Komisja Sprawiedliwości i Praw Człowieka, obradująca pod przewodnictwem posłów Michała Pyrzyka (PSL-TD) i Pawła Śliza (Polska2050), przewodniczących Komisji, zrealizowała następujący porządek dzienny:
– rozpatrzenie i zaopiniowanie dla Komisji Finansów Publicznych Sprawozdania z wykonania budżetu państwa za okres od 1 stycznia do 31 grudnia 2025 r. (druk nr 2629) wraz z Analizą Najwyższej Izby Kontroli (druk nr 2681) w zakresie:
1) części budżetowej 04 – Sąd Najwyższy:
– dochody i wydatki,
2) części budżetowej 05 – Naczelny Sąd Administracyjny:
– dochody i wydatki,
3) części budżetowej 06 – Trybunał Konstytucyjny:
– dochody i wydatki,
4) części budżetowej 08 – Rzecznik Praw Obywatelskich:
– dochody i wydatki,
5) części budżetowej 10 – Urząd Ochrony Danych Osobowych:
– dochody i wydatki,
6) części budżetowej 13 – Instytut Pamięci Narodowej – Komisja Ścigania Zbrodni przeciwko Narodowi Polskiemu:
a) dochody i wydatki,
b) dotacje podmiotowe i celowe,
7) części budżetowej 15 – Sądy powszechne:
– dochody i wydatki;
8) części budżetowej 37 – Sprawiedliwość:
a) dochody i wydatki,
b) wynagrodzenia w państwowych jednostkach budżetowych,
c) dotacje podmiotowe i celowe;
9) części budżetowej 85 – Budżety wojewodów ogółem, w zakresie działu 755 – Wymiar sprawiedliwości:
– dochody i wydatki;
10) zadań z zakresu administracji rządowej i innych zadań zleconych jednostkom samorządu terytorialnego odrębnymi ustawami w części 85 – budżety wojewodów;
11) dotacji podmiotowych;
12) instytucji gospodarki budżetowej – Centrum Zakupów dla Sądownictwa Instytucja Gospodarki Budżetowej;
13) państwowych funduszy celowych:
a) Funduszu Pomocy Pokrzywdzonym oraz Pomocy Postpenitencjarnej,
b) Funduszu Aktywizacji Zawodowej Skazanych oraz Rozwoju Przywięziennych Zakładów Pracy,
14) części budżetowej 52 – Krajowa Rada Sądownictwa:
– dochody i wydatki,
15) części budżetowej 88 – Powszechne jednostki organizacyjne prokuratury:
a) dochody i wydatki,
b) wynagrodzenia w państwowych jednostkach budżetowych,
16) części budżetowej 89 – Państwowa Komisja do spraw przeciwdziałania wykorzystaniu seksualnemu małoletnich poniżej lat 15:
a) dochody i wydatki,
b) wynagrodzenia w państwowych jednostkach budżetowych.
W posiedzeniu udział wzięli: Zbigniew Kapiński pierwszy prezes Sądu Najwyższego wraz ze współpracownikami, Jerzy Siegień wiceprezes Naczelnego Sądu Administracyjnego wraz ze współpracownikami, Zofia Hoffmann dyrektor Kancelarii Trybunału Konstytucyjnego wraz ze współpracownikami, Tomasz Bzukała dyrektor generalny Biura Rzecznika Praw Obywatelskich wraz ze współpracownikami, Konrad Komornicki zastępca prezesa Urzędu Ochrony Danych Osobowych wraz ze współpracownikami, Mateusz Szpytma zastępca prezesa Instytutu Pamięci Narodowej – Komisji Ścigania Zbrodni przeciwko Narodowi Polskiemu wraz ze współpracownikami, Arkadiusz Myrcha sekretarz stanu w Ministerstwie Sprawiedliwości wraz ze współpracownikami, Wojciech Buchajczuk wiceprzewodniczący Krajowej Rady Sądownictwa wraz ze współpracownikami, Marek Jamrogowicz zastępca Prokuratora Krajowego wraz ze współpracownikami, Joanna Napierała przewodnicząca Państwowej Komisji ds. przeciwdziałania wykorzystaniu seksualnemu małoletnich poniżej lat 15, Anna Mach p.o. wicedyrektor Departamentu Bezpieczeństwa Narodowego Najwyższej Izby Kontroli wraz ze współpracownikami, Mirosław Stasiak zastępca dyrektora Departamentu Finansowania Sfery Budżetowej Ministerstwa Finansów wraz ze współpracownikami.
W posiedzeniu udział wzięli pracownicy Kancelarii Sejmu: Paulina Gabor, Szymon Dziaduła i Daniel Kędzierski – z sekretariatu Komisji w Biurze Komisji Sejmowych.
Przewodniczący poseł Michał Pyrzyk (PSL-TD):
Dzień dobry. Otwieram posiedzenie Komisji Sprawiedliwości i Praw Człowieka. Witam państwa posłów oraz wszystkich zaproszonych gości. Witam przedstawicieli dysponentów poszczególnych części budżetowych, przedstawicieli Najwyższej Izby Kontroli oraz Ministerstwa Finansów.
Na podstawie listy obecności stwierdzam kworum. Porządek dzisiejszego posiedzenia przewiduje rozpatrzenie i zaopiniowanie dla Komisji Finansów Publicznych sprawozdania z wykonania budżetu państwa za okres od 1 stycznia do 31 grudnia 2025 r. wraz z analizą Najwyższej Izby Kontroli w zakresie działania Komisji.
Przystępujemy do realizacji porządku dziennego. W pierwszej kolejności wysłuchamy referatów dotyczących wykonania budżetu państwa w 2025 roku w poszczególnych częściach oraz przeprowadzimy dyskusję, natomiast głosowanie nad opinią Komisji przeprowadzimy po omówieniu wszystkich części. W związku z tym, że otrzymaliśmy na piśmie objaśnienia dotyczące wykonania właściwych części budżetowych, analizę Najwyższej Izby Kontroli oraz opinię Biura Ekspertyz i Oceny Skutków Regulacji bardzo proszę wszystkich państwa referentów o krótkie wystąpienia, bo porządek obrad jest dziś dość rozbudowany. Prośbę kieruję zarówno do przedstawicieli dysponentów części budżetowych, jak i do przedstawicieli Najwyższej Izby Kontroli. Przedstawicieli Ministerstwa Finansów każdorazowo proszę o sygnalizowanie potrzeby zabrania głosu w dyskusji, jeżeli oczywiście zajdzie taka potrzeba. Państwa posłów również bardzo proszę o konkretne pytania w dyskusji, o nieodbieganie od tematu oraz o syntetyczne wypowiedzi.
Przechodzimy do rozpatrywania sprawozdań z wykonania budżetu państwa w 2025 roku w częściach budżetowych właściwych dla Komisji. Jeśli chodzi o część nr 1 będzie to opinia w sprawie wykonania budżetu państwa w 2025 roku w części nr 04 – Sąd Najwyższy. Bardzo serdecznie witam pana Zbigniewa Kapińskiego, pierwszego prezesa Sądu Najwyższego, panią Annę Guzik, szefa Kancelarii Pierwszego Prezesa Sądu Najwyższego oraz panią Iwonę Matuszyk, główną księgową oraz dyrektora Biura Finansowego Sądu Najwyższego. Bardzo proszę o referat dysponenta tej części budżetowej. Bardzo proszę, panie prezesie.
Pierwszy prezes Sądu Najwyższego Zbigniew Kapiński:
Bardzo dziękuję. Szanowny panie przewodniczący, szanowna Komisjo, wykonanie budżetu państwa w części nr 04 – Sądu Najwyższego przedstawia się następująco. Zgodnie z planem dochodów na 2025 rok prognozowana wysokość dochodów w 2025 roku zakładała wpływy w wysokości 656 tys. zł, z kolei rzeczywiste dochody Sądu Najwyższego w ubiegłym roku wyniosły łącznie 1054 tys. zł, co stanowiło blisko 161% prognozy. Wśród najważniejszych przyczyn wystąpienia wyższego wykonania dochodów wyróżnić należy między innymi wystąpienie niemożliwych do przewidzenia na etapie planowania wpływów, z tytułu kar i odszkodowań wynikających z umów, wyższych wpływów, z tytułu opłat sądowych i spłat oprocentowanych pożyczek na zaspokojenie potrzeb mieszkaniowych udzielonych sędziom Sądu Najwyższego.
Plan wydatków Sądu Najwyższego według ustawy budżetowej na 2025 rok wynosił 295 013 tys. zł, który następnie ze względu na wdrażanie nowego systemu wspomagającego zarządzanie klasy ERP został zwiększony o środki pochodzące z rezerwy celowej w kwocie 416 tys. zł z kolei wykonanie wydatków wyniosło 245 518 tys. zł. Mając powyższe na uwadze wykonanie planu wydatków, po uwzględnieniu środków pozostawionych do dyspozycji ministra finansów przez Sąd Najwyższy, wyniosło 98,8% planu po zmianach.
Przechodząc do bardziej szczegółowych, ale jednocześnie skondensowanych danych, z uwagi na prośbę pana przewodniczącego dotyczących poniesionych w 2025 roku wydatków pragnę wskazać, że po pierwsze wydatki na świadczenia na rzecz osób fizycznych w 2025 roku wyniosły 52 385 tys. zł. Środki te zostały wydatkowane w głównej mierze na realizację uposażeń sędziów w stanie spoczynku oraz uposażenia rodzinne. Zaznaczenia wymaga, że na dzień 31 grudnia 2025 r. liczba uprawnionych do pobierania wskazanych świadczeń wynosiła 135 osób w tym 98 sędziów w stanie spoczynku oraz 37 osób pobierających świadczenia rodzinne.
Wydatki bieżące wyniosły 184 997 tys. zł, a do najistotniejszych wydatków tej grupy zaliczyć należy wynagrodzenia sędziów Sądu Najwyższego i pracowników Sądu Najwyższego wraz ze składkami na ubezpieczenia społeczne, koszty utrzymania obiektu kompleksu urbanistycznego wymiaru sprawiedliwości, a w szczególności koszty obsługi technicznej systemów obiektu, koszty ochrony obiektu i utrzymania czystości, koszty zakupu energii elektrycznej, koszty usług remontowych, w tym obsługi serwisowej systemów informatycznych, koszty postępowania sądowego oraz koszty usług informatycznych.
Sąd Najwyższy poniósł również wydatki majątkowe w kwocie 8136 tys. zł. Wydatki te były konieczne dla zapewnienia ciągłości funkcjonowania Sądu Najwyższego, w tym zapewnienia sprawnej i obiektywnej realizacji zadań ustawowych, a także w celu zapewnienia bezpieczeństwa – zwłaszcza bezpieczeństwa systemów informatycznych tak istotnego w obliczu obecnej sytuacji geopolitycznej. Do najważniejszych wydatków majątkowych realizowanych w 2025 roku należy zaliczyć przeprowadzenie modernizacji instalacji chłodniczej związanej z wymianą agregatów wody lodowej w kompleksie urbanistycznym wymiaru sprawiedliwości, opracowanie dokumentacji projektowo-kosztorysowej dotyczącej rozbudowy zasilania dwóch serwerowni, zakup sprzętu i oprogramowania informatycznego, w tym biblioteki taśmowej do długoterminowego przechowywania kopii zapasowych, serwera kopii zapasowych, urządzenia bezpieczeństwa firewall, a także przełączników sieciowych, stworzenie nowej bazy orzeczeń na potrzeby bieżącej obsługi spraw sądowych, częściowe wdrożenie zintegrowanego systemu finansowo-księgowego, które zostało przewidziane na lata 2025–2026.
Przechodząc do poziomów realizacji mierników, należy wskazać, że w 2025 roku miernik dla zadania sprawowanie wymiaru sprawiedliwości przez Sąd Najwyższy określony w postaci procentowego wskaźnika rozpatrzenia liczby spraw w danym roku wyniósł 98,49% i był wyższy o blisko 13,5 punktu procentowego niż założony w planie. Świadczy to o wysokiej efektywności Sądu Najwyższego w zakresie realizowania podstawowego zadania Sądu Najwyższego, jakim jest sprawowanie wymiaru sprawiedliwości.
Podkreślenia wymaga, że po przeprowadzeniu kontroli Najwyższa Izba Kontroli nie stwierdziła żadnych nieprawidłowości, nie sformułowała żadnych uwag ani wniosków pokontrolnych i oceniła pozytywnie wykonanie budżetu państwa w 2025 roku w części nr 04 – Sąd Najwyższy. Dodatkowo, w ocenie Biura Ekspertyz i Oceny Skutków Regulacji Kancelarii Sejmu realizacja dochodów nie budzi wątpliwości, natomiast wykonanie wydatków Sądu Najwyższego w 2025 roku nie budzi zastrzeżeń. W związku z powyższym zwracam się z uprzejmą prośbą do szanownej Komisji o pozytywne zaopiniowanie wykonania budżetu w części budżetowej nr 04 – Sąd Najwyższy za 2025 rok. Pragnę w ramach tej prośby zwrócić uwagę na to, że w sytuacji kiedy nie stwierdzono żadnych nieprawidłowości i żadnych uchybień, wszyscy pracownicy w Sądzie Najwyższym zajmujący tymi zadaniami związanymi z wydatkowaniem środków publicznych, bardzo solidnie i rzetelnie wykonywali swoje zadanie, więc to ich będzie dotyczyła głównie ta ocena. Bardzo proszę, żeby decydowały w tym zakresie kwestie merytoryczne, a nie pozamerytoryczne czy polityczne. Mam nadzieję, że szanowna Komisja w tym zakresie tak postąpi. Bardzo serdecznie dziękuję.
Przewodniczący poseł Michał Pyrzyk (PSL-TD):
To ja bardzo serdecznie dziękuję panu prezesowi za syntetyczne przedstawienie tej informacji. Jednocześnie przepraszam za niezamierzoną pomyłkę na początku w nazwisku podczas powitania. W tym momencie poproszę o przedstawienie analizy przez reprezentanta Najwyższej Izby Kontroli. Bardzo proszę.
Pełniąca obowiązki wicedyrektor Departamentu Bezpieczeństwa Narodowego Najwyższej Izby Kontroli Anna Mach:
Dzień dobry. Anna Mach, pełnię obowiązki wicedyrektora Departamentu Bezpieczeństwa Narodowego. Ocena wykonania budżetu państwa w części nr 04 – Sąd Najwyższy jest pozytywna. Wydatki były dokonywane w sposób celowy i gospodarny, a system kontroli zarządczej był adekwatny, skuteczny i efektywny. Nie formułowaliśmy również wniosków pokontrolnych w związku z niestwierdzeniem nieprawidłowości. Dziękuję bardzo.
Przewodniczący poseł Michał Pyrzyk (PSL-TD):
Dziękuję bardzo. Co prawda pan prezes w końcowej części swojej wypowiedzi przedstawił już konkluzję opinii Biura Ekspertyz i Oceny Skutków Regulacji, niemniej jednak muszę w tym momencie tę konkluzję również odczytać, a brzmi ona następująco. „Na podstawie przedstawionych dokumentów można stwierdzić, iż realizacja dochodów w części nr 04 nie budzi wątpliwości. Dochody Sądu Najwyższego w dużej mierze są uzależnione od zdarzeń trudnych do zaplanowania, a ich waga z punktu widzenia budżetowego jest względnie znikoma. Wykonanie wydatków Sądu Najwyższego w 2025 roku również nie budzi zastrzeżeń.”
Otwieram dyskusję w tym temacie. Czy ktoś z państwa posłów chciałby zabrać głos? Bardzo proszę. Nie widzę chętnych, dlatego zamykam tę część posiedzenia. Bardzo serdecznie dziękuję państwu za przedstawienie referatu. Na tym zakończyliśmy rozpatrywanie tej części budżetu dotyczącej Sądu Najwyższego. Dziękuję bardzo.
Przechodzimy do opinii w sprawie wykonania budżetu państwa w 2025 roku w części nr 05 – Naczelny Sąd Administracyjny. Bardzo serdecznie witam pana Jerzego Siegienia, wiceprezesa Naczelnego Sądu Administracyjnego, prezesa Izby Ogólnoadministracyjnej Naczelnego Sądu Administracyjnego. Witam pana Pawła Maszkiewicza, zastępcę szefa Kancelarii Prezesa Naczelnego Sądu Administracyjnego oraz panią Agnieszkę Dziedzic, główną księgową. Bardzo proszę o referat dysponenta tej części budżetowej.
