Podkomisja stała do spraw zabezpieczenia społecznego, obradująca pod przewodnictwem poseł Jolanty Niezgodzkiej (KO), przewodniczącej podkomisji, rozpatrzyła:

– informację na temat miejsca zasiłku pogrzebowego w systemie zabezpieczenia  społecznego w obecnym stanie prawnym.

W posiedzeniu udział wzięli: Sebastian Kamiński zastępca dyrektora Departamentu Ubezpieczeń Społecznych Ministerstwa Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej wraz ze współpracownikiem, Dorota Bieniasz członek zarządu nadzorujący Pion Świadczeń i Orzecznictwa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych wraz ze współpracownikiem, Tomasz Ślusarczyk prezes Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego wraz ze współpracownikami, Katarzyna Thielmann główny specjalista w Zespole Spraw Socjalnych Biura Rzecznika Praw Dziecka, Dariusz Dutkiewicz prezes zarządu Fundacji Instytut Branży Pogrzebowej i Cmentarnej wraz ze współpracownikiem.

W posiedzeniu udział wzięli pracownicy Kancelarii Sejmu: Damian Norwiński i Aleksandra Sobarnia – z sekretariatu Komisji w Biurze Komisji Sejmowych.

Przewodnicząca poseł Jolanta Niezgodzka (KO):
Dzień dobry. Bardzo państwa przepraszam za spóźnienie, ale niestety inne obowiązki sejmowe zatrzymały mnie chwilkę dłużej.

Otwieram posiedzenie podkomisji stałej do spraw zabezpieczenia społecznego. Witam państwa posłów, panie posłanki oraz wszystkich gości biorących udział w dzisiejszym posiedzeniu.

Porządek dzisiejszego posiedzenia przewiduje informację na temat miejsca zasiłku pogrzebowego w systemie zabezpieczenia społecznego w obecnym stanie prawnym – referują: ministra rodziny, pracy i polityki społecznej, prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, prezes Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego. Czy są uwagi do porządku obrad? Nie słyszę. Stwierdzam zatem, że podkomisja przyjęła porządek dzisiejszego posiedzenia.

Witam serdecznie na dzisiejszym posiedzeniu reprezentację Ministerstwa Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej: pana Sebastiana Kamińskiego, zastępcę dyrektora Departamentu Ubezpieczeń Społecznych; panią Elizę Okułowicz, głównego specjalistę spraw legislacji w Departamencie Ubezpieczeń Społecznych. Jest z nami też reprezentacja Zakładu Ubezpieczeń Społecznych: pani Urszula Juszczyk, dyrektor Departamentu Zasiłków, dzień dobry; i pani Dorota Bieniasz, członek zarządu nadzorujący Pion Świadczeń i Orzecznictwa. Jest z nami pani Katarzyna Thielmann, główny specjalista w Zespole Spraw Socjalnych Biura Rzecznika Praw Dziecka, z Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego jest z nami pan prezes Tomasz Ślusarczyk, dzień dobry; pan dr hab. n. med. Marek Kos, naczelny lekarz Kasy; pani Iwona Kaszuba, dyrektor Biura Świadczeń. I strona społeczna reprezentowana przez: pana Dariusza Dutkiewicza, prezesa Fundacji Instytut Branży Pogrzebowej i Cmentarnej i również z tej fundacji pan Mariusz Strawiński. Witam państwa serdecznie i myślę, że od razu przejdę z prośbą o przedstawienie informacji do pana Sebastiana Kamińskiego, zastępcy dyrektora Departamentu Ubezpieczeń Społecznych MRPiPS.

Zastępca dyrektora Departamentu Ubezpieczeń Społecznych Ministerstwa Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej Sebastian Kamiński:
Szanowna pani przewodnicząca, szanowna podkomisjo, zasiłek pogrzebowy jest jednorazowym świadczeniem pieniężnym przysługującym w przypadku śmierci osoby, a także związanym z koniecznością dokonania pochówku.

