Komisje:

Mówcy:

Komisja Śledcza do zbadania legalności, prawidłowości oraz celowości działań, a także występowania nadużyć, zaniedbań i zaniechań w zakresie legalizacji pobytu cudzoziemców na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej w okresie od dnia 12 listopada 2019 r. do dnia 20 listopada 2023 r., obradująca pod przewodnictwem wicemarszałka Sejmu Piotra Zgorzelskiego, dokonała:

– wyboru prezydium Komisji.

W posiedzeniu udział wzięli pracownicy Kancelarii Sejmu: Michał Nowak – wicedyrektor Biura Komisji Sejmowych oraz Igor Amarowicz i Monika Biała – z sekretariatu Komisji w Biurze Komisji Sejmowych.

Wicemarszałek Sejmu Piotr Zgorzelski:
Szanowni państwo, dobry wieczór. Otwieram zwołane na podstawie art. 20 ust. 2 regulaminu Sejmu pierwsze posiedzenie Komisji Śledczej do zbadania legalności, prawidłowości oraz celowości działań, a także występowania nadużyć, zaniedbań i zaniechań w zakresie legalizacji pobytu cudzoziemców na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej w okresie od dnia 12 listopada 2019 r. do dnia 20 listopada 2023 r.

Porządek dzisiejszego posiedzenia przewiduje wybór prezydium Komisji, przewodniczącego oraz zastępców przewodniczącego.

Zgodnie z art. 163a ust. 1 regulaminu Sejmu, uchwały Komisji zapadają większością głosów w obecności co najmniej jednej trzeciej liczby członków Komisji.

Teraz zwracam się do sekretariatu, czy na podstawie listy…

Sekretarz Komisji Monika Biała:
Tak, jest kworum.

Wicemarszałek Sejmu Piotr Zgorzelski:
Na podstawie listy obecności członków Komisji stwierdzam kworum.

Przypominam, że Komisja na podstawie art. 20 ust. 3 regulaminu Sejmu powołuje i odwołuje członków prezydium w głosowaniu jawnym większością głosów. Głosowanie jawne odbywa się przez podniesienie ręki i obliczenie głosów przez sekretarzy Komisji.

Głosowanie przeprowadzimy według zasady, kto jest za, kto jest przeciw, kto wstrzymał się od głosu. Wybór zostanie dokonany, jeżeli kandydat na daną funkcję uzyska zwykłą większość głosów, to znaczy więcej głosów „za” niż „przeciwnych”. Głosy wstrzymujące nie są brane pod uwagę.

Przystępując do wyboru przewodniczącego Komisji, zwracam uwagę, że w przypadku zgłoszenia większej liczby kandydatów uzyskanie przez pierwszego w kolejności kandydata zwykłej większości głosów spowoduje jego wybór na przewodniczącego Komisji. Głosowanie na pozostałe kandydatury stanie się bezprzedmiotowe.

Czy powyższe zasady głosowania i wynikające z nich konsekwencje są dla wszystkich państwa posłów jasne? Dziękuję. Nikt z posłów wątpliwości nie zgłosił.

Proszę zatem o zgłaszanie kandydatur. Pan poseł Marek Sowa.

Poseł Marek Sowa (KO):
Panie marszałku, panie posłanki, panowie posłowie, chciałbym zgłosić na funkcję przewodniczącego naszej Komisji Śledczej pana posła Michała Szczerbę. Pan poseł pełni funkcję posła na Sejm Rzeczypospolitej Polskiej od 2007 r. To już jest jego piąta kadencja, ale myślę, że w szczególności w ostatniej kadencji dał się poznać jako osoba niezwykle zdeterminowana do wykrywania wszelkich nieprawidłowości, głównie w administracji rządowej kierowanej przez rząd Prawa i Sprawiedliwości. Myślę, że to jego doświadczenie jest jak najbardziej zasadne, aby mógł poprowadzić prace tej Komisji.

Wicemarszałek Sejmu Piotr Zgorzelski:
Bardzo dziękuję panu posłowi Markowi Sowie za przedstawienie kandydatury.

Czy pan poseł Michał Szczerba wyraża zgodę na kandydowanie?

Poseł Michał Szczerba (KO):
Tak, panie marszałku, przyjmuję tę propozycję i wyrażam zgodę na kandydowanie.