Wiceprezes Naczelnego Sądu Administracyjnego Jerzy Siegień:
Szanowny panie przewodniczący, szanowne panie posłanki i panowie posłowie, przedstawię sprawozdanie z wykonania budżetu za rok 2025 w części nr 05 – Naczelny Sąd Administracyjny obejmującej również 16 wojewódzkich sądów administracyjnych. W 2025 roku środki przeznaczone na funkcjonowanie sądownictwa administracyjnego wyniosły 895 800 tys. zł. Środki te umożliwiły prawidłowe funkcjonowanie sądów administracyjnych przy jednoczesnym utrzymaniu wysokiej sprawności orzeczniczej, a tym samym zapewnieniu obywatelom konstytucyjnego prawa do sądu. Działalność orzecznicza sądów administracyjnych przyczyniła się do zrealizowania w roku 2025 dochodów budżetowych w wysokości 58 400 tys. zł głównie z tytułu opłat sądowych. Kwota z tytułu opłat sądowych wynosiła 46 400 tys. zł. Na łączną wysokość dochodów duży wpływ miały dochody o charakterze jednorazowym, a w tym przypadku przede wszystkim wyegzekwowanie należności o łącznej wysokości 5300 tys. zł od dostawcy energii elektrycznej z tytułu kary umownej za niezrealizowanie umowy.
W zakresie wydatków budżet sądownictwa administracyjnego w 2025 roku po uwzględnieniu zmian planu oraz kwot objętych blokadą został wykonany na poziomie 98,8% zapewniając finansowanie przede wszystkim dwóch podstawowych funkcji realizowanych przez sądownictwo administracyjne, to jest funkcji zasadniczej ustrojowej polegającej na sprawowaniu wymiaru sprawiedliwości w obszarze kontroli nad działalnością administracji publicznej, na którą przeznaczono 752 100 tys. zł oraz funkcji pomocniczej w roli organu emerytalnego wypłacającego sędziom uposażenia wynikające ze stanu spoczynku sędziego, na którą wydatkowano sumę 143 700 tys. zł. Najwyższy udział, bo 84,8% w wydatkach sądownictwa administracyjnego mają koszty wynagrodzeń osobowych i uposażeń dla sędziów w stanie spoczynku oraz uposażeń rodzinnych.
Wśród realizowanych w roku 2025 zadań inwestycyjnych, które to zadania były realizowane na łączną kwotę 11 400 tys. zł, do najistotniejszych zadań należy zaliczyć w szczególności przeprowadzenie prac budowlanych budynku NSA przy ul. Jasnej 6, w tym głównie w części obejmującej oficynę biurowo-mieszkalną, która była nieremontowana już ponad 40 lat. W efekcie tych prac przystosowano pomieszczenie oficyjne do potrzeb realizacji przez NSA zadań związanych z ustawowym obowiązkiem zapewnienia zakwaterowania sędziom stale zamieszkującym poza Warszawą. Drugim istotnym zadaniem była kontynuacja prac związanych z budową kompleksowego systemu teleinformatycznego do obsługi postępowania sądowo-administracyjnego.
W ramach systemu budżetu zadaniowego w 2025 roku miernik zadania, czyli średni czas rozpoznawania spraw przez sądy administracyjne pierwszej instancji ukształtował się na poziomie 4,35 miesiąca przy zakładanym czasie do 6 miesięcy od daty wpływu skargi do sądu, a więc ten wynik jest tak jak w ubiegłych latach bardzo dobry.
Jak co roku wykonanie budżetu przez NSA było objęte kontrolą Najwyższej Izby Kontroli, która pozytywnie oceniła sposób gospodarowania środkami publicznymi nie formułując uwag w tym zakresie. W ubiegłym roku także kontrolą Najwyższej Izby Kontroli objęto trzy wojewódzkie sądy administracyjne: Sąd w Bydgoszczy, Gdańsku i Lublinie – praca tych sądów również została oceniona pozytywnie. Wykonanie budżetu w części nr 05 pozytywnie oceniło również Biuro Ekspertyz i Oceny Skutków Regulacji i Kancelarii Sejmu. Dziękując za tę opinię, chcę tylko dodać, że wspomniany w opinii wzrost zatrudnienia w ramach części nr 05 budżetu, uzyskany dzięki przychylności Sejmu, dotyczy w szczególności zwiększenia etatów asystenckich w Naczelnym Sądzie Administracyjnym. Chcę podkreślić, że ten wzrost wymiernie przełożył się na wyniki orzecznicze Naczelnego Sądu Administracyjnego, bowiem już kolejny rok z rzędu liczba spraw załatwionych przez NSA znacząco przewyższała wpływ spraw do tego sądu – ten pozytywny trend jest również utrzymany w tym roku w oparciu o statystykę z ostatnich pięciu miesięcy.
Podsumowując, sądownictwo administracyjne posiadało pełne zagwarantowanie budżetowe realizacji zadań orzeczniczych obejmujące środki na wynagrodzenia, koszty postępowania sądowego, koszty utrzymania obiektów sądowych, jak i umożliwiające realizację niezbędnych nakładów inwestycyjnych. Uprzejmie proszę Wysoką Komisję o przyjęcie przedstawionej informacji za wykonanie budżetu za rok 2025. Dziękuję bardzo.
Przewodniczący poseł Michał Pyrzyk (PSL-TD):
Dziękuję serdecznie. Poproszę reprezentanta Najwyższej Izby Kontroli o przedstawienie analizy.
Pełniąca obowiązki wicedyrektor departamentu NIK Anna Mach:
Najwyższa Izba Kontroli pozytywnie oceniła wykonanie budżetu państwa w 2025 roku w części nr 05 – Naczelny Sąd Administracyjny. Zbadane przez nas wydatki zostały poniesione zgodnie z zasadami gospodarowania środkami publicznymi określonymi w ustawie o finansach publicznych i aktach wykonawczych na zadania służące realizacji tych jednostek. Nieprawidłowości stwierdzono jedynie w dwóch sądach wojewódzkich: Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Gdańsku i Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Lublinie, jednakże z uwagi na ich skalę nie wpłynęły one na realizację budżetu i jednostki te również zostały ocenione pozytywnie. Jeżeli chodzi o dysponenta części, to nie formułowaliśmy wniosków pokontrolnych i nie mieliśmy uwag. Dziękuję.
Przewodniczący poseł Michał Pyrzyk (PSL-TD):
Bardzo serdecznie dziękuję. Konkluzja opinii Biura Ekspertyz i Oceny Skutków Regulacji jest krótka i brzmi następująco „Wykonanie budżetu państwa w 2025 roku w części nr 05 – Naczelny Sąd Administracyjny nie budzi zastrzeżeń.” Otwieram dyskusję nad tą częścią sprawozdania. Kto z pań lub panów posłów chciałby zabrać głos? Nie widzę. Stwierdzam, że na tym zakończyliśmy rozpatrywanie tej części wykonania budżetu państwa. Bardzo serdecznie dziękuję państwu za przedstawienie referatu.
Przechodzimy do pkt 3 to jest opinia w sprawie wykonania budżetu państwa w 2025 roku w części nr 06 – Trybunał Konstytucyjny. Bardzo serdecznie witam panią Zofię Hoffman, dyrektora Kancelarii Trybunału Konstytucyjnego i panią Annę Sipę, głównego księgowego Trybunału Konstytucyjnego. Bardzo proszę o referat dysponenta tej części budżetowej. Bardzo proszę.
Dyrektor Kancelarii Trybunału Konstytucyjnego Zofia Hoffmann:
Dziękuję bardzo. panie przewodniczący, Wysoka Komisjo, w imieniu pana prezesa Trybunału Konstytucyjnego chcę przedstawić krótką informację z wykonania budżetu tej instytucji w 2025 roku. Po stronie dochodów planowano kwotę 30 tys. zł, a wykonanie nastąpiło w wysokości ponad 75 tys. zł, więc w wyższej wysokości. Źródłem dochodów były rozliczenia z lat ubiegłych głównie nadpłacone w latach poprzednich składki ZUS oraz dochód ze sprzedaży składników majątkowych.
Po stronie wydatków planowano pierwotnie kwotę 63 450 tys. zł, ale kwota ta została jednak ostatecznie zmniejszona do poziomu 52 807 tys. zł o czym szczegółowo opowiem w dalszej części wystąpienia. Kwota 52 807 tys. zł mieści w sobie również kwotę pochodzącą z rezerwy celowej w kwocie 191 tys. zł, która została nam przyznana na pokrycie przewidzianego ustawą budżetową wskaźnika wzrostu wynagrodzeń pracowników. Pierwotnie Trybunał Konstytucyjny planował wzrost wynagrodzenia o kwotę 4,1%, ale ostatecznie przyznano ustawą budżetową waloryzację w wysokości 5%. Wydatki zrealizowano w 100% to jest w kwocie 52 794 500 zł.
W 2025 roku w bardzo ograniczonym zakresie zostały zrealizowane założone cele inwestycyjne związane z utrzymaniem i rozwijaniem infrastruktury technicznej TK. Miało to związek z przyjętymi poprawkami do ustawy budżetowej zmniejszającej wydatki TK o 10 834 tys. zł – była to kwota przeznaczona na wynagrodzenia dla sędziów Trybunału Konstytucyjnego. W związku z tym, że ten fakt zdeterminował sposób wykonania budżetu w minionym roku, chciałabym do tej sprawy odnieść się bardziej szczegółowo. W minionym roku mieliśmy do czynienia z sytuacją bez precedensu, w której Trybunał Konstytucyjny z jednej strony jednocześnie miał obowiązek wypłaty środków na wynagrodzenia sędziów wynikających z obowiązujących przepisów prawa, czyli z ustawy, ale środków na ten cel został pozbawiony decyzją parlamentu. Nigdy wcześniej spór co do oceny działania organu władzy sądowniczej, niezależnej od innych władz w myśl art. 173 konstytucji nie przybrał postaci próby wyłączenia finansowania tego organu w tak newralgicznej sferze jak wynagrodzenia dla sędziów. Przewidziane ustawą o statusie sędziów Trybunału Konstytucyjnego wydatki na wynagrodzenia sędziów mają charakter tak zwanych wydatków sztywnych, zdeterminowanych jako mających podstawę w innej ustawie niż ustawa budżetowa.
Jak podnosi się w doktrynie oraz orzecznictwie i tutaj cytat za panią profesor Teresą Dębowską-Romanowską „Wydatki te ograniczają swobodę polityczną rządu i parlamentu w zakresie kreowania i wykonywania ustawy budżetowej. Prawo bowiem samo wykreowało sytuację, która rodzi swój generis obowiązek, powinność finansowania takiego wydatku znosząc debatę publiczną zarówno na temat, czy ten wydatek finansować i w jakiej wysokości. Zmiana tych wydatków wymaga zmiany przepisów prawnych, z których wynika obowiązek ich ponoszenia, nie zaś jedynie zmianę środków na ten cel przeznaczonych w ustawie budżetowej.” W tym miejscu chciałabym się tylko odwołać do dwóch wyroków Trybunału Konstytucyjnego, które określa charakter ustawy budżetowej – jest to postanowienie Trybunału Konstytucyjnego z 20 czerwca 2021 r. na kanwie sporu między jednostkami samorządu terytorialnego, a ówczesną ustawą budżetową, gdzie Trybunał Konstytucyjny stwierdził, że ustawa budżetowa przesądza o dochodach w oparciu o istniejący stan prawny. Tak że ustalając wydatki, nie może znosić ani modyfikować tych zobowiązań państwa, które ciążą na nim i są konsekwencją obowiązywania innych ustaw.
Takie rozumienie ustawy budżetowej również potwierdził Trybunał Konstytucyjny w wyroku z 6 maja 2025 r. o sygnaturze K2/25, w którym przesądzono, że brak przyznania środków na wynagrodzenia sędziów stanowi naruszenie między innymi art. 195 ust. 2 konstytucji. W uzasadnieniu wyroku wskazano, że konieczna jest nowelizacja ustawy budżetowej, zaś do czasu jej przyjęcia minister finansów jest zobowiązany do przekazania odpowiednich środków z właściwej rezerwy. Działania te nie zostały podjęte i chcę przypomnieć, że zgodnie z konstytucją inicjatywa ustawodawcza w kwestii nowelizacji ustawy budżetowej przysługuje wyłącznie Radzie Ministrów. Przyjęta poprawka zredukowała do zera środki na wynagrodzenia sędziów TK, a jednocześnie obowiązek ich wypłaty wynikał z art. 16 ustawy z 30 listopada o statusie sędziów.
Z uwagi na to, że ustawa budżetowa, ustalając wydatki, nie znosi zobowiązań państwa, które na nim ciążą i są konsekwencją innych ustaw, prezes Trybunału Konstytucyjnego 14-krotnie zwracał się do ministra finansów z wnioskiem o uruchomienie środków z rezerwy celowej na wypłatę wynagrodzeń sędziów. Wnioski te za każdym razem były odrzucane. Chcę również wspomnieć, że zwróciliśmy się do prezesa Rady Ministrów o wypłatę z rezerwy ogólnej Skarbu Państwa na realizację zobowiązań ustawowych, jakie ciążyły na Trybunale wobec sędziego, który wcześniej, czyli przed upływem kadencji przeszedł w stan spoczynku na wskutek sytuacji zdrowotnej – również nie otrzymaliśmy tych środków z rezerwy ogólnej Skarbu Państwa. W tej sytuacji wykonując nadzór i kontrolę realizacji budżetu, prezes TK 18-krotnie podejmował decyzję o przeniesieniu wydatków. Zmiany na łączną sumę 5800 tys. zł miały na celu dostosowanie planu wydatków do tej rzeczywistości, która powstała po zredukowaniu środków i odrzuceniu wniosków o wypłatę środków z rezerwy celowej. Największą część tych zmian stanowiły oczywiście kwoty na zabezpieczenie roszczeń z tytułu niewypłaconych wynagrodzeń sędziom TK. W celu ich zaspokojenia zawarto ugody przedsądowe. Ustawa o finansach publicznych pozwoliła bowiem zakwalifikować płatności wynikające z ugód jako tak zwane wydatki nieprzewidziane na podstawie art. 164 ustawy o finansach publicznych, co pozwoliło Skarbowi Państwa w tych wypadkach uniknąć konieczności zapłaty odsetek.
Jeśli chodzi o realizację zobowiązań TK wobec sędziów w stanie spoczynku, to Trybunał Konstytucyjny w minionym roku wypłacił w terminie i w wysokości przewidzianej w ustawie 41 świadczeń sędziom w stanie spoczynku i uposażonym rodzinom, w tym 36 świadczeń dla sędziów w stanie spoczynku oraz 5 świadczeń dla członków rodzin.
Zatrudnienie w Trybunale Konstytucyjnym wyniosło w minionym roku przeciętnie 131 etatów w tym 11 sędziów, 120 pracowników Kancelarii i Biura Służby Prawnej Trybunału. Przeciętne, nominalne wynagrodzenie sędziego Trybunału w porównaniu do 2024 roku oczywiście wzrosło i wyniosło 49 302 zł. Spowodowane to było wzrostem podstawy naliczania przewidzianego w ustawie o statusie sędziów Trybunału Konstytucyjnego. W odniesieniu do wynagrodzeń pracowników wynagrodzenie wzrosło również do kwoty 12 924 zł i było to spowodowane ustawową waloryzacją na poziomie 5%.
Chcę też na marginesie powiedzieć, że w celu poszukiwania oszczędności pan prezes podjął decyzję o likwidacji Funduszu nagród i żaden z pracowników Trybunału Konstytucyjnego w minionym roku nie otrzymał żadnej nagrody uznaniowej.
Tak jak powiedziałam konieczność poczynienia daleko idących oszczędności w celu wygospodarowania środków spowodowała spadek wydatków bieżących, majątkowych i inwestycyjnych. Trybunał Konstytucyjny zrezygnował z dwóch postępowań o udzielenie zamówień publicznych w trybie krajowym, z dostawy samochodu osobowego, z wykonania robót budowlanych, remontów starej części budynku Trybunału Konstytucyjnego, a ponadto w trybach podprogowych TK zrezygnował z zakupu sprzętu informatycznego, z serwerów, nie zostały wykonane planowane roboty budowlane, remont garażu, zabezpieczenia przeciwwilgociowego piwnic oraz zrezygnowano z modernizacji sal rozpraw.
Powiem jeszcze tylko krótko o zobowiązaniach w kontekście tego problemu, przed jakim stanęliśmy. Według stanu na dzień 31 grudnia 2025 r. w Trybunale Konstytucyjnym wystąpiły zobowiązania w wysokości 5000 tys zł – z tej sumy 2600 tys. zł to były zobowiązania z tytułu niewypłaconych wynagrodzeń sędziom Trybunału Konstytucyjnego.
Szczegółowe zestawienie wykonanych w stosunku do planowanych wydatków według ich rodzaju i przeznaczenia zostało zaprezentowane w pisemnym opracowaniu, więc pozwolę sobie skończyć na tym moje wystąpienie. Proszę oczywiście w imieniu pana prezesa o przyjęcie przedstawionego sprawozdania.
