Komisja Rolnictwa i Rozwoju Wsi, obradująca pod przewodnictwem posła Mirosława Maliszewskiego (PSL-TD), przewodniczącego Komisji, zrealizowała następujący porządek dzienny:

– pierwsze czytanie rządowego projektu ustawy o zdrowiu zwierząt (druk nr 1479).

W posiedzeniu udział wzięli: Jacek Czerniak sekretarz stanu w Ministerstwie Rolnictwa i Rozwoju Wsi wraz ze współpracownikami, Jakub Kubacki zastępca głównego lekarza weterynarii, Łukasz Korcz-Lewandowski dyrektor Departamentu Ewidencji Producentów i Rejestracji Zwierząt Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa wraz ze współpracownikami, Jarosław Toruński główny specjalista w Departamencie Nadzoru nad Spółkami Krajowego Ośrodka Wsparcia Rolnictwa, Marek Mastalerek prezes Krajowej Izby Lekarsko-Weterynaryjnej wraz ze współpracownikami, Mirosław Dackiewicz wiceprezes zarządu Krajowego Związku Pracodawców – Producentów Trzody Chlewnej PolPig oraz Jan Marciszewski główny specjalista w Krajowej Radzie Izb Rolniczych.

W posiedzeniu udział wzięli pracownicy Kancelarii Sejmu: Dariusz Myrcha, Anna Rajewska i Jarosław  Żołądź – z sekretariatu Komisji w Biurze Komisji Sejmowych oraz Łukasz Grabarczyk, Konrad Nietrzebka i Mariusz Przerwa – legislatorzy z Biura Legislacyjnego.

Przewodniczący poseł Mirosław Maliszewski (PSL-TD):
Dzień dobry.

Otwieram posiedzenie Komisji Rolnictwa i Rozwoju Wsi.

Witam państwa posłów. Witam przedstawicieli Ministerstwa Rolnictwa i Rozwoju Wsi na czele z panem ministrem Jackiem Czerniakiem. Witam pana Jakuba Kubackiego, zastępcę głównego lekarza weterynarii. Witam przedstawicieli Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa, Krajowego Ośrodka Wsparcia Rolnictwa oraz wszystkich przybyłych gości.

Na podstawie listy obecności stwierdzam kworum.

Porządek dzienny dzisiejszego posiedzenia został państwu dostarczony. Obejmuje pierwsze czytanie rządowego projektu ustawy o zdrowiu zwierząt (druk nr 1479).

Przystępujemy do realizacji porządku dziennego. Szanowni państwo, zgodnie z art. 37 ust. 1 i art. 40 ust. 1 regulaminu Sejmu w dniu 7 lipca 2025 r. marszałek Sejmu skierował projekt ustawy do Komisji do pierwszego czytania. Jednocześnie na podstawie art. 95b regulaminu Sejmu marszałek wyznaczył termin na przedstawienie sprawozdania do dnia 9 września. W związku z tym, iż projekt jest dosyć obszerny oraz budzi duże zainteresowanie strony społecznej, po konsultacji z ministerstwem wystąpiłem o przedłużenie tego terminu do dnia 14 października. Zgoda na przesunięcie terminu została udzielona w piśmie z dnia 22 lipca.

Przystępujemy zatem do pierwszego czytania. Przypominam, że zgodnie z art. 39 ust. 1 regulaminu Sejmu pierwsze czytanie obejmuje uzasadnienie projektu przez wnioskodawcę, debatę w sprawach ogólnych zasad projektu oraz pytania posłów i odpowiedzi wnioskodawcy. Pana ministra Jacka Czerniaka proszę o zabranie głosu w celu przedstawienia uzasadnienia projektu ustawy. Proszę, panie ministrze.

Sekretarz stanu w Ministerstwie Rolnictwa i Rozwoju Wsi Jacek Czerniak:
Bardzo dziękuję.

Panie przewodniczący, Wysoka Komisjo, szanowni państwo, tak jak pan przewodniczący powiedział, ten projekt ustawy jest obszerny. Znają państwo przecież teksty. Żeby tę obszerność pokazać, powiem, że jest to około tysiąca stron projektu ustawy wraz z załącznikami. W tym projekcie nowelizowane są ok. 23 ustawy. Dokładnie jest 147 artykułów projektu ustawy. Obszerność jest faktycznie duża, więc muszę państwu powiedzieć, że przed nami rzeczywiście dużo pracy, żeby ten projekt był przyjęty zgodnie z procedurą legislacyjną.