Celem tego świadczenia jest pokrycie większości typowych, normalnych kosztów pochówku. Prawo do zasiłku pogrzebowego jako świadczenia ubezpieczeniowego uregulowane jest kompleksowo w ustawie o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych oraz w akcie wykonawczym do tej ustawy. Zgodnie z przepisami ustawy, zasiłek pogrzebowy przysługuje w razie śmierci ubezpieczonego, osoby pobierającej emeryturę lub rentę oraz członków rodziny tej osoby, a także osoby, która w dniu śmierci nie miała ustalonego prawa do emerytury lub renty, lecz spełnia warunki do jej uzyskania i pobierania. Zasiłek pogrzebowy przysługuje również w razie śmierci ubezpieczonego, który po ustaniu ubezpieczenia pobierał zasiłek chorobowy, świadczenie rehabilitacyjne lub zasiłek macierzyński. Krąg osób uprawnionych do zasiłku pogrzebowego prezentuje się następująco: przysługuje on osobie, która pokryła koszty pogrzebu osoby zmarłej, a także pracodawcy, domowi pomocy społecznej, gminie, powiatowi, osobie prawnej kościoła lub związku wyznaniowego, jeżeli pokryły koszty pogrzebu.

Należy pamiętać, że postępowanie o zasiłek pogrzebowy jest postępowaniem na wniosek, składanym do odpowiedniego organu przez osobę uprawnioną. Wniosek składa się wraz z wymaganymi załącznikami. Wysokość zasiłku pogrzebowego ustalana jest na dzień śmierci osoby zmarłej. Oznacza to, że tutaj nie ma znaczenia wniosek o zasiłek pogrzebowy, czy też nie ma znaczenia pochówek, tylko liczy się tu data zgonu tej osoby. Zgodnie z ustawą emerytalną, obecnie nie ma już wymogu wydawania decyzji o ustaleniu zasiłku pogrzebowego. Też należy wskazać, że wniosek o zasiłek pogrzebowy należy złożyć w ciągu 12 miesięcy. Jest to generalna zasada. Od tej istnieje wyjątek, jeżeli z przyczyn obiektywnych po stronie osoby uprawnionej nie można złożyć tego wniosku. Wtedy ten termin liczony jest 12 miesięcy od dnia dokonania pogrzebu.

Mówiąc o zasiłku pogrzebowym, nie sposób jest nie powiedzieć też o dwóch nowelizacjach ustaw, które były w 2025 r. Przede wszystkim ustawa z 9 maja o zmianie ustawy o emeryturach i rentach z FUS podwyższyła wysokość zasiłku pogrzebowego. Obecnie zasiłek pogrzebowy od 1 stycznia 2026 r. wynosi 7 tys. zł. Tutaj nastąpiła skokowa podwyżka, ponieważ wcześniej zasiłek pogrzebowy wynosił 4 tys. zł. Przez 13 lat on nie był ani waloryzowany, ani zmieniany, więc mamy wzrost o 75% wysokości tego zasiłku pogrzebowego. Wzrost tej wysokości był bardzo oczekiwany społecznie, ponieważ zasiłek pogrzebowy nie pokrywał tych kosztów pogrzebów, które ponosili ubezpieczeni, więc tę zmianę na pewno należy ocenić jako bardzo pozytywną i wychodzącą naprzeciw wszystkim obywatelom. Oprócz tego, że ta nowelizacja podniosła wysokość zasiłku pogrzebowego, również wprowadziła ona mechanizm waloryzacji. Ten mechanizm waloryzacji kwoty zasiłku pogrzebowego jest wpisany już w ustawę i to jest waloryzacja warunkowa. Jeżeli inflacja w poprzednim roku będzie wyższa niż 5%, wtedy ten zasiłek będzie waloryzowany, czyli kwota 7 tys. zł zostanie zwaloryzowana, wtedy podwyższona i osobom będzie przysługiwał już ten wyższy zasiłek pogrzebowy.

Oprócz tych zmian nowelizacja wprowadziła jeszcze jedną bardzo istotną zmianę.  Jest to dodatkowe wsparcie finansowe z tytułu pogrzebu. Tutaj została dokonana zmiana w ustawie o pomocy społecznej, ponieważ obecnie funkcjonuje już zasiłek celowy na pokrycie zdarzenia z tytułu pogrzebu. Natomiast ta ustawa wprowadziła dwie nowe przesłanki, że zasiłek celowy na pokrycie uzasadnionych i udokumentowanych kosztów pogrzebu może być przyznany w dwóch przypadkach. To jest na pokrycie kosztów pogrzebu osobie, która pokrywa koszty pogrzebu, jeżeli po osobie zmarłej nie przysługuje zasiłek pogrzebowy, albo w przypadku, gdy osoba pokrywa koszty pogrzebu, jest uprawniona do zasiłku pogrzebowego, jednak ponosi takie nadmierne, nieoczekiwane koszty. To może być na przykład sprowadzenie zwłok z zagranicy. Czyli osoba taka, pomimo że dostanie zasiłek pogrzebowy, może jeszcze wystąpić o ten dodatkowy zasiłek celowy, który pokryje te dodatkowe, nadmierne koszty pogrzebu. Należy zaznaczyć, że to rozwiązanie nie jest objęte kryterium przychodowym, czyli każdej osobie będzie to przysługiwać niezależnie od osiąganego przychodu liczonego do pomocy społecznej.