Przewodniczący poseł Michał Pyrzyk (PSL-TD):
Dziękuję bardzo. Poproszę reprezentanta Najwyższej Izby Kontroli o przedstawienie analizy.
Pełniąca obowiązki wicedyrektor departamentu NIK Anna Mach:
Dziękuję. Najwyższa Izba Kontroli sformułowała ocenę wykonania budżetu państwa w 2025 roku w części nr 06 – Trybunał Konstytucyjny w formie opisowej. Szczegółowym badaniem objęto badanie wydatków w wysokości 971 500 zł to jest 11% wydatków pozapłacowych TK i stwierdzono, że wydatki zostały przeznaczone na realizację zadań statutowych jednostki i wykonane zgodnie z planem finansowym oraz zasadami gospodarki finansowej określonymi w ustawie o finansach publicznych i aktach wykonawczych. Izba pozytywnie zaopiniowała również sporządzone roczne sprawozdania budżetowe i sprawozdanie o stanie zobowiązań – sprawozdanie RBZ. Zostały one sporządzone na podstawie ewidencji księgowej, terminowo i zgodnie z zasadami określonymi w stosownych rozporządzeniach, natomiast system kontroli zarządczej zapewniał w sposób racjonalny prawidłowość sporządzania sprawozdań rocznych oraz kwartalnych, niemniej jednak stwierdzono zawodność tego systemu w odniesieniu do sprawozdań miesięcznych i kwartalnych – nie wdrożono bowiem mechanizmów kontroli zarządczej, które wystarczająco minimalizowałoby ryzyko wystąpienia nieprawidłowości w zakresie rachunkowości i sprawozdawczości.
Stwierdzone nieprawidłowości dotyczące zasad rachunkowości oraz ewidencji księgowej nie wpłynęły natomiast na prawidłowość ksiąg rachunkowych, a w konsekwencji na prawidłowość sporządzanych sprawozdań. Tak jak zostało wskazane, istotnym czynnikiem wpływającym na wykonanie budżetu państwa w 2025 roku w części nr 06 był brak środków w wysokości 10 230 tys. zł to jest 16% planowanych wydatków ogółem w planie finansowym TK przeznaczonych na wynagrodzenia osobowe sędziów. Chcę podkreślić, że Najwyższa Izba Kontroli nie posiada kompetencji ustawowych do oceny statusu sędziów Trybunału, a tym samym rozstrzygania kwestii dotyczących wynagrodzeń tych osób. Stwierdziliśmy natomiast, że nie wszystkie działania prezesa TK podejmowane w celu wywiązania się z uznanych przez niego zobowiązań finansowych względem sędziów znalazły odzwierciedlenie w księgach rachunkowych, co miało wpływ na dane wykazywane w sprawozdaniach. Niezależnie od ustaleń odnoszących się do realizacji budżetu Najwyższa Izba Kontroli zwróciła też uwagę na potrzebę wykorzystania w większym zakresie możliwości oferowanych przez wykorzystywany w TK system finansowo-księgowy. Bardzo dziękuję.
Przewodniczący poseł Michał Pyrzyk (PSL-TD):
Dziękuję bardzo. Konkluzja opinii Biura Ekspertyzy i Oceny Skutków Regulacji w tej części brzmi następująco „Po analizie przedstawionej dokumentacji związanej z wykonywaniem budżetu państwa w części nr 06 można stwierdzić, iż realizacja budżetu za rok 2025 zarówno w sferze dochodowej jak i wydatkowej nie budzi zastrzeżeń.” Otwieram dyskusję w tym punkcie. Czy ktoś z państwa posłów chciałby zabrać głos? Pan przewodniczący Woś, bardzo proszę. Udzielam panu głosu na minutę.
Poseł Michał Woś (PiS):
Bardzo dziękuję. panie przewodniczący, Wysoka Komisjo, nawet krócej niż minuta, bo chcę podkreślić i wyrazić oburzenie z faktu, że nie było w historii polskich instytucji sytuacji, w której władza ustawodawcza arbitralnie uznałaby sobie, że nie będzie wypłacać pensji sędziom Trybunału Konstytucyjnego.
Co więcej jest to tym bardziej oburzające, że nie dalej jak parę miesięcy temu dowiedzieliśmy się, że jednak Trybunał Konstytucyjny istnieje, a przez parę lat uważaliście, że Trybunał Konstytucyjny nie istnieje, cytując marszałka Hołownię, a gdy trzeba było wybrać swoich sędziów do Trybunału Konstytucyjnego, to nagle TK zaistniał. To jest oburzające, że TK musi uciekać się do ugód przedsądowych po to, żeby sędziom służącym Rzeczypospolitej, służącym państwu polskiemu wypłacać po prostu wynagrodzenie. Jest to brutalne łamanie konstytucji i brutalne łamanie prawa. Jestem przekonany, że państwo za to odpowiedzą. Dziękuję.
Przewodniczący poseł Michał Pyrzyk (PSL-TD):
Dziękuję bardzo. pani przewodnicząca Piekarska.
Poseł Katarzyna Maria Piekarska (KO):
Szanowni państwo, wysłuchałam pana przewodniczącego i muszę powiedzieć, że to co pan powiedział jest wyjątkowo bezczelne, bo w historii nie było takiej sytuacji, gdzie legalnie wybranych sędziów TK nie dopuszcza się do orzekania. To jest po prostu sytuacja absolutnie skandaliczna. Mówi pan o swoich sędziach w stosunku do ludzi, którzy mają olbrzymi naukowy dorobek i nie są politykami, w sytuacji kiedy do TK posłaliście osoby wprost z ław poselskich? Panie pośle, to jest wyjątkowa bezczelność. Do pani dyrektor powiem, że trochę jest mi przykro, że pan prezes wzorem swojej poprzedniczki nie przychodzi na nasze posiedzenia tylko wysyła reprezentację w niższej randze. Dziękuję.
Poseł Michał Woś (PiS):
Panie przewodniczący, jeżeli pan pozwoli odpowiem jednym zdaniem. Omawiamy sytuację roku 2025, kiedy uważaliście, że TK nie istniał, a teraz w roku 2026 uważacie, że Trybunał istnieje. Druga rzecz to są osoby wybrane przez Sejm, które nie złożyły ślubowania wobec prezydenta, więc nie zachodzi sytuacja braku dopuszczenia tych osób do orzekania. Dziękuję.
Przewodniczący poseł Michał Pyrzyk (PSL-TD):
Omawiamy wykonanie budżetu państwa, a nie kwestie związane z wyborem czy ustrojem Trybunału Konstytucyjnego. Pan poseł Sebastian Kaleta, a potem pan poseł Ćwik. Bardzo proszę, jedna minuta.
Poseł Sebastian Kaleta (PiS):
Dziękuję. Panie przewodniczący, podczas posiedzenia tej Komisji musi dzisiaj wybrzmieć, że art. 178 ust. 2 mówi, że sędzio zapewnia się warunki pracy i wynagrodzenie odpowiadające godności urzędu oraz zakresowi ich obowiązku.
Państwo, jako większość parlamentarna zdecydowaliście, że sędziów Trybunału Konstytucyjnego – nawet nie tej trójki, którą kwestionujecie, tylko wszystkich pozostałych potraktowaliście ze złamaniem konstytucji. To jest precedens. Czegoś takiego nie było i dzisiaj próbujemy nad tym przejść do porządku dziennego, ale nie przejdziemy. To musi wybrzmieć, że państwo w sposób ordynarny, wprost bezczelny i haniebny złamaliście konstytucję, bo spieramy się o wiele rzeczy przez wiele lat w tym o konstytucyjność bądź brak niektórych rozwiązań, ale nie ma tak rażącego naruszenia konstytucji jak to. To co państwo zrobiliście, to była hańba dla polskiej demokracji i powinno być to dzisiaj również zaprotokołowane. Dziękuję bardzo.
Przewodniczący poseł Michał Pyrzyk (PSL-TD):
Pan poseł Ćwik.
Poseł Sławomir Ćwik (Centrum):
Dziękuję. Panie przewodniczący, Wysoka Komisjo, szanowni państwo, muszę sprostować słowa przewodniczącego Wosia, ponieważ nikt nie twierdził, że nie ma Trybunału Konstytucyjnego.
Poseł Michał Woś (PiS):
Marszałek Hołownia tak twierdził i mówił tak wielokrotnie z mównicy.
Poseł Sławomir Ćwik (Centrum):
Trybunał Konstytucyjny jest określony w Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej i funkcjonuje. Jest oczywiście kwestionowana rola trzech sędziów dublerów, którzy nie byli prawidłowo powołani, ponieważ niezgodnie z prawem uchylili państwo uchwały trzech prawidłowo wybranych sędziów Sejmu poprzedniej kadencji i dzisiaj nie są przyjęte przez prezydenta ślubowania wobec czterech prawidłowo powołanych sędziów Trybunału Konstytucyjnego.
Co do kwestii budżetu natomiast to w budżecie nikt nie określał, że nie ma środków na wynagrodzenia sędziów, a budżet całej instytucji został po prostu zmniejszony. Dziękuję.
Przewodniczący poseł Michał Pyrzyk (PSL-TD):
Dziękuję bardzo. Pan przewodniczący Jaskulski.
Poseł Patryk Jaskulski (KO):
Bardzo ubolewam, że usłyszeliśmy takie wystąpienie polityczne pana posła Kalety. Przyznam szczerze, że trzeba nie mieć wstydu i być przedstawicielem większości, która na obsadzone już miejsca do Trybunału Konstytucyjnego wskazała osoby, które zostały raz jeszcze powołane i później zajęły miejsce już prawidłowo wybranym sędziom. Przypominam wszystkim na Komisji, że sędziami... Nie mówimy o osobach, które zostały wybrane przez Sejm, tylko jeżeli Sejm dokonał wyboru, a Sejm dokonał takiego wyboru to panie przewodniczący Woś należy im się szacunek – mówimy o sędziach Trybunału Konstytucyjnego. To jest jedyna i wyłączna prerogatywa Sejmu, aby właśnie dokonywać tego wyboru. W tytule sprostowania chciałem to powiedzieć i przekazać. Panie przewodniczący Woś, bardzo proszę nie mówić o sędziach Trybunału, którzy faktycznie mieli trudność i którym to prezydent uniemożliwił złożenie ślubowania, łamiąc przy tym konstytucję. W tym roku próbujemy i staramy się konsekwentnie odbudowywać autorytet i to też jest zadanie dla sędziów wybranych przez Sejm, żeby ten autorytet całego Trybunału Konstytucyjnego odbudować. Dziękuję bardzo.
Przewodniczący poseł Michał Pyrzyk (PSL-TD):
Dziękuję bardzo. Pan przewodniczący Woś jedno pytanie i zamykamy dyskusję.
Poseł Michał Woś (PiS):
Mam pytanie merytoryczne do budżetu, bo padło, że budżet nie został obniżony na wynagrodzenia, tylko ogólnie na Trybunał, ale przecież środki w ustawie budżetowej są przeznaczane z rozbiciem na działy, rozdziały i także wprost na wynagrodzenia.
Chcę więc panią dyrektor prosić o informację w tej sprawie. Co do mówienia o uniemożliwieniu odebrania ślubowania, to jest to po prostu ordynarne kłamstwo. Jeżeli ktokolwiek obniża autorytet Trybunału Konstytucyjnego, to są to ci państwo, którzy udają, że ślubują wobec prezydenta, a wszyscy widzieli, że prezydenta na sali kolumnowej nie było. Dziękuję.
Przewodniczący poseł Michał Pyrzyk (PSL-TD):
Dziękuję. Myślę, że pani dyrektor szczegółowo w swoim referacie przedstawiła te kwestie, więc jednym zdaniem proszę odpowiedzieć.
Dyrektor Kancelarii TK Zofia Hoffmann:
Dziękuję. Panie przewodniczący, bardzo wyraźnie zostało wskazane przez parlament, że budżet TK w zakresie wynagrodzeń osobowych sędziów ma być pomniejszony o kwotę 10 230 tys. zł. Jest to do zweryfikowania w stenogramie. Dziękuję bardzo.
Poseł Michał Woś (PiS):
Szkoda, że pan poseł Ćwik wyszedł i tego nie słyszy.
Przewodniczący poseł Michał Pyrzyk (PSL-TD):
Dziękuję bardzo. Zamykam dyskusję. Dziękuję przedstawicielom Trybunału Konstytucyjnego.
Przechodzimy do pkt 4, który obejmuje opinię w sprawie wykonania budżetu państwa w 2025 roku w części nr 08 – rzecznik praw obywatelskich. Bardzo serdecznie witam przedstawicieli Biura Rzecznika Praw Obywatelskich. Witam pana Tomasza Bzukałę, dyrektora Generalnego BRPO, pana Grzegorza Jurowczyka, zastępcę dyrektora Generalnego BRPO oraz panią Katarzynę Cholewińską-Wójcik, główną księgową Biura Rzecznika Praw Obywatelskich. Bardzo proszę o przedstawienie referatu tej części budżetu państwa. Bardzo proszę.
Dyrektor generalny Biura Rzecznika Praw Obywatelskich Tomasz Bzukała:
Dziękuję bardzo. Panie przewodniczący, Wysoka Komisjo, najważniejszym obszarem działalności Rzecznika Praw Obywatelskich w roku 2025 było rozpatrywanie skarg i wniosków składanych przez obywateli. W 2025 roku do Biura Rzecznika Praw Obywatelskich wpłynęło 57 782 wnioski, z czego prowadzonych było 25 626 nowych spraw. Mówimy o nowych sprawach, ponieważ część spraw jest w toku, one trwają dłużej niż rok i mają skutki przechodzące z lat poprzednich.
W ramach bezpośrednich kontaktów pracownicy Biura Rzecznika Praw Obywatelskich udzielili porad i informacji o przysługujących środkach prawnych 32 796 osobom, które zwróciły się o takie porady i informacje.
W roku 2025 rzecznik aktywnie uczestniczył w postępowaniach przed sądami, Trybunałem Konstytucyjnym, Sądem Najwyższym i Naczelnym Sądem Administracyjnym składając między innymi 21 skargi nadzwyczajne, 83 kasacje oraz 7 skarg kasacyjnych do NSA.
Rok ubiegły był również pierwszym pełnym rokiem obowiązywania ustawy o ochronie sygnalistów i nowych zadań, które ta ustawa nakładała na Biuro Rzecznika Praw Obywatelskich, w związku z czym rozpatrzono 690 zgłoszeń, które wpłynęły do Biura Rzecznika Praw Obywatelskich, w związku z tymi zmianami ustawowymi.
Jeżeli chodzi o stronę dochodową to Biuro Rzecznika Praw Obywatelskich nie uzyskuje żadnych dochodów z działalności podstawowej. Wszystkie wnioski obywateli i nie tylko obywateli RP, które wpływają do rzecznika są wolne od opłat. Kwota 96 tys. zł, które znalazły się na dochodzie Biura to środki, które wpłynęły z kar umownych, odszkodowań i z ubiegłych lat.
Jeżeli chodzi o stronę wydatkową to wynosiła ona w roku 2025 82 258 tys. zł, z czego wykonano 79 775 tys. zł co stanowi 97% planu.
Realizacja budżetu przebiegła zgodnie z zasadami gospodarności i celowości, zapewniając prawidłowe wykonywanie zadań konstytucyjnych rzecznika praw obywatelskich, a potwierdzeniem tego jest ocena Najwyższej Izby sformułowana w wystąpieniu pokontrolnym Najwyższej Izby Kontroli oraz opinia Biura Ekspertyz i Oceny Skutków Regulacji.
W ramach strony wydatkowej mamy oczywiście wydatki bieżące i wydatki inwestycyjne. Wydatki bieżące stanowiły 75 623 tys. zł Wykonanie było na poziomie 97% planu. Z racji charakteru jednostki, głównym kosztem były wynagrodzenia wraz z pochodnymi, co stanowiło 59 566 tys. zł. W tym miejscu chcę zwrócić uwagę na bardzo ważny aspekt, pomimo że ta kwota wydaje się kwotą liczbowo wysoką to wynagrodzenia pracowników Biura Rzecznika Praw Obywatelskich w ujęciu przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia zasadniczego czy przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia całkowitego plasują się poniżej najsłabiej wynagradzanych ministerstw. Ma to o tyle duży wpływ, że generuje bardzo dużą rotację – w roku 2024–2025 z Biura Rzecznika Praw Obywatelskich odeszło ponad 100 pracowników, motywując to głównie kwestiami wynagrodzeniowymi – mówimy o około 50 pracownikach rocznie przy średniorocznym zatrudnieniu 332 pracowników.
