Podkomisje:

Mówcy:

Podkomisja stała do spraw współpracy z organizacjami pozarządowymi, obradująca pod przewodnictwem posła Tadeusza Tomaszewskiego (Lewica), przewodniczącego podkomisji, rozpatrzyła:

−  komisyjny projekt ustawy o zmianie ustawy o działalności pożytku publicznego i o wolontariacie (druk nr 445) − kontynuacja.

W posiedzeniu udział wzięli: Sylwia Staniuk zastępca dyrektora Departamentu Oświaty i Polityki Społecznej Ministerstwa Rolnictwa i Rozwoju Wsi, Violetta Błaż naczelnik Wydziału w Departamencie Poboru Podatków Ministerstwa Finansów, Adela Gąsiorowska zastępczyni dyrektora Narodowego Instytutu Wolności – Centrum Rozwoju Społeczeństwa Obywatelskiego oraz Jerzy Płókarz prezes Krajowego Sztabu Ratownictwa Społecznej Sieci Ratunkowej.

W posiedzeniu udział wzięli pracownicy Kancelarii Sejmu: Brygida Śliwka – z sekretariatu Komisji w Biurze Komisji Sejmowych oraz Łukasz Nykiel – legislator z Biura Legislacyjnego.

Przewodniczący poseł Tadeusz Tomaszewski (Lewica):
Szanowni państwo, otwieram posiedzenie podkomisji stałej do spraw współpracy z organizacjami pozarządowymi.

W porządku dziennym mamy rozpatrzenie komisyjnego projektu ustawy o zmianie ustawy o działalności pożytku publicznego i wolontariacie (druk nr 445) – kontynuacja posiedzenia.

Witam panią poseł i pana posła. Witam przedstawicieli instytucji i organizacji pozarządowych oraz przedstawicieli rządu. Witam serdecznie panią naczelnik wydziału w Departamencie Poboru Podatków, panią Violettę Błaż. Witam serdecznie. Ministerstwo Rolnictwa reprezentuje pani Sylwia Staniuk. Czy jest pani Sylwia? Nie widzę. Narodowy Instytut Wolności – Centrum Rozwoju Społeczeństwa Obywatelskiego reprezentuje pan Michał Braun. Czy jest pan Michał?

Zastępczyni dyrektora Narodowego Instytutu Wolności – Centrum Rozwoju Społeczeństwa  Obywatelskiego Adela Gąsiorowska:
Nie, ja jestem – Adela Gąsiorowska.

Przewodniczący poseł Tadeusz Tomaszewski (Lewica):
Pani Adela Gąsiorowska, zastępczyni dyrektora Narodowego Instytutu Wolności. Witam państwa uprzejmie.

Kontynuujemy nasze spotkanie. Zgodnie z ustaleniami na ostatnim posiedzeniu, jak państwo pamiętacie, mieliśmy dylemat, czy można tę ustawę wprowadzić na dwa takty, krótko mówiąc – część przepisów wprowadzić od 1 stycznia 2025 r., a rozwiązania systemowe, które wspólnie wypracowaliśmy z przedstawicielami sektora pozarządowego, ale też przy udziale Ministerstwa Finansów i Ministerstwa Rolnictwa oraz aktywnej roli pana mecenasa, wprowadzić od 1 stycznia 2026 r. Po głębszej analizie, której wspólnie dokonano, proszę uprzejmie pana mecenasa o przedstawienie – myślę, że – jednak ostatecznych ustaleń.

Legislator Łukasz Nykiel:
Dziękuję bardzo.

Panie przewodniczący, wysoka podkomisjo, została przygotowana, można powiedzieć, nowa wersja poprawek do komisyjnego projektu ustawy o zmianie ustawy o działalności pożytku publicznego i o wolontariacie. Ostatecznie po analizie propozycji, które były zgłoszone szczególnie na ostatnim posiedzeniu Komisji, wspólnie z panem przewodniczącym doszliśmy do wniosku, że jedynym rozwiązaniem, które zapewni spójność proponowanych rozwiązań, jest wejście w życie wszystkich przepisów z dniem 1 stycznia 2026 r.

W poprawkach znalazły się rozwiązania, które były postulowane przez stronę społeczną w trakcie trwania prac podkomisji, ażeby zrezygnować z art. 10a ust. 1 pkt 4, który określał enumeratywnie przychody, których osiągnięcie mogło implikować późniejszy wniosek o prowadzenie uproszczonej ewidencji. Z tego zrezygnowano, wprowadzono w ślad za propozycją Komisji do Spraw Petycji wyższy limit, tj. ze 100 tys. zł do 1 mln zł jako warunek prowadzenia uproszczonej ewidencji. Jednocześnie też na wniosek strony społecznej dopisano, iż nie wlicza się do tego limitu wartości darowizn rzeczowych przeznaczonych na prowadzenie działalności statutowej, to jest ta ostatnia zmiana, wcześniej było – działalności pożytku publicznego.

W pozostałym zakresie poprawki dotyczą zmiany terminu na zgłoszenie momentu rozpoczęcia prowadzenia ewidencji. Dzisiaj ten termin jest określony w przepisach jako miesiąc roku podatkowego, w którym dany podmiot rozpoczyna prowadzenie ewidencji, ten termin został wydłużony do trzech miesięcy. W przypadku jednostek rozpoczynających działalność też ten termin bodajże z 30 dni został wydłużony do 90 dni.