Wicemarszałek Sejmu Piotr Zgorzelski:
Bardzo dziękuję. Jak widać, została zgłoszona tylko jedna kandydatura na funkcję             przewodniczącego Komisji.

Przystępujemy zatem do głosowania.

Kto jest za wyborem na funkcję przewodniczącego Komisji…

Poseł Daniel Milewski (PiS):
Jedno zdanie w tej sprawie.

Wicemarszałek Sejmu Piotr Zgorzelski:
Proszę bardzo.

Poseł Daniel Milewski (PiS):
Szanowni państwo, nasze środowisko polityczne głosując za powołaniem tej Komisji Śledczej dało jasny sygnał tego, iż zależy nam na tym, żeby procedowanie w tej sprawie było procedowaniem jak najbardziej sprawnym, procedowaniem, które przyniesie szybkie wykazanie tego, iż kłamstwo wizowe było tym, co miało posłużyć ówczesnej opozycji zarówno do atakowania ówczesnego rządu, jak i przykrywania paktu migracyjnego, przykrywania naszego zdecydowanego sprzeciwu dla tych działań podejmowanych w ramach Unii Europejskiej. Jak widać w wydarzeniach ostatnich kilkudziesięciu godzin te próby przykrywania tych działań ze strony Unii Europejskiej trwają nadal, miały one swoje źródło właśnie w trakcie kampanii wyborczej. Niemniej tak jak zależało nam na tym, aby rozpatrywanie wszelkich wątpliwości odbywało się sprawnie i w pewnej transparentności, tak samo teraz przekazujemy warunkowy kredyt zaufania                                                    dla zgłoszonej kandydatury.

Wicemarszałek Sejmu Piotr Zgorzelski:
Bardzo dziękuję panu posłowi.

Chcę zapewnić, że nie będzie zbędnej zwłoki, jak zresztą wskazuje termin posiedzenia Komisji, aby Komisja ta rozpoczęła prace. Rozumiem, że wystąpienie pana posła nie było w kontekście zgłoszenia jakiejkolwiek innej kandydatury, tylko wyrażenia warunkowej, można powiedzieć, warunkowego poparcia dla kandydatury pana posła Michała Szczerby.

Poseł Zbigniew Bogucki (PiS):
Panie marszałku, znamy dokonania, każdy może je oceniać. My oceniamy bardzo krytycznie, ale uznajemy. Jesteśmy demokratami, uznajemy, że większość sejmowa powinna mieć w tej Komisji swojego przewodniczącego. Nie będziemy zachowywać się jak większość sejmowa, która nie chce przyjąć np. marszałka Sejmu, czy wicemarszałków Sejmu, czy wicemarszałków Senatu. My jesteśmy demokratycznym ugrupowaniem, więc jeżeli taka kandydatura została zgłoszona, co do której mamy potężne wątpliwości, ale szanując demokrację, szanując prawo większości do wskazywania przewodniczącego, którego państwo nie szanujecie, chociażby w prezydium Sejmu, my warunkowo, przy tych założeniach, o których mówił pan poseł Milewski, poprzemy tę kandydaturę. Tak samo jak głosowaliśmy za powołaniem tej Komisji, bo mamy czyste sumienia i czyste ręce.

Wicemarszałek Sejmu Piotr Zgorzelski:
Dziękuję bardzo. Jak pan poseł widzi, duch demokracji czuwa nad naszym posiedzeniem. Nie ograniczam nikomu wystąpień.

Poseł Zbigniew Bogucki (PiS):
Bardzo dziękujemy.

Wicemarszałek Sejmu Piotr Zgorzelski:
Aczkolwiek… Jeszcze pan poseł.

Poseł Andrzej Śliwka (PiS):
Jeżeli mogę, panie marszałku. Bardzo dziękuję, panie marszałku, za to, że pozwolił pan się nam wypowiedzieć w sposób kompleksowy. Mam nadzieję, że to nasze głosowanie, warunkowe głosowanie za panem posłem Szczerbą też uzmysłowi panu posłowi Szczerbie, że stanowisko przewodniczącego jest poważnym stanowiskiem i posiedzenia Komisji Śledczej będą prowadzone w sposób poważny, rzetelnie. Dotychczasowe działania, jak powiedział pan poseł Bogucki, pana posła Szczerby niestety nie dawały takiej rękojmi. Mając również na względzie to, co powiedział pan poseł Milewski, że nie mamy nic do ukrycia i chcemy obnażyć to kłamstwo wizowe, które politycy Platformy Obywatelskiej wtłoczyli w obieg medialny w czasie kampanii wyborczej, będziemy też chcieli zgłosić naszego kandydata na wiceprzewodniczącego. Ale to za chwilę. Dziękuję.