Ministerstwa wskazałem nieprzypadkowo, ponieważ ministerstwa są takim naturalnym odniesieniem na rynku pracy dla pracowników Biura Rzecznika Praw Obywatelskich. Bardzo trudno motywować pracowników, nawet ze względu na wagę tych zadań, jeżeli pracownicy wskazują, że ich praca jest wyceniana poniżej najsłabiej wynagradzanych ministerstw. Nie traktuję tego jako kwestię subiektywną odnoszącą się do opinii, ale raczej odnoszącą się do pewnego układu odniesienia. Jeżeli uznać to za stan właściwy to wypadałoby uzasadnić, dlaczego tak jest, zwłaszcza biorąc pod uwagę miejsce rzecznika praw obywatelskich w ustroju konstytucyjnym i urzędu obsługującego rzecznika. I jeżeli jest to stan niewłaściwy, to pewnie należałoby rozpocząć dyskusję czy korygować ten stan w perspektywie krótkookresowej, czy długookresowej. Pozostałe wydatki bieżące w kwocie 16 057 tys. zł były przeznaczone na utrzymanie infrastruktury, prowadzenie badań społecznych na potrzeby zadań rzecznika, wyposażenie i materiały, usługi telekomunikacyjne, najem pomieszczeń, podróże służbowe i szkolenia.
Jeżeli chodzi o wydatki majątkowe, to wynosiły one 3964 tys. zł i zostały wykonane na poziomie 99,7% planu. Były to inwestycje przede wszystkim w modernizację budynku zabytkowego przy ul. Długiej 23/25, czyli jednego z naszych z naszych biur, zakupy infrastruktury IT, sprzętu sieciowego na potrzeby IT oraz jednego samochodu.
Ogółem należy ocenić rok 2025 jako stabilny pod względem wykonania budżetu, ponieważ wykonaliśmy 97% założonego planu, więc można wskazać, że umiemy planować, radzimy sobie z tym, co zaplanowaliśmy i te środki są przeznaczane na zadania rzecznika, które znajdują dobrą ocenę również w wypadku kontroli organów zewnętrznych takich jak Najwyższa Izba Kontroli. Chciałbym jeszcze raz podkreślić, że największym wyzwaniem w przypadku rzecznika praw obywatelskich jest niekonkurencyjność wynagrodzeń, a Biuro Rzecznika Praw Obywatelskich stoi wysoko ekspercką wiedzą pracowników – większość pracowników to pracownicy z wykształceniem prawniczym, którzy wykonują zadania służące społeczeństwu i utrzymanie takiego poziomu wynagrodzeń poniżej najsłabiej wynagradzanych ministerstw nie jest wiedzą tajemną, ponieważ pracownicy sami umieją to rozczytać przy pomocy postępowań konkursowych, czy przy pomocy danych, które znajdują w Internecie. Stanowi to bardzo duże zagrożenie dla ciągłości realizacji zadań. Jeżeli ze strony pana przewodniczącego i Wysokiej Komisji będą jakieś pytania, to zarówno ja, jak i koledzy służymy naszą wiedzą i informacjami. Dziękuję.
Przewodniczący poseł Michał Pyrzyk (PSL-TD):
Dziękuję bardzo panu dyrektorowi. Proszę o przedstawienie analizy Najwyższej Izby Kontroli. Bardzo proszę.
Doradca ekonomiczny w Departamencie Finansów i Spraw Publicznych NIK Agnieszka Andrusco:
Dzień dobry. Agnieszka Andrusco, doradca ekonomiczny w Departamencie Finansów i Spraw Publicznych. Jeżeli chodzi o rzecznika praw obywatelskich to Najwyższa Izba Kontroli pozytywnie oceniła jego wykonanie budżetu państwa w 2025 roku. W tegorocznej kontroli ocenie podlegała realizacja wydatków budżetu państwa, sporządzenie rocznych sprawozdań budżetowych oraz sprawozdania w zakresie realizacji finansowych za ostatni kwartał. Ocenie podano również system kontroli zarządczej w zakresie prawidłowości sporządzania sprawozdań, jak i nadzór oraz kontrolę sprawowaną przez dysponenta w trybie art. 175 ustawy o finansach publicznych. W wyniku naszych badań kontrolnych przeprowadzonych między innymi na próbie 9% zrealizowanych wydatków Biura ustalono, że były one przeznaczone na zadania statutowe jednostki zgodnie z planem finansowym oraz zasadami gospodarki finansowej określonej w ustawie o finansach publicznych. Stwierdzona w trakcie kontroli nieprawidłowość polegająca na niedopełnieniu wewnętrznej procedury w zakresie opracowania planu rozwoju zawodowego pracowników nie wpłynęła na ocenę końcową. Najwyższa Izba Kontroli zaopiniowała pozytywnie wszystkie skontrolowane sprawozdania. Zostały one sporządzone terminowo i prawidłowo, a stosowany system kontroli zarządczej zapewniał w sposób racjonalny prawidłowość sporządzania sprawozdań. Rzecznik praw obywatelskich prawidłowo sprawował nadzór i kontrolę nad wykonaniem budżetu w części nr 08 według zasad określonych w art. 175 ustawy o finansach publicznych. Dziękuję za uwagę.
Przewodniczący poseł Michał Pyrzyk (PSL-TD):
Dziękuję bardzo. Konkluzja opinii BEOS jest krótsza, ale również pozytywna, a brzmi ona następująco „Wykonanie wydatków budżetu państwa w części nr 08 nie budzi zastrzeżeń”. Otwieram dyskusję w tym punkcie. Czy ktoś z państwa chciałby zabrać głos? Nie widzę. Wobec tego zakończyliśmy rozpatrywanie tej części wykonania budżetu państwa. Bardzo serdecznie dziękuję przedstawicielom rzecznika praw obywatelskich.
Przechodzimy do następnego punktu, czyli opinia w sprawie wykonania budżetu państwa w 2025 roku w części nr 10 – Urząd Ochrony Danych Osobowych. Bardzo serdecznie witam pana Konrada Komornickiego, zastępcę prezesa urzędu, panią Agnieszkę Rzepkowską, pełniącą obowiązki dyrektora UODO i panią Ilonę Bogusławską, dyrektora Departamentu Finansów i Kadr w Urzędzie Ochrony Danych Osobowych. Bardzo proszę o referat dysponenta tej części budżetu.
Zastępca prezesa Urzędu Ochrony Danych Osobowych Konrad Komornicki:
Dzień dobry państwu. Szanowny panie przewodniczący, Wysoka Komisjo, szanowni państwo, chciałbym przedstawić sprawozdanie z wykonania budżetu Urzędu Ochrony Danych Osobowych za rok 2025. Zrealizowane dochody w 2025 roku wynosiły 1684 tys. zł. Była to wartość ponad trzykrotnie wyższa od dochodów wykonanych za rok 2024 to jest kwoty 500 tys. zł. Na wysokości zrealizowanych dochodów składały się przede wszystkim wpływy z tytułu nałożonych kar administracyjnych i grzywien w kwocie prawie 1500 tys. zł, które stanowiły aż 84% zrealizowanych dochodów. Na pozostałą kwotę dochodów składały się wpływy z tytułu zwrotów kosztów sądowych, zwrotów z wydatków z lat ubiegłych oraz kary i odszkodowania z tytułu zawartych umów. Dochody urzędu systematycznie rosną i w 2026 roku mamy już 8000 tys. zł, a wynika to między innymi z rozstrzygniętych postępowań sądowych przed NSA oraz wzmocnionej kontroli nad egzekucją należności.
Wykonanie wydatków w 2025 roku wyniosło 64 996 tys. zł co stanowiło 98% planu po zmianach ujętego w ustawie budżetowej. Na wydatki bieżące jednostek budżetowych wydatkowano 62 224 zł. Na wydatki majątkowe wydatkowano 2686 tys. zł. Na świadczenia na rzecz osób fizycznych 86 tys. zł.
Kolejną grupą były wydatki bieżące związane z funkcjonowaniem urzędu łącznej wartości prawie 14 000 tys. zł. W tej kwocie największą pozycję stanowiły opłaty czynszowe za pomieszczenia biurowe to jest 4268 tys. zł oraz opłaty eksploatacyjne w kwocie 1963 tys. zł. Urząd od początku swojego istnienia nie posiada własnej siedziby i zmuszony jest do najmu pomieszczeń biurowych na rynku komercyjnym. Pomimo wielkich starań do tej pory nie udało się pozyskać budynku z zasobów Skarbu Państwa. Zeszłoroczna przeprowadzka do nowej siedziby spowodowała nowe koszty infrastrukturalne oraz logistyczne. Kolejna istotna pozycja w ramach wydatków bieżących to zakup usług informatycznych, usług pocztowych oraz sprzątania to jest kwota 1659 tys. zł. Na zakupy materiałów i wyposażenia, w tym usługi wydawnicze, artykuły biurowe i gospodarcze, wyposażenie urzędu, paliwo, sprzęt i akcesoria komputerowe wydatkowano ponad 1500 tys. zł. Zakup oprogramowania i licencji wyniósł 649 tys. zł. Zakup energii zrealizowano w wysokości 416 tys. zł. Na podróże krajowe i zagraniczne wydatkowano 468 tys. zł. Rosnące wydatki na podróże zagraniczne i krajowe wynikają ze zwiększonej aktywności Urzędu Ochrony Danych Osobowych na arenie międzynarodowej, przeprowadzonych działań kontrolnych oraz działań edukacyjnych i konsultacyjnych na terenie naszego kraju. W 2025 roku urząd brał czynny udział w ramach Europejskiej Rady Ochrony Danych Osobowych w tym uczestniczył w comiesięcznych posiedzeniach plenarnych EROD, spotkaniach licznych grup eksperckich, grup roboczych, punktów kontaktowych, sieci komunikacyjnej, sieci IOT i posiedzeniach Komitetu Skoordynowanego Nadzoru. Chcę powiedzieć, że jesteśmy jednym z najbardziej aktywnych organów nadzoru w europejskim obszarze gospodarczym i nasza aktywność niestety przekłada się również na wzrost wydatków.
Pracownicy UODO reprezentowali organ nadzorczy szczególnie czynnie uczestnicząc w pracach grup i podgrup eksperckich EROD – 45 spotkań w trybie stacjonarnym. W 2025 roku kontynuowana była akcja „UODO rusza w kraj” zainicjowana przez prezesa w 2024 roku. My nie mamy swoich delegatur, nie mamy terenowych oddziałów, więc musimy też pracować w terenie. Celem akcji jest przybliżenie problematyki ochrony danych mieszkańcom Polski oraz poznanie problemów związanych z ochroną danych osobowych z jakimi mierzą się lokalne społeczności i jednostki samorządu terytorialnego. W ramach akcji w 2025 roku zrealizowano sześć wyjazdów w teren sześciu województw. Jesienią 2025 roku został uruchomiony także regularny pilotażowy projekt punktu konsultacji i porad prawnych dla mieszkańców, administratorów i inspektorów ochrony danych w Rzeszowie – 15 czerwca prezes UODO otworzył kolejny taki punkt w Katowicach. Jesienią 2026 roku planowano zaś uruchomienie takiego punktu w Gdyni. W minionym roku kontynuowany był również program edukacyjny „Twoje dane, twoja sprawa”, który jest realizowany nieprzerwanie od 16 lat. W roku szkolnym 2025–2026 uczestniczy w nim prawie 500 placówek, zaś w latach 2024–2025 było ich prawie 400, w których to ujęto udział 5000 uczniów z całej Polski, co stanowiło wzrost zainteresowania prawie o 40%.
Kolejna pozycja to usługi remontowe oraz naprawy i konserwacje sprzętu biurowego, na które wydatkowano 273 tys. zł. Zwiększono również wydatki na szkolenia pracowników do kwoty 169 tys. zł.
Kolejną grupą w strukturze wydatków były świadczenia dla osób fizycznych, na które przeznaczono 86 tys. zł. Były to głównie wydatki związane z refundacją zakupów okularów korygujących wzrok oraz ekwiwalent za pracę zdalną dla pracowników urzędu. Wydatki majątkowe zrealizowano w wysokości 2686 tys. zł, czyli mniej więcej 98% planu po zmianach. W ramach wydatków zakupiono między innymi urządzenia sieciowe, licencje wieczyste SharePoint, system kontroli dostępu do budynku, instalacje gaszenia gazem, czy system telekomunikacyjny w technologii IP.
Przewodniczący poseł Michał Pyrzyk (PSL-TD):
Panie prezesie, proszę zmierzać do końca.
Zastępca prezesa UODO Konrad Komornicki:
Panie przewodniczący, szanowna Komisjo, proszę o rozpatrzenie sprawozdania Urzędu Ochrony Danych Osobowych oraz pozytywne zaopiniowanie jego realizacji. Dziękuję bardzo.
Przewodniczący poseł Michał Pyrzyk (PSL-TD):
Dziękuję. Po tym wniosku pana prezesa proszę o przedstawienie analizy przez reprezentanta Najwyższej Izby Kontroli. Bardzo proszę.
Pełniąca obowiązki wicedyrektor departamentu NIK Anna Mach:
Anna Mach. Najwyższa Izba Kontroli ocenia pozytywnie wykonanie budżetu państwa w 2025 roku w części nr 10 – Urząd Ochrony Danych Osobowych. W wyniku kontroli 12,5% wydatków zrealizowanych w tej części budżetu państwa ustalono, że zostały one poniesione zgodnie z zachowaniem zasad gospodarowania środkami publicznymi określonymi w ustawie o finansach publicznych i aktach wykonawczych. Pozytywnie zaopiniowane zostały również sprawozdania budżetowe za 2025 rok oraz sprawozdanie w zakresie operacji finansowych za czwarty kwartał tego roku. Sprawozdania zostały sporządzone terminowo, prawidłowo pod względem merytorycznym i formalno-rachunkowym. Prezes urzędu rzetelnie i prawidłowo sprawował nadzór i kontrolę nad wykonaniem budżetu państwa w swojej części. Nie stwierdziliśmy nieprawidłowości i w związku z tym nie formułowaliśmy wniosków pokontrolnych. Dziękuję.
Przewodniczący poseł Michał Pyrzyk (PSL-TD):
Dziękuję bardzo. Konkluzja Biura Ekspertyz i Oceny Skutków Regulacji w tym przedmiocie brzmi następująco „Wykonanie budżetu państwa w części nr 10 – Urząd Ochrony Danych Osobowych w 2025 roku nie budzi zastrzeżeń.” Otwieram dyskusję w tym punkcie. Czy ktoś z państwa posłów chciałby zabrać głos? Nie widzę. Na tym zakończyliśmy rozpatrywanie wykonania tej części budżetu państwa. Bardzo serdecznie dziękuję reprezentantom urzędu.
Przechodzimy do kolejnego punktu to jest opinia w sprawie wykonania budżetu państwa w 2025 roku w części nr 13 – Instytut Pamięci Narodowej – Komisja Ścigania Zbrodni przeciwko Narodowi Polskiemu. Bardzo serdecznie witam pana Mateusza Szpytmę, zastępcę prezesa IPN, panią Wiesławę Misior, dyrektora generalnego Instytutu, panią Katarzynę Wichę, dyrektora Biura Budżetu i Finansów, a jednocześnie głównego księgowego i panią Adriannę Garnik, dyrektora Muzeum Żołnierzy Wyklętych i Więźniów Politycznych PRL. Bardzo proszę o przedstawienie referatu dysponenta tej części budżetowej. Bardzo proszę, panie prezesie.
Zastępca prezesa Instytutu Pamięci Narodowej – Komisja Ścigania Zbrodni przeciwko Narodowi Polskiemu Mateusz Szpytma:
Dziękuję bardzo. Szanowny panie przewodniczący, Wysoka Komisjo, szanowni państwo, mam zaszczyt przedstawić informację dotyczącą wykonania dochodów i wydatków budżetu państwa w 2025 roku w części nr 13 – Instytut Pamięci Narodowej. Chcę podkreślić, że jest to 26 budżet Instytutu Pamięci Narodowej w tym 25 budżet pełnoroczny.
Jeśli chodzi o plany i wykonanie dochodów to plan wynosił 2496 tys. zł. Wykonanie było trochę większe, bo 3832 tys. zł to jest 153% planu. Zmiany wynikały z większej niż przewidywaliśmy sprzedaży naszych publikacji i gier edukacyjnych. Warto podkreślić, że nasze wydawnictwo przyniosło dochód Skarbowi Państwa w wysokości prawie 2000 tys. zł.
Jeśli chodzi o plan i wykonanie wydatków budżetowych to plan po zmianach wynosił 592 753 tys. zł, natomiast wykonanie po zmianach wyniosło 585 446 tys. zł, co stanowi 98,8% planu.
