Komisja Rolnictwa i Rozwoju Wsi, obradująca pod przewodnictwem posła Mirosława Maliszewskiego (PSL-TD), przewodniczącego Komisji, zrealizowała następujący porządek dzienny:
– rozpatrzenie rządowego projektu ustawy o unijnej sieci danych dotyczących poziomu zrównoważenia gospodarstw rolnych (FSDN) (druk nr 989).
W posiedzeniu udział wzięli: Stefan Krajewski sekretarz stanu w Ministerstwie Rolnictwa i Rozwoju Wsi wraz ze współpracownikami, Marzena Trajer dyrektor Biura Analiz i Strategii Krajowego Ośrodka Wsparcia Rolnictwa, dr inż. Zbigniew Floriańczyk pełnomocnik ds. FADN dyrektora Instytutu Ekonomiki Rolnictwa i Gospodarki Żywnościowej – Państwowego Instytutu Badawczego wraz ze współpracownikami, Zdzisław Łuba członek zarządu Podlaskiej Izby Rolniczej wraz ze współpracownikami, Marek Duszyński przewodniczący Związku Zawodowego Rolnictwa „Samoobrona”, Bolesław Borysiuk przewodniczący Związku Zawodowego Rolnictwa i Obszarów Wiejskich „Regiony”.
W posiedzeniu udział wzięli pracownicy Kancelarii Sejmu: Dariusz Myrcha, Anna Rajewska i Jarosław Żołądź – z sekretariatu Komisji w Biurze Komisji Sejmowych oraz Jarosław Lichocki i Wojciech Paluch – legislatorzy z Biura Legislacyjnego.
Przewodniczący poseł Mirosław Maliszewski (PSL-TD):
Otwieram posiedzenie Komisji Rolnictwa i Rozwoju Wsi.
Witam państwa posłów. Witam przedstawicieli Ministerstwa Rolnictwa i Rozwoju Wsi z panem ministrem Stefanem Krajewskim na czele oraz wszystkich przybyłych gości.
Na podstawie listy obecności stwierdzam kworum.
Porządek dzienny dzisiejszego posiedzenia został państwu dostarczony i obejmuje rozpatrzenie rządowego projektu ustawy o unijnej sieci danych dotyczących poziomu zrównoważenia gospodarstw rolnych (FSDN) (druk nr 989). Czy są uwagi do porządku obrad? Nie słyszę. Uważam porządek dzienny za przyjęty.
Czy w posiedzeniu uczestniczą osoby wykonujące zawodową działalność lobbingową? Nie widzę, więc nie proszę o przedstawienie się i informowanie, ponieważ nikt się nie zgłosił.
Szanowni państwo, Sejm na 28. posiedzeniu zgodnie z art. 39 ust. 2 regulaminu Sejmu 5 lutego bieżącego roku skierował powyższy projekt ustawy do Komisji Rolnictwa i Rozwoju Wsi w celu rozpatrzenia. Marszałek Sejmu na podstawie art. 95b regulaminu Sejmu wyznaczył Komisji termin przedstawienia sprawozdania do 4 marca 2025 r.
Przystępujemy do realizacji porządku dziennego. Przypomnę, że pierwsze czytanie tego projektu rozpoczęło się na sali plenarnej – odbyła się w tej sprawie dyskusja. W związku z tym nie widzę potrzeby, żebyśmy po raz kolejny go uzasadniali, myślę tu o ministerstwie rolnictwa. Pan minister, myślę, że wyrazi zgodę, żeby ewentualnie w odpowiedzi na pytania…
Przypominam, że projekt z druku 989 ma na celu wykonanie prawa Unii Europejskiej, więc zgodnie z art. 95d ust. 1 regulaminu Sejmu każda ewentualna poprawka musi zawierać podpisy trzech posłów.
Przystępujemy zatem do rozpatrzenia projektu. Czy są uwagi do tytułu ustawy? Nie widzę. Uważam tytuł za rozpatrzony.
Będziemy rozpatrywali artykułami. Czy są uwagi do art. 1? Biuro Legislacyjne, proszę.
Legislator Jarosław Lichocki:
Dziękuję, panie przewodniczący.
