Podkomisja stała do spraw współpracy z organizacjami pozarządowymi, obradująca pod przewodnictwem posła Tadeusza Tomaszewskiego (Lewica), przewodniczącego podkomisji, zrealizowała następujący porządek dzienny:

– rozpatrzenie informacji na temat wprowadzenia elektronicznego trybu szybkiej rejestracji stowarzyszeń w KRS – analogicznie do systemu S24 dla spółek;

– informacja na temat uregulowania sytuacji młodzieżowych rad, samorządów uczniowskich i organizacji młodzieżowych jako podmiotów współpracy z JST.

W posiedzeniu udział wzięli: Paulina Piechna-Więckiewicz podsekretarz stanu w Ministerstwie Edukacji Narodowej wraz ze współpracownikami, Wojciech Kuraszyk zastępca dyrektora Departamentu Społeczeństwa Obywatelskiego Kancelarii Prezesa Rady Ministrów, Adam Perz zastępca dyrektora Departamentu Informatyzacji i Rejestrów Sądowych Ministerstwa Sprawiedliwości wraz ze współpracownikami, Szymon Wróbel zastępca dyrektora Departamentu Administracji Publicznej Ministerstwa Spraw Wewnętrznych i Administracji, Izabella Tarnowska kierownik Zespołu e-Doręczeń i Katalogów Publicznych Centralnego Ośrodka Informatyki, Agnieszka Matejczuk główny specjalista w Zespole Spraw Międzynarodowych i Konstytucyjnych Biura Rzecznika Praw Dziecka, Łukasz Cymiński specjalista ds. legislacji, komisji oraz innych struktur w Biurze Związku Województw Rzeczypospolitej Polskiej, Jerzy Smoliński członek prezydium Krajowej Sekcji Oświaty i Wychowania Niezależnego Samorządnego Związku Zawodowego „Solidarność”, Piotr Frączak specjalista ds. monitoringu prawa w Biurze Reprezentacji i Partycypacji Społecznej Ogólnopolskiej Federacji Organizacji Pozarządowych, Jerzy Płókarz prezes Krajowego Sztabu Ratownictwa Społecznej Sieci Ratunkowej, Rafał Dymek główny ekspert Polskiej Fundacji im. Roberta Schumana Julia Kluczyńska ekspertka ds. rzecznictwa i działalności edukacyjnej Forum Darczyńców, Joanna Pietrasik prezeska zarządu Fundacji Civis Polonus oraz Kamil Rybikowski główny specjalista w Zespole Rozwoju Przedsiębiorczości Związku Rzemiosła Polskiego.

W posiedzeniu udział wzięli pracownicy Kancelarii Sejmu: Jolanta Boratyn-Dąbkowska, Dariusz Lipski i Damian Norwiński – z sekretariatu Komisji w Biurze Komisji Sejmowych oraz Piotr Tereszkiewicz – specjalista ds. systemu gospodarczego z Biura Ekspertyz i Oceny Skutków Regulacji.

Przewodniczący poseł Tadeusz Tomaszewski (Lewica):
Szanowni państwo, otwieram posiedzenie podkomisji stałej do spraw współpracy z organizacjami pozarządowymi.

Zgodnie z zawiadomieniem w porządku dziennym mamy dwa punkty. Po pierwsze, rozpatrzenie informacji na temat wprowadzenia elektronicznego trybu szybkiej rejestracji stowarzyszeń w KRS – tutaj głównie będą referować przedstawiciele ministra sprawiedliwości oraz ministra cyfryzacji. I drugi punkt – informacja na temat uregulowań sytuacji młodzieżowych rad, samorządów uczniowskich i organizacji młodzieżowych jako podmiotów współpracy z jednostkami samorządu terytorialnego. Podstawową informację przygotowało Ministerstwo Spraw Wewnętrznych i Administracji, ale są również przedstawiciele innych ministerstw.

Chciałem serdecznie powitać panią Paulinę Piechnę-Więckiewicz, podsekretarza stanu w Ministerstwie Edukacji Narodowej, z zespołem osób towarzyszących. Witam uprzejmie zastępcę dyrektora Departamentu Administracji Publicznej w Ministerstwie Spraw Wewnętrznych i Administracji pana Szymona Wróbla. Jest z nami pan Adam Perz, zastępca dyrektora Departamentu Informatyzacji i Rejestrów Sądowych w Ministerstwie Sprawiedliwości. Witam uprzejmie panią Izabellę Tarnowską, kierownika Zespołu e-Doręczeń i Katalogów Publicznych w Centralnym Ośrodku Informatyki, przedstawicielkę ministra cyfryzacji. Jest też z nami zastępca dyrektora w Departamencie Społeczeństwa Obywatelskiego Kancelarii Prezesa Rady Ministrów pan Wojciech Kuraszyk. Jest z nami również główny specjalista Zespołu Spraw Międzynarodowych i Konstytucyjnych w Biurze Rzecznika Praw Dziecka pani Agnieszka Matejczuk. Tradycyjnie witam serdecznie przedstawicieli podmiotów pozarządowych. Jest z nami również Łukasz Cymiński, pracownik Biura Związku Województw Rzeczypospolitej Polskiej.

Szanowni państwo, przechodzimy do punktu pierwszego. Uprzejmie proszę o informację w sprawie wprowadzenia elektronicznego trybu szybkiej rejestracji stowarzyszeń w KRS – analogicznie do systemu S24 dla spółek. Może najpierw poproszę przedstawiciela ministra sprawiedliwości.

Zastępca dyrektora Departamentu Informatyzacji i Rejestrów Sądowych Ministerstwa Sprawiedliwości Adam Perz:
Szanowni państwo, skrótowo przedstawię główną, kierunkową decyzję, stanowisko resortu sprawiedliwości. Potem, już w szczegółach, pan Michał Gąsiorek przedstawi aktualny plan.

Co do zasady Ministerstwo Sprawiedliwości zgadza się z kierunkiem proponowanym przez państwa posłów. Jest to kolejny etap związany z upowszechnieniem cyfryzacji i ułatwieniem tej cyfryzacji w dostępie do szeroko rozumianych interesariuszy. W tym konkretnym przypadku mówimy o osobach chcących w sposób szybki, łatwy, bezpieczny i skuteczny założyć stowarzyszenie. Tak że kierunkowo jak najbardziej to popieramy.

Natomiast trzeba pamiętać, że prace projektowe mają swój określony kalendarz. Po pierwsze, kwestie związane z samym Krajowym Rejestrem Sądowym wpisane są w szerszy projekt związany z cyfryzacją wszystkich projektów sądowych. Jest to duży projekt, wielowątkowy. Wydaje mi się, że nie czas i miejsce o wszystkich detalach państwa informować. Natomiast w tej konkretnej sprawie istotne jest to, że obecnie funkcjonujący system S24 dla spółek handlowych, czyli ta szybka ścieżka zakładana obecnie dla czterech form prawnych, jest obecnie na etapie przenoszenia na portal rejestrów sądowych. Jest to docelowe miejsce dla wszystkich rejestrów sądowych, którymi Ministerstwo Sprawiedliwości zarządza, administruje i które utrzymuje. Jest to proces, który już rozpoczęliśmy – i będzie on kontynuowany.

