowego. I jest tutaj wzrost o 19,5% do roku obecnego z funduszu składkowego. Koszty realizacji zadań Funduszu Administracyjnego zaplanowano w kwocie 1 253 811 tys. zł, to jest wzrost o 3,6% do roku bieżącego. Największa pozycja obejmuje koszty wynagrodzeń osobowych zaplanowane w kwocie 631 981 tys. zł, które stanowią 50,4% kosztów ogółem. Planowany wzrost wynagrodzeń dla pracowników KRUS o 3% wraz z obligatoryjnym wyrównaniem wynagrodzeń zasadniczych do minimalnego wynagrodzenia za pracę w roku 2026 – to jest 4806 zł. Zatrudnienie zaplanowano na poziomie 6400 etatów przy średnim wynagrodzeniu 7249 zł bez dodatkowego wynagrodzenia rocznego oraz Centralnego Funduszu Wypłat Okolicznościowych. Dominujące koszty usług obcych związane są z usługami pocztowymi i bankowymi, czyli z doręczaniem świadczeń i korespondencją bieżącą w kwocie 119 865 tys. zł. Pozostałe koszty to głównie zakup usług remontowych i informatycznych oraz pozostałe koszty własne, w tym zakup energii.
Fundusz Motywacyjny. Przychody Funduszu Motywacyjnego oszacowano na łączną kwotę 30 34 173 tys. zł, w tym 33 693 tys. zł stanowić będzie odpis z Funduszu Administracyjnego, to jest 98,6% przychodów. Jest to na maksymalnym ustawowym poziomie, to jest w wysokości nie mniej niż 4% planowanych wydatków funduszu składkowego. Koszty realizacji zadań Funduszu Motywacyjnego zaplanowano na poziomie 34 178 tys. zł, co daje wzrost o 20,9% w stosunku do roku 2025. Główna pozycja kosztów to wypłata nagród z funduszu w kwocie 28 476 tys. zł.
Teraz chciałbym jeszcze przedstawić plan finansowy Funduszu Składkowego Ubezpieczenia Społecznego Rolników na rok 2026. Fundusz Składkowy Ubezpieczenia Społecznego Rolników utworzony został na mocy ustawy z dnia 20 grudnia 1990 r. o ubezpieczeniu społecznym rolników. Fundusz składkowy jest osobą prawną. Funkcję zarządu Funduszu Składkowego Ubezpieczenia Społecznego Rolników pełni z urzędu prezes Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego pod nadzorem Rady Ubezpieczenia Społecznego Rolników. Fundusz składkowy tworzy się ze składek na ubezpieczenie wypadkowe, chorobowe i macierzyńskie oraz innych źródeł określonych w statucie funduszu składkowego, zapewniając pełne pokrycie jego wydatków. Fundusz składkowy przeznaczony jest na finansowanie świadczeń z ubezpieczenia wypadkowego, chorobowego i macierzyńskiego oraz innych kosztów związanych z jego działalnością, w tym bezpośrednich kosztów funkcjonowania Rady Ubezpieczenia Społecznego Rolników, kosztów zarządzania i wykonywania zobowiązań jako osoby prawnej, a także kosztów z tytułu inicjowania i wspierania rozwoju ubezpieczeń dla rolników i członków ich rodzin prowadzonych przez towarzystwa ubezpieczeń wzajemnych.
Łączne przychody Funduszu Składkowego Ubezpieczenia Społecznego Rolników…
Przewodnicząca poseł Joanna Frydrych (KO):
Państwo posłowie, pan prezes przedstawia najważniejsze rzeczy. Oczywiście, macie państwo szeroki materiał na iPadach, natomiast najważniejsze rzeczy... Nie wiem, może państwa to nie interesuje, ale wydaje mi się że najważniejsze rzeczy... Bo pan prezes przedstawia, jaki jest wzrost czy spadek do roku poprzedniego.
Proszę państwa, przyszła pani przewodnicząca, której przekażę zaraz prowadzenie. Póki co, jeszcze ja prowadzę. Proszę o spokój, a pana prezesa proszę o kontynuowanie.
Prezes KRUS Dariusz Rohde:
Łączne przychody Funduszu Składkowego Ubezpieczenia Społecznego Rolników w 2026 r. zaplanowano na kwotę 962 164 tys. zł i jest to mniej o 4,4%, niż planowano w roku 2025. Przychody ze składek na ubezpieczenie wypadkowe, chorobowe i macierzyńskie zaplanowano w 2026 roku w kwocie 911 664 tys. zł i jest to mniej o 4,6%, niż zaplanowano w roku poprzednim. Założono, iż wysokość miesięcznej składki na ubezpieczenie wypadkowe, chorobowe i macierzyńskie wyniesie 78 zł. Pozostałe przychody zostały za zaplanowane w kwocie 50 500 tys. zł i jest to więcej o 1,6% niż w roku 2025. Głównym źródłem pozostałych przychodów są odsetki od lokat, jest to 20 000 tys. zł. Oprócz tego na pozostałe przychody składają się również m.in. przychody z najmu lub dzierżawy nieruchomości, odsetki z tytułu zwłoki w opłacaniu składek, nienależnie pobrane świadczenia oraz odsetki od nienależnie pobranych świadczeń.