Nasza część budżetowa składa się z trzech działów, czyli działu nr 751, nr 753 i nr 921. Dział nr 751 – urzędy naczelnych organów władzy państwowej, kontroli i ochrony prawa oraz sądownictwa to jest największa część naszego budżetu, bo 522 890 tys. zł i został wykonany w 99%. Dział nr 753 – obowiązkowe ubezpieczenia społeczne to przede wszystkim uposażenia prokuratorów w stanie spoczynku i uposażenia rodzinne, w którym plan wynosił 18 776 tys. zł i został wykonany w 91,5%. Ostatni dział, czyli kultura i ochrona dziedzictwa narodowego to 51 087 tys. zł, którego wykonanie wyniosło 50 492 tys. zł, co stanowiło 98,8% planu.
Przechodząc do analizy pod względem grup ekonomicznych, to znajdują się tu także dotacje, które w 2025 roku wynosiły 13 086 tys. zł, a wykonanie to 12 864 tys. zł, czyli 98,3% planu. W zdecydowanej większości jest to dotacja na Muzeum Żołnierzy Wyklętych i Więźniów Politycznych i w dużo mniejszym zakresie, to jest dotacja na remonty, budowę i utrzymanie grobów zgodnie z ustawą o grobach weteranów walk o wolność i niepodległość Polski.
Jeśli chodzi o świadczenia na rzecz osób fizycznych to tutaj plan wyniósł 21 901 tys. zł, a wykonanie 20 275 tys. zł co stanowi 92,6% planu.
Wydatki bieżące to 504 493 tys. zł, a wykonanie 502 282 tys. zł co stanowi 99,6% planu. W największym zakresie to były wydatki na prowadzenie działalności statutowej, wynagrodzenia i utrzymanie obiektów.
W wydatkach majątkowych plan wyniósł 53 273 tys. zł, a wykonanie 50 225 tys. zł, co stanowi 93,9% planu. W gronie wydatków inwestycyjnych chcę zwrócić uwagę na trzy inwestycje. Jedna to budowa nowego obiektu o funkcji archiwum z częścią biurową i wystawowo-edukacyjną w Krakowie – ta inwestycja jest kontynuowana w tym roku i jeśli zyska życzliwość Wysokiej Izby będzie kontynuowana również w roku kolejnym. Druga rzecz to przebudowa budynku na rzecz potrzeby delegatury IPN w Olsztynie – ta inwestycja już się zakończyła i budynek jest już oddany. Trzecią dużą pozycją w tym zakresie jest finansowanie i realizacja inwestycji i zakupów inwestycyjnych związanych z Muzeum Żołnierzy Wyklętych i Więźniów Politycznych, która co wyniosła 9661 tys. zł.
Myślę, że na tym zakończę mój krótki referat, ale jestem do państwa dyspozycji. Zwracam się do Wysokiej Komisji o pozytywne zaopiniowanie realizacji budżetu Instytutu Pamięci Narodowej za rok 2025. Dziękuję bardzo.
Przewodniczący poseł Michał Pyrzyk (PSL-TD):
Poproszę o przedstawienie analizy Najwyższej Izby Kontroli.
Pełniąca obowiązki wicedyrektor departamentu NIK Anna Mach:
Najwyższa Izba Kontroli oceniła w formie opisowej wykonanie budżetu państwa w części nr 13 – Instytut Pamięci Narodowej – Komisja Ścigania Zbrodni przeciwko Narodowi Polskiemu. Dysponent części w kontrolowanym okresie podejmował działania celem zapewnienia właściwego wykonania budżetu, nie zapobiegły one jednak powstaniu nieprawidłowości w zakresie wydatkowania środków budżetu państwa ujawnionych w trakcie kontroli Najwyższej Izby Kontroli nr P/25/076 „Gospodarka finansowo-majątkowa Instytutu Pamięci Narodowej”, a skutki tych nieprawidłowości miały wpływ na wydatkowanie środków publicznych w 2025 roku.
Wydatki w części nr 13 zostały zrealizowane w granicach posiadanych środków finansowych oraz kwot ujętych w planie finansowym. Na podstawie badania 10,7% ogółu wydatków zrealizowanych przez centralę IPN stwierdzono, że zostały poniesione z zachowaniem zasad gospodarowania środkami publicznymi określonych w ustawie o finansach publicznych i aktach wykonawczych. Na opisową ocenę wykonania budżetu państwa wpływ miały nieprawidłowości stwierdzone przez NIK w ramach wspomnianej przeze mnie kontroli „Gospodarka finansowo-majątkowa Instytutu Pamięci Narodowej” w zakresie, w jakim dotyczyły one wydatków w 2025 roku, czyli w kwocie 2237 800 zł – to jest 0,8% wydatków centrali IPN zrealizowanych w 2025 roku. Jednocześnie NIK zauważa, że uwagi i wnioski sformułowane w wyniku poprzedniej kontroli, w tym także odnoszące się do nieprawidłowości skutkujących wydatkami nie zostały w pełni zrealizowane i w tym zakresie pozostają nadal aktualne. Szczegółowa kontrola dotacji celowych wykazała, że środki te zostały wykorzystane zgodnie z przeznaczeniem i przekazywane były w terminach umożliwiających realizację zadań. Dysponent sprawował nadzór nad wykonaniem budżetu w tej części, natomiast ustalenia NIK wskazują na potrzebę wzmocnienia systemu kontroli zarządczej w centrali. Sprawozdania zostały zaopiniowane przez Najwyższą Izbę Kontroli pozytywnie. W związku z tym, że stwierdzone nieprawidłowości dotyczące roku 2025 są pochodną i zostały już przez Izbę ocenione w ramach poprzedniej kontroli nie formułowaliśmy nowych wniosków pokontrolnych w tym zakresie. Dziękuję.
Przewodniczący poseł Michał Pyrzyk (PSL-TD):
Dziękuję. Konkluzja opinii Biura Ekspertyz i Oceny Skutków Regulacji w tym zakresie brzmi „Realizacja budżetu państwa w tej części budżetowej w ogólnym ujęciu nie budzi zastrzeżeń.” Otwieram dyskusję w tym punkcie. Bardzo proszę, pani poseł Bielawska.
Poseł Sylwia Bielawska (KO):
Szanowny panie przewodniczący, szanowni państwo, chcę odnieść się do krótkiego wystąpienia pani przedstawicielki Najwyższej Izby Kontroli i zadać jednocześnie pytanie zastępcy prezesa IPN, bowiem w przedstawionym nam sprawozdaniu zauważyliśmy między innymi, że we wnioskach pokontrolnych, o których była już wcześniej mowa, część tych wniosków została zrealizowana – zrealizowano 10 wniosków pokontrolnych i one zostały zgodnie z państwa sugestiami i zaleceniami wdrożone w życie. Chcę natomiast zwrócić uwagę również szanownej Komisji na sytuację, że nie podjęto działań związanych z realizacją dwóch wniosków pokontrolnych sformułowanych właśnie w wyniku kontroli i są to dwa bardzo istotne wnioski. Pierwszy z nich dotyczy doprowadzenia organizacji IPN do zgodności z przepisami ustawy o IPN, gdzie dość bulwersująca i zastanawiająca jest odpowiedź zastępcy prezesa, który mówi, że wniosek ten nie może być wykonany ze względu na fakt, że w ocenie IPN omawiana struktura jest zgodna z przepisami powszechnie obowiązującego prawa. Drugi wniosek, który też budzi bardzo dużo wątpliwości i zastrzeżeń jest taki, że wciąż nie ustalono i nie dochodzono należności za pokój gościnny od prezesa IPN. Chcę poprosić zastępcę prezesa IPN o ustosunkowanie się do tych dwóch wniosków pokontrolnych, czyli dlaczego one nie zostały wdrożone i dlaczego w tym przypadku nie zostały podjęte działania naprawcze? Dziękuję bardzo.
Przewodniczący poseł Michał Pyrzyk (PSL-TD):
Zanim pan prezes odpowie, to głos prosił jeszcze pan poseł Szrot.
Poseł Paweł Szrot (PiS):
Dziękuję. Panie przewodniczący, mam pytanie do przedstawicieli Najwyższej Izby Kontroli, bo pani dyrektor mówiła o kontrolach, które wykazały nieprawidłowości. Czy pani dyrektor mogłaby podać sygnatury tych kontroli, ich numery i w jakich terminach ta kontrola, która wskazała nieprawidłowości była przeprowadzona w zeszłym roku?
Przewodniczący poseł Michał Pyrzyk (PSL-TD):
Dziękuję bardzo. Proszę o odpowiedź na pytania zadane przez panią poseł Sylwię Bielawską. Bardzo proszę.
Zastępca prezesa IPN – Komisja Ścigania Zbrodni przeciwko Narodowi Polskiemu Mateusz Szpytma:
Dziękuję za te pytania. Odpowiadając w zakresie tego zarzutu o zgodność struktury z ustawą, chcę podtrzymać naszą opinię wyrażaną już wielokrotnie także i w tym gremium. To jest tak, że w tym zakresie inne jest stanowisko Najwyższej Izby Kontroli, a inne jest stanowisko Instytutu Pamięci Narodowej. Zgodziliśmy się z bardzo wieloma wnioskami Najwyższej Izby Kontroli i wdrożyliśmy bardzo wiele różnych zmian, natomiast uważamy, że prezes ma takie prawo do ustalania struktury... Przypomnę, że pierwsza taka zmiana strukturalna dotycząca biur merytorycznych miała miejsce z dniem 1 stycznia 2017 r. i nigdy Najwyższa Izba Kontroli przez wszelkie kontrole, aż do tej wielkiej, która miała miejsce w 2023 r. , nie miała żadnych zarzutów w tym zakresie.
Jest pewien kłopot, kto ma rozstrzygnąć ten spór między nami. Właściwie wydaje się, że najbardziej predestynowany do tego byłby Naczelny Sąd Administracyjny, ale nie ma ku temu trybu. Chcę powiedzieć, że oczywiście wolałbym, żeby to było rozstrzygnięte w sposób zdecydowanie niebudzący wątpliwości żadnej ze stron i taką potrzebę widział również ówczesny wiceprezes Najwyższej Izby Kontroli, pan Jacek Kozłowski, który referując sprawę tamtej kontroli stwierdził, że pod względem merytorycznym nie można mieć tu zarzutu, a jego zdaniem był to problem formalny. W ówczesnej opinii pana Jacka Kozłowskiego było to na tyle istotne, że nawet sformułował taką ideę, że Najwyższa Izba Kontroli zwróci się do Rady Ministrów o to, aby dokonać odpowiednich zmian w ustawie, które jednoznacznie wskazywałyby, że prezes Instytutu Pamięci Narodowej może w pełni regulować strukturę własnej jednostki i ja nie mam nic przeciwko temu, żeby takie zmiany nastąpiły.
Co do drugiej kwestii jest tak, że od zawsze w Instytucie Pamięci Narodowej jest kilka pokoi gościnnych, ale jeden pokój gościnny od 2000 roku był zawsze przeznaczany dla prezesa Instytutu Pamięci Narodowej, jeśli on był spoza Warszawy i zawsze był udostępniany nieodpłatnie – niezależnie, czy to był Leon Kieres, czy to był Janusz Kurtyka, czy to był Łukasz Kamiński, czy Karol Nawrocki. Rozumiemy te zastrzeżenia ze strony Najwyższej Izby Kontroli i teraz nie ma takiej sytuacji, bo nie ma w ogóle prezesa, a więc nie ma takiej sytuacji, że prezes nie płaci za pokój gościnny. Dziękuję.
Przewodniczący poseł Michał Pyrzyk (PSL-TD):
Dziękuję bardzo. Bardzo proszę o odpowiedź ze strony Najwyższej Izby Kontroli.
Pełniąca obowiązki wicedyrektor departamentu NIK Anna Mach:
Sprawdziłam to i odnosimy się do jednej kontroli. Okres objęty tą kontrolą to były lata 2022–2025. Do czasu zakończenia czynności kontrolnych wystąpienie do Centrali IPN zostało podpisane w maju 2025 roku, a informacja o wynikach kontroli została opublikowana w październiku. Dziękuję bardzo.
Przewodniczący poseł Michał Pyrzyk (PSL-TD):
Dziękuję bardzo. Zamykam dyskusję w tym punkcie. Tym samym zakończyliśmy rozpatrywanie tej części wykonania budżetu. Bardzo serdecznie dziękuję państwu. Oddaję prowadzenie obrad Komisji panu przewodniczącemu Ślizowi.
Przewodniczący poseł Paweł Śliz (Polska2050):
Dziękuję bardzo. Przechodzimy do części nr 07, nr 08, nr 09, nr 10, nr 11, nr 12 i nr 13 łącznie. Witam przedstawiciela Ministerstwa Sprawiedliwości, pana ministra Arkadiusza Myrchę. Witam pana Artura Strumika, dyrektora Departamentu Budżetu i Inwestycji, pana Arkadiusza Sujeckiego, zastępcę dyrektora Generalnego Służby Więziennej oraz pana Marka Lewińskiego, zastępcę dyrektora Departamentu Funduszy i Nieodpłatnej Pomocy Prawnej. Witam pana Marcina Burkota, dyrektora Departamentu Informatyzacji i Rejestrów Sądowych, pana Marka Kasprowicza, kierownika Zespołu Finansowego – Departament Informatyzacji i Rejestru Sądowych oraz panią Katarzynę Modrzejewską, główną księgową CZSW. Witam także pana Piotra Foksa, naczelnika Wydziału do spraw Funduszu Aktywizacji CZSW. Bardzo proszę o przedstawienie referatu przez pana ministra. Panie ministrze, bardzo proszę.
Sekretarz stanu w Ministerstwie Sprawiedliwości Arkadiusz Myrcha:
Dziękuję bardzo. Panie przewodniczący, pkt 7 porządku posiedzenia to sądownictwo powszechne, czyli część 15 budżetu. Pozwólcie państwo, że będę posługiwał się kwotami w zaokrągleniu, żeby nie dodawać czasu. Dochody zrealizowane zostały na poziomie 104% planu – pierwotne założenie wynosiło 4200 000 tys. zł, a wykonanie na poziomie 4400 000 tys. zł.
Jeżeli chodzi o wydatki, to plan zakładał kwotę około 17 500 000 tys. zł, a wykonanie na koniec grudnia ubiegłego roku, to była kwota w przybliżeniu 17 000 000 tys. zł, czyli 97% wykonania. Największą część oczywiście to są wydatki bieżące, czyli kwota w przybliżeniu 16 000 000 tys. zł, z czego wynagrodzenia z pochodnymi 10 000 000 tys., a wydatki majątkowe niecałe 900 000 tys. zł. Spośród wydatków największą grupą oczywiście są wydatki związane z postępowaniami sądowymi, które kształtują się w kwocie sięgającej blisko 2000 000 tys. zł. Spośród tych wydatków warto podkreślić, że około 30% wydatkowane jest na prowadzenie korespondencji i doręczanie pism – mówię to w kontekście procesów cyfryzacyjnych, które mają miejsce. Około 20% z tej kwoty wydatkowane jest na opinie biegłych, a 10% to jest udział pełnomocników z urzędu i w podobnej kwocie szacowane są wydatki na ryczałty kuratorów społecznych.
Spośród wydatków majątkowych realizowanych zostało 81 zadań polegających na budowie, rozbudowie czy przebudowie obiektów. Zakończono 43 zadania inwestycyjne i dzięki temu uzyskano dla sądownictwa w ogólnym ujęciu blisko 40 tys. m2 – dla zobrazowania średniej wielkości sąd ma w granicach 6–8 tys. m2, więc te 40 tys. metrów to jest znaczny wzrost dla całego sądownictwa. W części nr 15 mamy jeszcze Centrum Zakupów dla Sądownictwa Instytucja Gospodarki Budżetowej, która realizuje swoje zadania przy Sądzie Apelacyjnym w Krakowie. Jest to instytucja, która zajmuje się realizacją przeprowadzenia przetargów czy innych zamówień dla sądownictwa powszechnego i w roku 2025 były to przychody na poziomie blisko 13 000 tys. zł, przy czym koszty w kwocie 12 000 tys. zł dały wynik finansowy brutto w kwocie 767 tys. zł. Panie przewodniczący, Wysoka Komisjo, to jest w najogólniejszym ujęciu podsumowanie części nr 15. Dziękuję bardzo.
Przewodniczący poseł Paweł Śliz (Polska2050):
Dziękuję bardzo. Panie ministrze, proszę od razu o wszystkie te części, a potem odbierzemy informację od innych grup. Bardzo proszę, panie ministrze.