Przeniesienie systemu S24 na ten portal sądowy będzie wiązało się z szeregiem ułatwień dla finalnych użytkowników. Przede wszystkim takim ułatwieniem będzie kwestia związana z jednym logowaniem. Przypomnę, że obecnie, żeby użytkownik finalny mógł korzystać z portalu Krajowego Rejestru Sądowego, musi: raz – zalogować się na portal KRS, dwa – zalogować się do systemu S24, a trzy, jak na przykład chce jeszcze wysłać sprawozdanie finansowe, to musi powtórnie, po raz trzeci, zalogować się innym kanałem dostępowym. To chcemy zmienić, chcemy ułatwić. W przyszłości będzie jedno logowanie, oczywiście z dostępem do tych funkcjonalności, które są definiowane dla poszczególnych użytkowników – również pod kątem bezpieczeństwa. Nowy system S24 będzie wymagał kilku poprawek. Szczególnie mam tu na myśli obecną sytuację geopolityczną, gdzie normy związane z cyfrowym bezpieczeństwem są zdecydowanie wyżej postawione, niż miało to miejsce do tej pory. Tak że przeniesienie na PRS, usprawnienie systemu S24 dla podmiotów prawnych – mówię tutaj o spółkach handlowych.

Jeszcze w międzyczasie przypomnę państwu, że obecnie pracujecie państwo nad projektem ustawy o zmianie ustawy o KRS. To jest druk sejmowy nr 1311 i m.in. w tym druku sejmowym wprowadzane są zmiany legislacyjne, które zapewnią w przyszłości procedowanie całej procedury związanej z zakładaniem stowarzyszeń i innych form prawnych ujętych w tzw. drugim rejestrze Krajowego Rejestru Sądowego wyłącznie w postaci cyfrowej, co też – zakładamy – przyspieszy, poprawi efektywność i szybkość działania sądów rejestrowych. I to też jest kwestia legislacyjna, którą najpierw musimy doprowadzić do końca, zanim zaczniemy prace nad systemem S24 dla samorządów.

Bardzo konserwatywnie i ostrożnie ze swojej strony deklaruję, że finalna realizacja tych wszystkich punktów, o których przed chwilą powiedziałem, to jest wrzesień 2028 r. Dziękuję bardzo. Proszę pana Michała.

Przewodniczący poseł Tadeusz Tomaszewski (Lewica):
Uprzejmie proszę. Oczywiście pan dyrektor przedstawił… Całość szła dobrze, ale z tym terminem –  2028 r. czy się przesłyszałem?

Zastępca dyrektora departamentu MS Adam Perz:
Szanowny panie przewodniczący, bardzo cenię sobie deklaracje, które będę w stanie zrealizować – nie chciałbym państwu obiecać przysłowiowych gruszek na wierzbie. Z doświadczenia wiem, jak te prace wyglądają. To jest złożony, wieloetapowy proces. Tak że proszę państwa o wyrozumiałość i zrozumienie. Oczywiście z naszej strony będziemy robić wszystko, żeby całe te prace projektowe przyspieszyć.

Przewodniczący poseł Tadeusz Tomaszewski (Lewica):
Bardzo proszę.

Główny specjalista w Departamencie Legislacyjnym Ministerstwa Sprawiedliwości Michał Gąsiorek:
Dzień dobry.

Tak skrótowo: 3 kwietnia odbyło się pierwsze czytanie projektu na Komisji Sprawiedliwości i Praw Człowieka. Niezwłocznie przystąpiono też do omówienia projektu. Z uwagi na oczekiwanie na stanowisko rządu została przerwana ta komisja. I mogę poinformować państwa, że 19 września Rada Ministrów przyjęła stanowisko, które zostanie niezwłocznie przekazane parlamentowi. Sądzę, że po przekazaniu tego stanowiska prace Komisji Sprawiedliwości i Praw Człowieka zostaną wznowione.

Przewodniczący poseł Tadeusz Tomaszewski (Lewica):
Dziękuję uprzejmie.

Czy pani przedstawiciel ministra cyfryzacji ewentualnie chciałaby coś uzupełnić? Oczywiście podstawa prawna to resort sprawiedliwości.

Kierownik Zespołu e-Doręczeń i Katalogów Publicznych Centralnego Ośrodka Informatyki Izabella Tarnowska:
Dzień dobry.

Chciałam tylko krótko podsumować, że oczywiście Ministerstwo Cyfryzacji jak najbardziej pozytywnie opiniuje kierunek proponowanych zmian z uwagi na usprawnienia, jakie te zmiany mają wprowadzić. Nie wnosimy tutaj żadnych sprzeciwów.

Przewodniczący poseł Tadeusz Tomaszewski (Lewica):
Dziękuję.

Zapraszam stronę społeczną do wypowiedzi i pytań. Bardzo proszę.

Specjalista ds. monitoringu prawa w Biurze Reprezentacji i Partycypacji Społecznej Ogólnopolskiej Federacji Organizacji Pozarządowych Piotr Frączak:
Piotr Frączak, Ogólnopolska Federacja Organizacji Pozarządowych.

Ten projekt nie ma szczęścia. My składaliśmy petycję do rządu w 2021 r. Wtedy też dostało to Ministerstwo Sprawiedliwości. Po braku odpowiedzi i jak gdyby dalszego ciągu złożyliśmy petycję do Sejmu. Przerwanie kadencji przełożyło prace nad tą zmianą. W tej chwili ruszyła do przodu. I w 2024 r. Ministerstwo Sprawiedliwości zaczęło blokować ten projekt.

Chcę powiedzieć tak. Po pierwsze, ten 2028 r. Rozumiem cykl prac legislacyjnych rządu nad ustawami, ale odkładanie na parę lat praw obywatelskich tylko dlatego, że technicznie będzie lepiej, nie jest najlepszym pomysłem. I wydaje mi się, że organizacje powinny mieć i mają prawo do łatwego i szybkiego rejestrowania. Niestety Krajowy Rejestr Sądowy nie działa najlepiej i rejestracja często odbywa się długo i uproszczenie tej rejestracji właśnie w oparciu o wzorcowy statut bardzo by pomogło. Z tego punktu widzenia bardzo liczymy więc na to, że jednak Sejm tę zmianę przeprowadzi wcześniej niż po 2028 r.

Przewodniczący poseł Tadeusz Tomaszewski (Lewica):
Dziękuję uprzejmie.

Bardzo proszę, pan prezes Jerzy Płókarz.

Prezes Krajowego Sztabu Ratownictwa Społecznej Sieci Ratunkowej Jerzy Płókarz:
Jerzy Płókarz, Krajowy Sztab Ratownictwa Społecznej Sieci Ratunkowej. Dziękuję, panie przewodniczący, za głos.

Mam pytanie do pana z Ministerstwa Sprawiedliwości. Czy przewidujecie państwo również fakultatywną formę złożenia wniosku w sposób tradycyjny, papierowy? Bo wiem, że są organizacje, które sygnalizują, że wolą taką formę, a wręcz nie akceptują formy elektronicznej, co nie do końca jest dziwne. Choć rzeczywiście uczciwie trzeba powiedzieć, że w sposób oczywisty forma cyfryzacji ułatwia, pomaga i jest to dobry kierunek. Natomiast uważamy, że jednak po konsultacji z różnymi organizacjami, a reprezentuję m.in. Łódzki Sejmik Osób Niepełnosprawnych, który zrzesza ponad 50 organizacji społecznych… Są różne organizacje i ta fakultatywność wersji elektronicznej, a nie obligatoryjność – w naszej ocenie warto byłoby ją wziąć pod uwagę. Dziękuję.