Łączne koszty funduszu składkowego w roku 2026 zaplanowano w kwocie 1 042 766 tys. zł i jest to mniej o 10%, niż planowano w roku 2025. Większość kosztów ogółem stanowić będą koszty realizacji zadań funduszu składkowego w wysokości 998 099 tys. zł z przeznaczeniem w szczególności na zasiłki chorobowe w kwocie 625 000 tys. zł (zasiłek chorobowy za każdy dzień niezdolności do pracy w gospodarstwie rolnym wynosi 25 zł), świadczenia z tytułu jednorazowego odszkodowania za wypadek przy pracy rolniczej w wysokości 96 048 tys. zł (wysokość jednorazowego odszkodowania za procent uszczerbku na zdrowiu wynosi 1431 zł), odpis na Fundusz Administracyjny w kwocie 100 629 tys. zł oraz odpis na wypłatę zasiłków macierzyńskich do Funduszu Emerytalno-Rentowego w kwocie 38 828 tys. zł, odpis na Fundusz Prewencji i Rehabilitacji w wysokości 54 508 tys. zł, wsparcie działań organizacji społecznych działających na rzecz rolników i członków ich rodzin w kwocie 54 500 tys. zł, ubezpieczenie dzieci rolników od następstw nieszczęśliwych wypadków – 19 000 tys. zł. Koszty funkcjonowania funduszu składkowego zaplanowano w wysokości 44 667 tys. zł, w tym usługi obce to jest 32 405 tys. zł oraz wynagrodzenia osobowe w kwocie 8851 tys. zł. Plan finansowy Funduszu Składkowego Ubezpieczenia Społecznego Rolników na rok 2026 został zatwierdzony przez radę nadzorczą Funduszu Składkowego Ubezpieczenia Społecznego Rolników uchwałą nr 46/12/2025 w dniu 27 sierpnia 2025 r.
Dziękuję bardzo i uprzejmie proszę Wysoką Komisję o pozytywne zaopiniowanie przedstawionego planu.
Przewodnicząca poseł Katarzyna Ueberhan (Lewica):
Dziękuję bardzo, panie prezesie.
Otwieram dyskusję. Czy ktoś z państwa posłów? Tak, proszę, pani posłanka...
Poseł Lidia Czechak (PiS):
Mam pytania dotyczące wydatków planowanych, jeżeli chodzi o inwestycje budowlane, bo na terenie Wielkopolski mamy Gostyń i Słupcę. Wiem, że już jesteście po przetargu na dokumentację projektową. Ale mam pytania. Rozumiem, że te kwoty są wystarczające? Tu są 3000 tys. i 1200 tys. na Słupcę. Ale mam też pytania, bo wiem, że inne jednostki... Sama wiem, że w Jarocinie również przekazywaliśmy działkę, żeby nowy KRUS powstał. I teraz mam pytanie: Czy jeśli chodzi o te kolejne siedziby na kolejne lata po prostu ze względu na brak środków wnioskowaliście o więcej, a zgoda dotyczyła tylko tych sześciu, które mamy tutaj w wykazie?
Przewodnicząca poseł Katarzyna Ueberhan (Lewica):
Pozwolę sobie zebrać wszystkie pytania i potem poproszę państwa o odpowiedź.
Czy ktoś jeszcze ma pytanie do tej części budżetowej? Jeżeli nie ma więcej pytań, to proszę o odpowiedź.
Prezes KRUS Dariusz Rohde:
Jeżeli chodzi o środki na te placówki, które pani poseł wymieniła, to absolutnie będą one zabezpieczone w wystarczającej ilości. Jak będzie jakiś wzrost kosztów, to oczywiście przewidujemy… Jeżeli chodzi o Jarocin, to może damy odpowiedź na piśmie, bo w tej chwili nie ma decyzji.
Poseł Lidia Czechak (PiS):
Dobrze.
Przewodnicząca poseł Katarzyna Ueberhan (Lewica):
Dziękuję bardzo.
Czy są jeszcze jakieś pytania? Nie ma. W takim razie zamykam dyskusję. Strona społeczna? Proszę bardzo.
Przewodniczący Rady Ubezpieczenia Społecznego Rolników Jacek Adamczuk:
Dzień dobry państwu. Jacek Adamczuk, przewodniczący Rady Ubezpieczenia Społecznego Rolników.
Szanowna pani przewodnicząca, szanowna Komisjo, szanowni państwo, chciałbym trochę sprostować rzeczy, które tutaj padły i które niestety państwo jako Komisja powielacie w swojej informacji anonsującej dzisiejsze spotkanie. Bo fundusz składkowy nie spełnia wymogów państwowej osoby prawnej. To jest zapisane w ustawie o ubezpieczeniu społecznym rolników i tam jest określony jego zakres i po co on został utworzony. To po pierwsze.
Po drugie, Fundusz Prewencji i Rehabilitacji, pani minister, okrojony o ponad 30% dla rolników to jest naprawdę temat nie do pozazdroszczenia. Nakłada się to niestety na ogólną sytuację gospodarczą, zresztą sami państwo posłowie słyszą, widzą doniesienia medialne i pewnie macie sygnały z całej Polski o trudnej sytuacji rolników. A dziś zabezpieczenie społeczne niestety się do tego dokłada in minus. Czyli zamiast pomocy dla nich jeszcze w tej sferze czysto zdrowotnej niestety okroi się obecność rolników w sanatoriach, która na rok 2025 wyniesie około 14 tys., okroi się to do niewielu ponad 10 tys. – to jest zasadnicza różnica. Dla ludzi, którzy naprawdę potrzebują wsparcia, rehabilitacji i szukają tej pomocy, stworzą się po prostu niepotrzebne, myślę, kolejki. Bo wiemy, że nasze centra są w stanie te potrzeby wszystkie zaspokajać, ale jak zwykle, gros rzeczy rozbija się o fundusze.
Fundusz Administracyjny. No cóż też nie zaspokaja pierwszej, podstawowej rzeczy dzisiejszej doby, czyli rozwoju informatycznego. Fundusze, które tam się znalazły na tenże rozwój, pozwalają na bytowanie, a nie na postęp. Dziś każda dziedzina naszego życia jest po prostu informatyczna coraz bardziej. Każdy tego doświadcza. I chyba nie uciekniemy od tego. Ale cóż, trudne jest to po prostu do zaakceptowania.