Na wniosek strony społecznej został dodany ust. 4a do art. 10a ustawy, który daje możliwość jednostce prowadzącej uproszczoną ewidencję przychodów i kosztów rezygnacji z prowadzenia tej ewidencji w ciągu roku podatkowego z konsekwencją prowadzenia księgowości zgodnie z przepisami o rachunkowości od początku roku podatkowego. Została zmieniona również delegacja do wydania przez ministra finansów w porozumieniu z przewodniczącym komitetu oraz po zasięgnięciu opinii Rady Działalności Pożytku Publicznego delegacja do wydania rozporządzenia, które to rozporządzenie ma określać sposób prowadzenia uproszczonej ewidencji przychodów i kosztów.

W ślad za tą poprawką idzie poprawka nr 2, która w art. 24 dokonuje zmian w ustawie o kołach gospodyń wiejskich. Zmiany są odwzorowaniem propozycji, które zostały zamieszczone w poprawce nr 1 z takim dodatkowym jeszcze elementem, iż w katalogu przesłanek znalazła się również przesłanka negatywna, iż ażeby koło gospodyń wiejskich mogło prowadzić uproszczoną ewidencję przychodów i kosztów, nie może prowadzić działalności gospodarczej w rozumieniu ustawy – Prawo przedsiębiorców.

Ostatnia poprawka to poprawka do przepisu o wejściu w życie – to znowu na skutek dyskusji i pewnych wątpliwości zgłaszanych przez przedstawicieli Ministerstwa Finansów. Przypomnę, że w projekcie z druku nr 445 termin wejścia w życie jest określony na 1 stycznia 2025 r. Te wątpliwości wiązały się z tym, iż mogły być kłopoty z wydaniem w terminie nowego rozporządzenia ministra. Dlatego też propozycja, która jest zawarta w poprawce nr 3, zmienia termin na 1 stycznia 2026 r. Dziękuję.

Przewodniczący poseł Tadeusz Tomaszewski (Lewica):
Dziękuję uprzejmie.

Otwieram dyskusję.

Bardzo proszę, panie Jerzy.

Prezes Krajowego Sztabu Ratownictwa Społecznej Sieci Ratunkowej Jerzy Płókarz:
Dziękuję, panie przewodniczący.

Wysoka Komisjo, szanowni państwo, a więc dzieje się to, co powiedziałem na samym początku, kiedy zaczęto zgłaszać poprawki, że jest grupa lobbująca za tym, żeby za wszelką cenę pomoc, wyciągniętą rękę w stosunku do organizacji społecznych jak najbardziej odtrącić, odsunąć na dalszy plan. Zrozumiałe jest, że przepisy rozszerzające ustawę wymagają jakiegoś dodatkowego czasu dla resortu finansów. Dlaczego nie przeprowadzić tej ustawy i zrezygnować z tych poprawek, przegłosować ją taką, jaką jest, wyciągnąć rękę do organizacji społecznych? Nie rozumiem, dlaczego państwo polskie – siłą rzeczy również i parlamentarzyści – traktuje nas, społeczników, organizacje społeczne, jak jakichś oszustów, nie wiem kogo.

Jeżeli firmy biznesowe, które generują podatki, można skutecznie kontrolować… Uwaga – dopiero przy 2 mln euro rocznie przychodu firma biznesowa, przedsiębiorca ma obowiązek zaprowadzenia pełnej księgowości, rachunkowości. Organizacja społeczna do tej pory miała limit tylko 100 tys. zł, i to też ciężko wywalczony, bo było od 0 zł po zmianach przepisów. Teraz wprowadza się 1 mln zł, co już jest nie taką bardzo małą kwotą, ale dalej dyskredytującą nas, społeczników, w stosunku na przykład do biznesu. Wiadomo, że społeczna organizacja nie prowadzi działalności biznesowej, bo nie może. Stowarzyszenie jest instytucją, tworem niezarobkowym, tak mówi prawo. Dlaczego utrudniać nam działanie, kiedy wszystkie organizacje… Przepraszam, nie wszystkie, bo są grupy, organizacje, które tak naprawdę w mojej ocenie nie robią niczego pro publico bono dla społeczeństwa, a wyspecjalizowały się w szkoleniu nas, jak mamy dawać sobie radę z biurokracją itd. Nawet podręczniki zaczynają sprzedawać.

Szanowni państwo, jedna z drugą taką osobą jeszcze nic w życiu społecznym nie zrobiła, a nas, społeczników, którzy działamy od kilkudziesięciu lat, chce uczyć.

Przewodniczący poseł Tadeusz Tomaszewski (Lewica):
Panie Jerzy, ale bardzo pana proszę, niech pan nie obraża ludzi, którzy nie są dzisiaj obecni, nie mogą z panem… Bardzo uprzejmie proszę, bo tę debatę już prowadzimy czwarty czy piąty raz, pan używa tych samych argumentów, były tu odpowiedzi itd. Prosiłbym, żeby pan używał argumentów merytorycznych, niech pan nie odnosi się do nieobecnych organizacji. Bardzo proszę, bo my się szanujemy.