Szanowni państwo, w ramach art. 1 pkt 1 proponowalibyśmy korektę natury technicznej w celu zwiększenia czytelności tego przepisu – w naszej ocenie. Końcówka, tu, gdzie są wprowadzane skróty, projektodawcy proponują: „zwanej dalej FSDN” i dalej jak w projekcie. Natomiast nasza propozycja zmierzałaby do innej redakcji tego przepisu, końcówki przepisu pkt 1: „zwanym dalej rozporządzeniem numer 1217/09 oraz w przepisach Unii Europejskiej wydanych na podstawie tego rozporządzenia, zwanej dalej FSDN”. Tak żeby te skróty były wprowadzone w odwrotnej kolejności. W naszej ocenie zwiększy to czytelność tego przepisu. To jeśli chodzi o…
Przewodniczący poseł Mirosław Maliszewski (PSL-TD):
Czy rząd zgadza się? Stanowisko rządu, proszę.
Sekretarz stanu w Ministerstwie Rolnictwa i Rozwoju Wsi Stefan Krajewski:
Proponujemy pozostawienie bez zmian. Dziękuję.
Przewodniczący poseł Mirosław Maliszewski (PSL-TD):
Dziękuję bardzo.
Pan poseł, proszę.
Poseł Paweł Szrot (PiS):
Mam pytanie i chyba najlepszym momentem do tego jest art. 1. Poza tym, że w imieniu klubu parlamentarnego deklaruję ogólnie pozytywny stosunek do tej regulacji, to chciałem się zapytać o jedną konkretną rzecz. W derogowanej ustawie z 2000 r. katalog danych podlegających informacji zbieranej od rolników był de facto przepisany i powtórzony. Rozumiem, że nie ma takiego wymogu, że tutaj jest odwołanie do przepisów unijnych. Ale mam pytanie do przedstawiciela rządu, do wnioskodawców: czy nie byłoby zasadne – dla przejrzystości systemu prawnego w Polsce, dla przejrzystości też potrzebnej polskim rolnikom, żeby wiedzieli i mieli pełną świadomość, w czym uczestniczą – również przepisanie tego katalogu w bieżącej ustawie?
Przewodniczący poseł Mirosław Maliszewski (PSL-TD):
Bardzo proszę, strona rządowa.
Sekretarz stanu w MRiRW Stefan Krajewski:
Ten katalog jest zawarty w przepisach europejskich i nie wiem, czy jest zasadne powielanie tego, powtarzanie. Odniesienie mamy.
Poseł Paweł Szrot (PiS):
Dla higieny obiegu prawnego.
Sekretarz stanu w MRiRW Stefan Krajewski:
Rozporządzenie jest stosowane bezpośrednio, więc nie ma takiej potrzeby.
Przewodniczący poseł Mirosław Maliszewski (PSL-TD):
Biuro Legislacyjne.
Legislator Jarosław Lichocki:
Co więcej, to nie jest dozwolone, panie pośle. Rozporządzenie, tak jak pan minister wskazał, jest bezpośrednio stosowane i zakazane jest powtarzanie przepisów aktów bezpośrednio stosowanych, aktów Unii Europejskiej, w prawodawstwie krajowym.
Poseł Paweł Szrot (PiS):
Uważam, że przynajmniej w uzasadnieniu mogłoby to być.
Przewodniczący poseł Mirosław Maliszewski (PSL-TD):
Dziękuję. Jest jeszcze instytucja drugiego czytania, więc może się pojawić ewentualna poprawka albo w tym momencie poprawka podpisana. Dziękuję.
Rozumiem, że strona rządowa uważa obecną treść art. 1 za wystarczającą. Czy są inne uwagi do art. 1? Nie widzę. Stwierdzam, że Komisja rozpatrzyła art. 1 w wersji, która jest nam przedłożona.
Art. 2. Czy są uwagi? Nie widzę. Stwierdzam, że Komisja rozpatrzyła art. 2.
Art. 3? Uwag nie widzę. Stwierdzam, że Komisja rozpatrzyła art. 3.
Art. 4? Uwag nie widzę. Stwierdzam, że Komisja rozpatrzyła art. 4.
Art. 5? Uwag nie widzę. Stwierdzam, że Komisja rozpatrzyła art. 5.