Jeszcze element, który jak zawsze... Już tutaj padło zresztą z innych jednostek – element pracowniczy, czyli te wynagrodzenia. Wzrost 3% to trochę słabo wygląda, zwłaszcza że KRUS jako jednostka państwowa jest niestety najsłabiej wynagradzana spośród wszystkich okołorolniczych instytucji i, nie wiem, nie chcę iść w teorie spiskowe, ale to się wszystko skłania ku temu, żeby to rolnictwo nasze piękne, zapewniające bezpieczeństwo likwidować niestety. I ten element układanki społecznej ochrony tychże ludzi jakoś tak niedobrze wygląda. Dziękuję.
Przewodnicząca poseł Katarzyna Ueberhan (Lewica):
Dziękuję bardzo.
W takim razie teraz już zamykam dyskusję. Chyba że państwo z KRUS chcieliby się odnieść? Rozumiem, że nie, bo to nie było do końca w zakresie, o jakim rozmawiamy na Komisji.
W takim razie czy jest sprzeciw wobec wniosku o pozytywne zaopiniowanie części budżetowej nr 72?
Poseł Urszula Rusecka (PiS):
Tak, jest sprzeciw. A ta ostatnia wypowiedź była jak najbardziej w punkcie budżetu KRUS i sytuacji budżetu. Jesteśmy przeciw.
Przewodnicząca poseł Katarzyna Ueberhan (Lewica):
Dobrze, w takim razie głosujemy. Jesteśmy gotowi? Kto z państwa, posłów, posłanek jest za pozytywnym zaopiniowaniem części budżetowej nr 72? Kto jest przeciw? Kto się wstrzymał? Mamy? Zakończyliśmy głosowanie. Proszę o podanie wyników.
Sekretarz Komisji Damian Norwiński:
Głosowało 26 posłów. Za – 15, przeciw – 10, wstrzymała się 1 osoba.
Przewodnicząca poseł Katarzyna Ueberhan (Lewica):
Stwierdzam, że przy stosunku głosów 15 do 10 i 1 wstrzymującym się Komisja pozytywnie zaopiniowała tę część budżetu.
Przechodzimy do części 73. O zreferowanie części budżetowej dotyczącej Zakładu Ubezpieczeń Społecznych proszę pana prezesa Pawła Jaroszka.
Członek zarządu Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Paweł Jaroszek:
Bardzo dziękuję.
Szanowna pani przewodnicząca, Wysoka Komisjo, szanowni państwo szczegółowe materiały macie państwo w swoich dokumentach. Ja postaram się syntetycznie przedstawić kluczowe informacje. Zacznę od budżetu państwa w części 73, czyli Zakład Ubezpieczeń Społecznych. Tutaj wydatki na rok 2026 zostały zaplanowane na kwotę 207 645 000 tys. zł. Największą pozycję stanowi oczywiście dotacja dla Funduszu Ubezpieczeń Społecznych w kwocie 90 753 000 tys. Drugą co do wielkości pozycją są wydatki na świadczenie wychowawcze, czyli popularne „800 plus” w kwocie 61 686 000 tys. Natomiast trzecią są wydatki na świadczenia finansowane z budżetu państwa zlecone do wypłaty ZUS. Tu zostały one oszacowane na 31 942 000 tys. zł. Warto podkreślić, że w tej kwocie ponad 30 000 000 tys. zł zostały uwzględnione przede wszystkim wypłata dodatkowego rocznego świadczenia pieniężnego dla emerytów i rencistów, czyli popularna „trzynastka”, w kwocie 17 698 000 tys. zł oraz tzw. czternastka, czyli kolejne dodatkowe roczne świadczenie pieniężne dla emerytów i rencistów w kwocie 10 164 000 tys.
Warto podkreślić, że w tej części istotne są też świadczenia wspierające dla osób niepełnosprawnych w kwocie 8 678 000 tys. zł, świadczenie „Aktywny rodzic” – właściwie świadczenia „Aktywny rodzic”, bo to jest pakiet – w łącznej kwocie 6 000 000 tys. zł oraz składki na ubezpieczenia społeczne głównie za osoby przebywające na urlopach wychowawczych, za osoby pobierające zasiłek macierzyński oraz za osoby zatrudnione jako nianie w łącznej kwocie 4 782 000 tys. zł.
Warto tutaj też podkreślić, że w tej części zostały ujęte wydatki, które obejmują dotacje dla Funduszu Emerytur Pomostowych w kwocie 2 374 000 tys. zł, a także wydatki na świadczenia z programu „Dobry start”, czyli tzw. 300 plus na kwotę prawie 1 355 000 tys. zł.
Jeżeli chodzi o największy fundusz, którego dysponentem jest Zakład Ubezpieczeń Społecznych, czyli Fundusz Ubezpieczeń Społecznych, to tutaj mamy już naprawdę bardzo duże wielkości. Jeżeli chodzi o same przychody na rok 2026, jest to kwota 508 850 000 tys. zł. Tu mamy wzrost o 11,4% w stosunku do przewidywanego wykonania roku bieżącego. W tym funduszu podstawowym źródłem przychodów są składki na ubezpieczenia społeczne. Oszacowaliśmy ich przypis na kwotę 403 455 000 tys. zł. Oczywiście składki nie zapewnią pełnego finansowania wydatków Funduszu Ubezpieczeń Społecznych, dlatego potrzebne jest zasilenie z dotacji z budżetu państwa. Ta dotacja została ujęta w kwocie 90 753 000 tys. zł. Warto podkreślić, że od kilku lat w dotacji również ujęta jest kwota, która kiedyś była osobno ewidencjonowana, czyli tzw. refundacja składek przekazywanych do otwartych funduszy emerytalnych. Na przyszły rok w tej kwocie dotacji zawarta jest ta kwota oszacowana w wysokości 4 855 000 tys. zł.
Kolejnym źródłem są środki pochodzące z tzw. suwaka bezpieczeństwa, czyli mechanizmu uruchamianego na 10 lat przed osiągnięciem ustawowego wieku emerytalnego. Ta pozycja została na przyszły rok zaplanowana w wysokości 11 700 000 tys. zł, to jest nieco ponad 5% więcej od przewidywanego wykonania roku bieżącego.