Prezes KSR SSR Jerzy Płókarz:
Panie przewodniczący, ale mówię też w imieniu nieobecnych organizacji, których jakby pan posłuchał… Zresztą pewnie pan posłucha, panie przewodniczący, bo te organizacje zgłoszą się gremialnie, szykują się przynajmniej do tego. Dziękują nam i mówią tak: „My nie przyjedziemy do Warszawy. Dobrze, że jedziesz, Jurek, bo my nie przyjedziemy. Pracuję, w organizacji udzielam się społecznie i nie mam czasu pojechać do Warszawy. Mów w naszym imieniu”. Było gremialne spotkanie, ale to jest takie trochę nie na temat.

Merytorycznie. Nie ma problemu, żeby podziękować za te wszystkie poprawki, przegłosować ustawę, wyciągnąć rękę do tych społecznych organizacji, ulżyć im i niech już działają sobie swobodnie od 1 stycznia 2025 r., a te wszystkie dodatkowe rzeczy, jeżeli tak uważają, że są potrzebne… Przecież można projekt komisyjny czy projekt poselski zrobić i wprowadzić te zmiany sobie spokojnie w 2025 r. z wejściem w 2026 r. Dlaczego hamować inicjatywę i ustawę, która wyciąga rękę do organizacji społecznych?

Szanowni państwo, przecież ta decyzja będzie latami widoczna, bo tak jak w poprzedniej ustawie są głosowania pokazane, tak i w tej będą społecznicy po wsze czasy publikowali, kto i jak głosował, utrącając pomoc organizacji społecznej. Nie należy w ten sposób robić.

Szanowni państwo, nikogo nie chcę obrażać, ale naprawdę jest parę osób, które same się przedstawiają, że pomagają organizacjom, czyli szkolą te organizacje. Zresztą znamy ich z publikacji w mediach społecznościowych. To nie jest głos stu kilkudziesięciu tysięcy organizacji, bo jest ok. 120 tys., z czego przez te przepisy działa zaledwie jakiś procent, ale dalej to jest ileś milionów ludzi, którym możemy ulżyć. Gdziekolwiek na spotkaniach się nie spotykamy, nie rozmawiamy o problemach organizacji społecznych, to ta właśnie bzdurna, niepotrzebna nikomu rachunkowość, która niczemu nie służy, przedstawiana jest jako największa kłoda pod nogi rzucana organizacjom, jako główny hamulec jakiejkolwiek działalności, jakiejkolwiek inicjatywy w rozwinięciu działań itd. A przecież i tak organizacja musi się co do grosika rozliczyć z fiskusem z przychodów i wydatków.

Bardzo proszę w imieniu tych społecznych organizacji o nieutrącanie tego niezwykle pożytecznego dla organizacji społecznych projektu. Dziękuję bardzo.

Przewodniczący poseł Tadeusz Tomaszewski (Lewica):
Dziękuję.

Myślę, że część państwa jest po raz pierwszy jako członkowie podkomisji, więc należy się wyjaśnienie. Projekt Komisji do Spraw Petycji wnosił o to, aby organizacje, których przychody nie przekraczają 1 mln zł, mogły prowadzić uproszczoną ewidencję kosztów i przychodów, oraz skreślał ust. 3 art. 10a, czyli krótko mówiąc, żeby mogły to robić również organizacje posiadające status pożytku publicznego.

W trakcie prac z przedstawicielami sektora pozarządowego wypracowaliśmy szerszą formułę. Po pierwsze, że pozostawiamy tę kwotę, ale do tej kwoty 1 mln zł nie wliczamy wartości darowizn rzeczowych przeznaczonych na prowadzenie działalności statutowej. Wnioskowały o to w szczególności banki żywności. Po drugie, wydłużamy do 90 dni termin, również na wniosek organizacji pozarządowych, kiedy jest obowiązek poinformowania naczelnika urzędu skarbowego o prowadzeniu uproszczonej ewidencji przychodów i kosztów. W ciągu roku wprowadzamy możliwość przejścia na uproszczoną ewidencję i ewentualnie powrót do pełnej księgowości. Tego rozwiązania w polskim prawie do tej pory nie ma. Dalej, również na wniosek organizacji zmieniliśmy podstawową zasadę, że uproszczona ewidencja kosztów i przychodów dotyczy całej działalności statutowej, a nie tak jak do tej pory enumeratywnie opisanej w ustawie o pożytku publicznym.

Obecna ustawa mówi o tym, że możesz prowadzić uproszoną ewidencję, jeśli prowadzisz ją w określonych dziedzinach wymienionych w ustawie, a szczegóły reguluje rozporządzenie, ale to rozporządzenie odnosi się do tych wymienionych enumeratywnie form działalności, w których można je stosować. Zdejmujemy to z tego, mówimy: jak, po co? Przecież, jeśli ktoś prowadzi działalność organizacji pozarządowej jako działalność statutową, to ona w całości powinna być zwolniona. W związku z powyższym wtedy musi być nowe rozporządzenie, dlatego że również dodano na wniosek sektora pozarządowego, że to rozporządzenie powinno być po zasięgnięciu opinii Rady Działalności Pożytku Publicznego.

