Komisja Polityki Społecznej i Rodziny, obradująca pod przewodnictwem poseł Katarzyny Ueberhan (Lewica), przewodniczącej Komisji, przeprowadziła:

– pierwsze czytanie rządowego projektu ustawy o zmianie ustawy o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych (druk nr 1886).

W posiedzeniu udział wzięli: Łukasz Krasoń sekretarz stanu w Ministerstwie Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej wraz ze współpracownikami, Katarzyna Krysik naczelnik wydziału w Państwowym Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych wraz ze współpracownikiem, Krzysztof Osiński specjalista  ds. legislacji Związku Województw Rzeczypospolitej Polskiej oraz Jerzy Płókarz prezes Krajowego Sztabu Ratownictwa Społecznej Sieci Ratunkowej.

W posiedzeniu udział wzięli pracownicy Kancelarii Sejmu: Jolanta Boratyn-Dąbkowska, Dariusz Lipski, Damian Norwiński i Aleksandra Sobarnia – z sekretariatu Komisji w Biurze Komisji Sejmowych oraz Jakub Krowiranda i Urszula Sęk – legislatorzy z Biura Legislacyjnego.

Przewodnicząca poseł Katarzyna Ueberhan (Lewica):
Szanowni państwo, dzień dobry. Już jest z nami minister, dlatego możemy zacząć.

Otwieram 83. posiedzenie Komisji Polityki Społecznej i Rodziny.

Na podstawie listy obecności stwierdzam kworum.

Witam serdecznie, jak mówiłam, pana ministra Krasonia oraz wszystkich państwa posłów, posłanki, a także stronę społeczną.

Porządek dzienny dzisiejszego posiedzenia został państwu doręczony. Jest to pierwsze czytanie rządowego projektu ustawy o zmianie ustawy o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych z druku nr 1886. Przechodzimy zatem do jego realizacji, jeżeli nie ma uwag do porządku.

Szanowni państwo, marszałek Sejmu 4 listopada tego roku skierował do Komisji Polityki Społecznej i Rodziny projekt ustawy z druku nr 1886 do pierwszego czytania. Przypominam, że pierwsze czytanie obejmuje wystąpienie wnioskodawcy oraz ogólną dyskusję na temat założeń projektu.

Proszę zatem pana ministra o przedstawienie projektu ustawy. Proszę o wyciszenie rozmów. Szanowni państwo, teraz oddaję głos ministrowi. Proszę.

Sekretarz stanu w Ministerstwie Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej Łukasz Krasoń:
Pani przewodnicząca, drodzy państwo, nowelizacja ustawy o rehabilitacji, którą dzisiaj przedłożyliśmy, to jest projekt, który uzupełnia katalog wydatków środków Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych. Tak naprawdę bardzo mała nowelizacja, która umożliwi Państwowemu Funduszowi Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych wydatkowanie środków unijnych do projektów rady nadzorczej PFRON.

Poszerza to tak naprawdę możliwości państwowego funduszu. Sytuacja, w której na przykład obecnie się znajdujemy, czyli perspektywa FERS, projekty, które są realizowane – wszystko to będzie mogło być realizowane także przy wsparciu PFRON jako lidera. Jest to więc projekt, który właśnie tak wygląda, który oczywiście przeszedł całą ścieżkę legislacyjną, rządową. Stanowisko rządu jest takie, aby Komisja przychyliła się do tego projektu. Dziękuję.

Przewodnicząca poseł Katarzyna Ueberhan (Lewica):
Dziękuję.

Otwieram zatem dyskusję ogólną. Czy są jakieś… Tak, proszę, pani poseł Rusecka, przewodnicząca Rusecka.

Poseł Urszula Rusecka (PiS):
Bardzo dziękuję, pani przewodnicząca.

Wysoka Komisjo, panie ministrze, mam tylko pytanie, jakby pan minister albo ktoś z PFRON – nie wiem, czy jest – mógł przybliżyć krótko, jakie główne programy są realizowane przez PFRON obecnie, w roku 2025.