Pozostałe przychody funduszu zaplanowano w kwocie niespełna 3 000 000 tys. zł. Tutaj największą pozycją są odsetki od nieterminowo regulowanych zobowiązań wobec FUS.
Natomiast jeżeli chodzi o koszty, to zaplanowano je w łącznej kwocie nieco ponad 505 000 000 tys. zł, tu mamy dziewięcioprocentowy wzrost w stosunku do przewidywanego wykonania roku bieżącego. Główną pozycję stanowią emerytury i renty i szacujemy, że na emerytury i renty wydamy 443 634 000 tys. zł.
Warto podkreślić, że jeżeli chodzi o te wydatki, to przyjęliśmy za Ministerstwem Finansów następujące założenia. Waloryzację świadczeń emerytalno-rentowych od 1 marca wskaźnikiem 104,88, przeciętną miesięczną wysokość emerytury i renty na poziomie 4319,43 zł, tu mamy wzrost 7,5% rok do roku. Liczbę emerytów i rencistów na poziomie ponad 8500 tys., dokładnie 8548 tys. zł. Uwzględniliśmy również…
Przewodnicząca poseł Katarzyna Ueberhan (Lewica):
Proszę o wyciszenie rozmów, bo przeszkadzają państwo w referowaniu panu prezesowi.
Proszę kontynuować.
Członek zarządu ZUS Paweł Jaroszek:
Uwzględniliśmy również wprowadzenie w bieżącym roku renty wdowiej i w przyszłym roku będzie to skutek w wysokości 6 500 000 tys. zł, a także to, co planowane jest na przyszły rok, czyli skutki wejścia w życie ustawy dotyczącej tzw. emerytur czerwcowych w kwocie 427 000 tys. zł. Na pozostałe świadczenia obejmujące głównie zasiłki chorobowe, macierzyńskie, opiekuńcze, pogrzebowe oraz świadczenia rehabilitacyjne zaplanowano środki w łącznej kwocie 45 098 000 tys. zł.
Jeżeli chodzi o drugi fundusz, którego dysponentem jest zakład, czyli Fundusz Emerytur Pomostowych, to przychody tego funduszu wg przepisów zaplanowano w łącznej kwocie 2 957 000 tys. zł. Największą pozycję będzie stanowić dotacja państwa – ponad 2 370 000 tys. zł, natomiast przepis składek to kwota 572 000 tys. zł. Jeżeli chodzi o koszty, to jest to kwota 2 956 000 tys. zł, a główna pozycja kosztów to oczywiście wydatki na emerytury pomostowe – 2 947 000 tys. zł.
Jeżeli chodzi o Fundusz Rezerwy Demograficznej, to przychody funduszu na przyszły rok zaplanowaliśmy w kwocie 7 652 000 tys. zł. Główna pozycja to oczywiście odpis część składki emerytalnej przekazywanej do FRD z FUS w kwocie 4 841 000 tys., a pozostałe środki, głównie przychody z inwestycji, to ponad 2 800 000 tys. zł. Koszty relatywnie niewielkie w porównaniu z funduszem, bo to 5000 tys. zł, i są to wyłącznie opłaty na rzecz biur maklerskich KDPW, NBP oraz koszty audytora zewnętrznego, bo to sprawozdanie jest podane przez audytora zewnętrznego.
Jeżeli chodzi o Zakład Ubezpieczeń Społecznych jako państwową osobę prawną, to ogółem przychody ZUS na przyszły rok zapanowaliśmy w łącznej kwocie 8 765 000 tys. zł. To jest wzrost w stosunku do przewidywanego wykonania roku bieżącego o 3,8%. Dominującym źródłem jest oczywiście odpis z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych w kwocie nieco ponad 6 500 000 tys. zł. Pozostałe przychody zakładu zaplanowano w łącznej kwocie 2 252 000 tys. zł, to jest 3,6% więcej niż poniesione wydatki roku bieżącego. Jeżeli chodzi o koszty działalności ZUS łącznie z amortyzacją wg stawek, to zaplanowaliśmy je w łącznej kwocie 9 377 000 tys. zł – wzrost rok do roku o 8,6%. Największą pozycję w kosztach stanowią obecnie wynagrodzenia osobowe w kwocie 5 258 000 tys. zł. Tutaj, tak jak wszystkie instytucje, zaplanowaliśmy wzrost o 3% rok do roku. Jeżeli chodzi o usługi obce, to jest to kwota 1 807 000 tys. zł – wzrost rok do roku o 9,9%. Tutaj główną pozycję stanowią usługi pocztowe i bankowe na kwotę prawie 710 000 tys. To są usługi związane de facto z przekazywaniem świadczeń do naszych świadczeniobiorców.
To w zasadzie w takim telegraficznym skrócie podstawowe liczby. Jeżeli są państwo zainteresowani jakimś szczegółowymi wyjaśnieniami, jesteśmy do dyspozycji. Bardzo dziękuję.
Przewodnicząca poseł Katarzyna Ueberhan (Lewica):
Dziękuję bardzo, panie prezesie.
Otwieram dyskusję. Proszę, pani posłanka Czechak.
Poseł Lidia Czechak (PiS):
Ogólnie, panie prezesie, nie wygląda to zbyt ciekawie. Przejrzałam, powiem szczerze, ten plan, a szczególnie podsumowanie, która zrobiła dla nas również rada nadzorcza. Wynika z niego, że tak naprawdę koszty przewyższają znacząco przychody.
Ale mam pytanie, bo rada nadzorcza zwróciła uwagę, że państwo spodziewali się, że będzie większy odpis z FUS, co spowoduje większe przychody. Jednak jego po prostu nie będzie, on będzie wyraźnie niższy niż w ostatnich dwóch latach. Więc mam pytanie: Co takiego się wydarzyło, że jednak państwo spodziewali się większych przychodów z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych, a jednak on będzie niższy?