Nie ma żadnych szans, aby wprowadzić łącznie te rozwiązania od 1 stycznia 2025 r. Pytaliśmy przedstawiciela ministra finansów, byli tutaj przedstawiciele ministra finansów, dwukrotnie dostaliśmy odpowiedź na piśmie, że takich możliwości nie ma, żeby wprowadzić te rozwiązania. Dzisiaj można powiedzieć w ten sposób, że są dwa wyjścia. Jedno to takie, żeby pozostawić tylko i wyłącznie projekt z druku 445, tak jak on przyszedł, koniec, kropka, podkreślam. Z pewnym zastanowieniem się, bo jednak wprowadzamy możliwość korzystania z uproszczonej księgowości również dla organizacji posiadających status pożytku publicznego, a zdaniem fachowców, którzy tym się zajmują, one nie są w stanie sporządzić właściwego sprawozdania do ministra właściwego, żeby się rozliczyć, prowadząc uproszczoną ewidencję kosztów. Ale to zostawmy, to już tylko sygnalizuję, że jednak taki zapis budzi wątpliwości, jeśli chodzi o organizacje OPP, które posiadają status OPP.

Oczywiście próbowaliśmy znaleźć takie rozwiązanie, żeby można było te przepisy na dwa etapy wprowadzić, czyli pierwszy etap od 1 stycznia – podwyższona kwota, a następnie wprowadzić pozostałe rozwiązanie od 1 stycznia 2026 r. Okazuje się, że podwyższonej kwoty z tymi przepisami pozostałymi nie da się wprowadzić, dlatego że musi być zmiana rozporządzenia, udział Rady Działalności Pożytku Publicznego, nie ma takiej możliwości.

W związku z powyższym chciałbym się jeszcze raz zwrócić do pana mecenasa, jaka jest możliwość wprowadzenia tylko i wyłącznie zmiany z projektu z druku nr 445, że pozostałe rozwiązania wchodzą w życie później lub pozostałych rozwiązań po prostu nie ma?

Legislator Łukasz Nykiel:
Jeśli można, panie przewodniczący, Wysoka Komisjo, odpowiadając na to pytanie, trzeba, po pierwsze, zwrócić uwagę, że projekt komisyjny, tak jak pan przewodniczący to wskazał, w art. 10a w ust. 1 skreśla pkt 3, czyli skreśla warunek, iż UEPiK mogą stosować tylko te organizacje pozarządowe, które nie posiadają statusu organizacji pożytku publicznego.

Już pomijam w tej chwili merytoryczne argumenty, które padały ze strony społecznej chyba na pierwszym posiedzeniu podkomisji, też ze strony instytutu one się pojawiały, był nawet wniosek, że gdyby w takiej formule utrzymać projekt, to 1 stycznia 2026 r. najwcześniej można byłoby to wprowadzić. Natomiast argumenty były przede wszystkim takie, że organizacje pożytku publicznego poza uproszczoną ewidencją muszą składać również sprawozdania merytoryczne ze swojej działalności. Z tego nawet punktu widzenia już czysto legislacyjnie, gdybyśmy przyjęli projekt z druku nr 445 w takim kształcie, w jakim on jest zaproponowany, to byłaby to regulacja niekompletna. Trzeba dokonać zmian co najmniej w art. 23 ustawy i w kilku jeszcze innych punktach. To jest pierwsza rzecz i odpowiedź na pierwszą część pytania.

Natomiast rzeczywiście zastanawialiśmy się, ja się też zastanawiałem, jak z legislacyjnego punktu widzenia rozwiązać problem wprowadzenia w dwóch etapach tej nowelizacji, ażeby od 1 stycznia 2025 r. podwyższyć limit, natomiast pozostałe rozwiązania weszły w życie  1 stycznia 2026 r. Tu problem polega na tym, że przepisy są ze sobą ściśle związane. Chociażby podam przykład art. 10a i uchylenia pkt 4, gdzie mamy wskazane tytuły, z których organizacja ma mieć określone przychody, i wtedy może prowadzić uproszczoną ewidencję. Jeżeli ten przepis uchylimy i podniesiemy tylko limit ze 100 tys. zł na 1 mln zł, to proszę zwrócić uwagę, że w pkt 5 w obecnym brzmieniu jest ten fragment, że osiągnęły przychody wyłącznie z tytułów, o których mowa w pkt 4. Natomiast nie możemy z przyczyn czysto formalnych proponować dwóch wersji czy dwóch wariantów przepisów, że jeden obowiązuje od 1 stycznia 2025 r., a drugi od 1 stycznia 2026 r. Formalnie rzecz ujmując, nie jest to możliwe. Wymagałoby to, jeżeli w ogóle taką próbę chciano by podjąć, wprowadzenia moim zdaniem bardzo skomplikowanych przepisów przejściowych, które w mojej ocenie na pewno nie wpływałyby dobrze na ten rynek i na to, jak organizacje by sobie z tym poradziły.

Dlatego też rozwiązanie, przy założeniu, że podkomisja chce wprowadzić wszystkie te rozwiązania, które były postulowane przez organizacje, przy takim założeniu, że chcemy wprowadzić te rozwiązania i wejście w życie 1 stycznia 2026 r. nowelizacji… Była rozważana taka możliwość, czy można byłoby wprowadzić te rozwiązania w trakcie roku podatkowego. Natomiast konsultując się z Ministerstwem Finansów, bo przyznaję, że takie konsultacje robocze przed posiedzeniami podkomisji miały miejsce, uznaliśmy, że wprowadzenie tego w trakcie roku podatkowego będzie powodowało chaos, biorąc pod uwagę, że terminy na wybór uproszczonej ewidencji przychodów i kosztów co do zasady liczone są od początku roku podatkowego. Dla organizacji tym rokiem podatkowym jest rok kalendarzowy co do zasady. To jest, z tego, co ministerstwo przekazywało, zdecydowana, ale to naprawdę zdecydowana większość przypadków.