Wicemarszałek Sejmu Piotr Zgorzelski:
Jest to oczywiste, nie ma co do tego żadnych wątpliwości. Prosiłbym także wszystkich uczestników nieparlamentarzystów o zachowanie spokoju, abyśmy mogli dalej procedować.

Proszę bardzo, pan poseł…

Poseł Krzysztof Mulawa (Konfederacja):
Mulawa.

Wicemarszałek Sejmu Piotr Zgorzelski:
Mulawa, przepraszam.

Poseł Krzysztof Mulawa (Konfederacja):
Uważamy, że tylko Konfederacja jest partią wiarygodną, ugrupowaniem wiarygodnym w kwestii migracji. Jednakże zdajemy sobie sprawę z arytmetyki i poprzemy kandydaturę zgłoszoną wcześniej.

Wicemarszałek Sejmu Piotr Zgorzelski:
W takim razie przystąpimy do głosowania. Choć wynik tego głosowania wydaje się oczywisty.

Zatem kto jest za wyborem na funkcję przewodniczącego Komisji pana posła Michała Szczerby, proszę o podniesienie ręki. Kto jest przeciw? Kto się wstrzymał? Stwierdzam, że… Zresztą poprosimy sekretariat, aby to zostało także utrwalone.

Sekretarz Komisji Monika Biała:
10 głosów za, nikt nie był przeciw, 1 głos wstrzymujący.

Wicemarszałek Sejmu Piotr Zgorzelski:
Stwierdzam, że przewodniczącym Komisji został wybrany pan poseł Michał Szczerba przy 10 głosach za, 0 głosów przeciw oraz 1 głosie wstrzymującym się.

Gratuluję panie przewodniczący wyboru.

Przystępujemy obecnie do wyboru zastępców przewodniczącego Komisji. Komisja Śledcza liczy 11 posłów, w międzyklubowych ustaleniach postanowiono, iż Komisja będzie wybierała dwóch zastępców przewodniczącego.

Przystępujemy zatem do zgłaszania kandydatur. Pan przewodniczący Michał Szczerba.

Poseł Michał Szczerba (KO):
Panie marszałku, dziękując za wybór na funkcję przewodniczącego Komisji Śledczej chciałbym zaproponować kandydaturę pana posła Marka Sowy na funkcję wiceprzewodniczącego Komisji Śledczej do spraw zbadania afery wizowej.

Pan poseł Marek Sowa jest posłem od trzech kadencji. Jest państwowcem, ale również jest samorządowcem, pełnił funkcję między innymi marszałka województwa małopolskiego. Jego wiedza, doświadczenie będą bardzo potrzebne w pracach tej Komisji. Dziękuję bardzo.

Wicemarszałek Sejmu Piotr Zgorzelski:
Bardzo dziękuję panu przewodniczącemu. Czekam na kolejne kandydatury.                                       Bardzo proszę.

Poseł Andrzej Śliwka (PiS):
Panie marszałku, chciałbym zgłosić kandydaturę pana posła Daniela Milewskiego. Posła trzech kadencji, prawnika, doktora nauk prawnych, eksperta od spraw międzynarodowych, wieloletniego członka Komisji Spraw Zagranicznych, Komisji do Spraw Unii Europejskiej. Będzie to jedyny przedstawiciel w prezydium, który posiada wiedzę, kompetencje w zakresie prawa. Wydaje mi się, że takie kompetencje są niezbędne w prezydium Komisji, dlatego też w pełni rekomenduję kandydaturę i zgłaszam kandydaturę pana posła Daniela Milewskiego.

Wicemarszałek Sejmu Piotr Zgorzelski:
Bardzo dziękuję. Szanowni państwo, w związku…

Poseł Krzysztof Mulawa (Konfederacja):
Czy mógłbym poprosić?

Wicemarszałek Sejmu Piotr Zgorzelski:
Proszę bardzo.