Na wstępie chciałem państwu powiedzieć, że głównym celem tego projektu jest wprowadzenie do polskiego porządku prawnego rozwiązań służących lepszemu stosowaniu rozporządzenia unijnego. Tutaj akurat chodzi o rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady 2016/429. To tzw. prawo o zdrowiu zwierząt. Projekt ustawy ma więc charakter kompleksowy. Można powiedzieć, że głównie techniczny. Wprowadza regulacje, które systematyzują kompetencje poszczególnych organów urzędowej kontroli w procesie stosowania unijnego aktu prawa oraz ustalają ten proces na szczeblu krajowym.

Szanowni państwo, podobnie jak w aktualnej ustawie o ochronie zdrowia zwierząt oraz zwalczaniu chorób zakaźnych zwierząt projektowana ustawa zawiera szereg regulacji dotyczących odszkodowań, nagród i zapomóg przyznawanych w procesie likwidacji chorób zwierzęcych, aczkolwiek w tym projekcie odeszliśmy na przykład od zerojedynkowego karania za nieprzestrzeganie bioasekuracji, bo będzie to współmierne. Takie, jakie będzie nieprzestrzeganie bioasekuracji, to będzie później współmierna do tego decyzja. Szanowni państwo, muszę państwu powiedzieć, że poza tymi faktami, o których mówiłem, koniecznymi z punktu widzenia rozporządzenia PE i Rady, poza usprawnieniem organów kontroli i całego tego systemu projektowana ustawa obejmuje swoim zakresem także regulacje dotyczące zwalczania takich chorób jak gąbczasta encefalopatia bydła (BSE) i salmonella oraz innych określonych odzwierzęcych czynników chorobotwórczych i przenoszonych przez żywność, produktów ubocznych pochodzenia zwierzęcego oraz monitorowania chorób odzwierzęcych i czynników chorobotwórczych.

Tak jak powiedziałem, ten projekt jest obszerny i zawiera również wiele regulacji, które wynikają z delegacji ustawowej, a mianowicie rozporządzeń. Rozporządzenia mają charakter obligatoryjny. Są one również załącznikiem jako projekt rozporządzeń. Część rozporządzeń ma charakter fakultatywny. Przygotowujemy się, bo kompetencje co do rozporządzeń zostały przekazane ministrowi do spraw rolnictwa. Tak jak powiedziałem, wszystkie te kwestie, o których będziemy rozmawiać, mają szczególny charakter rozwiązań technicznych.

Ważną kwestią jest jeszcze to, że projekt ustawy, nad którym dzisiaj rozpoczynamy naszą wspólną pracę, został notyfikowany technicznie. Komisji Europejskiej i państwom członkowskim został przekazany 17 lipca 2025 r. Obowiązkowy okres wstrzymania, tzn. standstill, w którym Polska powinna odroczyć ostateczne przyjęcie przepisów ustawy, upływa  20 października 2025 r.

Szanowni państwo, to tak z grubsza. Jeżeli dzisiaj padną konkretne pytania, to chciałbym, żebyśmy na nie odpowiedzieli. Taka jest główna intencja wprowadzenia tego projektu ustawy. Zakres techniczny i te kwestie, które przedstawiłem, są w tym obszernym projekcie. Jesteśmy więc do państwa dyspozycji. Tyle w tym punkcie. Dziękuję bardzo za uwagę.

Przewodniczący poseł Mirosław Maliszewski (PSL-TD):
Bardzo dziękuję.

Otwieram teraz dyskusję. Proponuję, żeby w pierwszej kolejności wypowiedzieli się państwo posłowie, a w drugiej kolejności przedstawiciele organizacji społecznych, którzy są na dzisiejszym posiedzeniu i będą chcieli zabrać głos. Kto z państwa posłów chciałby zabrać głos? Bardzo proszę, pani poseł Anna Gembicka, a później pani poseł Alicja Gołaś.