Art. 6? Uwag nie widzę. Stwierdzam, że Komisja rozpatrzyła art. 6.
Art. 7? Biuro Legislacyjne, proszę.
Legislator Jarosław Lichocki:
W ramach art. 7 mam dwie uwagi. Pierwsza, redakcyjna, do ust. 2. Otóż w naszej ocenie redakcja: „Przewodniczący Komitetu Krajowego ds. FSDN zwołuje posiedzenia Komitetu Krajowego ds. FSDN i im przewodniczy” byłaby bardziej czytelna.
Druga uwaga, do ust. 5. Tutaj mamy sytuację, w której zastępca i przewodniczący są nieobecni i wówczas ich zadania wykonuje wyznaczony członek Komitetu Krajowego ds. FSDN. Przy czym zwracamy uwagę, że ust. 4 w dosyć podobnym przypadku mówi o dwóch sytuacjach: nieobecności przewodniczącego i czasowej niemożności wykonywania przez niego zadań. Pytanie do strony rządowej: czy nie uważają państwo za stosowne i celowe uzupełnienie ust. 5 o ten przypadek niemożności wykonywania zadań przez obu wskazanych, czyli przewodniczącego i zastępcę?
Przewodniczący poseł Mirosław Maliszewski (PSL-TD):
Czyli podobna przyczyna jak w pkt 4.
Bardzo proszę, panie ministrze.
Sekretarz stanu w MRiRW Stefan Krajewski:
Proponujemy pozostawić dotychczasowe brzmienie. Dziękuję.
Przewodniczący poseł Mirosław Maliszewski (PSL-TD):
Dziękuję.
Czy są inne uwagi do art. 7? Nie widzę. Stwierdzam, że Komisja rozpatrzyła art. 7.
Art. 8. Czy są uwagi do art. 8? Nie widzę. Stwierdzam, że Komisja rozpatrzyła art.8.
Art. 9? Uwag nie słyszę. Stwierdzam, że Komisja rozpatrzyła art. 9.
Art. 10? Uwag nie słyszę. Stwierdzam, że Komisja rozpatrzyła art. 10.
Art. 11? Uwag nie widzę. Stwierdzam, że Komisja rozpatrzyła art. 11.
Art. 12? Uwag nie widzę. Stwierdzam, że Komisja rozpatrzyła art. 12.
Art. 13? Uwag nie widzę. Stwierdzam, że Komisja rozpatrzyła art. 13.
Art. 14? Uwag nie widzę. Stwierdzam, że Komisja rozpatrzyła art. 14.
Art. 15? Uwag nie widzę. Stwierdzam, że Komisja rozpatrzyła art. 15.
Art. 16? Uwag nie słyszę. Stwierdzam, że Komisja rozpatrzyła art. 16.
Art. 17?
Poseł Paweł Szrot (PiS):
Pytanie.
Przewodniczący poseł Mirosław Maliszewski (PSL-TD):
Bardzo proszę, pan poseł.
Poseł Paweł Szrot (PiS):
Pytanie do art. 17, bo jak wiadomo, ta ustawa ma – trzeba to też jasno stwierdzić – charakter biurokratyczny, ale też uczciwie przewiduje za udział w tym biurokratycznym systemie wynagrodzenie dla rolników, którzy przecież będą wkładali pewien określony wysiłek w zbieranie tych biurokratycznych danych. Chciałem zapytać, na jakiej podstawie oszacowano, wyliczono tę stawkę świadczenia pieniężnego za udział w systemie, czyli 0,0625 miesięcznego wynagrodzenia. Zgodnie z moimi obliczeniami, które potwierdzili posłowie innych klubów, to będzie nieco ponad 500 zł. Proszę tylko o uzasadnienie tej konkretnej stawki.
Przewodniczący poseł Mirosław Maliszewski (PSL-TD):
Proszę pana ministra.
Sekretarz stanu w MRiRW Stefan Krajewski:
Szanowny panie pośle, rolnicy te biurokratyczne działania – jak to pan określił – wykonują już od wielu lat.
Poseł Paweł Szrot (PiS):
Wiem.