Stąd też wydaje się, że pierwszy wariant, o którym mówi pan przewodniczący, żeby zostawić projekt z druku nr 445, nie jest najlepszy. Na pewno nie jest to wtedy kompletna regulacja. Zgłaszałbym taką uwagę, gdyby taka była propozycja. Natomiast drugi wariant z poprawkami wiąże się z tym, że nowelizacja odsunie się trochę w czasie. Proszę też zwrócić uwagę, że mamy dzisiaj 8 października 2024 r., proces legislacyjny nie jest zamknięty, po przyjęciu sprawozdania podkomisji projektem będzie zajmowała się Komisja Polityki Społecznej i Rodziny, następnie drugie i trzecie czytanie, później jeszcze etap senacki, a Senat ma 30 dni na podjęcie uchwały o poprawkach lub braku poprawek, podpis prezydenta.

Gdybyśmy więc zostawili termin 1 stycznia 2025 r., to wejście w życie tych przepisów byłoby pewnie gdzieś na początku grudnia, w sensie podpisania ustawy, może w połowie grudnia, czyli vacatio legis na same przepisy ustawy byłoby bardzo krótkie, a jeszcze w tym okresie vacatio legis musiałoby się zmieścić Ministerstwo Finansów z rozporządzeniem, które trzeba będzie wydać nowe. Taka była wola organizacji czy większości organizacji.

Nie chciałbym oczywiście mówić, że wszyscy byli za tym, mój przedmówca ze strony społecznej rzeczywiście wskazywał na różne zagrożenia związane z tymi poprawkami. Natomiast siłą rzeczy Ministerstwo Finansów nie byłoby w stanie przeprowadzić tych konsultacji, uzgodnień przez kilkanaście dni. Myślę, że przedstawiciel ministra finansów to potwierdzi, jeśli jest na sali.

Z mojej strony tyle. Dziękuję bardzo, panie przewodniczący.

Przewodniczący poseł Tadeusz Tomaszewski (Lewica):
Dziękuję uprzejmie. Proszę uprzejmie, pan Płókarz.

Prezes KSR SSR Jerzy Płókarz:
Dziękuję. Jerzy Płókarz, Krajowy Sztab Ratownictwa Społecznej Sieci Ratunkowej, Polskie Radio Obywatelskie.

Panie przewodniczący, szanowni państwo, przedstawiciel Ministerstwa Finansów na posiedzeniu podkomisji powiedział wyraźnie, jednoznacznie, że samo wprowadzenie limitu w niczym nie przeszkadza. Nie ma problemu, żeby obowiązywało od 1 stycznia. W mojej ocenie, ale nie jestem prawnikiem, więc nie będę podejmował aż takiej polemiki, wydaje mi się, że można wprowadzić jedną ustawą dwuetapowość, ale pan mecenas, z całym szacunkiem, troszeczkę wchodzi w merytorykę, a nie tylko w problemy legislacyjne.

Natomiast na pewno można nie psuć tej ustawy, zostawić w wersji, w jakiej jest, z wyciągniętą ręką do organizacji społecznych. A te dodatkowe rozszerzenia, bo nie tylko to przydałoby się zmienić, objęte tymi szerszymi poprawkami… Jest jeszcze parę innych rzeczy, które warto byłoby, ale to wymaga czasu. Można zrobić projekt komisyjny czy poselski i spokojnie je wprowadzić, a nie na siłę wchodzić w projekt, który został i przez ekspertów prawnych, i ekspertów sejmowych zatwierdzony. Przecież wyszedł z Komisji Petycji. W Komisji Petycji eksperci prawni również to opiniowali. Nie było najmniejszego problemu. Nie było przeciwwskazań, żeby ten projekt został uchwalony w takiej wersji, w jakiej w tej chwili jest.

Przypomnę też, że przedstawiciel kancelarii premiera, Komitetu Pożytku Publicznego poinformował, że kancelaria premiera czy KPP przygotowały możliwość sprawozdawczości dla organizacji pożytku publicznego w takiej formie, że będą mogli się spokojnie sprawozdawać, a przyjęcie statusu pożytku publicznego jest przyjęciem dobrowolnym. Organizacja może dla sprawozdania poprowadzić sobie taką księgowość czy takie rozrachunki, takie rozliczenia, które jej pozwolą sprawozdanie złożyć. Nie ma obowiązkowości i nie ma utrudnienia. Rozmawiałem z księgowymi, które to panie sprawozdają organizacje społeczne od wielu lat, i powiedziały, że absolutnie nie ma problemu, nie będzie trzeba prowadzić pełnej rachunkowości, tylko trzeba będzie niektóre rzeczy po prostu sobie rozpisać i odpowiednio zanotować, żeby można było wypełnić w obecnej formie sprawozdanie. Nie ma problemu. Poza tym nie muszą przechodzić na uproszczone, jeżeli nie chcą, bo jest to dobrowolne.

Dlaczego po tylu latach próśb, występowania przez tych społeczników do wszystkich „nie utrudniajcie nam, nie traktujcie nas jak oszustów” jeszcze o rok odkładać? Dlaczego? Naprawdę to nie jest zrozumiałe. Nie ma to żadnego merytorycznego uzasadnienia poza chęcią rozszerzenia zmian.

Przewodniczący poseł Tadeusz Tomaszewski (Lewica):
Rozumiem. Dziękuję.

