Komisja Polityki Społecznej i Rodziny oraz Komisja Spraw Zagranicznych, obradujące pod przewodnictwem poseł Katarzyny Ueberhan (Lewica), przewodniczącej Komisji Polityki Społecznej i Rodziny, zrealizowały następujący porządek dzienny:

– pierwsze czytanie rządowego projektu ustawy o ratyfikacji Porozumienia wykonawczego między Rządem Rzeczypospolitej Polskiej a Rządem Stanów Zjednoczonych Ameryki do Umowy między Rządem Rzeczypospolitej Polskiej a Rządem Stanów Zjednoczonych Ameryki o wzmocnionej współpracy obronnej w sprawie zatrudniania lokalnych pracowników cywilnych, podpisanego w Warszawie dnia 20 lutego 2025 r. oraz w Stuttgarcie dnia 3 kwietnia 2025 r. (druk nr 1796).

W posiedzeniu udział wzięli: Władysław Teofil Bartoszewski sekretarz stanu w Ministerstwie Spraw Zagranicznych wraz ze współpracownikiem, Małgorzata Baranowska podsekretarz stanu w Ministerstwie Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej wraz ze współpracownikami oraz Marian Staszewski stały doradca Komisji Spraw Zagranicznych.

W posiedzeniu udział wzięli pracownicy Kancelarii Sejmu: Marta Artymińska, Bartosz Bąk, Dariusz Lipski i Aleksandra Sobarnia – z sekretariatów Komisji w Biurze Komisji Sejmowych oraz Michał Gajewski i Przemysław Sadłoń – legislatorzy z Biura Legislacyjnego.

Przewodnicząca poseł Katarzyna Ueberhan (Lewica):
Szanowni państwo, dzień dobry, witam wszystkich zebranych, proszę o wyciszanie rozmów i zajęcie miejsc, chciałabym rozpocząć.

Otwieram wspólne posiedzenie Komisji Polityki Społecznej i Rodziny oraz Komisji Spraw Zagranicznych.

Raz jeszcze witam wszystkich państwa zebranych, panie i panów posłów. Witam przedstawicieli ministerstw, witam serdecznie pana ministra Bartoszewskiego z Ministerstwa Spraw Zagranicznych, witam panią ministrę Baranowską z Ministerstwa Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej i oczywiście przedstawicieli strony społecznej.

Na podstawie listy obecności stwierdzam kworum.

Porządek dzisiejszego posiedzenia został państwu doręczony. Jest to pierwsze czytanie rządowego projektu ustawy o ratyfikacji Porozumienia wykonawczego między Rządem Rzeczypospolitej Polskiej a Rządem Stanów Zjednoczonych Ameryki do Umowy między Rządem Rzeczypospolitej Polskiej a Rządem Stanów Zjednoczonych Ameryki o wzmocnionej współpracy obronnej w sprawie zatrudniania lokalnych pracowników cywilnych, podpisanego w Warszawie dnia 20 lutego  tego roku oraz w Stuttgarcie dnia 3 kwietnia tego roku, z druku nr 1796. Rozumiem, że nie ma uwag do porządku dziennego.

Przechodzimy zatem do jego realizacji.

Szanowni państwo, marszałek Sejmu 8 października tego roku skierował do połączonych Komisji projekt ustawy z druku nr 1796 do pierwszego czytania. Przypominam, że pierwsze czytanie obejmuje wystąpienie wnioskodawcy oraz ogólną dyskusję na temat założeń projektu.

Oddaję więc głos przedstawicielowi ministerstwa, proszę. Rozumiem, że pan minister Bartoszewski będzie w imieniu ministerstwa zabierał głos. Czy pani ministra? Chciałabym oddać państwu głos. Nie wiem, kto zaczyna.

Sekretarz stanu w Ministerstwie Spraw Zagranicznych Władysław Teofil Bartoszewski:
Szanowna pani przewodnicząca, Wysoka Komisjo, ja mogę tylko w najbardziej ogólnych słowach odnieść się do tego. Bo ta umowa tak naprawdę bardziej dotyczy Ministerstwa Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej.

Natomiast chciałbym zwrócić uwagę na to, że mimo iż jest to ratyfikacja umowy podpisanej w 2025 r., o czym pani przewodnicząca wspomniała, to jest to po prostu kontynuacja umowy między Rzeczpospolitą Polską a Stanami Zjednoczonymi Ameryki Północnej, która była zawarta w 2020 r. przez poprzedni rząd. To, o czym w tej chwili rozmawiamy, to chodzi o porozumienie wykonawcze, żeby można było tę umowę wykonać. Bo z kolei modyfikacja, o której tu mówimy, jest potrzebna, ponieważ poprzednia umowa wykonawcza była podpisana w 2015 r. i dotyczyła trochę innej umowy niż ta, której to porozumienie dotyczy.

W związku z tym po prostu my konsekwentnie, niezależnie od tego, kto jest u władzy, staramy się wcielić w życie długofalowe i dobrze funkcjonujące rozwiązania, które pozwolą wojsku czy Siłom Zbrojnym Stanów Zjednoczonych zatrudniać w ramach formalnoprawnych pracowników cywilnych, zapewnić im odpowiednie warunki pracy i możliwość pobierania składek zdrowotnych na Fundusz Pracy, na ubezpieczenia społeczne i inne, a z drugiej strony zapewnić im zabezpieczenie społeczne, tak jak mają wszyscy inni pracownicy. Więc to jest pewna kontynuacja procesu. Z punktu widzenia Ministerstwa Spraw Zagranicznych to po prostu tylko wzmacnia i dalej stabilizuje nasze stosunki ze Stanami Zjednoczonymi i z Siłami Zbrojnymi Stanów Zjednoczonych, które stacjonują na naszym terytorium.