Przewodniczący poseł Tadeusz Tomaszewski (Lewica):
Dziękuję.

Bardzo proszę, pani Julia Kluczyńska.

Ekspertka ds. rzecznictwa i działalności edukacyjnej Forum Darczyńców Julia Kluczyńska:
Dzień dobry, Julia Kluczyńska, Forum Darczyńców.

W pełni popieramy działania Ogólnopolskiej Federacji Organizacji Pozarządowych i podpisuję się pod wypowiedzią Piotra Frączaka. Dziękuję.

Przewodniczący poseł Tadeusz Tomaszewski (Lewica):
Bardzo proszę.

Główny ekspert Polskiej Fundacji im. Roberta Schumana Rafał Dymek:
Rafał Dymek, fundacja Schumana.

Również przyłączam się do tych postulatów. Cieszę się, że Ministerstwo Sprawiedliwości co do zasady pozytywnie rozstrzyga taki pomysł, aby umożliwić szybką rejestrację także dla stowarzyszeń na wzór obecnej rejestracji dla spółek. Przyłączam się do apelu zarówno do rządu, jak i do Sejmu o to, aby rozważyć możliwość przyspieszenia tych prac. Tak jak pan Frączak powiedział, w 2021 r. ten pomysł został zaprezentowany, więc jeżeli to odnosilibyśmy do roku 2028, toby znaczyło, że mniej więcej siedem lat miałaby zająć realizacja. Dziękuję.

Przewodniczący poseł Tadeusz Tomaszewski (Lewica):
Bardzo proszę.

Główny specjalista w Zespole Rozwoju Przedsiębiorczości Związku Rzemiosła Polskiego Kamil Rybikowski:
Kamil Rybikowski, Związek Rzemiosła Polskiego.

Na wstępie chciałbym jeszcze zadać pytanie przedstawicielom resortów. Jak wiadomo, najbardziej znanymi podmiotami, które rejestrują się w rejestrze stowarzyszeń, są oczywiście organizacje pozarządowe. Ale w tym rejestrze mamy także na przykład organizacje pracodawców, izby, cechy na przykład rzemieślnicze i inne, mniejsze. Nie mniejsze, ale jest jakby mniejsza liczba tych podmiotów. One także są w tym rejestrze jako inne formy prawne. Chciałem więc zadać pytanie, czy ta zmiana na S24 dotyczyłaby wszystkich podmiotów, czy też tylko i wyłącznie na razie stowarzyszeń i fundacji.

Nie ukrywam, że jako Związek Rzemiosła Polskiego mamy pewne wątpliwości. Co do zasady popieramy oczywiście przyspieszenie procedur. Uważamy, że ten dzisiejszy stan oczekiwania na zmiany, które są przeprowadzane w rozmaitych podmiotach, jest zbyt długi. Utrudnia on także bieżącą działalność, zwłaszcza w instytucjach kadencyjnych. Aczkolwiek pewien nasz niepokój budzi chociażby fakt – i to też jest pewne pytanie do resortu – że w przypadku spółek i rejestracji przez system S24 mamy na przykład do czynienia z proponowanym wzorcem umowy. Czy w przypadku rejestracji stowarzyszeń, izb także będzie na przykład taki wzorzec statutu proponowany? Uważamy, że może to powodować pewne niepotrzebne… Akurat w przypadku organizacji rzemieślniczych może to powodować pewne niebezpieczne rozczłonkowanie izb, jeśli na przykład mielibyśmy takie dodatkowe statuty.

Aczkolwiek nie wiem, czy pomysłem wartym zastanowienia nie byłoby po prostu ulepszenie dzisiejszych zasad funkcjonowania chociażby Portalu Rejestrów Sądowych. Mamy tam na przykład dzisiaj przepisy, które mówią o tym, że trzeba jeszcze wysyłać oryginały do sądu, jeśli nie są one poświadczone przez pełnomocnika, radcę prawnego czy adwokata. Wydaje się, że można byłoby dla przyspieszenia procedur zrezygnować chociażby z tej opcji, zwłaszcza jeśli składający wniosek podpisuje się także profilem zaufanym czy też profilem elektronicznym w tymże systemie. To tyle. Oczywiście czekam na odpowiedzi na te pytania.

Przewodniczący poseł Tadeusz Tomaszewski (Lewica):
Dziękuję.

Ponownie pan Rafał Dymek.

Główny ekspert Polskiej Fundacji im. Roberta Schumana Rafał Dymek:
Dziękuję, chciałem tylko krótko nawiązać do pana wątpliwości dotyczących tego wzorca statutu. Nie wiem, jak to planuje dzisiaj… Może to też jest pytanie właśnie do Ministerstwa Sprawiedliwości. Ale chciałem wyraźnie podkreślić, że w naszej pierwotnej propozycji, która wyszła z OFOP, to miał być tylko fakultatywny wzorzec do przyspieszonej rejestracji. I bardzo wyraźnie chciałem podkreślić, że my zawsze opowiadamy się za tym, żeby była możliwość opracowania także – tak jak dotychczas – dowolnej, oczywiście zgodnej prawem, formy statutu. Tylko że wtedy nie byłaby pewnie możliwa ta szybka rejestracja, tylko bardziej tradycyjna. Ale chętnie też się dowiem, jak Ministerstwo Sprawiedliwości to widzi.

Przewodniczący poseł Tadeusz Tomaszewski (Lewica):
Dziękuję uprzejmie.

Bardzo proszę pana dyrektora.

Zastępca dyrektora departamentu MS Adam Perz:
Dziękuję bardzo, panie przewodniczący.

Szanowni państwo, będę starał się chronologicznie odpowiadać na pytania. Pan przewodniczący Frączak – tutaj zanotowałem sobie trzy rzeczy. Pierwsza sprawa: trudno mi się odnosić do decyzji resortu sprawiedliwości w 2021 r. Nie znam powodów, dlaczego państwa propozycja została odrzucona. Natomiast padło tutaj, o ile dobrze zrozumiałem, takie zdanie, że w 2024 r. Ministerstwo Sprawiedliwości blokowało i uniemożliwiało pracę. Wręcz przeciwnie, chciałbym to zdementować.

Jak już powiedziałem wcześniej, popieramy kierunkowo takie działania, jak najbardziej jesteśmy zgodni co do kierunku. Natomiast jeszcze raz chciałbym podkreślić ten kalendarz. Nie bez kozery dosyć szczegółowo mówiłem państwu o wszystkich zagadnieniach, bo z nimi związany jest jeszcze jeden aspekt, który chciałbym tutaj bardzo zdecydowanie i stanowczo podkreślić. Szanowni państwo, mając na uwadze takie szeroko zakrojone zmiany w systemach ogólnopolskich, systemach teleinformatycznych, musimy też dbać o efektywność wydawania pieniędzy publicznych, podatnika, w tym pieniędzy państwa siedzących dzisiaj na sali. Ta ścieżka także została zaplanowana w ten sposób, bo z punktu widzenia kosztowego związanego z nakładami na potrzeby wprowadzania odpowiednich modyfikacji jest stosunkowo najtańsza. To też musimy mieć na uwadze, szczególnie w obecnej sytuacji, bo wiemy, jakie są potrzeby chociażby te związane z bezpieczeństwem. To tyle. Tak że jeszcze raz podkreślam: będziemy starać się te prace wykonywać najszybciej, jak możemy, natomiast nie chciałbym zmieniać chronologii działań, która została wcześniej nakreślona.