Poseł Anna Gembicka (PiS):
Bardzo dziękuję. Panie przewodniczący, panie ministrze, mam kilka pytań do pana ministra. Po pierwsze mam pytanie, jeśli chodzi o ogólne podejście do wdrożenia przepisów unijnych, w jaki sposób państwo do tego podchodzili. Bo na przykład przy ustawie o środkach ochrony roślin widzieliśmy, że ministerstwo postanowiło przyjąć najbardziej rygorystyczny sposób, mimo że przepisy unijne nie wymagały aż tak surowego ich wdrożenia. Chciałam więc zapytać, czy w przypadku tego rozporządzenia unijnego i oczywiście polskiej ustawy zastosowano wszystkie możliwe wyłączenia, aby przepisy były jak najmniej uciążliwe, bo niestety widzimy, że… Nie chodzi mi o to tylko w tym przypadku, bo przez wiele lat się zdarzało, że kiedy były wdrażane przepisy unijne, to podchodzono do tego w taki sposób, żebyśmy byli świętsi od papieża, a tak naprawdę wiele rozwiązań unijnych pozwalało na to, żeby stosować różnego rodzaju wyłączenia.

Kolejne pytanie jest bardzo konkretne. Panie ministrze, jakie będą realne konsekwencje wdrożenia tych przepisów dla rolników?

Jeszcze jedno. W zakresie ustawy o ochronie zwierząt piszą państwo w ocenie skutków regulacji, że zmiany nie wynikają tutaj bezpośrednio z potrzeby transpozycji prawa unijnego. Gdyby pan minister mógł nam przybliżyć, jakie to będą zmiany i jakie one będą miały skutki dla schronisk, ale też… Czy nie myśleli państwo o tym, żeby uregulować kwestię, która była podnoszona chociażby w wynikach kontroli przedstawionych przez Najwyższą Izbę Kontroli odnośnie do tego, że wiele organizacji pozarządowych funkcjonuje w taki sposób, że one de facto nie prowadzą schronisk, tylko inne miejsca, w których odbierane zwierzęta są przechowywane? Tam NIK wskazywała na potrzebę regulacji, że Inspekcja Weterynaryjna powinna móc takie miejsca też kontrolować, bo w tym momencie niestety tutaj jest pewna luka prawna. Można powiedzieć, że tworzy się taki drugi obieg odebranych zwierząt. Być może więc przy okazji właśnie takich zmian warto też pomyśleć o doprecyzowaniu tego. Dziękuję.

Przewodniczący poseł Mirosław Maliszewski (PSL-TD):
Bardzo dziękuję. Pani poseł Alicja Łepkowska-Gołaś.

Poseł Alicja Łepkowska-Gołaś (KO):
Dziękuję, panie przewodniczący.

Kilka słów pod rozwagę. Wszyscy wiemy, że bioasekuracja jest fundamentem zdrowia zwierząt. Często się mówi też o szczepieniach, o planach kryzysowych czy o nadzorze. To właśnie te codzienne procedury w gospodarstwie decydują o tym, czy choroba w ogóle ma szansę się pojawić. Polski rząd oraz minister rolnictwa i rozwoju wsi konsekwentnie wzmacniają to bezpieczeństwo zdrowotne zwierząt. Świadczy o tym wprowadzenie stuprocentowego dofinansowania dla producentów trzody chlewnej w zakresie bioasekurację. Tylko że doświadczenia ostatnich miesięcy pokazują jednak, że bioasekuracją należy objąć nie tylko trzodę chlewną, ale także bydło. Dane mówią, że w Polsce funkcjonuje ponad 270 tys. stad, które w przypadku wystąpienia pryszczycy czy też innych chorób byłyby szczególnie narażone. Myślę, że rozszerzenie programu bioasekuracji na bydło będzie naturalnym i potrzebnym rozwinięciem już prowadzonych działań.

Przypomnę tylko, że wzmocnienie działań związanych z dbałością o zdrowie zwierząt oznacza utrzymanie pozycji Polski jako jednego z kluczowych eksporterów żywności w Europie. Produkty mięsne i mleko eksportujemy na poziomie 10 mld euro. To blisko 20% wartości polskiego eksportu. Tutaj też pozostawiam to pod rozwagę ministra rolnictwa i rozwoju wsi. To taka sugestia. Dziękuję bardzo.

Przewodniczący poseł Mirosław Maliszewski (PSL-TD):
Dziękuję.

Czy ktoś z posłów jeszcze chciałby zabrać głos? Nie słyszę. Poproszę stronę społeczną. Bardzo proszę. Proszę o przedstawienie się, jak też i powiedzenie, jaką organizację pan reprezentuje.

Prezes Krajowej Izby Lekarsko-Weterynaryjnej Marek Mastalerek:
Marek Mastalerek, prezes Krajowej Rady Lekarsko-Weterynaryjnej.