Sekretarz stanu w MS Arkadiusz Myrcha:
Przechodzimy zatem do części nr 37. To jest część limitowana, obejmująca wydatki czy funkcjonowanie więziennictwa, czyli Służby Więziennej, okręgowych ośrodków wychowawczych, zakładów poprawczych i schronisk dla nieletnich, Krajowej Szkoły Sądownictwa i Prokuratury, Akademii Wymiaru Sprawiedliwości, instytutów naukowych resortu i samego Ministerstwa Sprawiedliwości. Dochody w tej części planowane były na kwotę mniej więcej 85 000 tys. zł, a ich wykonanie na poziomie 144%, czyli w granicach 122 500 tys. zł.
Wydatki są to już oczywiście kwoty większe. Plan wydatków w to była kwota lekko przekraczająca 10 000 000 tys. zł i na tym poziomie został wykonany plan na koniec grudnia 2025 roku. Plan wykonania to jest 99,77% planu. W ramach części nr 37 wykonano 123 zadania z zakresu budownictwa inwestycyjnego, z czego 89 zostało zakończonych, a były to inwestycje związane z zakwaterowaniem dla osadzonych, kwestie inwestycji w energetycznych dla jednostek, poprawa stanu technicznego i zwiększenia bezpieczeństwa elektroenergetycznego w jednostkach służby. W 2025 roku zrealizowano także trwający od 2022 roku plan modernizacji Służby Więziennej.
W tej części mamy także dotacje i subwencje, które są przekazywane dla Krajowej Szkoły Sądownictwa i Prokuratury oraz Akademii Wymiaru Sprawiedliwości. Odpowiednio dla KSIP to jest kwota 118 000 tys. zł, a dla Akademii Wymiaru Sprawiedliwości kwota 61 400 tys. zł.
Tradycyjnie część 37 to są dwa fundusze, czyli Fundusz Pomocy Pokrzywdzonym oraz Pomocy Postpenitencjarnej, czyli Fundusz Sprawiedliwości oraz Fundusz Aktywizacji Zawodowej Skazanych oraz Rozwoju Przywięziennych Zakładów Pracy. Jeżeli chodzi o Fundusz Sprawiedliwości to jego przychody w 2025 roku osiągnęły kwotę 561 000 tys. zł, co stanowiło ponad 155% zakładanego planu na miniony rok. Koszty łączne realizacji zadań osiągnęły kwotę 281 000 tys. zł, czyli niecałe 77% planu. Jeżeli chodzi o Fundusz Aktywizacji Zawodowej Skazanych oraz Rozwoju Przywięziennych Zakładów Pracy, to przychody tego Funduszu sięgały kwoty 351 000 tys. zł, co stanowiło blisko 94% planu zakładanego na miniony rok, natomiast koszty kształtowały się w kwocie blisko 220 000 tys. zł, czyli około 51% zakładanego planu.
Część 88 to oczywiście część nie bezpośrednio nasza, a część wojewodów, który ma powierzone zadania z zakresu wymiaru sprawiedliwości, czyli realizowanie zadań w ramach systemu nieodpłatnej pomocy prawnej. Przypomnę, że to jest blisko 1500 punktów na terenie całego kraju. Nieodpłatna pomoc miała zabezpieczone środki w kwocie blisko 109 000 tys. zł i wykonanie tego planu było na poziomie 99%. Jeżeli będą szczegółowe pytania, to oczywiście jesteśmy do państwa dyspozycji.
Przewodniczący poseł Paweł Śliz (Polska2050):
Dziękuję bardzo. Proszę w takim razie przedstawienie analizy przez reprezentanta NIK.
Pełniąca obowiązki wicedyrektor departamentu NIK Anna Mach:
Dziękuję. Najwyższa Izba Kontroli pozytywnie oceniła wykonanie budżetu państwa w 2025 roku w części budżetowej odpowiadającej sądom powszechnym. Spośród 8 kontrolowanych jednostek 6 otrzymało ocenę pozytywną, a 2 ocenę opisową. W kontrolowanych jednostkach badanie próby wydatków wskazało, że środki wykorzystano na zadania służące celom jednostek i zgodnie z obowiązującymi przepisami, a stwierdzone w toku kontroli nieprawidłowości nie miały istotnego wpływu na realizację planów finansowych kontrolowanych sądów. Dysponent części nr 15 sprawował nadzór nad realizacją budżetu państwa przez jednostki sądownictwa powszechnego. Pozytywnie zaopiniowano również sprawozdania sporządzone w zakresie tej części. Niezależnie od pozytywnych ocen podtrzymujemy nadal, że część uwag sformułowanych w latach poprzednich w odniesieniu do tej części pozostaje niezrealizowana i dotyczą one przede wszystkim wprowadzenia rozwiązań organizacyjno-prawnych umożliwiających dokonywanie wydatków z części nr 15.01, a także kwestia planowania i realizacji wydatków w tej części.
Jeżeli chodzi o część nr 37 to tutaj ocena jest pozytywna. Kontrola przeprowadzona została w Ministerstwie Sprawiedliwości i w Centralnym Zarządzie Służby Więziennej. Badanie próby wydatków wykazało, że były one dokonywane co do zasady z zachowaniem zasad gospodarowania środkami publicznymi określonymi w ustawie o finansach publicznych oraz przepisach wykonawczych. Nieprawidłowości dotyczyły niecelowego i niegospodarnego zlecania obsługi prawnej ministerstwa zewnętrznej kancelarii prawnej oraz poniesienia niecelowych wydatków z tytułu organizacji imprez o charakterze integracyjnym. Ta nieprawidłowość nie miała natomiast wpływu na ogólną ocenę budżetu w tej części. Dysponent prowadził nadzór i kontrolę nad gospodarką finansową podległych dysponentów i nadzorowanych jednostek organizacyjnych. Najwyższa Izba Kontroli również pozytywnie zaopiniowała sprawozdania, które były sporządzane w ramach tej części.
W odniesieniu do Centrum Zakupów Sądownictwa ocena również była pozytywna. Plan finansowy został oceniony pozytywnie, a do głównych zadań w ramach działalności podstawowej tej jednostki należało przygotowywanie i prowadzenie centralnych zamówień publicznych oraz nadzór nad umowami centralnymi dla jednostek podległych lub nadzorowanych przez ministra sprawiedliwości.
W odniesieniu do funduszy w tym roku w ramach kontroli wykonania budżetu państwa nie był kontrolowany ani Fundusz Pomocy Pokrzywdzonym oraz Pomocy Postpenitencjarnej, ani Fundusz Aktywizacji Zawodowej Skazanych oraz Rozwoju Przywięziennych Zakładów Pracy. Jeżeli chodzi o Fundusz Sprawiedliwości to Najwyższa Izba Kontroli w marcu opublikowała informacje w tym zakresie, a okres objęty kontrolą obejmował lata 2021–2025 do maja tego roku. W ramach kontroli Funduszu Aktywizacji Zawodowej Skazanych oraz Rozwoju Przywięziennych Zakładów Pracy w lutym tego roku zostały opublikowane wyniki kontroli realizacji wybranych inwestycji finansowanych z tego Funduszu. Dziękuję.
Przewodniczący poseł Paweł Śliz (Polska2050):
Dziękuję bardzo. Czy ktoś z pań i panów posłów chciałby zabrać głos? Bardzo proszę.
Poseł Paweł Szrot (PiS):
Pani dyrektor z Najwyższej Izby Kontroli wspominała o dwóch przypadkach, które zaważyły o przedstawieniu tych zastrzeżeń, a chodzi o zlecenie obsługi zewnętrznej kancelarii prawnej i o organizację spotkania integracyjnego. Czy mogę prosić o doprecyzowanie o jaką kancelarię prawną chodzi i o jakie spotkanie integracyjne w szczegółach?
Przewodniczący poseł Paweł Śliz (Polska2050):
Bardzo proszę, panie przewodniczący.
Poseł Michał Woś (PiS):
Bardzo dziękuję. Panie ministrze, ja też chcę dopytać jak tam karnawałowy zawrót głowy? Czy pan się bawił na tej imprezce zorganizowanej przez Ministerstwo Sprawiedliwości, na której według materiałów, które państwo dostarczyli było 600 osób, z czego z ministerstwa było tylko 100? Czy tam bawili się Żurek z panią Wrzoskową? Czy na tej imprezce pojawił się pan Kocjan albo słynny pan radny Kacprzyk? Kto był na tym wydarzeniu, które nielegalnie, niecelowo i niegospodarnie sfinansowaliście w ramach karnawałowego zawrotu głowy? Bardzo proszę poinformować Komisję. Jeśli nie jest pan w stanie dzisiaj dostarczyć listy gości, to proszę na piśmie taką listę gości dostarczyć.
Panie ministrze, drugie pytanie o kancelarię prawną. Jak to jest, że zatrudniacie zewnętrzne kancelarie prawne za gigantyczne pieniądze, bo okazuje, że chodzi o 250 tys. zł i proszę mnie wyprowadzić z błędu, jeśli jest inaczej? Te kancelarie realizują, a chodzi o Departament Informatyzacji dokładnie te same zadania, które ma zespół radców prawnych w tym departamencie, co zostało zakwestionowane przez Najwyższą Izbę Kontroli. To pokazuje, jakie jest wasze nastawienie do budżetu. Przy okazji nastawienia do budżetu chcę podziękować w ramach sprawozdania części nr 37, że pan minister i Ministerstwo Koalicji przypomnieliście 13 grudnia, że Fundusz Sprawiedliwości ma cele związane z przeciwdziałaniem przyczynom przestępczości. Wprost w materiałach wskazujecie na trzy cele działania Funduszu w tym podkreślacie, iż jest to przeciwdziałanie przyczynom przestępczości. Zachęcam uśmiechniętą koalicję z tym grymasem, żeby to zapamiętali wielokrotnie mówiąc, że to są pieniądze wyłącznie dla ofiar przestępstw, bo celami Funduszu nie jest zwalczanie bandziorów, przeciwdziałanie przyczynom przestępczości, kupowanie sprzętu także na zwalczanie tej przestępczości.
W zakresie Funduszu Sprawiedliwości zapytam jeszcze, czy państwo wiedzą, że na kontach Funduszu w tej chwili jest kwota 1184 853 tys. zł, która to kwota powinna trafić do ofiar gwałtów, do gwałconych kobiet, do ludzi potrzebujących pomocy, do ofiar przestępstw, ofiar wypadków drogowych. Te pieniądze mogłyby iść na tomografy komputerowe, na karetki dla strażaków, które tak kwestionujecie i tak obrażacie ministra Ziobro i za to ścigacie ministra Ziobro po całym świecie. Powinniście się wstydzić 1184 853 tys. zł na koncie Funduszu.
Teraz uwaga – zaplanowaliście, że będzie to 500 000 tys. zł, a okazuje się, że wzrastają nie tylko przychody, ale wzrasta wasza nieudolność, która powoduje, że nie wydajecie tych środków. Zaplanowaliście, że pomożecie ludziom, ale tego nie zrealizowaliście. Zaplanowaliście, że pomożecie ludziom na kwotę 366 000 tys. zł, a zrealizowaliście 281 000 tys. zł, czyli 76% planu i to jest wynik między innymi tego, o czym informowano szeroko opinię publiczną, że wypowiedzieliście umowy organizacjom, szkalowaliście te organizacje, mówiliście, że nie świadczą pomocy, a okazało się, że te organizacje, którym nie wypłacaliście pieniędzy, bo to jest rok 2025, w 2026 roku wprawdzie z opóźnieniem, bo dopiero w kwietniu rozstrzygnęliście te konkursy, ale te organizacje znowu zostały wybrane i jest kilka takich przykładów. Te organizacje, które szkalowaliście publicznie, którym nie wypłacaliście pieniędzy otrzymały te środki i pieniądze – taka jest wasza nieudolność w tej sprawie. Skandal.
Jeszcze raz powtórzę – 1184 853 tys. zł na koncie Funduszu Sprawiedliwości, z czego żywej gotówki 607 000 tys., która może być przekazana ofiarom przestępstw natychmiast. Panie przewodniczący, już kończę.
Druga sprawa niezwykle bulwersująca, której te dane przez państwa przedstawione absolutnie oburzają, a mianowicie widać totalną zapaść w ramach pracy dla więźniów. Totalną zapaść w ramach pracy dla więźniów. Jeżeli państwo zaplanowali 430 000 tys. zł w zakresie Funduszu Aktywizacji Zawodowych, a zrealizowaliście 219 000 tys. zł i jeżeli przychody planowaliście prawie 400 000 tys. zł, a zrealizowaliście ledwo 300 000 tys. zł, to te 100 000 tys. zł, które gdzieś zniknęło, to jest właśnie zapaść pracy dla więźniów. Macie pełne usta frazesów, a nie ma lepszej metody resocjalizacji niż po prostu zaangażować więźniów do pracy. Co to pokazuje? Jeżeli ktoś bardziej w tych danych siedzi i wie, jak działa więziennictwo, to jest to wskaźnik, który pokazuje pełne etaty w więziennictwie, bo jest odpis do Funduszu w związku z pełnymi etatami na osadzonego. Jeżeli te etaty realizowane nie są to znaczy, że firmy zewnętrzne wyszły, bo przecież budżet więziennictwa ma też swoje etaty na zatrudnienie, ale jeżeli są tutaj spadki to oznacza, że współpracę porzucili zewnętrzni kontrahenci. Niestety wykazujecie się nieudolnością i te hale nie są przekazywane firmom po to, żeby zatrudniały osadzonych i żeby oni prowadzili resocjalizację w ramach tej szczególnej formy działalności gospodarczej, którą przewiduje ustawa.
Dane z części nr 15, czyli z sądownictwa powszechnego również są ciekawe, które obrazują to, jak zarządzacie państwem polskim i w jakiej zapaści jest wymiar sprawiedliwości. Nie wiem, czy się chwalicie, czy żalicie, ale wskaźnik opanowania wpływu planowaliście na poziomie 98%, a zrealizowaliście w 95%. Odsyłam do danych, bo w naszych czasach wskaźnik opanowania wpływu, a chodzi o to, ile spraw wpłynęło do sądu i ile zostało w ciągu tego roku załatwionych zawsze oscylował w okolicach 100% – odsyłam choćby do 2022 roku, gdzie pamiętam, że było to 104%. Szanowni państwo, z czego to wynika? Oczywiście jest to wzrost spraw, bo 600 tys. spraw to są sprawy frankowe, gdzie między innymi my zabezpieczaliśmy etaty i wy też zabezpieczyliście ich około 1600 w roku 2025 co jest bardzo dobrym kierunkiem, ale samym wpływem spraw nie można tego wyjaśnić, bo tutaj widać waszą niemądrą politykę blokowania i ogłaszania naborów sędziowskich. Jest o kilkudziesięciu sędziów mniej i sami to wykazujecie w tym raporcie, a jeżeli nie ma sędziów to oni tych spraw po prostu nie realizują i ten wskaźnik opanowania wpływu wygląda podobnie jak wskaźnik stabilności spraw apelacyjnych – planowaliście 64% tego wskaźnika, a w drugiej instancji ciągle wam pada, bo już spadł poniżej 59%.
Panie przewodniczący, już ostatnie pytanie techniczne do pana dyrektora Strumnika z budżetu, a mianowicie przez prawie dekadę ówczesna opozycja, a dzisiaj rządzący krzyczeli o części nr 15.01, że ile to tam zmian trzeba, że to jest patologia, żeby minister sprawiedliwości mógł przesyłać te środki do poszczególnych apelacji, a teraz widzę to trzeci rok z rzędu i Najwyższa Izba Kontroli to potwierdza. W naszych czasach to była absolutnie skrajnie negatywna ocena związana z częścią nr 15.01 i że ona nie powinna funkcjonować, a teraz widzę trzeci rok z rzędu i Najwyższa Izba Kontroli przechodzi do porządku dziennego, bo rozumiem, że kiedy się rządzi to panu dyrektorowi udało się przekonać pana ministra Myrchę i towarzystwo z koalicji, że jednak jest to technicznie bardzo potrzebne. Dziękuję bardzo.
Przewodniczący poseł Paweł Śliz (Polska2050):
Pani przewodnicząca Piekarska.
Poseł Katarzyna Maria Piekarska (KO):
Muszę powiedzieć, że wzruszyło mnie to święte oburzenie pana przewodniczącego.
Poseł Michał Woś (PiS):
Słuszne.
Poseł Katarzyna Maria Piekarska (KO):
Może i słuszne, tylko ja się zastanawiam, gdzie pan był, bo nie słyszałam wtedy pana świętego oburzenia, kiedy prawie 100 000 tys. zł we współpracy z ministerstwem dostała kancelaria asystenta pana Ziobry. Takich przypadków było znacznie więcej i może pan również będzie miał to święte oburzenie do tego co działo się wcześniej. Wyłączyłeś mi mikrofon?