Prezes KSR SSR Jerzy Płókarz:
Gdyby można było to rozszerzyć, to byłoby w projekcie macierzystym, a jeżeli nie ma w projekcie macierzystym, to rozpatrujmy ten projekt, który jest, rozpatrzcie państwo. A szersze zmiany, proszę bardzo, są parlamentarzyści, jest Sejm i można je opracować i uchwalić na spokojnie. Natomiast wyciągniętą rękę, która już jest wyciągnięta, poszła informacja w kraj, odrąbać siekierą. Dlaczego? Dziękuję.

Przewodniczący poseł Tadeusz Tomaszewski (Lewica):
Dziękuję uprzejmie. Dziękuję.

Chciałbym w takim razie dopytać pana mecenasa jeszcze teraz też tak na gorąco. Gdybyśmy tylko pozostawili na etapy z art. 1 drugi punkt dotyczący podniesienia samego limitu, a wszystkie inne rozwiązania wprowadzili później? Czyli nie byłoby potrzeby zmiany rozporządzenia w tym roku itd.

Legislator Łukasz Nykiel:
Panie przewodniczący, wysoka podkomisjo, proszę spojrzeć na przepisy, mamy obowiązujący art. 10a, bo też wydaje mi się, że to musi na posiedzeniu podkomisji paść, żeby każdy dobrze zrozumiał.

Art. 10a ust. 1: „organizacje pozarządowe z wyłączeniem spółek kapitałowych oraz podmioty wymienione w art. 3 prowadzą uproszczoną ewidencję przychodów i kosztów, w przypadku gdy”. Weźmy poprawkę nr 1 – uchyla się pkt 1 i uchyla się pkt 4, czyli w przypadku, gdy nie prowadzą działalności gospodarczej, nie posiadają statusu organizacji pożytku publicznego. Następnie w pkt 5 zmiana polegałaby tylko, jak rozumiem, panie przewodniczący, na tym, że 100 tys. zł zmieniamy na 1 mln zł.

Przewodniczący poseł Tadeusz Tomaszewski (Lewica):
Tak.

Legislator Łukasz Nykiel:
To wtedy treść przepisu będzie brzmiała: „od 1 stycznia 2025 r. w roku poprzedzającym rok wyboru prowadzenia uproszczonej ewidencji przychodów i kosztów osiągnęły przychody wyłącznie z tytułów, o których mowa w pkt 4”, a pkt 4 już w takiej sytuacji nie będzie.

Przewodniczący poseł Tadeusz Tomaszewski (Lewica):
Dlaczego nie będzie?

Legislator Łukasz Nykiel:
Od 1 stycznia 2026 r. nie będzie. Tak?

Prezes KSR SSR Jerzy Płókarz:
To będzie od 2026 r.

Legislator Łukasz Nykiel:
Jak do tych przepisów mamy zastosować rozporządzenie z art. 10a ust. 6?

Prezes KSR SSR Jerzy Płókarz:
Szanowny panie mecenasie, ten dodatkowy przepis rozszerzający będzie obowiązywał od 2026 r., więc na nowelizację w tym zakresie rozporządzenia będzie ministerstwo miało czas do 2026 r. Natomiast w zakresie takim, jak mówi ustawa, przedstawiciel Ministerstwa Finansów na posiedzeniu Komisji… Przecież jest to nagrane, zaprotokołowane, wyraźnie stwierdził, że nie ma problemu z samym limitem. Nie widzę powodu, żebyśmy tylko dlatego, że są kłopoty z rozszerzeniem tych wszystkich zapisów, które, powtarzam, nie są złe, poza jednym – wykluczeniem organizacji pożytku publicznego z tego zwolnienia… Niech ktoś merytorycznie uzasadni poza tymi wymysłami odnośnie do sprawozdania. To jest problem organizacji społecznej, żeby organizacja społeczna się sprawozdała. Prawda?

Przewodniczący poseł Tadeusz Tomaszewski (Lewica):
Panie Jerzy, ale to nie jest telekonferencja z Jerzym Płókarzem, wybaczy pan, ale ja będę prowadził posiedzenie.

Prezes KSR SSR Jerzy Płókarz:
Tak, oczywiście. Przepraszam.

Przewodniczący poseł Tadeusz Tomaszewski (Lewica):
Na tym etapie będziemy rozstrzygać, bo chcę poszukiwać rozwiązania, które pozwoliłoby wprowadzić to rozwiązanie od przyszłego roku bez żadnych innych przepisów, tylko i wyłącznie podniesienie limitów.

Uprzejmie proszę.

Legislator Łukasz Nykiel:
To, panie przewodniczący, bardzo bym prosił, jeżeli pan przewodniczący mógłby poprosić przedstawiciela ministra finansów też o wypowiedź, bo tu opieramy się na mojej wiedzy, moim stanowisku, stanowisku pana Jerzego. Natomiast mamy chyba na sali przedstawiciela ministra finansów. Czy zdaniem Ministerstwa Finansów to rozporządzenie to byłby problem przy podniesieniu tego limitu? Dziękuję.

Przewodniczący poseł Tadeusz Tomaszewski (Lewica):
Jeśli można, to bardzo proszę, ale jak pamiętam, to nie problem limitu był związany z rozporządzeniem, tylko te pozostałe rzeczy, które wprowadzamy. Mianowicie to, że to rozwiązanie dotyczyłoby całej działalności statutowej, a nie tylko wymienionych dotychczasowych formułach i dlatego też wymagało zmiany. Natomiast gdybyśmy tylko podnieśli samo rozszerzenie, to nie pamiętam zastrzeżenia w tej sprawie.