I drugie pytanie. Bo wśród pracowników jest niezadowolenie informacją, że będą podwyżki rzędu 3%. Wynika to z tego, że w ostatnim czasie poinformowaliście pracowników, że dojdą im nowe obowiązki związane z emeryturami czerwcowymi. Mają przeliczać też składki dotyczące marynarzy, mówili też, że w mObywatelu będzie nowa zakładka, przez co też bardzo dużo znowu przeznaczacie na informatyzację. Rozumiem to, bo tutaj przed chwileczką KRUS mówił, że nie, ale to też zawsze jest kosztem pewnych inwestycji i remontów.
Mam więc w zasadzie trzy pytania: jeżeli chodzi o wynagrodzenia, jeżeli chodzi o inwestycje inne niż informatyczne i co się takiego stało, że jednak znowu niestety pójdziecie w dość mocną stratę za kolejny rok.
Przewodnicząca poseł Katarzyna Ueberhan (Lewica):
Dziękuję.
Zbiorę pytania i oddam państwu głos.
Zgłaszała się też pani przewodnicząca Rusecka. Panią posłankę Ścigaj też widziałam.
Poseł Urszula Rusecka (PiS):
Bardzo dziękuję.
Mam pytanie do pana prezesa: O ile wzrosną składki ZUS dla przedsiębiorców? Wiemy, że dość znacznie. I chciałam zapytać – bo jest to wzrost prawie ponad 90% – jak te składki zostały wyliczone?
Przewodnicząca poseł Katarzyna Ueberhan (Lewica):
Dziękuję.
Pani posłanka Ścigaj, proszę.
Poseł Agnieszka Ścigaj (PiS):
Dziękuję, pani przewodnicząca.
Mam pytanie, jaki jest przewidywany stan Funduszu Rezerw Demograficznych na koniec 2026 r., czyli generalnie czy te przychody, które były planowane w wysokości chyba 7 000 000 tys.? Czy one będą na tym samym poziomie? Drugie pytanie dotyczy wzrostu kosztów utrzymania ZUS o 8,6% przy wzroście pensji 3%. Czy pan prezes mógłby powiedzieć w takim razie, co stanowi tę różnicę i jakie są koszty z podziałem na inwestycje, a w drugiej części na usługi obce? I co to są te usługi obce – oprócz pocztowych i bankowych? Dziękuję.
Przewodnicząca poseł Katarzyna Ueberhan (Lewica):
Dziękuję.
Czy ktoś jeszcze zgłasza się do pytania? Jeżeli nie, to oddaję głos. Panie prezesie czy współpracownicy, proszę o odpowiedź.
Członek zarządu ZUS Paweł Jaroszek:
Bardzo dziękuję.
Postaram się odpowiadać w kolejności pytań. Jeżeli chodzi o odpis, to oczywiście jako Zakład Ubezpieczeń Społecznych mieliśmy nieco większy apetyt, bo wiadomo, że możliwości ZUS i obowiązki, które otrzymujemy dzięki aktywności Wysokiej Izby w ostatnich latach, są naprawdę istotne i chętnie zrekompensowalibyśmy je pracownikom chociażby w wynagrodzeniach. Chciałem podkreślić, że szczególnie trudna sytuacja dotyczy tu kilku grup zawodowych. Oczywiście wszystkim chętnie dalibyśmy wyższe podwyżki, zwłaszcza tym, którzy się wyróżniają. Ale mamy bardzo duże kłopoty, jeżeli chodzi o lekarzy orzeczników, zwłaszcza mówimy o tych kategoriach zawodowych, w których musimy konkurować bezpośrednio z rynkiem. Problem nie jest nowy i corocznie o nim w zasadzie opowiadam. Ale na pewno lekarze orzecznicy, inspektorzy kontroli – to są te grupy zawodowe, których nam brakuje, trochę informatycy, trochę specjaliści. W zdecydowanej mierze mamy też kłopoty w dużych miastach, dlatego walczyliśmy o wyższy odpis. Nie ukrywam, że nie bez sukcesu, bo pierwotne limity, które otrzymaliśmy, były niższe. Udało nam się, ten odpis rok do roku rośnie o 245 000 tys. z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych i jest o ponad 60 000 tys. wyższy, niż był pierwotnie w limitach. Tak że mogę powiedzieć, że tutaj osiągnęliśmy sukces. Pewnie chciałoby się więcej, ale to jest ten poziom minimum, który zapewni nam środki niezbędne do realizacji zadań.
Jeżeli chodzi o pytanie odnośnie do nowych obowiązków dla pracowników, tak jak mówię, chciałem bardzo serdecznie podziękować Wysokiej Izbie, bo od wielu lat – można powiedzieć, że skutecznie od pandemii – staliśmy się beneficjentem różnego rodzaju programów, które możemy z dumą oferować naszym obywatelom, Polkom i Polakom. Bo zaczęliśmy w zasadzie od Polskiego Bonu Turystycznego – to był taki przełom. Potem mieliśmy przyjęcie świadczeń „300 plus”, „800 plus”, a potem już przestałem liczyć, bo to była i powódź, i wakacje składkowe, i wylew na Odrze, renta wdowia, emerytury czerwcowe, do których teraz się przymierzamy, składki dla marynarzy, o których już było mówione. Tych projektów jest cała masa. Można powiedzieć, że wyspecjalizowaliśmy się w bardzo szybkim, skutecznym absorbowaniu tych projektów i automatyzowaniu ich, bo to jest kluczem. Gdybyśmy mieli to wszystko – przepraszam za kolokwializm – „zrobić pracownikami”, byłoby to absolutnie niemożliwe.