Przewodniczący poseł Paweł Śliz (Polska2050):
Nie śmiałbym. Sama nacisnęłaś.
Poseł Katarzyna Maria Piekarska (KO):
Ja myślę, że byś nie śmiał. Jaki odważny, wyłączył mi mikrofon.
Przewodniczący poseł Paweł Śliz (Polska2050):
Panie przewodniczący Woś, dziwi mnie hipokryzja słów, które pan wypowiadał. Słuchałem pana z cierpliwością, mimo bzdur, które pan wypowiadał.
Poseł Michał Woś (PiS):
Powoływałem się na dane.
Przewodniczący poseł Paweł Śliz (Polska2050):
To ja też powołam się na dane. Kancelaria adwokata Bartosza Lewandowskiego z Ministerstwa Sprawiedliwości otrzymała 1500 000 tys. zł. Proszę posłuchać, doedukować się i przeczytać – kancelaria wzięła 1500 000 tys. zł, więc najpierw popatrzyłbym na siebie i w swoje gniazdko, a potem wyrzucał.
Poseł Michał Woś (PiS):
Zostało to zakwestionowane przez NIK?
Przewodniczący poseł Paweł Śliz (Polska2050):
Teraz państwo widzicie, jak wygląda wyłączanie mikrofonu. Mówi pan, że na Funduszu Sprawiedliwości zostały pieniądze, więc zawieszę chyba raczej retoryczne pytanie. Czy lepiej, żeby te pieniądze były, czy żeby zostały sprzeniewierzone? Powołuje się pan na NIK, więc mam nadzieję, że powoła się pan na NIK w każdym aspekcie, czyli także jak przeprowadził kontrolę w waszym Funduszu Sprawiedliwości, w którym pana konkretnie partia funkcjonowała. Przepraszam bardzo, na tego samego Banasia, o którym mówił pan przed chwilą i nikt nie kwestionował wydatków na Lewandowskiego. Szach-mat. Sorry. Skala nieprawidłowości w NIK... Czyli Banaś, jeżeli ocenia Lewandowskiego jest OK, ale Banaś, jeżeli ocenia wasze sprzeniewierzenie na 290 000 tys., to już nie jest OK. Czy lepiej jest sprzeniewierzyć pieniądze, potem karnie za nie odpowiadać, mieć zarzuty za to, że sprzeniewierzyliście pieniądze, czy żeby jednak na Funduszu Sprawiedliwości były te pieniądze, które będą wydawane w transparentnych konkursach? Proszę się też nad tym zastanowić. Panie przewodniczący, może ustosunkuje się pan do tego, dlaczego rano pan w Banasia wierzy, a wieczorem pan w Banasia nie wierzy? Pan poseł Warchoł. Bardzo proszę, panie pośle.
Poseł Marcin Warchoł (PiS):
Panie przewodniczący, na potwierdzenie tych słów, o których mówił przed chwilą pan przewodniczący Michał Woś chciałbym poinformować wszystkich państwa, że zostało wszczęte śledztwo oczywiście przez tę nielegalną prokuraturę, co do której nie mamy złudzeń i nadziei, że rzetelnie to wyjaśni i boję się, że będą chcieli to schować pod dywan, ale już nie mogli tego schować i wszczęli śledztwo. W jakiej sprawie? Tej, o której właśnie przed chwilą mówił pan przewodniczący Michał Woś. Otóż Prokuratura Okręgowa w Warszawie zawiadamia mnie jako zawiadamiającego w imieniu Klubu Prawo i Sprawiedliwość, że wszczęła śledztwo w sprawie niedopełnienia w okresie od dnia 2 lutego 2024 r. do 26 marca 2025 r. przez osoby pełniące funkcje kierownicze w Ministerstwie Sprawiedliwości odpowiedzialne za Departament Funduszy i Nieodpłatnej Pomocy Prawnej ciążących na nich obowiązkach w zakresie dysponowania Funduszem Sprawiedliwości. To chyba wszystko wyjaśnia. To jest tylko potwierdzenie słów pana Ministra Michała Wosia. Dziękuję.
Przewodniczący poseł Paweł Śliz (Polska2050):
Ta prokuratura nie jest zabarwiona barwami politycznymi, tylko bada wszystkie sprawy i nie boi się badać, a za waszych czasów byłaby to odmowa wszczęcia.
Poseł Michał Woś (PiS):
Zwłaszcza Polnord.
Przewodniczący poseł Paweł Śliz (Polska2050):
Za waszych czasów byłaby to odmowa wszczęcia i tym to się różni. Dziękuję bardzo. Pan poseł Jaskulski i kończymy tę dyskusję.
Poseł Patryk Jaskulski (KO):
Dziękuję bardzo panu przewodniczącemu. Mam nadzieję, że pan przewodniczący Woś wytrzyma, bo bardzo nerwowy jest podczas tej Komisji i wchodzi w zdanie dosłownie każdemu mówcy. Warto chyba też zaprotokołować, że jakaś taka ekscytacja zapanowała w głosie pana ministra Wosia na temat tej kwoty, która jest dzisiaj na Funduszu Sprawiedliwości. Wolę, żeby ona była faktycznie na tym Funduszu i żeby każda jedna złotówka, która jest wydatkowana w ramach Funduszu Sprawiedliwości trafiała tam, gdzie potrzeba, żeby trafiała, czyli trafiała do potrzebujących i do ofiar przestępstw, a niekoniecznie była elementem pewnego mechanizmu budowania poparcia politycznego jakiejś partii. Przypominam, że jeżeli pan ocenia w swoim wystąpieniu, że jest jakaś zapaść w jakimś obszarze – chociażby zapaść, jeżeli chodzi o wydatkowanie Funduszu Sprawiedliwości, to proszę się uderzyć w pierś.
Niech pan się uderzy w pierś, bo to państwo do tego doprowadziliście. Państwo na prawo i lewo w ramach Funduszu Sprawiedliwości wydatkowaliście pieniądze w sposób niegospodarny, niecelowy, dawaliście pieniądze podmiotom, które dopiero otwierały swoją działalność i dawaliście pieniądze podmiotom, które były z wami związane i za to właśnie dzisiaj macie toczące się postępowania prokuratorskie. Rozumiem, że pan jest bardzo emocjonalnie w to zaangażowany i pan ocenia to negatywnie, bo pan widzi 100 000 tys. zł, które pewnie pana partia mogłaby wykorzystać do tego, aby budować kapitał polityczny, a my Fundusz Sprawiedliwości stawiamy z głowy na nogi po to, aby te pieniądze nie trafiały już nigdy więcej w celach politycznych, a do celów, do których zostały stworzone. Dziękuję bardzo. Mam nadzieję, że pan minister Woś się uspokoi po tym, jak zda sobie sprawę...
Przewodniczący poseł Paweł Śliz (Polska2050):
Dziękuję bardzo. Panie ministrze, bardzo proszę.
Sekretarz stanu w MS Arkadiusz Myrcha:
Dziękuję bardzo. Ograniczając się tylko do uwag o charakterze merytorycznym i zostawiając na boku uszczypliwości, jeżeli chodzi o podniesione zastrzeżenia przez Najwyższą Izbę Kontroli są dwie umowy. Jedna dotyczy obsługi prawnej przy zleceniu zamówień publicznych związanych z projektami cyfryzacyjnymi, gdzie NIK wskazuje na nieprawidłowość, chociaż ze swojej strony wykazywaliśmy sytuację i okoliczności z tym związane – to jest obsługa prawna dla jednego z największych obecnie realizowanych dla nas projektów, czyli obszar cyfryzacyjny, o których tak chętnie i często wszyscy mówimy, podkreślając sukcesy, które się na tym tle odnosi.
Druga sprawa to było wydarzenie, o którym mówił pan przewodniczący Woś i nie chcę powiedzieć, że mówił pan o tym z pogardą w głosie, ale z pewną nonszalancją...
Poseł Michał Woś (PiS):
Jak się pan bawił?
Przewodniczący poseł Paweł Śliz (Polska2050):
Panie pośle, są granice, które pan przekroczył. Rozumiem, że chce pan zabłysnąć. Ja rozumiem, że pan chce być gwiazdą TikToka, ale nie w ten sposób. Przesadził pan z tą drugą częścią pytania odnośnie do bawienia się czymś. Jeszcze jedno takie wystąpienie, a ja naprawdę pana wykluczę z tej Komisji. Takich słów na tej Komisji nie będzie. Bardzo proszę, pan minister kontynuuje.
Poseł Michał Woś (PiS):
Muszę przecież sprostować – czy pan się bawił i czym się pan bawił?
Przewodniczący poseł Paweł Śliz (Polska2050):
Pośle, siedziałem koło ciebie i słyszałem. Pan minister kontynuuje.
Sekretarz stanu w MS Arkadiusz Myrcha:
Dziękuję bardzo. To było wydarzenie dla pracowników i ich rodzin, ale ja nie miałem przyjemności uczestniczenia w tym spotkaniu karnawałowym zorganizowanym dla pracowników, bo tak dbamy o pracowników. Ja już udzieliłem odpowiedzi, tylko chyba pan przewodniczący był zajęty.
Przewodniczący poseł Paweł Śliz (Polska2050):
Dziękuję bardzo. Przechodzimy w takim razie do konkluzji. Jeśli chodzi o konkluzję części nr 15 Biura Ekspertyz i Oceny Skutków Regulacji brzmi ona „Wykonanie budżetu w zakresie dochodów i wydatków na 2025 rok w części nr 15 nie budzi zastrzeżeń.” Najwyższa Izba Kontroli oceniła pozytywnie wykonanie budżetu państwa w 2025 roku w części budżetowej nr 15.
Do części budżetowej nr 37 w ocenie Biura Ekspertyz i Oceny Skutków Regulacji brzmi „Wykonanie budżetu za 2025 rok w części nr 37 nie budzi istotnych zastrzeżeń.” Najwyższa Izba Kontroli oceniła pozytywnie wykonanie budżetu państwa w 2025 roku w części budżetowej. Zakończyliśmy rozpatrywanie części budżetowych w częściach nr 15 i nr 37. Dziękuję bardzo za obecność.
Przechodzimy do kolejnej części nr 52 – Krajowa Rada Sądownictwa. Witam pana sędziego Wojciecha Buchajczuka oraz panią Dorotę Machnik, dyrektorkę Wydziału Finansowego, główną księgową. Bardzo proszę dysponenta tej części budżetowej o głos.
Wiceprzewodniczący Krajowej Rady Sądownictwa Wojciech Buchajczuk:
Szanowny panie przewodniczący, szanowna Komisjo, jeśli chodzi o informacje z wykonania budżetu Krajowej Rady Sądownictwa za 2025 rok, to szczegółowe dane zostały przesłane do Kancelarii Sejmu. W zakresie dochodów budżetowych Krajowa Rada Sądownictwa ich nie zaplanowała, co wynika z charakteru wykonywanych zadań. Wpływy z tego tytułu dotyczą jedynie należnych płatnikowi wynagrodzeń z tytułu wykonywania zadań określonych przepisami prawa oraz zwróconej przez kontrahenta należności uiszczonej w roku poprzedzającym, a także w niewielkim zakresie z wpływu ze sprzedaży likwidowanych składników majątkowych.
W zakresie wydatków budżetowych Krajowa Rada Sądownictwa wydatkowała środki w wysokości 21 155 tys. zł przy planie 21 159 tys. zł co stanowi 99,98% wykonania planu. W tym miejscu wskazać należy, że plan finansowy za rok 2025 był o 6412 tys. zł niższy od projektowanego. Z tego też względu Krajowa Rada Sądownictwa wprowadziła ograniczenia w wydatkach i między innymi zrezygnowano z zakupu sprzętu informatycznego, z modernizacji systemu informatycznego związanego z elektronicznym obiegiem wniosków rozpatrywanych przez Krajową Radę Sądownictwa, zrezygnowano lub też ograniczono do minimum usługi serwisowe i utrzymania sprzętu oraz oprogramowania. Zakupy w tym zakresie oraz część niezrealizowanych wydatków została przeniesiona na rok 2026.
Wydatki roku 2025 były niższe o 2488 tys. zł od wydatków roku 2024. Wydatki na wynagrodzenia pracowników, różne wydatki na rzecz osób fizycznych oraz ponoszone opłaty czynszowe miały największy udział w strukturze wydatków Krajowej Rady Sądownictwa. Wynagrodzenia osobowe pracowników zostały zwiększone jedynie o ustawowe podwyższenie wynagrodzeń osobowych pracowników sfery budżetowej, które wynosiło 5%. Krajowa Rada Sądownictwa nie ponosiła wydatków z budżetu środków europejskich, nie wykorzystywano środków pochodzących z rezerwy ogólnej, nie otrzymała też dotacji.
Zwracam się o pozytywne zaopiniowanie wykonania budżetu Krajowej Rady Sądownictwa za rok 2025. Dziękuję bardzo.
Przewodniczący poseł Paweł Śliz (Polska2050):
Dziękuję serdecznie. NIK nie dokonywał oceny, natomiast konkluzja BEOS brzmi „Na podstawie przedstawionych dokumentów można stwierdzić, że wykonanie budżetu państwa w części nr 52 nie budzi zastrzeżeń.” Czy jest jakiś głos? Bardzo proszę, panie pośle.
Poseł Michał Woś (PiS):
Panie przewodniczący, dla porządku chcę odnotować, że w roku 2025 w ocenie koalicji 13 grudnia Krajowa Rada Sądownictwa nie istniała, a teraz pozytywnie opiniujemy za 2025 rok ówczesną neo KRS, która teraz cudownie po braku zmiany jakichkolwiek przepisów stała się KRS. Jak rządzi Prawo i Sprawiedliwość, to jest neo KRS, a jak rządzi Tusk, to jest KRS. Dziękuję bardzo.
Przewodniczący poseł Paweł Śliz (Polska2050):
Bijecie państwo brawo panu przewodniczącemu, bo wie jaka będzie konkluzja. Skąd wiecie? Może będzie inne głosowanie?
Poseł Paweł Szrot (PiS):
Zgadzamy się z jego wypowiedzią.
Przewodniczący poseł Paweł Śliz (Polska2050):
Powiedział, że będzie pozytywnie zaopiniowana, ale cóż. Dziękuję bardzo. Zamykam dyskusję. Dziękuję gościom za obecność. Rozpatrzyliśmy tę część budżetową.
Przechodzimy do kolejnej części budżetowej nr 88 – Powszechne jednostki organizacyjne prokuratury. Bardzo proszę dysponenta tej części budżetowej o zabranie głosu.
Zastępca prokuratora krajowego Marek Jamrogowicz:
Panie przewodniczący, Wysoka Komisjo, postaram się bardzo skrótowo omówić część nr 88 – Powszechne jednostki organizacyjne prokuratury. Marek Jamrogowicz, zastępca prokuratora krajowego. Jeżeli chodzi o dochody to kwestie zaplanowania w budżecie wyniosły 7570 tys. zł, a został zrealizowany w wysokości 14 623 tys. zł i na ten sposób wykonania miały wpływ z tytułu kary i odszkodowań wynikających z umów, to jest ponad 3300 tys. zł oraz spłata pożyczek udzielonych prokuratorom na zaspokojenie potrzeb mieszkaniowych w kwocie 1797 tys. zł oraz sprzedaż składników majątkowych. Kwestia zaplanowania właśnie tego rodzaju przychodów jest oczywiście bardzo trudna, stąd też wyższe dochody niż plan.
Jeżeli chodzi o plany wydatków, to zgodnie z ustawą budżetową stanowiły one kwotę 5 459 404 tys. i zostało to zwiększone o środki z tytułu rezerwy celowej w kwocie 53 654 tys. zł – ta kwota, jest to kwestia związana z realizacją zadania budowa siedziby prokuratur różnego szczebla w Katowicach, bo w ten sposób finansowana jest ta inwestycja. Po zmianach ten plan wydatków wynosił 5 513 058 zł i został wykonany w wysokości 99,04% planowanych wydatków. Jeżeli chodzi o te poszczególne wydatki, to należy wskazać na obronę narodową, czyli rozdziały nr 75 i nr 205 – to są jednostki organizacyjne prokuratury powszechnej właściwe w sprawach wojskowych na kwotę ponad 115 000 tys. zł, ubezpieczenia społeczne, uposażenie prokuratorów w stanie spoczynków oraz uposażenia rodzinne na kwotę 742 000 tys. zł i powszechne jednostki organizacyjne prokuratury na kwotę 4620 275 tys. zł.