Druga sprawa, o którą pan pytał – przepraszam, zapomniałem nazwiska – to też wspomniałem wcześniej druk sejmowy nr 1311. Prosiłbym państwa zainteresowanych o zapoznanie się z tym drukiem. To jest druk, który m.in. wprowadza wyłącznie ścieżkę cyfrową. To też jest kwestia, która przez długi czas była analizowana, wprowadzana bardzo rozsądnie, bez zbędnego pośpiechu, wykorzystująca też doświadczenie rejestru przedsiębiorstw. Po wprowadzeniu wyłącznie ścieżki cyfrowej dla rejestru przedsiębiorstw widzimy zdecydowanie, że tempo prac sądów rejestrowych wzrasta. Wprowadzając takie rozwiązanie dla rejestru stowarzyszeń, jesteśmy przekonani – to zawsze takie bardzo niebezpieczne słowo – mamy nadzieję, że też ta sprawność wzrośnie. Tutaj musimy wyważyć: albo chcemy, szanowni państwo, cały czas mieć możliwość takiego analogowego sposobu rejestracji, albo idziemy krok do przodu w celu usprawnienia i przyspieszenia całego procesu rejestrowego.

Trzecia kwestia, dotycząca zakresu tego postulatu, jak rozumiem, strony pozarządowej. Z tego co my rozumiemy w Ministerstwie Sprawiedliwości – i wydaje mi się, że tak rozumieją to też pozostałe resorty – ta nowa inicjatywa związana z systemem S24 dotyczy wyłącznie stowarzyszeń. Proszę pamiętać, że w tym tzw. drugim rejestrze jest kilka instytucji: stowarzyszenia, fundacje, związki zawodowe, inne organizacje społeczne. Natomiast każda z nich charakteryzuje się pewną specyfiką. Same statuty, same uchwały są w dużym stopniu customizowane. To jest też duża praca legislacyjna pod kątem stworzenia odpowiednich wzorców czy to uchwał, czy statutów. Z mojej strony, osoby odpowiedzialnej bardziej za rozwiązania informatyczne, wydaje mi się, że proces stworzenia kilku takich wzorów dla samych stowarzyszeń, tak żeby te wzorce mogły być przez państwa wykorzystywane, nie będzie łatwy. One muszą być na tyle ogólne, ale także na tyle dopasowane do specyfiki stowarzyszeń, żeby w przyszłości było to faktycznie przez państwa wykorzystywane.

Nie wiem, czy odpowiedziałem na wszystkie pytania. Jeżeli państwo macie coś do dodania, to bardzo proszę. Dziękuję.

Przewodniczący poseł Tadeusz Tomaszewski (Lewica):
Pani Julia.

Ekspertka ds. rzecznictwa i działalności edukacyjnej Forum Darczyńców Julia Kluczyńska:
Dziękuję bardzo za te informacje.

To rzeczywiście jest siła rozmowy, że można poznać perspektywę drugiej strony i od razu się też do tego odnosić. Może zacznę od tego ostatniego wątku, o którym powiedział pan dyrektor, czyli potrzeby stworzenia takiego wzoru statutu i problemów z tym związanych. Myślę, że to jest niezwykła cecha tego projektu, że projekt statutu już został stworzony. Nie tylko został wymyślony przez osoby, które się na tym bardzo dobrze znają, ale – myślę, że uzupełni to zespół OFOP –  w procesie, który trwał więcej niż rok. Odbyło się dziesiątki spotkań, rozmów, więc ten materiał jest gotowy. Wzorcowy statut stowarzyszeń jest nie tylko opracowany przez ekspertów, ale został bardzo partycypacyjnie skonsultowany. Mam więc wrażenie, że w pana wypowiedzi usłyszałam, że to dopiero trzeba byłoby stworzyć, a wydaje mi się, że dobrze byłoby, żeby wyraźnie dzisiaj wybrzmiało, że wzorzec statutu jest absolutnie gotowy do wzięcia i do wprowadzenia. Myślę, że to wszystko sprawia, że ten termin 2028 roku wydaje się szokująco odległy od tego momentu, od dzisiaj.

Mam ambiwalentne odczucia co do tej części, o której pan powiedział, o kosztach. Ale też rozumiem, że państwo musicie myśleć o efektywności kosztowej całego procesu. Myślę, że tutaj mówimy o bardzo różnych wartościach. To znaczy rozumiem, że państwo mają swój budżet i wiecie, ile to będzie kosztowało, ale po drugiej stronie na tej wadze mamy prawa obywatelskie, mamy tę energię obywatelską i mamy wyniki badań prowadzonych przez ngo.pl regularnie, z których wynika, że ludzie, którzy tworzą organizacje albo je rozważają, są zmęczeni, są wypaleni. Te wszystkie obciążenia administracyjne ich dobijają. Szczerze mówiąc, tych osób, które będą chciały się angażować, jest coraz mniej. Problem jest pewnie skomplikowany,  ale rzadko zdarzają się tak atrakcyjne narzędzia, które mogłyby pobudzić aktywność obywatelską. I akurat ta szybka rejestracja byłaby bardzo odczuwalną zmianą w naszym środowisku organizacji pozarządowych. A jednocześnie mamy wrażenie, że ona też jest atrakcyjna z perspektywy rządowej czy sejmowej. Bo jest pewną relatywnie prostą rzeczą, która przyniesie szybkie efekty i zostanie doceniona społecznie. Dlatego wydawało nam się, że jest to bardzo dobra kombinacja do zrobienia tu i teraz, a nie do wprowadzenia za trzy lata. Dziękuję.

Przewodniczący poseł Tadeusz Tomaszewski (Lewica):
Momencik. Zrobimy w ten sposób, że tę ostatnią turę pytań do pana dyrektora chciałbym, żeby pan dyrektor też rozdzielił. Bo wsłuchując się w te informacje itd., zrozumiałem, że 2028 rok  to jest możliwość elektronicznego trybu rejestracji. Natomiast nie wyklucza to prac teraz i tu, w parlamencie, nad wzorcowym statutem. To jakby dwie różne rzeczy. Nie w ten sposób, że będziemy czekać.

Bardzo proszę, pan prezes Jerzy Płókarz.

Prezes Krajowego Sztabu Ratownictwa Społecznej Sieci Ratunkowej Jerzy Płókarz:
Jerzy Płókarz, Krajowy Sztab Ratownictwa Społecznej Sieci Ratunkowej.

Panie dyrektorze – do pana dyrektora oczywiście – ja nie widzę możliwości tzw. dopasowania wzorca statutu do różnych organizacji. Zresztą to jest sprzeczne w naszej ocenie z elementarną zasadą, że stowarzyszenie samodzielnie określa sposób swojego działania, co umieszcza w statucie. Natomiast szybka droga rejestracji jest oczywiście zasadna. My to widzielibyśmy w ten sposób, że mamy prosty statut – taki generalny, ogólny, ogólnikowy – zawierający generalne zasady działania stowarzyszenia w ramach prostej ścieżki legislacyjnej i później każda organizacja już zarejestrowana może podjąć uchwałę o zmianie statutu. Ale ta organizacja już może działać, może funkcjonować i może sobie później zmienić ten statut.