Drugą ustawą, która jest taka istotna z punktu widzenia zasiłku pogrzebowego, jest ustawa z dnia 5 sierpnia 2025 r. To jest ustawa o zmianie ustawy o emeryturach i rentach. Ona ma charakter deregulacyjny i wprowadziła zmiany w zakresie postępowania o zasiłek pogrzebowy. Przede wszystkim ona sprowadza się do uproszczenia procedury zasiłku pogrzebowego. Zniosła przede wszystkim – już to jest w ustawie zagwarantowane – wydawanie decyzji o zasiłek pogrzebowy. Teraz generalnie zasiłek pogrzebowy kończy się wyłącznie wypłatą tego świadczenia. Już nie ma potrzeby wydawania decyzji, ponieważ to tylko wydłużałoby ten proces. Natomiast trzeba tutaj zaznaczyć, że postępowania o zasiłek pogrzebowy są postępowaniami bardzo prostymi, więc jeśli tu występuje jedna osoba uprawniona, wtedy wypłata zasiłku pogrzebowego jest szybko dokonywana. Jeśli są wszystkie dokumenty złożone, wtedy zasiłek pogrzebowy jest wypłacany na konto lub do rąk własnych. Natomiast kolejną taką zmianą dokonaną przez tę ustawę jest wprowadzenie do ustawy zakładów pogrzebowych. Teraz wniosek o zasiłek pogrzebowy może być złożony za pośrednictwem zakładu pogrzebowego. Jest to już zagwarantowane w ustawie. Wcześniej ZUS wprawdzie przyjmował wnioski od zakładów pogrzebowych, tylko to odbywało się na podstawie upoważnienia tego zakładu pogrzebowego. Wyszliśmy jako resort naprzeciw temu i po prostu stworzyliśmy regulację prawną, która gwarantuje to, że zakład pogrzebowy już z mocy ustawy może wystąpić o zasiłek pogrzebowy, jeśli oczywiście wyrazi zgodę osoba uprawniona. Konsekwencją tego jest przyjęcie też regulacji, na podstawie której zasiłek pogrzebowy będzie wypłacany albo w całości na konto tego zakładu pogrzebowego, albo w części na konto zakładu pogrzebowego, w części na konto osoby uprawnionej.

Kolejnym takim deregulacyjnym rozwiązaniem jest kwestia skrócenia terminów na wydanie decyzji oraz wypłatę zasiłku pogrzebowego. Obecnie termin, który obowiązywał, to było  30 dni od dnia wyjaśnienia ostatniej okoliczności. Na mocy tej ustawy ten termin uległ skróceniu i teraz na wydanie decyzji jest 14 dni od dnia wyjaśnienia ostatniej okoliczności, natomiast na wypłatę jest też 14 dni. Jeśli decyzja nie jest wymagana, to wtedy postępowanie kończy się wyłącznie wypłatą tego zasiłku pogrzebowego i to jest wypłacane w ciągu 14 dni.

Konsekwencją tej ustawy była także nowelizacja rozporządzenia w sprawie postępowania o świadczenia emerytalno-rentowe. Ona też ma charakter deregulacyjny. Przede wszystkim uprościła wniosek o zasiłek pogrzebowy. Kolejną zmianą było to, że dopuściła elektroniczne załączniki do wniosku o zasiłek pogrzebowy. W tym rozporządzeniu uregulowaliśmy również kwestię postępowania zakładów pogrzebowych o wypłatę zasiłku pogrzebowego. Tutaj jest rozwiązanie, które będzie dopiero wdrożone od 1 stycznia 2027 r., to jest możliwość składania wniosków przez PUE przez zakłady pogrzebowe; będzie dedykowana strona, która będzie pozwalała na złożenie wniosku o zasiłek przez zakłady pogrzebowe. Ponadto na mocy tego rozporządzenia ograniczyliśmy obowiązek składania dokumentów załączanych do wniosku o zasiłek pogrzebowy. Będzie to oznaczało, że ZUS, jeśli ma możliwość pozyskania sam jakichś dokumentów, na przykład opisu skróconego aktu zgonu, które na podstawie obecnie obowiązujących przepisów ZUS ma możliwość pozyskiwania w formie elektronicznej, to już do wniosku nie trzeba załączać tych dokumentów. Myślę, że te dwie ustawy oraz rozporządzenie z jednej strony podniosły kwotę zasiłku pogrzebowego, ale także znacznie uprościły procedurę wypłaty zasiłku pogrzebowego.