Przewodnicząca poseł Katarzyna Ueberhan (Lewica):
Czy możemy prosić, czy mamy kogoś na sali, kto zna odpowiedź na pytanie? A jeżeli nie, to czy możemy prosić o odpowiedź na piśmie?

Poseł Urszula Rusecka (PiS):
Chodzi mi o programy rady nadzorczej PFRON.

Naczelnik wydziału w Państwowym Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych Katarzyna Krysik:
Dzień dobry. Katarzyna Krysik, Państwowy Fundusz Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych.

Jeżeli chodzi o programy rady nadzorczej, to w roku 2025 r. mamy w realizacji chyba ok. 17 realizowanych programów rady nadzorczej, jeżeli chodzi o rehabilitację społeczną i zawodową. Czy życzy sobie pani, żeby wymienić wszystkie, czy tak ogólnie?

Poseł Urszula Rusecka (PiS):
Myślę, że te największe, co najmniej osiem.

I jeszcze takie pytanie, nie wiem, czy pani ma te dane: Jaka jest alokacja środków, to znaczy, ile jest przeznaczane w danym roku, w roku 2025, na dany program?

Naczelnik wydziału w PFRON Katarzyna Krysik:
Jeżeli chodzi o alokację środków, to takich danych przy sobie w tej chwili nie mam i nie jestem w stanie ich podać, więc ewentualnie udzielimy odpowiedzi na piśmie.

Poseł Urszula Rusecka (PiS):
W takim razie, jak na piśmie, to bardzo proszę wszystkie, do sekretariatu. Dobrze? Sekretarz mi prześle. A teraz proszę przedstawić te główne i pewnie z uwzględnieniem tych programów i projektów, które będą możliwe przy wsparciu, jeśli zmienimy ustawę.

Naczelnik wydziału w PFRON Katarzyna Krysik:
Jeżeli chodzi o programy rady nadzorczej, to największym programem, który ma największą alokację, jest „Aktywny samorząd”, który jest realizowany przez samorządy powiatowe. Skierowany jest on do osób fizycznych, osób indywidualnych z niepełnosprawnością.

Kolejny program, który jest skierowany do organizacji pozarządowych, które realizują działania na rzecz osób z niepełnosprawnością, wprowadzając je na przykład na rynek pracy, to jest na przykład program „Absolwent II”, który jest kontynuacją. Mamy też program „Stabilne zatrudnienie”, który również skierowany jest do osób z niepełnosprawnością. Tu chodzi o realizację staży zawodowych w jednostkach administracji rządowej. Z najświeższych programów, które ostatnio zostały przyjęte, to były chociażby programy z pakietu „Samodzielność – Aktywność – Mobilność”, czyli „Mobilność osób z niepełnosprawnością”, „Mieszkanie dla absolwenta” czy „Dostępne mieszkanie”. Mamy też programy… Tak na szybko próbuję sobie przypomnieć jeszcze.

Poseł Urszula Rusecka (PiS):
Dziękuję bardzo.

Chciałam tylko jeszcze dopytać. Rozumiem, że ustawa daje możliwość korzystania ze środków unijnych przy realizacji tych projektów – albo pan minister mnie wyprowadzi z błędu, albo potwierdzi. Bardzo proszę. I rozumiem, że dwa projekty są dzięki temu możliwe do realizacji, dzięki zmianie tej ustawy.

Sekretarz stanu w MRPiPS Łukasz Krasoń:
Jednym z projektów, które realizujemy w ministerstwie, jest „Zatrudnienie wspomagane”. Jest on podzielony na dwa moduły, na dwa etapy.

Pierwszy etap – stworzenie modelu zatrudnienia wspomaganego w Polsce – już jest w toku. Etapem drugim, który jest na etapie wniosku, jest etap wdrożeniowy. Tutaj alokacja środków unijnych to 500 mln zł. Jest to jeden z największych projektów społecznych realizowanych w tej perspektywie FERS. Żeby PFRON jako lider projektu mógł w formule grantowej opłacać te agencje, aby wszystkie rzeczy opisane we wniosku finansować, potrzebujemy móc uruchamiać środki, także unijne.