Nie wyobrażam sobie, byśmy musieli całą gamę… Tak jak życie wnosi najróżniejsze sytuacje, najróżniejsze opcje, tak nie bylibyśmy w stanie, gdybyśmy usiedli i przez rok układali wzorce statutów, przewidzieć wszystkich opcji. A jeżeli nie ma tej możliwości, to po co się męczyć, trzeba tym ludziom to pozostawić. Zresztą generalna zasada tworzenia stowarzyszeń, tego, w jakim celu ci ludzie potrzebują itd. – nie możemy za nich wymyślać.

Co do obligatoryjności – jednak w naszej ocenie, organizacji broniącej również elementarnych praw człowieka i praw obywatelskich, to pozbawienie prawa obywateli do złożenia w formie pisma, dokumentu w pewnym sensie ogranicza ich prawa. Więc uważam, że jednak prawo do zwrócenia się do urzędu państwowego w formie pisemnej powinno być zachowane. Czy ktoś będzie z tego korzystał, czy nie – pewnie to będą jednostki tylko i nie przypuszczam, żeby, zwłaszcza w sferze stowarzyszeń, w jakikolwiek sposób wpływało to na spowolnienie funkcjonowania sądu rejestrowego. Tych stowarzyszeń, które się rejestrują, naprawdę jest niewiele, a już tych, które będą chciały rzeczywiście zachować formę pisemną, będzie jeszcze mniej.

Spotykaliśmy się już z sytuacjami, gdzie działacz społeczny, konkretnie był to przy psycholog, powiedział, że on nie uznaje podpisu elektronicznego. Bo on się sprowadza do sześciu cyfr PIN,  a on uznaje tylko swój własny podpis, własnoręczny podpis i tylko taki może być uznany za jego podpis. Moim zdaniem ma do tego prawo. Ograniczanie go w tym prawie, zwłaszcza że z całym szacunkiem… Ale, mówiąc rozsądnie: jaki mamy dowód na to, że to ten człowiek złożył podpis elektroniczny, który polega na wprowadzeniu określonego kodu? Jaki mamy dowód na to, że to zrobił on, a nie ktoś inny, w sytuacji, kiedy on zaprzeczy? Bo jeśli dana osoba uznaje,  OK, ale zaprzecza, to te wszystkie zabezpieczenia – kod, logowanie kodem z SMS-a, potwierdzenie – ciągle nie stanowią dowodu, że to wykonała ta konkretna osoba, a nie inna.

Przewodniczący poseł Tadeusz Tomaszewski (Lewica):
Panie prezesie, konkludujemy.

Prezes Krajowego Sztabu Ratownictwa Społecznej Sieci Ratunkowej Jerzy Płókarz:
Dziękuję bardzo.

Przewodniczący poseł Tadeusz Tomaszewski (Lewica):
Bardzo proszę, panie dyrektorze.

Zastępca dyrektora departamentu MS Adam Perz:
Dziękuję.

Szanowni państwo, już sobie przypomniałem, o czym zapomniałem podczas pierwszej tury pytań, bo wydaje mi się, że tego dosyć jasno nie podkreśliłem. To, że zamierzamy wprowadzić system S24 dla stowarzyszeń, nie znaczy, że likwidujemy dotychczasową ścieżkę zakładania stowarzyszeń w oparciu o autorskie indywidualne projekty statutowe czy też zmiany statutu. To jak najbardziej zostanie zachowane. Szybka ścieżka jest dla tych podmiotów, którym zależy na czasie i są skłonne zaakceptować wzorce czy to statutów, czy uchwał, które będą zaproponowane w systemie. Myślę, że to jest jasne.

Druga kwestia: energia obywatelska, chęć do działania, sprawczość. Zgadzam się z tym wszystkim. Wydaje mi się, że jestem dosyć świadomą osobą w kontekście, jaką siłą jest siła obywatelska. Sam kiedyś byłem współzałożycielem stowarzyszenia, co prawda już ponad  20 lat temu, i wiem, że jest to droga do przejścia. Mam większą wiarę w sprawczość i skuteczność stowarzyszeń, bo wierzę w te podmioty i wierzę w te organizacje.

Pana pytania. Oczywiście każdy ma prawo do swoich przekonań. Czy ktoś uważa, że podpis elektroniczny jest wystarczający, czy nie – absolutnie nie chcę w to wnikać i nikomu swoich przekonań narzucać. Natomiast musimy też wyważyć pewne kwestie. To, że ktoś ma takie przekonanie, nie może utrudniać działania innym. Proszę pamiętać, że utrzymanie takiej tradycyjnej ścieżki papierowej to też są obowiązki dla sądów powszechnych. W przypadku sądów rejestrowych utrzymywanie cały czas archiwów papierowych, instytucji tzw. wózka, dowożenie tych akt… Cały czas mamy z tyłu głowy kwestię jak najbardziej skutecznej poprawy i szybkości działania sądów. To wszystko są takie drobne elementy, które tworzą pewną całość, jedną składową. Tak że to też proszę mieć na uwadze.

Co do samego wzorca statutu, który był przez państwa już opracowywany i – tak jak pani wspomniała – szeroko konsultowany, to poprosiłbym przedstawicieli resortów prawnych z Ministerstwa Sprawiedliwości. Bo oczywiście mam świadomość tych prac, natomiast nie możemy poprzestać… Tylko to jest pewna całościowa ścieżka legislacyjna i to, że w jednych zacnych gronach było to konsultowane, nie znaczy, że w sposób kategoryczny, zdecydowany te konsultacje będziemy mogli skrócić. Ale proszę kolegów z departamentów prawnych o rozwinięcie tego wątku.

Przewodniczący poseł Tadeusz Tomaszewski (Lewica):
Uprzejmie proszę.

Główny specjalista w Departamencie Prawa Cywilnego i Gospodarczego Ministerstwa Sprawiedliwości Michał Szymański:
Dziękuję bardzo. Michał Szymański, Departament Prawa Cywilnego i Gospodarczego.

Pozwolę sobie jednym zdaniem odnieść się tylko do stanowiska pana prezesa, zwracając uwagę, że przedmiotem posiedzenia dzisiejszej podkomisji jest tryb elektronicznego rejestrowania składania wniosków przez stowarzyszenia, czyli mówimy o tzw. trybie S24. Nie ma możliwości, żeby nie skorzystać z podpisu elektronicznego. Ten tryb jest przewidziany tylko i wyłącznie dla tej elektronicznej ścieżki, przy założeniu, że będzie się to odbywać wyłącznie w oparciu o dokumenty i czynności oparte na wzorcach udostępnionych w systemie teleinformatycznym. I one muszą opierać się na podpisach elektronicznych. Bo tak jakby jedną nogą stoimy na tym trybie S24, czyli mamy projekt, który w ramach komisyjnego projektu z druku nr 868 jest już na jakimś etapie procedowania, a drugą nogą stoimy na projekcie z druku nr 1311, który nie dotyczy trybu S24. Podczas tej dyskusji troszeczkę nam się to pomieszało.