Kolejna rzecz – zasiłek pogrzebowy, jeśli już mówimy o świadczeniu z ubezpieczenia społecznego, jest to świadczenie wypłacane z Funduszu Rentowego. Fundusz Rentowy jest częścią Funduszu Ubezpieczeń Społecznych i w związku z podwyższeniem zasiłku pogrzebowego z 4 na 7 tys. zł uwzględniono te koszty w wysokości 1,2 mld zł więcej, ponieważ zasiłek pogrzebowy uległ podwyższeniu o 75%. W efekcie na wypłatę zasiłków pogrzebowych zaplanowano kwotę w wysokości 2,6 mld zł w 2026 r. Należy pamiętać jednocześnie, że zasiłek pogrzebowy nie jest tylko wypłacany przez ZUS. Zasiłek pogrzebowy wypłacany jest również przez inne organy na podstawie innych ustaw. Najczęściej to są ustawy, które zawierają w części swoje regulacje, w części odsyłają do ustawy o emeryturach i rentach z FUS. Jednak tutaj te zasady są bardzo zbliżone. I tak, innymi organami, które wypłacają zasiłek pogrzebowy, jest Kasa Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego, wojskowe organy emerytalne, Zakład Emerytalno-Rentowy MSWiA. Są to organy rentowe dotyczące funkcjonariuszy, które też mają swoje regulacje w zakresie wypłaty zasiłku pogrzebowego. Również zasiłek pogrzebowy wypłacany jest na podstawie przepisów dotyczących funkcjonowania poszczególnych formacji mundurowych. Oznacza to, że przepisy te dotyczą funkcjonariuszy i żołnierzy poszczególnych służb oraz członków ich rodzin. Z takich ustaw można przykładowo wyróżnić: ustawę o Policji, o Straży Granicznej, o Państwowej Straży Pożarnej, o obronie Ojczyzny czy o Straży Marszałkowskiej.

Na zakończenie chciałbym jeszcze powiedzieć o zasiłku pogrzebowym w systemie pomocy społecznej. Te zasiłki pogrzebowe, które są wypłacane, są wypłacane osobie uprawnionej, ale są przepisy, które gwarantują, że nawet wtedy, kiedy nie ma rodziny, osoba jest bezdomna, to wtedy gmina ma obowiązek pochowania takiej osoby, więc nie ma przypadków, że osoba zostanie niepochowana, ponieważ ten obowiązek spoczywa na gminie. Ta funkcja gminy ma charakter subsydiarny. Oznacza to, że jeśli osoby uprawnione nie skorzystają z tego uprawnienia, to wchodzi gmina ze swoimi obowiązkami i jest zobowiązana do pochowania takiej osoby.

Takim ostatnim elementem, który związany jest z zasiłkiem pogrzebowym, jest art. 39 ustawy o pomocy społecznej. Jest to przepis, na mocy którego jest możliwa wypłata zasiłku celowego dla osób, które nie posiadają środków na pochówek. Taka osoba może wystąpić do gminy o wypłatę tego zasiłku celowego. Kwoty nie ma – to jest w zależności od potrzeb, tylko że tutaj osoba musi spełnić pewne kryterium dochodowe związane z udzielaniem pomocy na podstawie ustawy o pomocy społecznej. Jedyne kryterium to jest 823 oraz 1010 zł.

Tak już podsumowując, system wypłaty zasiłków pogrzebowych jest taki kompleksowy. Mamy uregulowane sytuacje wszelakie, więc zakres podmiotowy i przedmiotowy tych przepisów jest szeroki. Mają one na celu zagwarantować środki na dokonanie tego pogrzebu i myślę, że wprowadzone zmiany w ostatnim 2025 r. właściwie bardziej doprecyzowują i ułatwiają uzyskanie tego zasiłku pogrzebowego, oprócz oczywiście tego, że ten zasiłek wzrósł w znaczącym stopniu. Dziękuję.

Przewodnicząca poseł Jolanta Niezgodzka (KO):
Dziękuję serdecznie, panie dyrektorze.

Proszę o zabranie głosu panią Urszulę Juszczyk, dyrektora Departamentu Zasiłków ZUS.

Dyrektor Departamentu Zasiłków Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Urszula Juszczyk:
Dzień dobry, szanowna pani przewodnicząca, szanowni państwo.