Drugi projekt to „Mobilny doradca wsparcia społecznego” – podobna sytuacja, również formuła grantowa dla organizacji, które będą w Polsce świadczyć tego typu usługi. Tutaj również przepisy nie dają dzisiaj takiej możliwości, to znaczy nie dają wprost, bo zapisy ustawy o rehabilitacji nie są precyzyjne. I żeby nie było jakichkolwiek wątpliwości na żadnym etapie wdrażania… Ten zapis, ta mała nowelizacja, która to po prostu umożliwi.

Poseł Urszula Rusecka (PiS):
Bardzo dziękuję.

Przewodnicząca poseł Katarzyna Ueberhan (Lewica):
Dziękuję.

Czy są jeszcze jakieś pytania, czy jakieś głosy w dyskusji ogólnej, szanowni państwo? Jeżeli nie ma, to zamykam dyskusję.

Stwierdzam zamknięcie pierwszego czytania.

Przechodzimy zatem do rozpatrzenia projektu.

Czy są uwagi do tytułu? Na razie nie ma. Dobrze. Stwierdzam, że tytuł został rozpatrzony.

Przechodzimy do art. 1. Czy są uwagi do art. 1? Nie ma. Stwierdzam, że art. 1 został rozpatrzony.

Tak, proszę, pani poseł.

Poseł Magdalena Łośko (KO):
Pani przewodnicząca, Wysoka Komisjo, chciałam zgłosić poprawkę do art. 2.

Głos z sali:
Ale jesteśmy przy art. 1.

Przewodnicząca poseł Katarzyna Ueberhan (Lewica):
To znaczy na razie byliśmy przy...

Poseł Magdalena Łośko (KO):
Zakończyliśmy art. 1 i teraz przechodzimy do art. 2. Ja sygnalizuję, że mam poprawkę w tym zakresie. Dziękuję.

Przewodnicząca poseł Katarzyna Ueberhan (Lewica):
Dobrze. Jeszcze nie zdążyliśmy przejść do art. 2.

Zatem przechodzimy do art. 2. Pani poseł, czy chciałaby pani zaprezentować tę poprawkę? Skoro ma pani poprawkę, proszę o zaprezentowanie poprawki do art. 2. Proszę.

Poseł Magdalena Łośko (KO):
Bardzo dziękuję, pani przewodnicząca.

Zgłaszam poprawkę do rządowego projektu ustawy o zmianie ustawy o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych z druku nr 1886. Dodaje się art. 2 w brzmieniu… Nie będę tutaj cytowała całego zapisu, ponieważ myślę, że wszyscy państwo macie ten zapis przedłożony. Ale chciałabym uzasadnić.

Wprowadzony art. 2 ma na uwadze… W przepisach powstała luka prawna, która uniemożliwi ministrowi właściwemu do spraw pracy wydanie rozporządzenia, o którym mowa w art. 26 ust. 5 ustawy o rynku pracy. Wydanie rozporządzenia na podstawie przepisu, który stał się bezprzedmiotowy, mogłoby rzutować na treść zakresu spraw przekazanych do uregulowania w tym akcie wykonawczym.

Przewodnicząca poseł Katarzyna Ueberhan (Lewica):
Pani poseł, przepraszam, że przerwę. Są to poprawki uzgodnione i przygotowane przez stronę rządową. Była pani tak uprzejma, żeby te poprawki przejąć. Ja bym chętnie jednak oddała głos przedstawicielom ministerstwa, by te poprawki uzasadnić i omówić. Czy mogę o to poprosić?

Poseł Magdalena Łośko (KO):
Ale pani przewodnicząca, proszę, ja chcę dokończyć. W połowie zdania to tak nieuprzejmie. Pozwólcie, że dokończę zdanie. Dobrze?