Sekretarz stanu w MRiRW Stefan Krajewski:
Tylko ten katalog został rozszerzony. Do tej pory było 200 zł. W związku z tym, że katalog jest rozszerzony, ta kwota to jest 534 zł.
Poseł Paweł Szrot (PiS):
Dziękuję bardzo, przyjmuję to wyjaśnienie.
Przewodniczący poseł Mirosław Maliszewski (PSL-TD):
Dziękuję.
Czy są inne uwagi do art. 17? Nie widzę. Stwierdzam, że Komisja rozpatrzyła art. 17.
Art. 18? Uwag nie słyszę. Stwierdzam, że Komisja rozpatrzyła art. 18.
Art. 19? Uwag nie słyszę. Stwierdzam, że Komisja rozpatrzyła art. 19.
Art. 20? Bardzo proszę, pan poseł przewodniczący Piotr Głowski.
Poseł Piotr Głowski (KO):
Panie przewodniczący, szanowni państwo, proponuję poprawkę, która brzmiałaby tak. Po art. 20 dodać art. 20a w brzmieniu: W ustawie z dnia 13 kwietnia 2007 r. o Państwowej Inspekcji Pracy w art. 14 w ust. 1 wyrazy „i organami samorządu terytorialnego” zastępuje się wyrazami, po przecinku: „organami samorządu terytorialnego i Agencją Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa”. To poprawka absolutnie techniczna, korekta językowa.
Przewodniczący poseł Mirosław Maliszewski (PSL-TD):
Dobrze, najpierw rozstrzygnijmy art. 20, do którego uwag nie słyszę. Więc stwierdzam, że Komisja rozpatrzyła art. 20.
A czy są uwagi do poprawki zgłoszonej przez pana posła? Uwag nie słyszę. Stwierdzam, że Komisja rozpatrzyła poprawkę i ją przyjęła.
Art. 21. Czy są uwagi? Nie słyszę. Stwierdzam, że Komisja rozpatrzyła art. 21.
Art. 22? Uwag nie słyszę. Stwierdzam, że Komisja rozpatrzyła art. 22.
Art. 23? Uwag nie słyszę. Stwierdzam, że Komisja rozpatrzyła art. 23.
Art. 24? Uwag nie słyszę. Stwierdzam, że Komisja rozpatrzyła art. 24.
Art. 25? Uwag nie słyszę. Stwierdzam, że Komisja rozpatrzyła art. 25.
Art. 26? Uwag nie słyszę. Stwierdzam, że Komisja rozpatrzyła art. 26.
Art. 27? Uwag nie słyszę. Stwierdzam, że Komisja rozpatrzyła art. 27.
Art. 28? Uwag nie słyszę. Stwierdzam, że Komisja rozpatrzyła art. 28.
Art. 29? Uwag nie słyszę. Stwierdzam, że Komisja rozpatrzyła artykuł…
Poseł Piotr Głowski (KO):
Był głos. Tam też. Poseł Dolata.
Przewodniczący poseł Mirosław Maliszewski (PSL-TD):
Do art. 29, rozumiem, tak?
Poseł Piotr Głowski (KO):
Do całości, czyli jeszcze nie.
Przewodniczący poseł Mirosław Maliszewski (PSL-TD):
Do całości, dobrze.
Art. 29 został przyjęty.
I teraz, przed głosowaniem całości, bardzo proszę pytania. Pan poseł Dolata.
Poseł Zbigniew Dolata (PiS):
Dziękuję bardzo, panie przewodniczący.
Nie zdążyłem na sam początek Komisji, myślałem, że dyskusja nad tym projektem przynajmniej w jakiejś szczątkowej w formie się pojawi, i dlatego w tym momencie. Bo ja się zastanawiam, po co my procedujemy tę ustawę. To jest dla mnie po prostu jakiś kompletny absurd. Wczoraj widziałem gdzieś tam w internecie takiego mema informującego o tym, że Chińczycy akurat teraz wprowadzają do swojego systemu komunikacyjnego pociągi, które osiągną 450 km na godzinę. Z takim komentarzem: „A co robi Unia Europejska?”. No Unia Europejska wprowadza na przykład taką ustawę, taki projekt, który oznacza, że z naszego budżetu w ciągu tych lat, które tutaj zostały opisane, czyli aż do roku 2034, będziemy wydatkować blisko 600 mln zł na zbieranie danych.