Pozwoliłem sobie na ręce pana przewodniczącego oraz do wiadomości ministra rolnictwa i rozwoju wsi przesłać szczegółowe uwagi dotyczące głównie zakresu odpowiedzialności lekarzy weterynarii, ale jeśli chodzi o ten projekt, to rozumiem, że dzisiaj są przedstawiane jego ogólne założenia, więc nie będę uwag szczegółowo uzasadniał.

Natomiast mam ogromną prośbę. Dostałem tutaj zapewnienie z ust pana ministra, że spotkamy się jeszcze roboczo z przedstawicielami ministerstwa i opracujemy tam nasze uwagi, bo troszkę nastąpiło… Krótko mówiąc, dostaliśmy ten projekt już w styczniu, a wtedy była rozmowa o tym, że będzie procedowany tylko jego wycinek dotyczący ustawy o zawodzie lekarza weterynarii i izb lekarsko-weterynaryjnych. Na tym się zresztą skupiliśmy. Ta ustawa już została uchwalona przez Sejm. Natomiast pozostałe uwagi wysłaliśmy dopiero tak jakby w ostatniej chwili, więc nie zdążyliśmy ich skonsultować. W związku z tym tylko bardzo bym prosił pana przewodniczącego o ewentualną analizę prawną. A z kolei w ministerstwie oczywiście spróbujemy się jak najszybciej spotkać, żeby przed następnym spotkaniem w tej sprawie nasze uwagi zostały uwzględnione. Dziękuję bardzo.

Przewodniczący poseł Mirosław Maliszewski (PSL-TD):
Dziękuję.

Czy ktoś ze strony społecznej jeszcze chciałby zabrać głos? Nie ma zgłoszeń, więc bardzo proszę pana ministra o udzielenie odpowiedzi na te pytania, które się pojawiły.

Sekretarz stanu w MRiRW Jacek Czerniak:
Bardzo dziękuję raz jeszcze.

Odpowiadając na pytanie pani minister Gembickiej co do pierwszej kwestii, czy są jakieś regulacje, które wybiegają poza regulacje unijne, to oświadczam, że nie ma żadnych nadmiarowych propozycji w projekcie ustawy. Wszystkie wyłączenia, które były możliwe, zostały zastosowane, więc tutaj, że tak powiem, jesteśmy w tym aspekcie… Kwestia jest dość istotna.

Pani minister zasugerowała również, żeby uregulować kwestię dotyczącą schronisk, natomiast wyłączyliśmy ją z ustawy o zdrowiu do ustawy o ochronie… W ustawie o ochronie zwierząt będzie delegacja dla ministra do uregulowania tych wszystkich spraw związanych ze schroniskami, o których pani minister mówiła.

Proszę państwa, co do tej ustawy, którą procedowaliśmy wspólnie i która później została przyjęta przez polski parlament, a została zawetowana przez pana prezydenta, czyli ustawy o środkach ochrony roślin, to przypominam, że rozporządzenie mówiło o wprowadzeniu obowiązku elektronicznego od 1 stycznia 2026 r. Państwo w swojej decyzji, jak i później Senat, przesunęli wejście zapisów dotyczących tych kwestii, żeby było można to robić papierowo. Rozdzielili to państwo do 20 ha i na dwa lata itd. Natomiast tu dzisiaj pani minister sugeruje semantycznie, że ten system mógłby być traktowany, że tak powiem, jako coś takiego jak w Excelu, że rolnik mógłby wystosować taką informację, jakie środki ochrony stosuje itd. Tutaj zresztą rozmawialiśmy o tym w kuluarach. Naszym zdaniem ze strony ministerstwa to nie było możliwe. Natomiast to parlament Rzeczypospolitej podjął decyzję umożliwiającą tym rolnikom, którzy dzisiaj w jakimś sensie mogliby mieć problem, jak zakładamy, co do rejestracji elektronicznej, żeby stosowali rejestrację papierową, czyli starą wersję. Ustawy jednak nie ma, więc można powiedzieć, że dla dobra tych rolników, którzy być może mogą mieć problemy, będziemy rozważać, żeby jakieś regulacje wprowadzić, ale na dzisiaj, jak powiedziałem, tej ustawy nie ma. Od 1 stycznia 2026 r. jest obowiązek elektronicznego stosowania tychże środków ochrony roślin.