Natomiast mam jedyną prośbę, jaką mogę mieć tutaj do szanownej Komisji, do Sejmu, do parlamentu, żebyśmy za każdym razem zastanawiali się nad vacatio legis, bo im to vacatio legis będzie dłuższe, tym będziemy mogli już w pierwszym etapie zapewnić większą automatyzację czynności. Tak jak chociażby przywołam wakacje składkowe, które spotkały się z dużym pozytywnym odzewem ze strony przedsiębiorców. My tak naprawdę w bardzo krótkim czasie podstawiliśmy pierwszy moduł, natomiast kolejne moduły uruchamialiśmy sukcesywnie, żeby nasi pracownicy nie musieli być zbytnio dociążeni. I tak staramy się wdrażać te wszystkie rozwiązania. Stąd też wydatki na informatykę są u nas w miarę wysokie, adekwatne do tego, jak ZUS się unowocześnia.
Składki dla przedsiębiorców. Powiem tak: jeżeli mówimy o składkach tzw. ryczałtowych, to one rosną zgodnie z tempem wzrostu przeciętnego wynagrodzenia. Jeżeli pani przewodnicząca ma jakieś konkretne pytania, to możemy się umówić na wymianę informacji pisemnej, ale one rosną w tempie wzrostu przeciętnego wynagrodzenia, bo tak to jest planowane. Chyba żeby któryś z przedsiębiorców – wtedy w indywidualnym przypadku jest taka możliwość – wychodził z ulg. Bo mamy tutaj właśnie... Historycznie pierwszą ulgą była możliwość opłacania składek od 30% minimalnego wynagrodzenia liczonego jak podstawę wymiaru składek. Potem Sejm w poprzedniej kadencji wprowadził możliwość tzw. pasa startowego, czyli de facto przez pierwsze 6 miesięcy płaciliśmy tylko składki zdrowotne bez składek społecznych, potem mieliśmy mały ZUS, teraz mamy wakacje składkowe. Więc pytanie, czy nie chodzi o jakiś indywidualny przypadek, kiedy ktoś przeskakuje z jednej ulgi na pełen ryczałt i wtedy faktycznie coś takiego mogłoby się zadziać. Tak że jeżeli jest to indywidualny przypadek, to jestem oczywiście do dyspozycji.
Jeżeli chodzi o stan Funduszu Rezerwy Demograficznej, na koniec przyszłego roku to będzie 87 300 000 tys. zł. Nieco mniejsze przychody finansowe są związane z tym, że spadają nam stopy procentowe i od tego to uzależniamy. Natomiast, co warto podkreślić, w przyszłym roku w planie finansowym Funduszu Rezerwy Demograficznej ujęty został zwrot pierwszej transzy pożyczki w kwocie 750 000 tys. zł, która była udzielona do Funduszu Solidarnościowego w roku 2020. Tak że można powiedzieć, że te aktywa finansowe zyskują postać pieniężną.
Jeżeli chodzi o wzrost kosztów utrzymania, pewnie za chwilę oddam głos dyrektor Annie, natomiast tutaj jednym z takich dużych nośników kosztów są usługi pocztowe i bankowe ze szczególnym naciskiem na usługi pocztowe. Bo w tym roku skończył nam się kontrakt na doręczanie świadczeń w postaci gotówkowej do naszych beneficjentów, a wciąż około 20% naszych klientów po stronie już stypendialnej, że tak to określę, ceni sobie możliwość odbierania świadczeń w gotówce. I ta stawka powędrowała w tym roku do poziomu 19,95 zł z poziomu nieco ponad 10 zł – to już jest spory przyrost. Ale uważam, że i tak osiągnęliśmy tutaj duży sukces i skutecznie zamknęliśmy ten przetarg.
Pozostałe koszty to są też usługi związane z tym, że w ostatnich latach bardzo dynamicznie wzrosło wynagrodzenie minimalne. A to wynagrodzenie jest elementem napędzającym takie usługi, które my kupujemy na zewnątrz, czyli chociażby usługi sprzątania, usługi firm ochroniarskich, czystościowe.
Pani dyrektor, coś jeszcze mamy?
Wicedyrektor Departamentu Strategii i Kontrolingu Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Anna Maria Kulesza:
Szanowna Komisjo, w sumie pan prezes przekazał większość informacji. Natomiast chciałam jeszcze dodać, że w kontekście wydatków na inwestycje, to na rok 2026 zaplanowaliśmy kwotę 946 914 tys. zł. Jest to dosyć duży wzrost stosunku do planu tego roku, bo ponad 28% w stosunku do PW.
Wynika to z faktu, że środki na inwestycje, które mieliśmy zaplanowane na ten rok, były o blisko 130 000 tys. niższe niż w roku 2024. Musieliśmy dosyć mocno inwestycje na 2025 r. ograniczyć z różnych powodów, natomiast dalsze ograniczenie, już na rok 2026, byłoby działaniem bardzo nieracjonalnym. W ramach tych środków została zaplanowana kwota ponad 230 000 000 na zadania inwestycyjne budowlane i dotyczące modernizacji. I to jest w sumie największy wzrost.
Było jeszcze pytanie o remonty. Tak, zaplanowaliśmy wzrost na remonty bieżące i okresowe. W tym roku jest to kwota 30 000 tys., na rok 2026 – 35 000 tys. zł.
Członek zarządu ZUS Paweł Jaroszek:
Mogę tylko jeszcze dodać – właśnie nawiązując do pytania pani poseł – że staramy się zachować zdrowy balans między inwestowaniem tak w informatykę, jak i w warunki pracy dla naszych pracowników. Może wydać się śmieszne, ale w zeszłym roku zakończyliśmy proces wymiany foteli na zgodne z nowymi normami BHP – to bardzo istotne dla pracowników biurowych.