Pani przewodnicząca, wydanie rozporządzenia na podstawie przepisu, który stał się bezprzedmiotowy, mogłoby rzutować na treść zakresu spraw przekazanych do uregulowania w tym akcie wykonawczym. Jest to istotne z punktu widzenia funkcjonowania systemu wspomagającego realizację statutowych działań przez powiatowe urzędy pracy. Proponowana zmiana ma wyłącznie charakter techniczny.

Dziękuję uprzejmie. Proszę o przyjęcie poprawki.

Przewodnicząca poseł Katarzyna Ueberhan (Lewica):
Dziękuję.

W jakiej kolejności? Oddamy głos ministerstwu? Dobrze. Potem Biuro Legislacyjne się odniesie. Dziękuję. Proszę panie z ministerstwa o zabranie głosu w sprawie.

Zastępca dyrektora Departamentu Informatyki Ministerstwa Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej Dorota Dołkowska:
To ja może wyjaśnię, jeżeli chodzi o tę poprawkę. Dorota Dołkowska, zastępca dyrektora Departamentu Informatyki w Ministerstwie Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej.

Jeżeli chodzi o tę poprawkę, to – tak jak pani poseł powiedziała – pozwoli ona ministrowi właściwemu do spraw pracy na wydanie rozporządzenia, które określa zasady funkcjonowania systemów teleinformatycznych w publicznych służbach zatrudnienia. Generalnie ta luka prawna, o której powiedziała pani poseł, powstała z takiego tytułu, że w ustawie o rynku pracy i służbach zatrudnienia mieliśmy delegację ustawową, która uprawniała ministra właściwego do spraw pracy w porozumieniu z ministrem właściwym do spraw informatyzacji do wydania rozporządzenia. Niemniej jednak ustawa o informatyzacji, która weszła w życie 6 września, uchyliła przepis, do którego w delegacji było odwołanie, co skutkuje w tej chwili tym, że ten przepis po prostu stał się bezprzedmiotowy.

Co gorsze, w ustawie o informatyzacji zapisy dotyczące minimalnych wymagań na systemy struktur danych komunikacji pozostały, natomiast w innym ustępie, który zgodnie z tą ustawą wejdzie dopiero 18 miesięcy po dniu ogłoszenia tej ustawy… Przez tak długi czas uniemożliwiłoby to wydanie rozporządzenia, które rzeczywiście jest kluczowe, ponieważ definiuje minimalne wymagania na systemy, definiuje struktury danych, sposoby komunikacji. Chodzi tutaj właśnie o te systemy, które są użytkowane i eksploatowane na co dzień przez powiatowe urzędy pracy.

Nie wiem, czy to jest wystarczające. Oczywiście na wszystkie pytania odpowiem.

Przewodnicząca poseł Katarzyna Ueberhan (Lewica):
Dobrze, dziękuję.

Przewodnicząca Rusecka ma pytanie do poprawki.

Poseł Urszula Rusecka (PiS):
Tak. Mam pytanie do tej poprawki albo inaczej – opinię klubu Prawo i Sprawiedliwość do tej poprawki, ponieważ poprawka ta nie dotyczy przedmiotu ustawy, bo dotyczy ustawy o rynku pracy i służbach zatrudnienia, którą przyjęliśmy w marcu 2025 r., więc wykracza ona poza zakres przedmiotowy dzisiaj procedowanej ustawy. A mówię to dlatego, ponieważ pamiętacie państwo, jaka była sytuacja, kiedy my mieliśmy trudne procedowania podczas pandemii…

Czy mogę prosić moje koleżanki o ciszę? Bo nie będą wiedziały, jak głosować?

W związku z tym my będziemy się wstrzymywać odnośnie do tej poprawki. Bo rozumiemy, że ona jest potrzebna, ale w ramach tego… Żebyście państwo też uważali na legislację, ponieważ to jest wrzucanie tej poprawki w ustawę o zupełnie innych potrzebach. Dziękuję.