Pan prezes Mastalerek powiedział o naszej umowie, że spotkamy się na roboczo, co oczywiście potwierdzam. Wszystkie te uwagi, które zostały przekazane panu przewodniczącemu i ministrowi Krajewskiemu, zostaną w naszej rozmowie uwzględnione.

Ach, przepraszam. Jeszcze pani Alicja Łepkowska-Gołaś mówiła o bioasekuracji związanej z bydłem – pryszczyca itd. Tę sugestię, bo to było w formie sugestii, uwzględnimy w dalszych pracach związanych z projektami rozporządzeń. Oczywiście ta sprawa była poruszana, że bioasekuracja powinna być również przestrzegana wśród hodowców bydła, dlatego przyjmujemy tę uwagę i będziemy ją uwzględniać. Dziękuję.

Przewodniczący poseł Mirosław Maliszewski (PSL-TD):
Bardzo dziękuję.

Zamykam dyskusję.

Stwierdzam zakończenie pierwszego czytania projektu ustawy o zdrowiu zwierząt  (druk nr 1479).

Informuję, że nie zgłoszono wniosku o przeprowadzenie wysłuchania publicznego.

Ze względu na argumenty, które się pojawiały, dotyczące obszerności tego projektu, proponuję, abyśmy powołali specjalną podkomisję, która by się zajęła przygotowaniem sprawozdania i przedstawiła go nam na jednym z kolejnych posiedzeń Komisji, abyśmy też dotrzymali terminu, który został wyznaczony przez marszałka Sejmu. Czy ktoś jest przeciwko temu, abyśmy powołali podkomisję do rozpatrzenia tego projektu? Nie słyszę.

W związku z tym proponuję, aby podkomisja składała się z następujących przedstawicieli poszczególnych klubów: Prawo i Sprawiedliwość – dwie osoby, Koalicja Obywatelska –  dwie osoby, Konfederacja – jedna, Polska 2050 – jedna, Polskie Stronnictwo Ludowe –  Trzecia Droga – jedna, Lewica – jedna. Nie ma tutaj innych propozycji. Proszę w związku z tym o zgłaszanie kandydatów do podkomisji.

Klub PiS – dwie osoby. Proszę, panie przewodniczący.

Poseł Kazimierz Gwiazdowski (PiS):
Zgłaszam posła Krzysztofa Cieciórę i swoją osobę.

Przewodniczący poseł Mirosław Maliszewski (PSL-TD):
Dziękuję.

Koalicja Obywatelska.

Poseł Piotr Głowski (KO):
Panie posłanki Alicja Łepkowska-Gołaś i Małgorzata Tracz.

Przewodniczący poseł Mirosław Maliszewski (PSL-TD):
Dziękuję.

Czy ktoś jest z Konfederacji?

Poseł Bronisław Foltyn (Konfederacja):
Zgłaszam siebie. Bronisław Foltyn.

Przewodniczący poseł Mirosław Maliszewski (PSL-TD):
Dziękuję.

Polska 2050.

Poseł Bożenna Hołownia (Polska2050-TD):
Chyba nie mam wyjścia.

Przewodniczący poseł Mirosław Maliszewski (PSL-TD):
Pani poseł Bożenna Hołownia.

PSL-TD.

Poseł Zbigniew Sosnowski (PSL-TD):
Zgłaszamy pana posła Jarosława Rzepę.

Przewodniczący poseł Mirosław Maliszewski (PSL-TD):
Lewica. Nie ma nikogo.

W takim razie proponuję, aby podkomisja składała się… Czy wszyscy wymienieni i zgłoszeni posłowie wyrażają zgodę? Czy ktoś nie wyraża zgody? Wszyscy wyrażają zgodę. Proponuję więc powołanie podkomisji w składzie: Krzysztof Ciecióra, Kazimierz Gwiazdowski, Małgorzata Tracz, Alicja Łepkowska-Gołaś, Bronisław Foltyn, Bożenna Hołownia, Jarosław Rzepa. Czy ktoś jest przeciwko powołaniu podkomisji w takim składzie? Nie. Stwierdzam, że Komisja powołała podkomisję.

Na tym wyczerpaliśmy porządek dzienny. Protokół dzisiejszego posiedzenia będzie wyłożony do przejrzenia w sekretariacie Komisji w Kancelarii Sejmu. Zamykam posiedzenie Komisji. Dziękuję państwu.