Natomiast jeżeli w tej chwili przyglądamy się modernizacji obiektów, to modernizujemy je kompleksowo, tak żeby z jednej strony poprawiać komfort i obsługę klientów, dostosowujemy je do wymogów dostępności, ale też zapewniamy lepsze warunki naszym pracownikom. Jeżeli instalujemy dodatkowe urządzenia pobierające prąd, mam np. na myśli chociażby klimatyzatory… Bo to, co się dzieje z pogodą w ostatnich latach, sprawia, że abyśmy nie puszczali pracowników na przysłowiowe wolne czy tam... (niezrozumiałe) szykany z tym związane, musimy zapewnić odpowiednią temperaturę w pomieszczeniach. Równocześnie staramy się instalować na naszych obiektach panele fotowoltaiczne, tak aby zbilansować koszty energii elektrycznej, które jak wiadomo, dla odbiorców nieprywatnych w ostatnich latach są istotniejsze.
Tak że staramy się bardzo rozsądnie, bardzo po gospodarsko oglądać każdą złotówkę z tych wielu miliardów, które mamy do dyspozycji. Bardzo dziękuję.
Przewodnicząca poseł Katarzyna Ueberhan (Lewica):
Dziękuję.
Zamykam dyskusję w tym punkcie.
Czy jest sprzeciw wobec wniosku o pozytywne zaopiniowanie części budżetowej nr 72, przepraszam 73? Czy jest sprzeciw wobec pozytywnego zaopiniowania części budżetowej nr 73? Nie widzę, nie słyszę. Stwierdzam, że powyższa część budżetowa została zaopiniowana pozytywnie. Dziękuję państwu przedstawicielom ZUS.
Przechodzimy już do ostatniej części podlegającej rozpatrzeniu przez naszą Komisję – to jest plan finansowy PFRON. O zreferowanie tej części budżetowej poproszę panią prezes Małgorzatę Lorek.
Zastępca prezesa Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych Barbara Engel:
Dzień dobry państwu, Barbara Engel, zastępca prezesa do spraw finansowych. Pani Małgorzata Lorek niestety nie mogła dzisiaj uczestniczyć.
Przewodnicząca poseł Katarzyna Ueberhan (Lewica):
Dobrze, dziękuję.
Zastępca prezesa PFRON Barbara Engel:
Przedstawię państwu projekt planu finansowego na 2026 r. Przychody PFRON na 2026 r. planowane są w wysokości 9 416 000 tys. zł, co stanowi 97,54% ustawy budżetowej w 2025 r. Z tego są składki i opłaty oszacowano na kwotę 8 200 665 tys. zł, dotacje z budżetu państwa – w wysokości 652 583 tys. zł. W ramach tego dofinansowanie do wynagrodzeń pracowników niepełnosprawnych w kwocie 582 000 tys. zł, zrekompensowanie gminom dochodów utraconych z tytułu zastosowania ustawowych zwolnień dla prowadzących ZBK lub ZAZ z podatku od nieruchomości (rolnego, leśnego), czynności prawnych w wysokości 23 500 tys. zł, również pomoc ze środków PFRON na rzecz dysponentów Zakładowego Funduszu Aktywności albo Funduszu Rehabilitacji (art 33b ustawy o rehabilitacji) w wysokości 23 000 tys. zł.
Również w ramach paragrafów unijnych dotacje celowe na finansowanie projektów z udziałem środków z Unii Europejskiej, paragrafy z końcówką 9 planowane w wysokości 24 000 583 tys. zł. Również środki otrzymane z Unii Europejskiej z końcówką 7 – w wysokości 115 975 tys. zł. Tutaj będzie realizowanych 9 projektów unijnych: „Projektowanie uniwersalne kultury – dostępność w instytucjach kultury”, „Dostępny samorząd 2.0”, „Budowa i rozwój systemu nadzoru rynku w zakresie dostępności produktów i usług”, „Urlop od opieki”, „Model turystyki wytchnieniowej”, „Dostępna stomatologia”, „Mobilny doradca włączenia społecznego”, „Testowanie wdrożenia usługi zatrudnienia wspomaganego”, „Dostępność i dziedzictwo – standardy dostępności w zabytkach”, System Obsługi Dofinansowań i Refundacji SODiR 3.0.
Jeżeli chodzi o przelewy redystrybucyjne, przychody będą w wysokości 9 000 879 tys. zł, jak również pozostałe przychody zostały oszacowane w wysokości 437 168 tys. zł.
Wydatki PFRON zostały zaplanowane w wysokości 10 101 000 tys. zł, co stanowi 102,01% w stosunku do ustawy budżetowej 2025 r. Główne zadania to dofinansowanie do wynagrodzeń pracowników niepełnosprawnych (art. 26a) w wysokości 4 014 000 tys. zł, co stanowi ponad 111% w stosunku do ustawy budżetowej z 2025 r., przelewy redystrybucyjne – tutaj wydatki zostały oszacowane w wysokości 2 350 000 tys. zł, co stanowi ponad 97% planu do ustawy budżetowej 2025 r., zadania zlecane (art. 36 ustawy o rehabilitacji) – 1 271 000 tys. zł, co stanowi ponad 105% w stosunku do ustawy budżetowej 2025, programy zatwierdzone przez radę nadzorczą, służące rehabilitacji społecznej i zawodowej – 958 000 tys. zł, refundacja składek na ubezpieczenia społeczne (art. 25a) w wysokości 229 000 tys. zł, realizacja działań wyrównujących różnice między regionami wysokości 276 000 tys. zł, wypłata środków PFRON dla dysponentów Zakładowego Funduszu Aktywności albo Funduszu Rehabilitacji – 23 000 tys. zł, realizacja programów wspieranych ze środków pomocowych Unii Europejskiej w wysokości 231 000 tys. zł. I z tytułu pozostałych zadań wynikających z ustawy, z wyłączeniem wydatków bieżących inwestycyjnych, będzie to kwota 71 000 tys. zł.