Ja mam pytanie do pana ministra: jakie będą korzyści – ja nie mówię o tych groszach, które tam dostaną ci rolnicy wylosowani, bo to w ogóle nie ma żadnego znaczenia dla polskiego rolnictwa ani dla żadnego polskiego rolnika – jaki będzie efekt, wartość dodana wprowadzenia tej ustawy?
Przewodniczący poseł Mirosław Maliszewski (PSL-TD):
Dziękuję bardzo.
Poseł Zbigniew Dolata (PiS):
Nie, nie, ja zawiesiłem głos, ale jeszcze nie skończyłem.
Przewodniczący poseł Mirosław Maliszewski (PSL-TD):
Proszę bardzo.
Poseł Zbigniew Dolata (PiS):
Poza tym, że iluś urzędników będzie miało ciepłe posadki przez te – ile lat do 2034 r.? – dziewięć lat. Przez te dziewięć lat będą otrzymywali sowite wynagrodzenia, te dane będą tam płynęły, one tam będą agregowane, analizowane i nic z tego nie wyniknie dla polskiego rolnika. Natomiast z budżetu państwa wydamy 600 mln zł. Gdybyśmy te środki przeznaczyli na rozwój rolnictwa, to byłby to jakiś efekt. Chociażby na postęp biologiczny, na postęp odmianowy – to byłby jakiś efekt. Natomiast z tego efektu żadnego nie będzie. Nie wiem nawet, jak mój klub do tego projektu się ustosunkuje, ale ja oświadczam, że będę głosował przeciwko temu projektowi, chyba że pan minister mi wyjaśni jakiś tajemniczy pozytywny efekt związany z wprowadzeniem tego projektu w życie. Bardzo proszę, panie ministrze, niech pan mnie przekona i niech pan przede wszystkim przekona polskich rolników, że to ma sens.
Przewodniczący poseł Mirosław Maliszewski (PSL-TD):
Teraz już mogę zakończyć, tak? Dobrze, dziękuję.
Pan przewodniczący Piotr Głowski.
Poseł Piotr Głowski (KO):
Zanim pan minister będzie przekonywał pana posła.
Poseł Zbigniew Dolata (PiS):
Rolników.
Poseł Piotr Głowski (KO):
Pana posła może bardziej. To może taka uwaga ogólna: jestem przekonany, że Chińczycy również zbierają dane. I jest to jeden z podstawowych elementów pozyskiwania wiedzy. Możemy oczywiście za to nie płacić, ale pytanie, czy byłoby to lepsze rozwiązanie. Dziękuję bardzo.
Przewodniczący poseł Mirosław Maliszewski (PSL-TD):
Dziękuję.
Biuro Legislacyjne. I może później będzie odpowiedź ze strony ministerstwa. Proszę bardzo.
Legislator Jarosław Lichocki:
My w mniej istotnej kwestii: proponowalibyśmy upoważnić Biuro Legislacyjne do wprowadzenia koniecznych korekt, bo na skutek poprawki na przykład dojdzie do konieczności renumeracji i odesłań, i różnych innych rzeczy, których – z uwagi na troskę o ekonomikę procesu legislacyjnego i państwa cenny czas – nie zgłaszaliśmy.
Przewodniczący poseł Mirosław Maliszewski (PSL-TD):
Rozstrzygnijmy najpierw tę kwestię. Czy ktoś jest przeciwko upoważnieniu Biura Legislacyjnego do tego, aby dokonało takich korekt? Nie widzę. W związku z tym upoważniamy Biuro Legislacyjne.
Teraz proszę pana ministra o odpowiedź na wypowiedzi dwóch panów posłów.
Sekretarz stanu w MRiRW Stefan Krajewski:
Szanowny panie przewodniczący, Wysoka Komisjo, niełatwe zadanie, bo rolników przekonać do tego może byłoby łatwiej, ale pana posła Dolatę pewnie nie przekonam tym, co powiem. Ale spróbuję. Przede wszystkim warunek otrzymywania dopłat bezpośrednich, bo takie dane musimy przekazywać dla Komisji Europejskiej. Na podstawie tych danych udziela się różnorakiej pomocy, chociażby pomocy nadzwyczajnej, z którą mieliśmy do czynienia w ubiegłym roku. Te dane, tak jak pan powiedział, to są jedyne dane ekonomiczne, które mamy – takie przekazywane bezpośrednio. Bo nie mamy przecież w gospodarstwach obowiązkowej rachunkowości i sprawozdawczości. I na tej bazie FADN to wszystko przez wiele lat się opierało.