Poseł Krzysztof Mulawa (Konfederacja):
Dziękuję bardzo. Chcę powtórzyć niejako to co mówiłem, kiedy wypowiadałem się   o przewodniczącym. Mamy różne poglądy, niemniej chyba każdy z nas, z koleżanek i kolegów z tej Komisji będzie w stanie potwierdzić, że kwestie migracyjne bardzo mocno leżą na sercu przedstawicielom Konfederacji. Jesteśmy, powtarzam, najbardziej wiarygodnym ugrupowaniem jeżeli chodzi o kwestie migracyjne. Niestety tak to wygląda, że jestem jedynym przedstawicielem i chciałbym zgłosić siebie jako wiceprzewodniczącego.

Wicemarszałek Sejmu Piotr Zgorzelski:
Najczęściej w tego typu uzgodnieniach międzyklubowe uzgodnienia obowiązują, ale też nie jest zasadą, że zawsze tak jest. Zatem pan poseł Mulawa zgłosił się sam jako kandydat na wiceprzewodniczącego i bezzasadne jest pytanie, czy pan wyraża zgodę na kandydowanie.

Poseł Piotr Kaleta (PiS):
Panie marszałku…

Wicemarszałek Sejmu Piotr Zgorzelski:
Pan poseł Piotr Kaleta.

Poseł Piotr Kaleta (PiS):
Bardzo dziękuję. Panie marszałku, Wysoka Komisjo, ponieważ idąc niejako takim prawem serii, to w takim razie bardzo bym chciał, żeby pan poseł powiedział nam coś o sobie, przedstawił się. Właśnie tak poprzedni kandydaci byli przedstawiani, coś mniej więcej o nich wiemy, niektórych już znaliśmy. Ponieważ pan poseł Mulawa chyba jest po raz pierwszy parlamentarzystą, po raz pierwszy również zasiada w takiej właśnie komisji, w związku z tym bardzo prosimy o jakiś krótki życiorys.

Wicemarszałek Sejmu Piotr Zgorzelski:
Teraz, panie pośle, kandydacie na funkcję wiceprzewodniczącego, prosimy o kilka minut autopromocji.

Poseł Krzysztof Mulawa (Konfederacja):
Myślę, że kilka minut nie będzie. Nazywam się Krzysztof Mulawa, jestem posłem               Konfederacji. Mam przyjemność pierwszą kadencję zasiadać w parlamencie. W środowisku narodowym działam od sześciu lat. Sześć lat działalności w środowisku narodowym jako prezes struktury, obecnie prezes struktury Ruchu Narodowego w okręgu mazowieckim. Jestem członkiem Zarządu Głównego Ruchu Narodowego, a także członkiem Rady Politycznej Ruchu Narodowego. Znajduję się również w takiej wewnętrznej komisji, zespole migracyjnym w naszej partii. Jestem osobą, która od 13 lat związana była z dużą branżą farmaceutyczną produkcyjną leków, soczewek kontaktowych i produktów leczniczych. Mam doświadczenie zarówno na rynku polskim, ale także jako osoba zarządzająca kwestiami cen na rynku europejskim. Wydaje mi się, że to są główne kwestie, które chciałbym przekazać szanownej Komisji.

Jeszcze może nadmienię, że dwóch wiceprzewodniczących, to jest takie wewnętrzne ustalenie. Jeżeli szanowne koleżanki i koledzy uszanujecie również trzecią osobę, to bardzo mi będzie miło, bo to jest nasza wewnętrzna kwestia do porozumienia.

Wicemarszałek Sejmu Piotr Zgorzelski:
Bardzo dziękuję. Szanowni państwo posłowie, w związku ze zgłoszeniem większej liczby kandydatów głosowanie na każdą kandydaturę odbywa się zgodnie z ogólnymi regułami. To znaczy, wybrani zostaną ci kandydaci, którzy uzyskają kolejną zwykłą większość głosów, więcej głosów „za” niż „przeciwnych”. Od momentu wyboru takiej liczby zastępców przewodniczącego jaka została ustalona przez Komisję, głosowania nad pozostałymi kandydaturami nie przeprowadza się. Proponuję, aby głosować nad kandydatami w kolejności alfabetycznej.

Zatem jako pierwszą przegłosujemy kandydaturę pana posła Daniela Milewskiego.