Ja może w uzupełnieniu tego, co pan dyrektor tutaj przedstawił, bo już większość rzeczy odnośnie zmian w zasiłku pogrzebowym została powiedziana, powiem odnośnie skróconego czasu terminu na rozpatrzenie wypłaty wniosku o zasiłek pogrzebowy. Z 30 do 14 dni został skrócony, tak jak pan dyrektor powiedział. Powiem, że w tej chwili tu mamy dane na 11 maja –  średni czas wypłaty zasiłku pogrzebowego w ZUS wynosi 9 dni. Tak że jakby ta zmiana spowodowała… we wcześniejszym okresie przed 1 stycznia 2026 r. ten średni czas wypłaty wniosku o zasiłek pogrzebowy wynosił 12 dni. W tej chwili jest to 9 dni, tak że ZUS spełnia to zadanie, że mieścimy się w tym czasie 14 dni.

Dodam jeszcze, odnośnie tego podziału wypłaty wniosku zasiłku pogrzebowego na zakład pogrzebowy i dla ubezpieczonego, w okresie od 1 stycznia do 11 maja zarejestrowano prawie 8 tys. – to jest 7965 – wniosków, których wypłata zasiłku jest podzielona pomiędzy wnioskodawcę a zakład pogrzebowy. Został stworzony wniosek o zasiłek pogrzebowy Z-12, gdzie, żeby ułatwić wnioskodawcy, może na jednym tym wniosku wpisywać zarówno dane swoje, swój rachunek bankowy, jak i zakładu pogrzebowego, więc to ułatwiło ubezpieczonym wnioskowanie, żeby ta kwota była dzielona.

Natomiast odnośnie danych, to w okresie od 1 stycznia do 11 maja 2026 r. zarejestrowano 115 613 wniosków o zasiłek pogrzebowy. Najwięcej było wypłat po zmarłych emerytach i rencistach oraz członkach ich rodzin, to jest 101,4 tys. Kolejną grupą ubezpieczonych były osoby ubezpieczone oraz członkowie ich rodzin, czyli 12,2 tys. W większości przypadków kwota zasiłku pogrzebowego jest w pełnej wysokości, jaka przysługuje, czyli to jest 7 tys. zł. Kwota ta do 11 maja wyniosła 859 838 131 zł. Zarejestrowaliśmy odsetki w przypadku 383 spraw. Kwota tych odsetek wyniosła 6333 zł. To jest bardzo niewielki procent spraw o zasiłek pogrzebowy, bo z tych wniosków, które zostały w tym okresie złożone, to jest 0,33%, w których musieliśmy wypłacić jako zakład odsetki z tytułu głównie opóźnienia w wypłacie, gdzie nie spełniliśmy tego terminu 14 dni.

Dodam, że tak, jak najbardziej tu potwierdzę, co pan dyrektor powiedział, że trwają aktualnie prace nad przygotowaniem tego dedykowanego profilu w ZUS dla zakładu pogrzebowego, który będzie dostępny od 1 stycznia 2027 r. Zakłady pogrzebowe będą miały swoją tę dedykowaną zakładkę bądź profil, z którego będą mogły składać wnioski o zasiłek pogrzebowy.

Tutaj pan dyrektor już powiedział, że została uproszczona ta procedura, znaczy składanie tych dodatkowych dokumentów do wniosku o zasiłek pogrzebowy, więc tak doprecyzuję, że w stosunku do poprzedniego stanu prawnego świadczeniobiorca teraz właśnie nie ma – co jest bardzo dużym plusem – obowiązku składania aktów stanu cywilnego, które my, jako zakład, bezpośrednio możemy pozyskać z Urzędu Stanu Cywilnego, oraz zostało zastąpione zaświadczenie płatnika składek o podleganiu ubezpieczeniom emerytalnym i rentowym. Zastąpione zostało to tylko oświadczeniem wnioskodawcy. To jest bardzo dużym ułatwieniem dla ubezpieczonych, wnioskodawców oraz nie ma obowiązku składania dokumentu stwierdzającego prawo zmarłego do świadczenia, jeżeli świadczenie to było wypłacane przez inny organ. Zastąpiono to też teraz tylko taką informacją o tym; jest podawana informacja, że taka sytuacja miała miejsce. Dziękuję.

Przewodnicząca poseł Jolanta Niezgodzka (KO):
Dziękuję serdecznie, pani dyrektor.

Poproszę o zabranie głosu pana Tomasza Ślusarczyka, KRUS.

Prezes Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego Tomasz Ślusarczyk:
Dzień dobry, szanowna pani przewodnicząca, szanowni państwo.