Przewodnicząca poseł Katarzyna Ueberhan (Lewica):
Dziękuję bardzo.

Teraz chciałabym oddać głos Biuru Legislacyjnemu. Poproszę.

Legislator Urszula Sęk:
Oczywiście, poprawka wykracza poza zakres, ale ona nie niesie za sobą tzw. nowości normatywnej w naszym przekonaniu o tyle, że po prostu wykreśla fragment, który jest już nieaktualny w akcie prawnym.

Błąd został popełniony w lipcu tego roku przy nowelizacji ustawy o informatyzacji, gdzie po prostu uchylono jednostkę w art. 13 ust. 2 pkt 2 lit. a i uchylono ją z dniem wejścia w życie ustawy, czyli we wrześniu. Natomiast przepis, który merytorycznie jest odzwierciedleniem tego, co uchylono, ma wejść dopiero w lutym 2027 r., więc nie skoordynowano tam tego, że powinno to być w jednym czasie – ta jednostka powinna być uchylona dopiero w momencie, kiedy druga wejdzie w życie. Oczywiście Biuro Legislacyjne jest sceptyczne co do rozszerzania przedłożenia, ale rozumiemy sytuację, że z dniem 1 grudnia upadnie nam dotychczasowe rozporządzenie i jeśli tego nie zrobimy, to będzie luka w prawie.

Jednocześnie od razu uprzedzamy: jeśli państwo przyjmą poprawkę, to oczywiście zmianie ulegnie tytuł. Bo musimy w nim zawrzeć też odesłanie do ustawy o rynku pracy. Ustawa będzie liczyła tzry artykuły, oczywiście będzie to przenumerowane, bo ten artykuł jest drugi, merytoryczny. Natomiast ten o wejściu w życie będzie nosił nr 3. Dziękuję bardzo.

Przewodnicząca poseł Katarzyna Ueberhan (Lewica):
W takim razie, jeżeli nie ma więcej głosów, przechodzimy do głosowania poprawki.

Kto z państwa, pań, panów posłów jest za przyjęciem poprawki w zaproponowanym kształcie? Dziękuję. Kto jest przeciw? Dobrze. Kto się wstrzymał? Poproszę o policzenie. Zamykam głosowanie.

Proszę o odczytanie wyników.

Sekretarz Komisji Damian Norwiński:
Głosowały 33 osoby. Za – 18, nikt nie zagłosował przeciw, 15 osób wstrzymało się od głosu.

Przewodnicząca poseł Katarzyna Ueberhan (Lewica):
Dziękuję.

Stwierdzam w takim razie, że przy 18 głosach za, braku głosów sprzeciwu i 15 głosach wstrzymujących się poprawka została przez Komisję przyjęta.

W takim razie przechodzimy do dawnego art. 2, a nowego art. 3 – termin wejścia w życie ustawy. Czy są jakieś uwagi? Brak. W takim razie stwierdzam, że art. 2 został rozpatrzony.

Zostało nam przyjęcie całości projektu ustawy wraz z przyjętą poprawką. Czy jest sprzeciw wobec przyjęcia całości w zaproponowanym brzmieniu? Sprzeciwu nie ma. Stwierdzam, że Komisja przyjęła projekt ustawy w tym brzmieniu wraz z zaproponowaną poprawką.

Pozostał nam wybór posła sprawozdawcy. Czy może posłanka Maja Nowak chciałaby być sprawozdawczynią?

Poseł Maja Ewa Nowak (Polska2050):
Mogę.

Przewodnicząca poseł Katarzyna Ueberhan (Lewica):
Dobrze. Czy jest sprzeciw wobec posłanki Mai Nowak jako sprawozdawcy Komisji? Sprzeciwu nie ma. Stwierdzam, że Komisja dokonała wyboru posła sprawozdawcy.

Na tym, szanowni państwo, wyczerpaliśmy porządek dzienny posiedzenia. Dziękuję wszystkim za udział.

Zamykam posiedzenie Komisji.