Jeżeli chodzi o wydatki bieżące inwestycyjne zostały one zaplanowane w wysokości 616 000 tys. zł, w tym są to wydatki związane z realizacją projektu współfinansowanego z Unii Europejskiej pn. System Obsługi Dofinansowań i Refundacji SODiR 3.0 w wysokości 7 000 tys. zł. Składają się na to również odpisy aktualizujące wartość należności z tytułu wpłat pracodawców na PFRON, pożyczek, odsetek od pożyczek oraz innych należności w wysokości 295 000 tys. zł oraz wydatki na działalność funduszu w wysokości 279 000 tys. zł. Wynagrodzenia osobowe – 131 000 tys. zł. Natomiast wydatki inwestycyjne i zakupy inwestycyjne własne zaplanowano w wysokości 61 000 tys. zł.
Planowany stan funduszu na dzień 31 grudnia 2026 r. wyniesie 4 024 000 tys. zł, w tym stan środków pieniężnych 3 904 000 tys. zł. Dziękuję bardzo.
Przewodnicząca poseł Katarzyna Ueberhan (Lewica):
Dziękuję.
Otwieram dyskusję. Czy państwo mają jakieś pytania do tej części budżetowej? Pytań nie widzę, nie słyszę.
Poseł Urszula Rusecka (PiS):
Ja mam pytanie.
Przewodnicząca poseł Katarzyna Ueberhan (Lewica):
Tak? Dobrze. Pani przewodnicząca Rusecka.
Poseł Urszula Rusecka (PiS):
Chciałam zapytać odnośnie do przelewów redystrybucyjnych do samorządów powiatowych i wojewódzkich na zadania tam realizowane. Ta kwota ulega zmniejszeniu w stosunku do roku 2025 r. Z czego to wynika?
Przewodnicząca poseł Katarzyna Ueberhan (Lewica):
Dziękuję.
Czy jeszcze jakieś pytania? Nie ma. Proszę o odpowiedź w takim razie. Ewentualnie proszę o odpowiedź na piśmie, jeżeli nie są panie w stanie o odpowiedź w tej chwili. Proszę.
Zastępca prezesa Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych Barbara Engel:
Jeżeli chodzi o pierwsze pytanie, o przelewy redystrybucyjne, Państwowy Fundusz Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych mógł planować realizację planu na 2026 r. w wysokości wydatków realizowanych w 2025 r., dlatego kwota ta jest niższa od tej, która jest w 2025 r. w ustawie budżetowej.
Poseł Urszula Rusecka (PiS):
To znaczy ona jest w kwocie 97,3% z roku 2025, a nie 100% planowanych na 2025 r.
Zastępca prezesa PFRON Barbara Engel:
Tak, ale też nie byliśmy w stanie planować w 100% z tego względu, że nie uzyskaliśmy zgody Ministerstwa Finansów na tak wysokie wydatki w realizacji w 2026 r.
Przewodnicząca poseł Katarzyna Ueberhan (Lewica):
Dobrze. Dziękuję za odpowiedź.
Jeżeli nie ma więcej pytań...
Poseł Urszula Rusecka (PiS):
To jest o tyle niezrozumiałe, że wiemy, że będą potrzebne środki. Zresztą też ustawa o ZAZ-ach i WTZ-ach... A wynika, że te kwoty z PFRON mają być jeszcze pomniejszone w stosunku do budżetu roku 2025.
Zastępca prezesa PFRON Barbara Engel:
Jeżeli będą takie potrzeby i będzie zmiana rozporządzenia, państwowy fundusz wystąpi do ministerstwa o zmianę w planie finansowym.
Przewodnicząca poseł Katarzyna Ueberhan (Lewica):
Dziękuję.
Myślę, że dalsze pytania też można w postaci interpelacji do ministerstwa skierować.
Poseł Urszula Rusecka (PiS):
Pytam, bo mamy jutro podkomisję w sprawie WTZ-ów i wygląda na to, że nawet nie ma zaplanowanych środków na poziomie roku 2025, nie mówiąc o zwiększonych środkach na rok 2026. W związku z powyższym rekomendujemy negatywne zaopiniowanie tego projektu.
Przewodnicząca poseł Katarzyna Ueberhan (Lewica):
Dobrze, będziemy głosować tę część budżetową.
Najpierw zamknę dyskusję. Tak że zamykam dyskusję.
Jeżeli nie ma zgody na pozytywną opinię do planu finansowego PFRON, to poproszę o głosowanie. Głosujemy. Kto z państwa jest za pozytywnym zaopiniowaniem planu finansowego PFRON? Dziękuję. Kto z państwa jest przeciw? Kto z państwa się wstrzymał? Zamykam głosowanie. Proszę o podanie wyników. Dziękuję.
Sekretarz Komisji Damian Norwiński:
Głosowało 25 posłów. Za – 13, przeciw – 10, wstrzymały się 2 osoby.
Przewodnicząca poseł Katarzyna Ueberhan (Lewica):
Dziękuję.
Stwierdzam, że 13 głosami za przy 10 przeciw i 2 wstrzymujących się Komisja pozytywnie zaopiniowała plan finansowy PFRON. Stwierdzam, że tym samym zaopiniowaliśmy projekt ustawy budżetowej na rok 2026 w zakresie działania Komisji.
Pozostał nam wybór posła upoważnionego do reprezentowania Komisji na posiedzeniu Komisji Finansów Publicznych. Tradycyjnie na sprawozdawczynię proponuję panią posłankę Joannę Frydrych z uwagi na to, że jest też członkinią tej Komisji. Czy jest sprzeciw? Nie ma – nie widzę, nie słyszę. Stwierdzam, że Komisja wybrała posła sprawozdawcę.
Na tym wyczerpaliśmy porządek dzienny z dzisiejszego posiedzenia. Bardzo dziękuję państwu posłom, posłankom za udział. Dziękuję bardzo pani minister Nowakowskiej wraz z zespołem za wytrwałe doczekanie do końca posiedzenia Komisji. Dziękuję bardzo.
Zamykam posiedzenie Komisji.