Naszą informację przedstawi pani dyrektor Biura Świadczeń. Dziękuję.

Dyrektor Biura Świadczeń Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego Iwona Kaszuba:
Szanowna pani przewodnicząca, szanowni państwo, tu w zasadzie na temat zasiłku pogrzebowego i zasad, na jakich on jest przyznawany i wypłacany, wszystko powiedział pan dyrektor, więc w Kasie zasiłek pogrzebowy jest wypłacany dokładnie na takich samych zasadach jak w ZUS. Tu nie ma żadnych różnic zarówno do osób uprawnionych do zasiłków, jak i do jego wysokości, która teraz już jest jednolita w zasadzie dla wszystkich.

Mogę tylko dodać, że tak samo jak w ZUS został dostosowany wniosek o zasiłek pogrzebowy do tych zmian, które miały miejsce w zeszłym roku. W tej chwili pracujemy też nad tym, żeby wnioskodawcy mogli składać ten wniosek w postaci elektronicznej za pośrednictwem KRUS. Oczywiście nie pobieramy też aktów USC, bo mamy do nich dostęp bezpośredni. Dużym ułatwieniem też dla wnioskodawców jest możliwość składania elektronicznych dokumentów potwierdzających koszty pogrzebu.

W kwestiach takich statystycznych dodam, że taki przeciętny czas na wypłatę zasiłku pogrzebowego w Kasie to jest teraz 10 dni. W pierwszym kwartale wypłaciliśmy 11 293 zasiłki pogrzebowe, najwięcej oczywiście po emerytach i rencistach – to jest 10 176 zasiłków – na ogólną kwotę 70 641 585 zł. W żadnej z tych spraw nie doszło do przekroczenia terminu wypłaty i odsetki z tego tytułu nie zostały wypłacone. W pierwszym kwartale liczba spraw, które wymagały podziału kwoty zasiłku między wnioskodawcę a zakład pogrzebowy, stanowiła około 5%. To były 553 sprawy. Sprawy, w których wniosek o zasiłek pogrzebowy został złożony przez osobę, która nie była członkiem rodziny, czyli tam, gdzie trzeba było wydać również decyzję, to było 551 spraw. Za pośrednictwem zakładu pogrzebowego w pierwszym kwartale zostało złożonych 700 wniosków na te 11 tys., czyli większość z naszych świadczeniobiorców jednak występuje z wnioskiem samodzielnie.

Myślę, że to by było wszystko na ten temat. Bardzo się cieszymy, że ZUS pracuje nad tą platformą dla zakładów pogrzebowych i chcielibyśmy się w jakiś sposób dołączyć, żeby te wnioski składane przez zakłady pogrzebowe dotyczące naszych świadczeniobiorców mogły docierać do KRUS. Dziękuję bardzo.

Przewodnicząca poseł Jolanta Niezgodzka (KO):
Dziękuję, pani dyrektor.

Otwieram dyskusję. Kto z państwa chciałby zabrać głos? Proszę bardzo, pani poseł.

Poseł Wioletta Maria Kulpa (PiS):
Dziękuję bardzo.

Ja do pana dyrektora – skoro pan tak wrócił wstecz, mówiąc, że od 14 lat nie był waloryzowany zasiłek pogrzebowy, to chciałabym też dodać, jeśli już cofamy się w czasie, że zasiłek pogrzebowy został zmniejszony z kwoty blisko 6,4 tys. do 4 tys. zł w 2011 r., dokładnie chyba w kwietniu albo w marcu. Więc to taka pełna informacja, którą powinien pan w swojej wypowiedzi umieścić.

Natomiast mówiąc o tych 7 tys. zł, odnosząc się teraz do tego zasiłku pogrzebowego i tej kwoty, o której rozmawialiśmy na komisji, rozmawialiśmy również o 10 tys. zł, bo zastanawialiśmy się, czy te 7 tys. zł jest oczywiście kwotą wystarczającą na pokrycie kosztów samego pogrzebu. Nie rozmawiamy już o budowie pomnika czy innych formach tego miejsca pochówku. Natomiast chcę zwrócić państwu na dwie rzeczy uwagę – przeczytałam właśnie teraz zarządzenie u siebie, w mieście Płocku. Zarządzenie, ponieważ zakład budżetowy u nas prowadzi taki duży cmentarz komunalny i bardzo duża kwota jest na umieszczenie w niszy urny w kolumbarium. To jest 4,3 tys. zł. To jest bardzo duża kwota. Jeśli rzeczywiście mamy osoby bezdomne, osoby, które szczególnie są samotne, nie mają rodziny, więc tworzenie pomników czy grobów samo z siebie jest bezsensem, ponieważ zakładamy oczywiście najczęściej, że nikt tej osoby nie będzie zapewne odwiedzał. Więc urna z prochami byłaby najlepszym rozwiązaniem, tylko rzeczywiście te ceny są bardzo wywindowane za samą niszę. To jest jedna kwestia.