A wracając do zagadnienia, które rozpoczął pan dyrektor, jesteśmy bardzo wdzięczni, że wraz z petycją zostały położone jakieś propozycje, jak mają wyglądać wzorce konkretnych dokumentów. Tu jest może ten punkt rozbieżny. Z bliska przyglądając się nie okiem społecznym – przepraszam za taki skrót – tylko z bliska przyglądając się od strony kuchni, od strony Ministerstwa Sprawiedliwości, od strony osób fachowych co do samego systemu teleinformatycznego, co do legislacji i co do zagadnień merytorycznych, te wzorce będą… Może inaczej: te wzorce są modyfikowane. To nie jest tak, że możemy napisać, że stowarzyszenie może się zarejestrować, w skrócie mówiąc, w tzw. trybie S24 i kropka. Musimy wiedzieć, że są pewne ograniczenia i podmiotowe, i przedmiotowe. To już jest wchodzenie w merytorykę tych prac i merytorykę samej petycji i prac przed Komisją do Spraw Petycji, przed Komisją Sprawiedliwości i Praw Człowieka.

Natomiast mam nadzieję, że będzie kompromis właśnie ze strony społecznej, że musimy uwzględnić pewne ograniczenia podmiotowe i przedmiotowe. To finalnie nie wpłynie na osiągnięcie celu, który chyba stoi czy został zamierzony przez Ogólnopolską Federację Organizacji Pozarządowych. To wszystko finalnie będzie wyglądało chyba tak, jak organizacje społeczne sobie tego życzą. Ale musimy dopilnować, żeby nie było takiego efektu, że pojawi się przepis, który ogólnie powie czy będzie przewidywał, że stowarzyszenie może się tak po prostu zarejestrować w trybie S24. Nie ma żadnych obwarowań, chociażby z tego względu właśnie – bo też trzeba być tego świadomym – że tak jak spółki nie mogą sobie jakiejkolwiek treści na swoją umowę, na akt założycielski czy inny akt regulujący nadać… Tam są przewidziane pewne możliwe wersje tych dokumentów, tam są pewne postanowienia zmienne, które można sobie modyfikować. I tak samo będzie przy stowarzyszeniach. Tych wariantów będzie kilka. Jeżeli któreś stowarzyszenie będzie chciało coś szerzej w swoim akcie założycielskim… przepraszam, w swoim statucie przewidzieć, to będzie korzystało z tradycyjnej formy poza systemem S24, poza wzorcami, które będą udostępnione. Natomiast jeżeli komuś naprawdę zależy na trybie szybkiego zarejestrowania, a następnie szybkiego składania wniosków zmianowych, to przyjmie statut, powiedzmy, mniej skomplikowany, ale docelowo w ciągu jednego dnia podejmuje wszelkie czynności w systemie, składa wniosek do sądu i sąd rozpoznaje w ciągu jednego dnia ten wniosek. I podmiot funkcjonuje, jest wpisany do Krajowego Rejestru Sądowego. Dziękuję.

Przewodniczący poseł Tadeusz Tomaszewski (Lewica):
Dziękuję.

Szanowni państwo, to nie jest coś nowego, bo na podstawie ustawy o kołach gospodyń wiejskich taki model funkcjonuje i sprawdza się. Mamy w tej chwili już ponad 18 tys. kół gospodyń wiejskich. W związku z powyższym funkcjonuje on również w ramach agencji itd. I to na tym przykładzie widać, jak bardzo jest to pomocne w szybkim podejmowaniu decyzji.

Dziękuję serdecznie. Monitorujemy, po pierwsze, prace nad drukiem nr 1311, bo on jest w parlamencie. Można powiedzieć, że pan dyrektor poinformował nas o uwarunkowaniach prawnych i możliwościach finansowych wprowadzenia elektronicznego trybu szybkiej rejestracji stowarzyszeń. Natomiast jak patrzy się na cały obszar państwa i działania deregulacyjne, to w pobliżu jest bardzo wiele takich ustaw, które wchodzą w tej chwili do parlamentu i jakoś idzie to szybciej. Stąd mieliśmy nadzieję, że tutaj też będzie to możliwe. Ale rozumiem, dziękuję za tę deklarację. Będziemy szukać rozwiązania, żeby to – oczywiście przy dobrej woli zarówno strony rządowej, jak i strony społecznej – mogło być wcześniej.

Szanowni państwo, przechodzimy do punktu drugiego: informacja na temat uregulowań sytuacji młodzieżowych rad, samorządów uczniowskich i organizacji młodzieżowych jako podmiotów współpracy z jednostkami samorządu terytorialnego. Uprzejmie proszę pana Szymona Wróbla, zastępcę dyrektora Departamentu Administracji Publicznej w Ministerstwie Spraw Wewnętrznych i Administracji, o przedstawienie informacji. Tak na marginesie: informacja w tej sprawie została przesłana również na piśmie. Jak zauważyli autorzy, dzieje się też na bieżąco w parlamencie, bo w tej chwili w Senacie jest rozpatrywana nowelizacja ustawy o samorządzie gminnym, gdzie – można powiedzieć – młodzieżowe rady docierają do samorządów pomocniczych, czyli rad sołeckich i zarządów osiedli. Przepraszam, mogą również docierać. Bardzo proszę.

Zastępca dyrektora Departamentu Administracji Publicznej Ministerstwa Spraw Wewnętrznych  i Administracji Szymon Wróbel:
Bardzo dziękuję.

Panie przewodniczący, szanowni państwo, zgadza się, ta ustawa będzie rozpatrywana przez Senat w tym tygodniu, jutro jest zaplanowana komisja, tzn. dzisiaj jest zaplanowana komisja, w kolejnych dniach posiedzenie Senatu. Jeżeli chodzi o tę informację, którą przedstawił minister spraw wewnętrznych i administracji, chciałem na wstępie doprecyzować, że dotyczy ona tylko i wyłącznie rad na poziomie jednostek samorządu terytorialnego. Nie odnosimy się w żaden sposób do samorządów uczniowskich oraz do organizacji młodzieżowych, ponieważ te sprawy pozostają poza zakresem naszych właściwości.

Natomiast jeżeli chodzi o młodzieżowe rady w jednostkach samorządu terytorialnego, jako minister właściwy do spraw administracji publicznej odpowiadamy za tzw. samorządowe ustawy ustrojowe i z tego względu przedstawiamy tę informację. Natomiast poza zakresem działania ministra spraw wewnętrznych i administracji pozostają kwestie prowadzenia polityki rządu wobec młodzieży tudzież wobec osób starszych. Na gruncie samorządowych ustaw ustrojowych funkcjonują też rady seniorów, co nie oznacza, że minister spraw wewnętrznych i administracji jest właściwy w tych sprawach.

Co do rozwiązań ustrojowych zawartych w trzech ustawach samorządowych, to po kolei. Możliwość tworzenia rad na poziomie gminnym została wprowadzona do ustawy o samorządzie gminnym w 2001 r. Te rozwiązania były bardzo lakoniczne, składały się w zasadzie z jednego artykułu, gdzie była mowa o tym, że gmina podejmuje działania na rzecz wspierania i upowszechniania idei samorządowej, szczególnie wśród młodzieży, i dały możliwość tworzenia tych rad młodzieżowych. Innych regulacji nie było. To znaczy pozostałe kwestie zostały – w rozumieniu ustawodawcy – pozostawione gminom do uregulowania na poziomie lokalnym. Jak pokazało życie, później podejście organów nadzoru było różne w tych sprawach i nie zawsze pozwalały samorządom doregulowywać pewne kwestie.

Na pozostałych szczeblach samorządu terytorialnego – w powiatach i na poziomie samorządów województw – takich uregulowań nie było. Były prowadzone próby, żeby tworzyć rady młodzieżowe na zasadzie pewnych zarządzeń organów wykonawczych. To nie do końca się sprawdzało, nie wszystko było uregulowane, były wątpliwości prawne.