Kto z państwa posłów jest za tym, aby pan poseł Daniel Milewski został wiceprzewodniczącym Komisji, proszę o podniesienie ręki. Kto jest przeciw? Kto się wstrzymał? Proszę sekretariat o podanie wyników.

Sekretarz Komisji Monika Biała:
9 głosów za, nikt nie był przeciw, 2 głosy wstrzymujące.

Wicemarszałek Sejmu Piotr Zgorzelski:
Dziękuję bardzo. Czyli pan poseł Daniel Milewski tym samym został wybrany wiceprzewodniczącym. Gratulujemy panu posłowi bardzo serdecznie.

Głosujemy kandydaturę pana posła Krzysztofa Mulawy. Kto jest za tą kandydaturą, proszę o podniesienie ręki. Kto jest przeciw? Kto się wstrzymał? Proszę sekretariat o podanie wyników.

Sekretarz Komisji Monika Biała:
3 głosy za, 6 – przeciw, 2 – wstrzymujące.

Wicemarszałek Sejmu Piotr Zgorzelski:
Stwierdzam, że pan poseł Mulawa nie uzyskał wystarczającej liczby głosów.

Przystępujemy do kolejnego głosowania. Kto jest za tym, żeby wiceprzewodniczącym Komisji został pan poseł Marek Sowa. Kto jest przeciw? Kto się wstrzymał? Proszę sekretariat o podanie wyników.

Sekretarz Komisji Monika Biała:
9 głosów za, 0 – sprzeciw, 2 – wstrzymujące.

Wicemarszałek Sejmu Piotr Zgorzelski:
Stwierdzam zatem, że pan poseł Marek Sowa został wybrany wiceprzewodniczącym Komisji.

Na tym kończymy głosowanie. Gratuluję panom wiceprzewodniczącym.

Przypominam jeszcze raz, że zastępcami przewodniczącego pana posła Michała Szczerby zostali pan poseł Marek Sowa i pan poseł Daniel Milewski. Gratuluję wyboru. Zamykam posiedzenie.

Panie przewodniczący, ale to nie zmienia faktu, że pan przewodniczący może za chwilę zwołać pierwsze posiedzenie, czy właściwie drugie posiedzenie.

Poseł Andrzej Śliwka (PiS):
Jest to bardzo dobry pomysł, panie marszałku.

Wicemarszałek Sejmu Piotr Zgorzelski:
Proszę?

Poseł Andrzej Śliwka (PiS):
Jest to bardzo dobry pomysł, bo w tym momencie pan marszałek zamknął już posiedzenie.

Wicemarszałek Sejmu Piotr Zgorzelski:
Jeszcze w pewnej kwestii formalnej nie można odmówić zabrania głosu nowo wybranemu przewodniczącemu. Proszę bardzo.

Poseł Michał Szczerba (KO):
Panie marszałku, Wysoka Komisjo, chciałbym bardzo podziękować panu marszałkowi za sprawne procedowanie i sprawny wybór prezydium.

Szanowni państwo, to jest druga komisja śledcza, która powstaje w parlamencie.             Jej znaczenie jest absolutnie ważne, ponieważ Sejm nałożył na nas konkretny obowiązek. Tym obowiązkiem jest zbadanie stanu faktycznego związanego z aferą wizową. Afera, która wstrząsnęła opinią publiczną nie tylko w Polsce, ale również za granicą, która podważyła zaufanie państwa polskiego, ale również pokazała to, że nadużycia i korupcja nie jest czymś, co nie było obecne w poprzednich latach. Chcemy dokładnie zbadać tę kwestię, chcemy wyjaśnić, chcemy również pokazać przykłady nadużyć, o których wszyscy wiemy. To jest rzecz absolutnie ważna i bardzo bym państwa zachęcał do współpracy w tym zakresie.