Natomiast druga – zastanawia mnie jedno, ponieważ pan oczywiście powiedział o tym, że w przypadku, kiedy nie ma rodziny, kiedy jest to osoba bezdomna, to gmina ma obowiązek oczywiście pokryć koszty organizacji tego pogrzebu, a ściślej mówiąc w zasadzie ośrodki pomocy społecznej się tym wtedy zajmują. Natomiast te opłaty, które są wnoszone na miejsce pochówku, obejmują 20 lat. Po 20 latach pojawia się znów problem, ponieważ pojawia się ogłoszenie, że jeśli nikt się nie pojawi z rodziny i z jakichś osób bliskich, które pokryją koszty tzw. opłaty funkcjonowania tego miejsca pochówku przez następne 20 lat, to grób jest likwidowany. I teraz pytanie, czy legislacyjnie możemy to jakoś uregulować? Oczywiście w przypadku osób, które mają rodziny, to jakby nie ma problemu. Natomiast mówię o tych osobach, których właśnie pochówek był dokonywany na koszt gminy. Czy gmina w jakiś sposób to później reguluje? Czy w jakiś sposób to koordynuje? Czy prowadzi jakiś rejestr? Czy w ogóle nikt się tym nie martwi? Wykonaliśmy, co mieliśmy zrobić po śmierci tej osoby, natomiast później ten grób przestaje po 20 latach, jak rozumiem, istnieć. To tak mnie trochę nurtuje, jak to wygląda wówczas, kiedy ta opłata podatkowa dalsza nie jest wnoszona?

Przewodnicząca poseł Jolanta Niezgodzka (KO):
Dziękuję, pani poseł.

To ja tylko chciałabym doprecyzować, że tak, ten zasiłek wynosił 4 tys. zł również przez całe państwa rządy i nawet o złotówkę go nie podnieśliście.

Poseł Wioletta Maria Kulpa (PiS):
A wy mieliście dwa lata, żeby to zrobić.

Przewodnicząca poseł Jolanta Niezgodzka (KO):
I to zrobiliśmy. W zeszłym roku przygotowywaliśmy zmiany legislacyjne, które tak szczegółowo pan dyrektor zreferował i skokowy wzrost z 4 do 7 tys. zł to jednak duża zmiana.

Panie dyrektorze, czy może pan się odnieść do tego zapytania odnośnie legislacji?

Zastępca dyrektora departamentu MRPiPS Sebastian Kamiński:
Jeśli chodzi o to pytanie legislacyjne, to bardziej już wkracza w ustawę z 31 stycznia 1959 r. o cmentarzach i chowaniu zmarłych, która jest w gestii Ministerstwa Spraw Wewnętrznych i Administracji. Wiem, że ta ustawa jest bardzo stara. W tamtej kadencji był przygotowywany nowy projekt tej ustawy, więc tutaj też trudno mi się odnosić w zakresie regulowania przepisów dotyczących cmentarza i chowania zmarłych. MRPiPS jest w zakresie zasiłku pogrzebowego, czyli typowego świadczenia, które ma wspierać ten pochówek.

Przewodnicząca poseł Jolanta Niezgodzka (KO):
Dziękuję, ale myślę, że możemy wystąpić też jako podkomisja po prostu z takim zapytaniem do MSWiA jako jakby kontynuacją dzisiejszego spotkania i zapytać o ewentualne zmiany, tak jak zaproponowała to pani posłanka.

Proszę.

Poseł Wioletta Maria Kulpa (PiS):
Właśnie o to chciałam poprosić.

Mało tego, to państwo możecie również wystąpić międzyresortowo oczywiście i zapytać się o tę kwestię, ponieważ ona jest na pograniczu tak naprawdę państwa działań. Natomiast tak jak pani przewodnicząca mówi, my jako podkomisja również możemy z taką informacją czy prośbą o odpowiedź na to wystąpić.

Przewodnicząca poseł Jolanta Niezgodzka (KO):
Czy ktoś z państwa chciałby zabrać jeszcze głos?

Strona społeczna, proszę bardzo. Bardzo proszę o przedstawienie się.