Czy jest ktoś może z Ministerstwa Finansów? Nie ma.

Naczelnik wydziału w Departamencie Poboru Podatków Ministerstwa Finansów Violetta Błaż:
Jestem z Ministerstwa Finansów, ale z Departamentu Poboru Podatków, a tu odpowiedzialny jest Departament Podatków Dochodowych, chyba nikogo nie ma dzisiaj.

Prezes KSR SSR Jerzy Płókarz:
Panie przewodniczący, ale pan dyrektor z Ministerstwa Finansów wyraźnie na moje pytanie odpowiedział, że z samym limitem nie ma problemu i pan przewodniczący też to pamięta.

Przewodniczący poseł Tadeusz Tomaszewski (Lewica):
Tak. Sam limit – nie, tylko po prostu cały czas mam na myśli ten dorobek, jak w jednym akcie prawnym mieć te dwa rozwiązania, czyli 1 stycznia sam limit bez tego pkt 1, bez skreślenia pkt 3 w ustawie macierzystej. Wówczas były zastrzeżenia, że jak skreślimy itd., jeśli chodzi o pożytek…

Czyli w aktualnie istniejącym systemie prawnym zmienilibyśmy kwotę limitu  od 1 stycznia 2025 r., nic więcej. Jeśli się nie da tego pogodzić z zapisami, które wypracowaliśmy, to oznaczałoby tylko tyle, że mam dwa warianty na posiedzenie Komisji Polityki Społecznej. Pierwsze, które mówi, że od 1 stycznia wprowadzamy zmianę polegającą na wprowadzeniu zmiany w pkt 5 – zamienić wyraz itd., ustawa wchodzi w życie, w związku z tym takie rozwiązanie. Drugie to to, które mamy wypracowane, czyli  od 1 stycznia wchodzi całe rozwiązanie, łącznie z tymi wypracowanymi zmianami, to też nie będzie kompletne, bo będzie różnicowało na przykład koła gospodyń wiejskich. W tym momencie koła gospodyń wiejskich pozostaną na starym limicie. Nasze rozwiązanie przewiduje stosowną nowelizację dla kół gospodyń wiejskich, uwzględniającą całą specyfikę, czyli działalność statutową, niewliczanie do limitu darowizn rzeczowych, możliwość przejścia z jednego na drugi itd. Tyle.

Uprzejmie proszę jeszcze, panie mecenasie.

Legislator Łukasz Nykiel:
Szanowny panie przewodniczący, bardzo prosiłbym o 15 minut przerwy.

Przewodniczący poseł Tadeusz Tomaszewski (Lewica):
Dziękuję. W takim razie zarządzam 15 minut przerwy.

[Po przerwie]

Przewodniczący poseł Tadeusz Tomaszewski (Lewica):
Szanowni państwo, wznawiam posiedzenie podkomisji.

Chciałbym zaproponować następujące rozwiązanie, aby ze względu bezpieczeństwa prawnego przyjąć to, co jest zaproponowane w tych dwóch poprawkach.

Legislator Łukasz Nykiel:
Trzech.

Przewodniczący poseł Tadeusz Tomaszewski (Lewica):
Trzech, przepraszam. Zobowiązać się do poszukania na posiedzenie Komisji przepisu przejściowego, który mówiłby, że w 2025 r. zmieniamy tylko limit z aktualnie funkcjonującej ustawy o działalności pożytku publicznego. Tylko limit, bez pkt 1 z projektu Komisji Petycji, tylko sam limit. Wtedy w ponownej dyskusji, ale już tylko i wyłącznie nad tymi rozwiązaniami, które mamy, te trzy poprawki plus ewentualnie ten przepis przejściowy, podjęlibyśmy decyzję.

Uprzejmie proszę.

Prezes KSR SSR Jerzy Płókarz:
Panie przewodniczący, a czy nie można w tej ustawie po prostu wprowadzić zapisu, że przepisy ten, ten i ten wchodzą w życie z dniem 1 stycznia 2026 r.? Tym samym…

Przewodniczący poseł Tadeusz Tomaszewski (Lewica):
Panie Jerzy, właśnie to powiedziałem, że o to chodzi, że przyjmujemy te trzy poprawki, które wchodzą w życie 1 stycznia 2026 r., a szukamy przepisu przejściowego, który mówi, że podnosimy ten limit, sam tylko limit na bazie aktualnie funkcjonującej ustawy od 2025 r.

Prezes KSR SSR Jerzy Płókarz:
Rozumiem, ale czy…

Przewodniczący poseł Tadeusz Tomaszewski (Lewica):
Czyli na rok 2025 obowiązuje nowy limit tylko.

Prezes KSR SSR Jerzy Płókarz:
Czy to nie automatycznie, jeżeli będzie zawarty taki zapis, że przepis ten, ten i ten wchodzi w życie w 2026 r., pozostawiając, nie wymieniając w tym przepisu ust. 5, czyli limitu, a cała ustawa wchodzi w 1 stycznia 2025 r., mamy sytuację, jaka bardzo często w legislacji występuje?

Przewodniczący poseł Tadeusz Tomaszewski (Lewica):
Zostawię już technikę pracy.

Prezes KSR SSR Jerzy Płókarz:
To już pan mecenas…

Legislator Łukasz Nykiel:
Można?