Mając to na uwadze, w 2022 r. te potrzeby w zakresie uregulowania statusu młodzieżowych rad na poziomie trzech szczebli samorządu terytorialnego zostały uregulowane w trzech ustawach ustrojowych – trochę na wzór tych rozwiązań, które zostały wcześniej przyjęte w odniesieniu do rad seniorów. Młodzieżowe rady w jednostkach samorządu terytorialnego uzyskały dodatkowe przymioty. Bo funkcjonując w ustawie o samorządzie gminnym, miały one wyłącznie charakter konsultacyjny. A od 2021 r. uzyskały też charakter inicjatywny doradczej, co też jest związane ze wskazaniem w ustawach w katalogu zadań tych rad, że mogą one: opiniować projekty uchwał dotyczące młodzieży, brać udział w pracach dotyczących opracowywania dokumentów strategicznych gminy, powiatu, województwa, monitorować realizację dokumentów strategicznych na poziomie trzech szczebli samorządu terytorialnego, podejmować działania na rzecz młodzieży, szczególnie w zakresie edukacji obywatelskiej. Co ważne, jest to katalog otwarty, więc istnieje możliwość na poziomie statutów doregulowania tych kwestii.  Nie jest to oczywiście całkowicie otwarta możliwość, to musi się wpisywać w te trzy przymiotniki, o których wspomniałem, czyli charakter konsultacyjny, doradczy i inicjatywny. Rozwiązania ustawowe doprecyzowały też procedurę tworzenia rad na trzech szczeblach. Może ona być tworzona oddolnie z inicjatywy zainteresowanych środowisk samorządu uczniowskiego, organizacji pozarządowych, a może też być tworzona z własnej inicjatywy organów stanowiących w jednostkach samorządu terytorialnego na wniosek wójta. Więc możliwości są w zasadzie z każdej strony, ale decyzja zawsze pozostaje w rękach organów jednostek samorządu terytorialnego.

Ustawa uregulowała również kwestie obsługi organizacyjnej, przesądzając o tym, że ta obsługa spoczywa na urzędach poszczególnych jednostek samorządu terytorialnego. Rady mogą także – mają taką możliwość – posiadać opiekuna, który z poziomu samorządu terytorialnego, z poziomu urzędu będzie wspierał ich funkcjonowanie. W tym urzędniczym świecie są to młode osoby, więc taki opiekun czasami oczywiście przydaje się.

Co do pozostałych zadań, to warto też wspomnieć o czymś, co jest dosyć istotne na poziomie samorządu terytorialnego – jest to inicjatywa uchwałodawcza. Rady młodzieżowe w samorządzie uzyskały taką możliwość, tylko że nie jako podmioty inicjujące. Bo musimy pamiętać, że w tych radach mogą zasiadać osoby niepełnoletnie, nieposiadające pełnej zdolności do czynności prawnych. Sama rada będzie więc mogła oczywiście podjąć stosowną uchwałę skierowaną do odpowiedniego podmiotu, który na gruncie statutu jednostki samorządu terytorialnego taką zdolność do inicjatywy uchwałodawczej posiada. I on wtedy ocenia, czy taką inicjatywę uchwałodawczą podejmować. Rady uzyskały również możliwość składania wniosków, zapytań do organów jednostek samorządu terytorialnego. Tak to wygląda pokrótce.

Tak jak pan przewodniczący wspomniał, zakładamy, że wejdą również rozwiązania dotyczące rad na poziomie jednostek pomocniczych, jeżeli ta ustawa zostanie podpisana i ogłoszona w Dzienniku Ustaw. Dziękuję bardzo.

Przewodniczący poseł Tadeusz Tomaszewski (Lewica):
Dziękuję uprzejmie.

Kto z państwa chciałby o coś zapytać, przedstawić swoją informację? Bardzo proszę, pani minister Paulina Piechna-Więckiewicz.

Podsekretarz stanu w Ministerstwie Edukacji Narodowej Paulina Piechna-Więckiewicz:
Wraz z panem przewodniczącym sygnalizowałam, że ponieważ my nie odpowiadamy bezpośrednio za rady młodzieżowe, będziemy się przysłuchiwać. Ale może też przy okazji poinformuję państwa, na jakim etapie znajdujemy się, jeżeli chodzi o projekt tzw. ustawy o rzeczniku praw ucznia, ponieważ tam jest ciekawy wątek związany z radami szkół i z ich obowiązkowością. Ze względu na to, że gremium to miałoby zawierać w sobie reprezentację zarówno nauczycieli, rodziców, jak i uczniów, ta nasza propozycja jest na pewno krokiem w stronę jeszcze większego upodmiotowienia uczniów i uczennic i większego wpływu na to, co rzeczywiście w szkole, w placówkach oświatowych w ogóle – bo nie chodzi tylko o szkoły – będzie się działo.  Jesteśmy w tej chwili na etapie… Dzisiaj właśnie odbywa się posiedzenie Komisji Wspólnej Rządu i Samorządu Terytorialnego, na którym ubiegamy się o pozytywną, mam nadzieję, opinię tego gremium. I później wraz z uwagami, które wynikły w procesie konsultacji – ponieważ ten projekt oczywiście był w trzydziestodniowym procesie konsultacji – projekt będzie szedł dalej już swoją ścieżką. Myślę więc, że jesteśmy w końcówce.

Oczywiście ten projekt budzi różne emocje, rady szkół pewnie też, ale myślę, że oprócz tego kwestia rzecznika praw ucznia i w ogóle usytuowania go na kolejnych szczeblach oświatowych – tak to nazwijmy… Niemniej jednak wydaje się nam, że przeniesienie chociażby części praw uczniów i obowiązków, wpisanie ich na stałe do ustawy, uregulowanie tych kwestii w ustawach, nie tylko w rozporządzeniach, ponadto uporządkowanie kwestii statutów szkolnych… Ponieważ rzeczywiście organizacje działające na rzecz praw ucznia, ale też praw człowieka, a także obywatele przez wiele lat wskazywali, że statuty szkolne bardzo często przekraczają swój zakres przedmiotowy tego, co można rzeczywiście w statucie zapisać. Ta ustawa, również ten projekt ustawy te kwestie reguluje, trochę ujednolicając jednak ten proces, wskazuje prawa i obowiązki. To zawsze warto podkreślać przy burzliwości tej dyskusji. Mamy nadzieję, że sprawi to, że każda z grup, która uczestniczy w życiu placówek oświatowych, poczuje, że jej prawa są mocniejsze, lepiej reprezentowane, co też przeniesie nas na inny poziom dialogu społecznego – tak bardzo oczekiwanego. Czasami się przed tym bronimy, ale rzeczywiście wiele rzeczy zaczyna się w szkole, w związku z czym to, w jaki sposób wygląda dialog społeczny i jakie rozwiązania projektuje ustawodawca, żeby wzmocnić dialog społeczny… Szkoła jest najlepszym miejscem, żeby się tego uczyć.