Prezes zarządu Fundacji Instytut Branży Pogrzebowej i Cmentarnej Dariusz Dutkiewicz:
Dzień dobry, Dariusz Dutkiewicz, Instytut Branży Pogrzebowej i Cmentarnej.

To są dwie kwestie – po pierwsze, przychylam się też tutaj do wniosku w kwestii, gdyby państwo jako podkomisja zasugerowali jednak dalsze podejmowanie prac nad zmianą ustawy o cmentarzach i chowaniu zmarłych, jako że archaiczność tej ustawy wprowadza szereg problemów natury zarówno w funkcjonowaniu branży pogrzebowej, czyli zakładów pogrzebowych, jak i cmentarzy, jak i kwestii związanych z prawem do grobu, z którymi każdy z państwa prędzej czy później będzie miał do czynienia.

W kwestiach związanych z samym zasiłkiem, ponieważ tu podniesiona była kwestia pracy nad systemem elektronicznym PUE, w którym będą zakłady pogrzebowe mogły zgłaszać i przetwarzać dane dotyczące zgłoszenia zasiłku pogrzebowego, to mamy prośbę, ponieważ dochodzą do nas sygnały, że aktualny druk wniosku Z-12 nie zawiera wszystkich rubryk, jeżeli chodzi o informacje. W części informacji zakłady pogrzebowe czy też wnioskodawcy, którzy wypełniają Z-12, są zobowiązani do tego, żeby poza jakby rubrykami te informacje umieszczać, to żeby przy pracach nad elektroniczną wersją tego dokumentu też te kwestie podnieść, bo oddziały terenowe ZUS wymagają szeregu informacji, które nie znajdują pokrycia w rubrykach samego druku. Bardzo dziękuję.

Przewodnicząca poseł Jolanta Niezgodzka (KO):
Proszę bardzo, czy chcieliby się państwo odnieść?

Dyrektor departamentu ZUS Urszula Juszczyk:
Tak, jak najbardziej.

Bardzo dziękuję za ten głos, tę uwagę do druku Z-12. Jak najbardziej przyjmuję i przy weryfikacji i aktualizacji tego druku od 1 stycznia postaramy się, żeby były wszystkie te rubryki umieszczone.

Przewodnicząca poseł Jolanta Niezgodzka (KO):
Dziękuję serdecznie.

Chciałam dopytać jeszcze, czy włączenie KRUS do tego systemu, który państwo planujecie, tak jak tutaj to padło, wymaga jakichś zmian legislacyjnych, czy to jest kwestia po prostu ustalenia między instytucjami jakiejś współpracy? Czy będą państwo potrzebowali jakiejś inicjatywy legislacyjnej z naszej strony?

Dyrektor departamentu ZUS Urszula Juszczyk:
Może odpowiem ze strony ZUS.

My aktualnie mamy mieć zaplanowane spotkanie, wymianę danych między ZUS a KRUS, więc myślę, że ten temat tam poruszymy i wtedy będziemy gotowi na odpowiedź.

Przewodnicząca poseł Jolanta Niezgodzka (KO):
To dopytam, czy ewentualnie w jakimś innym obszarze widzą państwo jakąś potrzebę jeszcze zmian legislacyjnych? Poza tym, o czym już powiedzieliśmy – ustawa o cmentarzach i ta kwestia, którą zgłosiła pani poseł, którą poruszymy. Czy państwo widzą gdzieś jakąś potrzebę podjęcia zmian legislacyjnych w tym obszarze poza tym, co powiedzieliśmy jeszcze?

Dyrektor departamentu ZUS Urszula Juszczyk:
Ja ze swojej strony nie, tak że nie widzimy.

Przewodnicząca poseł Jolanta Niezgodzka (KO):
Dobrze, to chciałam zadeklarować, że jeżeli będą państwo widzieli taką potrzebę bądź też potrzebę porozmawiania o ewentualnych propozycjach, to jako podkomisja jesteśmy do dyspozycji, otwarci, żebyśmy mogli te rozmowy toczyć.

Co już zapowiedziałam, zwrócimy się z pismem w sprawie ustawy o cmentarzach do MSWiA. Gdyby państwo po tym spotkaniu pomiędzy instytucjami widzieli jakąś potrzebę legislacyjną w związku ze współpracą w ramach tego systemu, to też jesteśmy tutaj otwarci na współpracę i dalsze działania.

Czy ktoś jeszcze z państwa chciałby zabrać głos? Nie widzę. Dziękuję. Na tym wyczerpaliśmy porządek posiedzenia podkomisji.

Zamykam posiedzenie.