Ale już sprawy detaliczne, że tak powiem, jeśli chodzi o prawa pracowników, to ja bym raczej prosił o skomentowanie panią minister.

Przewodnicząca poseł Katarzyna Ueberhan (Lewica):
Poprosimy panią minister Baranowską o zabranie głosu.

Podsekretarz stanu w Ministerstwie Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej Małgorzata Baranowska:
Szanowna pani przewodnicząca, szanowni państwo, panie i panowie posłowie, konieczność zawarcia tej umowy, to znaczy, tego porozumienia wykonawczego w sprawie zatrudnienia lokalnych pracowników cywilnych wynika z treści art. 30 umowy między Rządem Rzeczypospolitej Polskiej a Rządem Stanów zjednoczonych Ameryki o wzmocnieniu współpracy obronnej podpisanej, tak jak pan minister powiedział, 15 sierpnia 2020 r. Umowa z 2020 r. zastąpiła wcześniejszą umowę o statusie Sił Zbrojnych USA na terytorium naszego kraju podpisaną w 2009 r.

Obecnie obowiązujące porozumienie wykonawcze zawarte w 2015 r. na podstawie art. 34 umowy z 2009 r. z formalnego punktu widzenia może pozostać w mocy w zakresie, w jakim nie jest sprzeczne z umową z 2020 r. Jednakże umowa z 2020 r. zawiera nowe rozwiązania, które nie były uregulowane w umowie z 2009 r., co wymaga przyjęcia nowego porozumienia. Wśród nowych rozwiązań należy wskazać postanowienia dotyczące uzgodnień procedur w celu realizacji zobowiązań podatkowych oraz składek i wpłat, w tym na ubezpieczenie społeczne, na Fundusz Pracy, PFRON i Fundusz Solidarnościowy przez Siły Zbrojne USA zatrudniające na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej lokalnych pracowników cywilnych.

Od przyjęcia porozumienia wykonawczego uzależniona jest możliwość zatrudniania lokalnych pracowników cywilnych na terytorium naszego kraju przez Siły Zbrojne Stanów Zjednoczonych Ameryki i organizacje prowadzące wojskową działalność usługową opisaną w art. 24, 25 i 26 umowy między tymi krajami, występujące w charakterze pracodawców.

Porozumienie wykonawcze zostało podpisane przez stronę polską 20 lutego 2025 r. w Warszawie, a przez stronę amerykańską – 3 kwietnia 2025 r. Ma rangę umowy międzynarodowej. Do jego wejścia w życie niezbędne jest dopełnienie procedury określonej w art. 89 ust. 1 pkt 2 i 5 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, to jest ratyfikacji umowy międzynarodowej za uprzednią zgodą wyrażoną w ustawie, tzw. dużej ratyfikacji. W związku z powyższym niezbędne jest przyjęcie ustawy o ratyfikacji wyżej wymienionego porozumienia wykonawczego.

W związku z tym zwracam się do państwa, do Wysokiej Komisji, o przyjęcie projektu ustawy o ratyfikacji wyżej wymienionego porozumienia wykonawczego bez poprawek. Zgodnie z informacjami przekazanymi przez stronę amerykańską związanie się wyżej wymienionym porozumieniem wykonawczym nie wymaga po stronie amerykańskiej żadnych dodatkowych procedur. Dziękuję.

Przewodnicząca poseł Katarzyna Ueberhan (Lewica):
Bardzo dziękuję.

W takim razie otwieram dyskusję. Czy są jakieś pytania ze strony państwa posłów, posłanek? Nie widzę. Czy są jakieś uwagi ze strony Biura Legislacyjnego? Nie ma.

W takim razie zamykam dyskusję i stwierdzam zamknięcie pierwszego czytania.

Przechodzimy zatem do rozpatrzenia projektu. Czy są uwagi do tytułu? Ze strony państwa posłów nie ma. Biuro Legislacyjne – nie ma.

Stwierdzam, że tytuł został rozpatrzony.

Przechodzimy do art. 1. Czy są uwagi do art. 1? Uwag brak.

Stwierdzam, że art. 1 został rozpatrzony.

Przechodzimy do art. 2. Czy są uwagi? Uwag brak.

Stwierdzam, że art. 2 został rozpatrzony. W takim razie rozpatrzyliśmy całość projektu ustawy.

Przechodzimy do przyjęcia całości projektu. Czy jest sprzeciw wobec przyjęcia projektu ustawy? Sprzeciwu nie widzę.

Stwierdzam, że połączone Komisje przyjęły projekt ustawy z druku nr 1796.

Pozostaje nam wybór posła sprawozdawcy. Kto z państwa chciałby? Tak, pani poseł Wiśniewska? Dobrze. Czy są inne kandydatury? Nie ma.

Czy jest sprzeciw co do sprawozdawczyni w osobie pani posłanki Wiśniewskiej? Nie ma.

Stwierdzam, że Komisja dokonała wyboru posła sprawozdawcy, poseł sprawozdawczyni.

Na tym wyczerpaliśmy porządek dzienny niniejszego posiedzenia. Bardzo państwu dziękuję za udział. Dziękuję bardzo przedstawicielom Ministerstwa Spraw Zagranicznych oraz Ministerstwa Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej.

Zamykam posiedzenie Komisji.