Uważam, że to w jaki sposób pokażemy tę kwestię opinii publicznej również może stworzyć istotne bezpieczniki związane z szybkością reagowania państwa na tego typu sytuacje kryzysowe. Ponieważ niewątpliwie mamy sytuację kryzysową wtedy, kiedy to łapówka decyduje o tym czy ktoś jest wpuszczany na teren Rzeczypospolitej Polskiej, czy też Unii Europejskiej. Chciałbym bardzo państwa zachęcić do współpracy. Chciałbym, żeby ta współpraca była zgodna oraz nastawiona na cel. Chcemy pracować dość szybko, ale również chcemy przesłuchać i wykorzystać wszystkie, panie marszałku, instrumenty, które są w gestii komisji śledczych. Czyli przesłuchiwanie świadków, czyli powoływanie biegłych, czyli respektowanie obowiązku stawiennictwa tych świadków, których sobie wybierzemy, ale również szybkość działania i nastawienie na cel. Cel jest bardzo ważny, bo chodzi o to, żeby wyjaśnić sytuację dlaczego prokuratura nie działała na czas, dlaczego służby nie działały na czas, dlaczego była bierność i przyzwolenie na przestępstwa, które, to jest prawie pewne, uda nam się po prostu ustalić, ponieważ były sytuacje polityczne, które odsuwały osoby skompromitowane od obowiązków państwowych. Bardzo dziękuję, panie marszałku.

Wicemarszałek Sejmu Piotr Zgorzelski:
Dziękuję, panie przewodniczący. Wobec tego także dopuszczę do głosu pana posła z klubu Prawo i Sprawiedliwość pana posła Kaletę, który też się zgłosił. I na tym zamknę           dyskusję. Tak, proszę.

Poseł Piotr Kaleta (PiS):
Panie marszałku, panie przewodniczący, Wysoka Komisjo, nie mam zwyczaju mówienia o czymś takim, żeby protestować czy mówić, żeby nie używać pewnych sformułowań. Jednak myślę, że teraz jest taki dobry moment. Otóż, panie przewodniczący, pouczam pana, że spotkaliśmy się po to, żeby stwierdzić czy afera, jak pan to nazwał, była czy nie była.

Pana retoryka, pana wypowiedzi idą w tym kierunku, jak gdyby pan już wiedział coś na ten temat albo pan już był pewny. W związku z tym, jak gdyby oceniając sam sposób czy styl pana mówienia, to niepotrzebnie się tu spotykamy, bo pan już jak gdyby stwierdził, że taka afera była. My chcemy, zgodnie zresztą przecież, tak jak jest w tytule uchwały i w tytule powołania naszej Komisji, sprawdzić „zbadania legalności, prawidłowości”. Czyli nie mówmy, panie przewodniczący, pouczam pana, nie było żadnej afery, przynajmniej na ten moment o czymś takim nie wiemy. Była sytuacja i spotykamy się po to, żeby wyjaśnić i to zróbmy.

Wicemarszałek Sejmu Piotr Zgorzelski:
Bardzo dziękuję panu posłowi. Jestem ostatni, który by ograniczał dyskusję, ale wobec tego, ponieważ dopuściłem głos ze strony Klubu Parlamentarnego Koalicji Obywatelskiej i Prawa i Sprawiedliwości, a widzę, że dyskusja nabiera rumieńców, nie ograniczam jej, tylko zamykam to posiedzenie. Pan przewodniczący może z chęcią osób, które chcą zabrać głos zrobić co będzie uważał za stosowane.

Zamykam posiedzenie Komisji. Taka była moja rola, obowiązku dopełniłem.                      Panie przewodniczący, wszystko w pana rękach.

Państwu, członkom Komisji życzę tego abyście rzetelnie, godnie reprezentowali swoje kluby, ale także mandaty posłów Rzeczypospolitej działając na rzecz naszej ukochanej ojczyzny Rzeczypospolitej Polskiej. Dziękuję bardzo.

Poseł Michał Szczerba (KO):
Dziękujemy, panie marszałku.

Szanowni państwo, państwo członkowie Komisji Śledczej o najbliższym terminie posiedzenia zostaniecie państwo zawiadomieni do końca roku. Dziękuję bardzo.

Poseł Andrzej Śliwka (PiS):
Panie przewodniczący, przepraszam, właśnie sugerując się radą pana marszałka, może dobrze byłoby zwołać następne posiedzenie od razu, żebyśmy przeszli do pracy, żebyśmy ustalili harmonogram, żebyśmy mogli ustalić plan działania. Jest to bardzo ważne, panie marszałku, panie przewodniczący, żebyśmy jak najszybciej wyjaśnili to, co polecił nam Sejm, bo wszyscy chcemy to wyjaśnić.