Mówi pan o dziewięciu latach. Te ciepłe posady urzędnicy mają od uzyskania przez Polskę niepodległości. Wtedy zaczęliśmy zbierać dane, na podstawie których robi się kolejne wyliczenia, przedstawia się dane gus i inne. I to są wydatki, które poniesiemy głównie, żeby pozyskać dochód, żeby otrzymywać pomoc z Unii Europejskiej. ODR-y obsługują to od lat, pracownicy znają, wiedzą. Również rolnicy, którzy współpracują z ośrodkami doradztwa rolniczego, wiedzą, czemu ma to służyć, i chętnie te dane przekazują. Nie mieliśmy żadnych sygnałów, że ktoś się nie zgadza na przekazywanie danych. Bo jest to dobrowolne, nie wszyscy muszą to robić. Dziękuję bardzo.
Przewodniczący poseł Mirosław Maliszewski (PSL-TD):
Dziękuję.
Nie chcąc kontynuować tej dyskusji, powiem, że każde podjęcie decyzji wtedy, kiedy mamy ambicje, żeby to była dobra decyzja, wymaga analizy i zebrania danych, na podstawie których tę decyzję się podejmuje. Wydaje mi się więc, że w przypadku wspólnej polityki rolnej, tych środków, które są skierowane na obszary wiejskie, dobrze mieć dane informujące m.in. o tym, jak te środki są wykorzystywane.
Ponieważ, jak rozumiem, pan poseł wyraża sprzeciw, żebyśmy przyjęli tę ustawę bez…
Na tym zakończyliśmy rozpatrywanie projektu ustawy.
Proponuję, abyśmy przeszli do głosowania. Proszę o przygotowanie urządzeń. Jeżeli ktoś jest jeszcze niegotowy, to proszę o poinformowanie, żebyśmy nie powtarzali głosowania.
Poseł Piotr Głowski (KO):
Czy ktoś jest niegotowy?
Przewodniczący poseł Mirosław Maliszewski (PSL-TD):
Wszyscy gotowi.
Kto jest za przyjęciem projektu ustawy, proszę o podniesienie ręki i naciśnięcie przycisku „za”. Dziękuję. Kto jest przeciw? Też proszę o podniesienie ręki i naciśnięcie przycisku „przeciw”. A jeżeli ktoś się wstrzymuje, proszę w tym momencie o podniesienie ręki i naciśnięcie żółtego przycisku „wstrzymuje się”. Jeżeli wszyscy dokonali wyboru, to zamykam głosowanie.
Poproszę o podanie wyników. W głosowaniu wzięło udział 24 posłów. Za – 18, przeciw – 6, wstrzymało się – 0. Stwierdzam, że Komisja przyjęła projekt ustawy z druku nr 989 wraz z poprawką i z tymi zmianami legislacyjnymi, do których upoważniliśmy Biuro Legislacyjne.
Proponuję, aby Komisja wybrała posła sprawozdawcę powyższego projektu. Proponuję pana przewodniczącego Kazimierza Plocke. Czy pan poseł wyraża zgodę?
Poseł Kazimierz Plocke (KO):
Wyrażam zgodę.
Przewodniczący poseł Mirosław Maliszewski (PSL-TD):
Czy są inne kandydatury? Czy ktoś jest przeciwko temu, aby reprezentował nas jako sprawozdawca pan poseł Kazimierz Plocke? Nie widzę. Stwierdzam zatem, że Komisja wybrała pana przewodniczącego Kazimierza Plocke jako sprawozdawcę tego projektu.
Na tym wyczerpaliśmy porządek dzienny. Protokół dzisiejszego posiedzenia będzie wyłożony do przejrzenia w sekretariacie Komisji w Kancelarii Sejmu.
Zamykam posiedzenie Komisji. Dziękuję państwu.