Przewodniczący poseł Tadeusz Tomaszewski (Lewica):
Proszę uprzejmie.

Legislator Łukasz Nykiel:
Szanowni państwo, nie wiem, czy pan przedstawiciel organizacji pozarządowych ma przed sobą poprawki. Jeśli ma, to jakby mógł spojrzeć w art. 1 w poprawkę nr 1 w pkt 1 w lit. c.

Prezes KSR SSR Jerzy Płókarz:
Tak.

Legislator Łukasz Nykiel:
Pkt 5 otrzymuje brzmienie „w roku poprzedzającym rok wyboru prowadzenia uproszczonej ewidencji przychodów i kosztów osiągnęły przychody w wysokości nieprzekraczającej 1 mln zł, nie wliczając wartości darowizn rzeczowych przeznaczonych na prowadzenie działalności statutowej”. Kiedy ten przepis miałby wchodzić? 1 stycznia 2025 r.? Tak. Jeżeli miałby wchodzić 1 stycznia 2025 r., to jednocześnie proszę zwrócić uwagę, że mamy uchylenie pkt 4, który kiedy miałby wchodzić w życie? 1 stycznia 2026 r., tak?

Prezes KSR SSR Jerzy Płókarz:
Nie, nie, nie o tym mówię.

Legislator Łukasz Nykiel:
Nie?

Prezes KSR SSR Jerzy Płókarz:
Panie mecenasie, bo faktycznie może być problem, nie analizowałem tego, więc nie jestem w stanie, pan mecenas jest o wiele mądrzejszy ode mnie.

Natomiast jeżeliby zrobić rozwiązanie, że pozostawiamy punkt w ustawie, jakim jest, czyli pozostawiamy w ustawie tak, jak jest w projekcie ustawy, tj. w pkt 5 wyrazy „100 tys. zł” zastępuje się wyrazami „1 mln zł”… Możemy dać pkt 2a, w którym powiemy, że z dniem 1 stycznia 2026 r. do limitu tego nie wlicza się takiego a takiego. Czyli następny podpunkt, nie zmieniać treści pkt 2 w § 1 ustawy, tylko dodać pkt 2a, w którym powiemy, że pozostałe w szerszym zakresie obowiązuje od 2026 r. i mamy problem rozwiązany. Co pan na to, panie mecenasie?

Przewodniczący poseł Tadeusz Tomaszewski (Lewica):
Dziękuję. Proszę bardzo.

Legislator Łukasz Nykiel:
Ostatnie zdanie, panie przewodniczący. Bardzo dziękuję za ten pomysł. On był analizowany i nie jest wystarczający. Dziękuję.

Przewodniczący poseł Tadeusz Tomaszewski (Lewica):
Szanowni państwo, wobec powyższego proponuję, aby podkomisja przyjęła poprawkę nr 1, poprawkę nr 2 i poprawkę nr 3 z zastrzeżeniem… Proszę uprzejmie.

Legislator Łukasz Nykiel:
Panie przewodniczący, jeśli można prosić, to jednak po kolei, czyli czy są uwagi do tytułu, a później przy art. 1 poprawka.

Przewodniczący poseł Tadeusz Tomaszewski (Lewica):
Po kolei, dobrze. W takim razie przechodzę do przyjmowania sprawozdania podkomisji.

Czy są uwagi do tytułu? Przypomnę, że w tym momencie będziemy mieć tytuł ustawy… Czy zmieniamy, czy pozostawiamy tak, jak jest?

Legislator Łukasz Nykiel:
Na tym etapie, panie przewodniczący, uwag nie ma. Natomiast jest konsekwencja w jednej z poprawek, ażeby ten tytuł uległ zmianie.

Przewodniczący poseł Tadeusz Tomaszewski (Lewica):
Dobrze. Czy są uwagi do tytułu ustawy? Nie stwierdzam.

Poprawka nr 1, która została omówiona przez pana mecenasa. Czy są uwagi? Nie stwierdzam.

Proszę.

Legislator Łukasz Nykiel:
Prosiłbym tylko o głosowanie łączne poprawek nr 1 i 2, bo poprawka nr 2 dotycząca dodania art. 1a jest wynikiem, konsekwencją poprawki nr 1. Czyli w tym miejscu głosowanie obu poprawek.

Przewodniczący poseł Tadeusz Tomaszewski (Lewica):
Poprawka nr 1 i 2. Kto jest za przyjęciem? (3) Proszę członków podkomisji o głosowanie. Dziękuję uprzejmie. Kto jest przeciwny? Nie stwierdzam. Kto się wstrzymał? Również nie stwierdzam.

Teraz poprawka nr 3. Kto jest za przyjęciem? (3) Dziękuję uprzejmie. Kto jest przeciwny? Nie stwierdzam. Kto się wstrzymał? Również nie stwierdzam.

Wobec powyższego przyjęliśmy sprawozdanie.

Chciałbym dodać właśnie, z uprzejmą prośbą jeszcze o pracę nad tym, czy będzie można znaleźć przepis przejściowy mówiący o tym, że w 2025 r. obowiązuje tylko podwyższenie limitu, czyli ten zapis z projektu, który brzmi nie tak wprost, ale chodzi o jedno, mianowicie o podwyższenie limitu do kwoty 1 mln zł.

Dziękuję uprzejmie. Zamykam posiedzenie podkomisji.