I oczywiście państwo doskonale wiecie – kończąc już – że 1 września weszła do szkoły edukacja obywatelska, do szkół ponadpodstawowych. Rzeczywiście tam jest bardzo duży komponent zarówno wiedzy merytorycznej, dotyczącej tego, jak i gdzie młodzi ludzie mogą się zaangażować, ale też wiedzy praktycznej. Mam nadzieję, że to będzie bardzo duży ruch na rzecz praktycznych umiejętności uczniów i uczennic czy zgłaszania własnych inicjatyw w ramach samorządu lokalnego. Nie wiem, czy nastąpi wysyp, ale myślę, że dobrze, żeby wiedzieli, jakie mechanizmy, instrumenty są dostępne. I to chyba tyle, panie przewodniczący. Dziękuję bardzo za możliwość zabrania głosu i za zaproszenie.

Przewodniczący poseł Tadeusz Tomaszewski (Lewica):
Dziękuję za tę dobrą informację dotyczącą wzmocnienia dialogu obywatelskiego i rozpoczynania u podstaw, czyli również…

Z kolei chciałem zapytać przedstawiciela ministra spraw wewnętrznych, czy jest prowadzony jakiś rejestr albo z jakich źródeł można uzyskać informację, ile funkcjonuje młodzieżowych rad gmin, powiatów i województw?

Zastępca dyrektora departamentu MSWiA Szymon Wróbel:
Takiego rejestru nie ma. Nie jest on uregulowany na gruncie ustawowym. Trafiła do nas korespondencja od rzecznika praw dziecka z postulatem stworzenia takiego rejestru ustawowego, który miałby tylko i wyłącznie charakter informacyjny. Nasze stanowisko w tym zakresie, stanowisko ministra spraw wewnętrznych i administracji – po trzykroć potwierdzone w korespondencji z rzecznikiem praw dziecka – jest takie, że nie jest to zasadne, by na gruncie ustawowym tylko i wyłącznie robić taki rejestr, który ma charakter informacyjny, ponieważ cechą charakterystyczną rejestrów ustawowych na gruncie prawa administracyjnego jest to, że wpis w takim rejestrze generuje określone skutki prawne. To znaczy albo podmiot jest kreowany poprzez taki wpis, albo uzyskuje określone uprawnienia.

Temat ten był dyskutowany na ostatnim posiedzeniu Parlamentarnego Zespołu ds. Działalności Młodzieżowych Rad przy Jednostkach Samorządu Terytorialnego. Wiemy, że PROM prowadził w tym zakresie jakieś oddolne działania dotyczące opracowania takiego rejestru. Natomiast ustawowych rozwiązań w tym zakresie nie ma.

Przewodniczący poseł Tadeusz Tomaszewski (Lewica):
Dziękuję uprzejmie.

Czy ktoś z państwa miałby jeszcze jakieś pytanie do obecnych gości? Bardzo proszę, pan Piotr.

Specjalista ds. monitoringu prawa w Biurze Reprezentacji i Partycypacji Społecznej Ogólnopolskiej Federacji Organizacji Pozarządowych Piotr Frączak:
Piotr Frączak, Ogólnopolska Federacja Organizacji Pozarządowych.

Ja mam takie pytanie, nie wiem, czy uda się na nie odpowiedzieć, ale zastanawiam się… Ponieważ powołana została w tej chwili Rada ds. Polityki Młodzieżowej i w ustawie o pożytku publicznym i wolontariacie mamy też Radę Dialogu z Młodym Pokoleniem – czy te dwie instytucje się widzą? Czy być może liczymy na jakieś zmiany, jeżeli chodzi o pożytek? Bo Rada Dialogu z Młodym Pokoleniem to był taki trochę niepasujący element włożony do tej ustawy o pożytku. Więc pytanie, czy coś więcej będzie się z tym działo. Dziękuję.

Przewodniczący poseł Tadeusz Tomaszewski (Lewica):
Rozumiem, że to do pani minister? Bardzo proszę.

Podsekretarz stanu w MEN Paulina Piechna-Więckiewicz:
Szanowny panie przewodniczący, Wysoka Komisjo, szanowni państwo, o tym zapomniałam powiedzieć na początku, więc przepraszam. Myślę, że jesteśmy w takim momencie, w którym rzeczywiście zarówno na gruncie technicznym, jak i organizacyjnym porządkujemy kwestie związane z polityką młodzieżową. Dotychczas polityka młodzieżowa przynależała do różnych właściwości i rzeczywiście nie mieliśmy takiego jednego miejsca, w którym – powiem nieładnie po polsku – zbierałyby się te nici. Mamy nadzieję, że decyzja o tym, że polityka młodzieżowa również weszła w zakres kompetencji naszego ministra, naszego resortu, pozwoli pewne rzeczy uporządkować.

Myślę, że jesteśmy na początku, tzn. może nie tyle na początku drogi, ile już trochę w tym trybie technicznym, ponieważ odpowiednie dokumenty zostały wydane i powołane zostały osoby, które mają nad tym pracować. Natomiast w tej chwili przynajmniej nie widzę przeciwstawnych interesów ani projektowanych konkretnych zmian na ten moment. Ale oczywiście uzupełnię jeszcze swoją wiedzę, jeżeli coś się dzieje, a być może jeszcze o tym nie wiem, ponieważ jest to rzeczywiście pod bezpośrednim nadzorem pani ministry Barbary Nowackiej.

Wydaje mi się, że chyba raczej czekamy też w pewnych sprawach na moment przekonsultowania z odpowiednimi organami kolegialnymi, ale też z tymi osobami, organizacjami, które zostały powołane w skład ciał, o których pan mówił, takiej koncepcji, która będzie spójna i będzie rzeczywiście uwzględniać istniejące ciała. Ale mogę też wrócić z informacją bardziej szczegółową. Co do tego pytania, rzeczywiście nie jestem dzisiaj gotowa na nie odpowiedzieć w sposób dla mnie satysfakcjonujący. Więc jeżeli państwo i pan przewodniczący pozwoli…

Przewodniczący poseł Tadeusz Tomaszewski (Lewica):
Dziękuję.

Jeszcze pan Wojciech Kuraszyk z Departamentu Społeczeństwa Obywatelskiego KPRM.

Zastępca dyrektora Departamentu Społeczeństwa Obywatelskiego Kancelarii Prezesa Rady Ministrów Wojciech Kuraszyk:
Dziękuję, panie przewodniczący.

Szanowny panie przewodniczący, szanowni państwo, odnosząc się do pytania o ten swoisty dualizm, jeżeli chodzi o kształtowanie polityki młodzieżowej w Polsce, to pozwolę sobie może nieco rozwiać te wątpliwości. To jednak minister edukacji narodowej jest wiodącym resortem w tym zakresie. A prawdą jest, że rzeczywiście w ramach ustawy o pożytku publicznym mamy takie ciało jak Rada Dialogu z Młodym Pokoleniem, do której notabene właśnie zakończył się nabór, do jej kolejnej kadencji – 15 września zakończyliśmy nabór. I jak najbardziej chcemy, żeby ta rada, zrewitalizowana rada, ta nowa rada jak najbardziej nadal funkcjonowała.

Co do przyszłości i umiejscowienia tej rady – to oczywiście cały czas jest to kwestia otwarta. Jak pan doskonale zdaje sobie sprawę, jesteśmy teraz w procesie nowelizacji ustawy. Ta nowelizacja niekoniecznie musi być ostatnią nowelizacją. Dziękuję.

Przewodniczący poseł Tadeusz Tomaszewski (Lewica):
Dziękuję uprzejmie.

Wobec wyczerpania porządku dziennego zamykam posiedzenie podkomisji. Dziękuję.