Jeżeli chodzi o tę strukturę wydatków w dziale nr 755 to wynagrodzenia wynosiły 3100 470 tys. zł, pozapłacowe wydatki bieżące 1007 667 tys. zł, pozostałe wydatki bieżące ponad 553 000 tys. zł, wydatki na postępowania przygotowawcze 454 533 tys. zł i wydatki majątkowe to jest 280 000 tys. zł na pochodne od wynagrodzeń oraz świadczenia na rzecz osób fizycznych.
Jeżeli chodzi o wynagrodzenia to te kwestie związane z kadrą orzeczniczą wynikają ze wzrostu tak zwanych grup stawki bazowej. Tutaj kwestia jest jednoznaczna i ten wzrost wynika z wzrostu o 14,75% kwoty bazowej, natomiast wynagrodzenia grupy pracowniczej w roku 2025 były waloryzowane w wysokości 5%, a ponadto pracownicy otrzymali dodatkowe środki po 400 zł brutto dla każdego pracownika oraz podniesienie dla wynagrodzeń najniżej zarabiających pracowników do 6000 zł brutto oraz wynagrodzeń zasadniczych asystentów do 6500 zł brutto.
Jeżeli chodzi o kwestie związane z wydatkowaniem środków to zdaniem dysponenta części budżetowej budżet wydatków na 2025 rok pozwolił na właściwą realizację zadań, w tym głównie w zakresie prowadzenia postępowań przygotowawczych, natomiast wydatki państwa zostały zaplanowane oszczędnie, a dokonane w trakcie roku zmiany w planie wydatków miały na celu racjonalne, zgodne z potrzebami wykorzystanie posiadanych środków uwzględniając zasady hierarchii i celowości ponoszonych wydatków. Należy zaznaczyć, że Najwyższa Izba Kontroli przeprowadziła kontrolę wykonania budżetu w części nr 88 oceniając realizację przez dysponenta części pozytywnie. Mając natomiast na uwadze uwagi w części opisowej dotyczące jednej jednostki kontrolowanej, czyli Prokuratury Regionalnej w Warszawie prokurator krajowy zlecił przeprowadzenie kontroli doraźnej w czwartym kwartale celem zdiagnozowania, czy to były jednorazowe formalne wpadki, czy też jest z tym jakiś problem. Wnoszę o przyjęcie przez Wysoką Komisję sprawozdania z wykonania budżetu w zakresie części nr 88. Dziękuję.
Przewodniczący poseł Paweł Śliz (Polska2050):
Dziękuję bardzo. Proszę o przedstawienie analizy przez NIK. Bardzo proszę.
Pełniąca obowiązki wicedyrektor departamentu NIK Anna Mach:
Dziękuję. Tak jak pan prokurator już wskazał, ocena Najwyższej Izby Kontroli wykonania budżetu państwa w 2025 roku w części nr 88 – Powszechne jednostki organizacyjne prokuratury, jest pozytywna.
Kontrolowanych było łącznie 5 jednostek i 4 z nich otrzymały ocenę pozytywną i tak jak wskazał pan prokurator, jedna otrzymała ocenę opisową. Badane wydatki poniesiono na zadania związane z realizacją zadań jednostki i były dokonywane z zachowaniem zasad gospodarowania środkami publicznymi określonymi w ustawie o finansach publicznych oraz w innych aktach. Dysponent realizował czynności nadzorcze i kontrolne wobec podległych jednostek, a także prawidłowo sporządził, przygotował sprawozdania budżetowe i sprawozdania dotyczące operacji finansowych za czwarty kwartał 2025 roku. Dziękuję bardzo.
Przewodniczący poseł Paweł Śliz (Polska2050):
Bardzo serdecznie dziękuję. Jeżeli chodzi o konkluzję BEOS brzmi „Wykonanie budżetu państwa w części nr 88 nie budzi zastrzeżeń.” Czy ktoś z pań i panów posłów chce zabrać głos?
To tylko ja mam prośbę do pana prokuratora, żeby pamiętał przy kolejnym budżecie o sytuacji asystentów, która jest bardzo szeroko poruszana, a dla których to praca nie jest atrakcyjną pracą przy natłoku obowiązków, przy odpowiedzialności jaką ponoszą. Ze swoim problemem chodzę od dawna i chciałbym, żeby ten problem wybrzmiał i dlatego go sygnalizuję, żeby przy planowaniu kolejnego budżetu zauważyć asystentów, bo za chwilę okaże się, że to wy prokuratorzy nie będziecie mieli pracowników, którzy pracują i prowadzą przesłuchania i którzy wykonają kawał wielkiej i ważnej roboty dla wymiaru sprawiedliwości. Będę dziesiątki razy apelował o to, żeby w przyszłym budżecie znalazły się pieniądze na podwyżki dla asystentów, bo teraz bardziej opłaca się być asystentem w sądzie z mniejszym natłokiem obowiązków i z mniejszą odpowiedzialnością niż bycie asystentem w prokuraturze. Dziękuję bardzo. Zamykam dyskusję. Bardzo dziękuję za udział w tej części Komisji.
Przechodzimy do ostatniej, również bardzo ważnej części nr 89. Bardzo proszę dysponenta tej części budżetowej o zabranie głosu. Bardzo proszę.
Przewodnicząca Państwowej Komisji do spraw przeciwdziałania wykorzystaniu seksualnemu małoletnich poniżej lat 15 Joanna Napierała:
Dzień dobry. Szanowny panie przewodniczący, szanowna Komisjo, przechodząc już do sedna, a mianowicie do dochodów budżetowych, które otrzymał Urząd Państwowej Komisji w budżecie na 2025 rok nie planowano dochodów budżetu państwa, natomiast dochód w kwocie 71 tys. zł związany był z rozliczeniami ZUS, rozliczeniami opłat eksploatacyjnych w związku z wynajmowaną siedzibą Komisji z roku poprzedniego oraz zwrotów za użytkowanie samochodów służbowych do celów prywatnych.
Jeżeli chodzi o wydatki na podstawową działalność Urzędu Państwowej Komisji w ustawie budżetowej przewidziano kwotę 19 593 tys. zł, a zrealizowano wydatki w łącznej kwocie 18 617 tys. zł to jest w 95,02% w stosunku do ustawy budżetowej w tej samej wysokości w stosunku do planu po zmianach.
Jeżeli chodzi o świadczenia na rzecz osób fizycznych to wydatki na świadczenia na rzecz niezaliczane do wynagrodzeń w 2025 roku zostały zrealizowane w kwocie 128 tys. zł to jest o 52,24% mniej w stosunku do ustawy budżetowej na rok 2025 i o 16 tys. zł, czyli 11,11% mniej w stosunku do planu po zmianach. Wydatki zostały zrealizowane na częściowe zwroty kosztów zakupu okularów wynikające z obowiązku i przepisów BHP, jakie są nałożone na pracodawcę w 2025 roku. Zostały też poniesione zgodnie z Kodeksem pracy wydatki na ryczałt z tytułu pracy zdalnej, ale też wydatki na zwrot kosztów najmu lokali służbowych dla członków Komisji. W 2025 roku dokonano też zwrotu kosztów przejazdu stawiennictwa na posiedzenia i to na posiedzenia uczestników postępowania, czyli świadków i stron w sprawach, które Państwowa Komisja rozpoznaje w postępowaniach wyjaśniających, czyli tych przedawnionych.
Jeżeli chodzi o wydatki bieżące, to została zrealizowana kwota w wysokości 17 076 tys. zł to jest o 3,77% mniej w stosunku do ustawy budżetowej na 2025 rok. Jeżeli chodzi o pozostałe wydatki bieżące, to zrealizowano kwotę w wysokości 6976 tys. zł to jest o 6,59% mniej w stosunku do ustawy budżetowej na 2025 rok.
Jeżeli chodzi o zrealizowane środki finansowe, to zostały one przeznaczone przede wszystkim na pokrycie opłat stałych związanych z bieżącym funkcjonowaniem urzędu.
W roku sprawozdawczym urząd przeznaczył również środki finansowe w wysokości 1967 tys. zł na realizację działań prewencyjno-edukacyjnych i promocyjnych ukierunkowanych na zwiększenie świadomości społecznej dotyczącej zjawiska wykorzystania seksualnego dzieci współcześnie.
Jeżeli chodzi o stan zatrudnienia to w grupie pracowniczej o 4,25 etatu poniżej przyjętego planu zgodnie z OSR na etapie tworzenia urzędu co wynika przede wszystkim z braku możliwości pozyskania na rynku pracy i zatrudnienia osób o wymaganych kwalifikacjach w ramach środków otrzymanych na wynagrodzenia w ustawie budżetowej na 2025 rok. W tym miejscu chciałabym podkreślić, że Państwowa Komisja odnotowała wzrost prowadzonych spraw o 40%. W ustawie budżetowej na rok poprzedni przewidziano kwotę 8446 tys. zł na wynagrodzenia członków Państwowej Komisji oraz etaty pracownicze wraz z dodatkowym wynagrodzeniem. Wykonanie wynagrodzenia na 2025 rok, w porównaniu do planu po zmianach, wynosi 99,96%. Chcę podkreślić, że akurat finansowanie na wynagrodzenie nie jest wystarczające, jeżeli chodzi o zapewnienie ciągłości pracy urzędu, albowiem 40% wzrost spraw, które Państwowa Komisja monitoruje i prowadzi wymaga zatrudnienia wyspecjalizowanych prawników, a przede wszystkim radców prawnych, którzy nie tylko mają doświadczenie w zakresie wykorzystania seksualnego małoletnich, ale też kierują się szczególną wrażliwością w tym obszarze, a biorąc pod uwagę warszawskie warunki zatrudnienia, to to co Urząd Państwowej Komisji ma do zaoferowania, nie jest wynagrodzeniem atrakcyjnym.
Przy okazji chcę jeszcze powiedzieć, że oprócz tych obszarów prawniczych i postępowań wyjaśniających, które prowadzimy w sprawach przedawnionych zrealizowano w roku ubiegłym, również działania prewencyjne, to są szkolenia dla kuratorów sądowych, liderów społeczności lokalnych, publikacje materiałów edukacyjnych, kampanie edukacyjne i inne wydarzenia ogólnopolskie, w których Państwowa Komisja brała udział.
Jeżeli chodzi o wydatki na zakupy inwestycyjne, to w 2025 roku budżet przewidywał 1413 tys. zł, w związku z zakupem licencji, oprogramowaniem do robienia kopii zapasowych, zakupem serwera, urządzeniami bezpieczeństwa sieciowego i przełączników LAN. Zrealizowano o 10% 57 wartości mniej od tego co zostało przewidziane w ustawie budżetowej.
Szanowna Komisjo, panie przewodniczący, wnoszę o wydanie pozytywnej opinii w zakresie wykonania budżetu Urzędu Państwowej Komisji.
Przewodniczący poseł Paweł Śliz (Polska2050):
Bardzo serdecznie dziękuję pani przewodniczącej Joannie Napierale, której nie powitałem przy tej części budżetu za co serdecznie przepraszam. Witam pani przewodnicząca.
Przewodnicząca Państwowej Komisji do spraw przeciwdziałania wykorzystaniu seksualnemu małoletnich poniżej lat 15 Joanna Napierała:
Nic nie szkodzi.
Przewodniczący poseł Paweł Śliz (Polska2050):
Czy ktoś z pań i panów posłów ma jakieś ma uwagi? Nie ma. Bardzo proszę o przedstawienie analizy przez Najwyższą Izbę Kontroli.
Doradca prawny w Departamencie Finansów i Spraw Publicznych Najwyższej Izby Kontroli Agnieszka Bernaś-Coşkun:
Dzień dobry. Agnieszka Bernaś-Coşkun, doradca prawny w Departamencie Finansów i Spraw Publicznych NIK. Wysoka Komisjo, szanowni państwo, Najwyższa Izba Kontroli oceniła pozytywnie wykonanie budżetu państwa w 2025 roku w części nr 89. Kontrola wykazała, że wydatki zostały poniesione zgodnie z zasadami gospodarowania środkami publicznymi na zadania służące realizacji celów jednostki.
W wyniku szczegółowego badania prawidłowości realizacji wydatków budżetu państwa stwierdzono, że dokonywano ich zgodnie z przepisami, planem finansowym oraz umowami. Przy udzielaniu zamówień publicznych przestrzegano przepisów prawa zamówień publicznych. NIK pozytywnie zaopiniowała również sprawozdania budżetowe za 2025 rok. W związku z niestwierdzeniem nieprawidłowości NIK nie formułowała wniosków pokontrolnych. Dziękuję bardzo.
Przewodniczący poseł Paweł Śliz (Polska2050):
Dziękuję serdecznie. Konkluzja BEOS także jest pozytywna. Na tym zakończyliśmy rozpatrywanie części budżetowych właściwych dla naszej Komisji Sprawiedliwości i Praw Człowieka. Przechodzimy do przyjęcia opinii. Będę pytał o poszczególne części i jeżeli będzie sprzeciw, to wtedy będziemy głosowali, kto jest za pozytywnym zaopiniowaniem, czyli głosowanie przeciw pozytywnemu znaczy negatywne zaopiniowanie.
Czy jest sprzeciw co do części nr 04 – Sąd Najwyższy? Nie ma. Rozpatrzyliśmy tę część pozytywnie.
Czy jest sprzeciw do części nr 05 – Naczelny Sąd Administracyjny? Nie ma. Rozpatrzyliśmy tę część pozytywnie.
Czy jest sprzeciw do części nr 06 – Trybunał Konstytucyjny?
Poseł Patryk Jaskulski (KO):
Zgłaszam sprzeciw.
Przewodniczący poseł Paweł Śliz (Polska2050):
Zatem przechodzimy do głosowania nad tą częścią.
Kto z pań i panów posłów jest za pozytywnym zaopiniowaniem części budżetowej dotyczącej Trybunału Konstytucyjnego? Kto jest przeciw? Kto się wstrzymał? Bardzo serdecznie dziękuję. Proszę o podanie wyniku głosowania. Głosowało 15 posłów: za było 3 posłów, przeciw było 12 posłów, wstrzymało się 0 posłów.
Część budżetowa dotycząca Trybunału Konstytucyjnego została negatywnie zaopiniowana.
Przechodzimy do części nr 08 – rzecznik praw obywatelskich. Czy jest sprzeciw co do pozytywnego zaopiniowania? Nie widzę sprzeciwu. Rozpatrzyliśmy tę część pozytywnie.
Przechodzimy do części nr 10 dotyczącej Urzędu Ochrony Danych Osobowych. Nie widzę sprzeciwu. Rozpatrzyliśmy tę część pozytywnie.
Przechodzimy do części nr 13 – Instytut Pamięci Narodowej – Komisja Ścigania Zbrodni przeciwko Narodowi Polskiemu.
Poseł Iwona Karolewska (KO):
Zgłaszam przeciw.
Przewodniczący poseł Paweł Śliz (Polska2050):
W takim razie przechodzimy do głosowania.
Kto z pań i panów posłów jest za pozytywnym zaopiniowaniem części budżetowej dotyczącej IPN? Kto jest przeciw? Kto się wstrzymał? Dziękuję bardzo. Proszę o podanie wyników głosowania. Głosowało 14 posłów: za było 3 posłów, przeciw było 11 posłów, nikt się nie wstrzymał.
Negatywnie zaopiniowano tę część budżetową.
Przechodzimy do części nr 15 – Sądy powszechne. Nie widzę sprzeciwu.
Przechodzimy do części dotyczącej nr 37 – Sprawiedliwość.
Poseł Michał Woś (PiS):
Zgłaszam sprzeciw.
Przewodniczący poseł Paweł Śliz (Polska2050):
Kto z pań i panów posłów jest za pozytywnym zaopiniowaniem części nr 37? Kto jest przeciw? Kto się wstrzymał? Dziękuję bardzo. Proszę o podanie wyników głosowania. Głosowało 15 posłów: za było 12 posłów, przeciw było 3 posłów, nikt się nie wstrzymał.
Stwierdzam, że pozytywnie zaopiniowaliśmy tą część budżetową.
Przechodzimy do części budżetowej nr 52 – Krajowa Rada Sądownictwa. Czy jest jakiś sprzeciw?
Poseł Michał Pyrzyk (PSL-TD):
Sprzeciw.
Przewodniczący poseł Paweł Śliz (Polska2050):
Przechodzimy do głosowania. Kto z pań i panów posłów jest za pozytywnym zaopiniowaniem części budżetowej dotyczącej KRS? Kto jest przeciw? Kto się wstrzymał? Dziękuję. Proszę o podanie wyników. Głosowało 15 posłów: za było 3 posłów, przeciw było 12 posłów, nikt się nie wstrzymał.
Negatywnie zaopiniowaliśmy wykonanie budżetu w tym zakresie.
Przechodzimy do części nr 88 – Powszechne jednostki organizacyjne prokuratury. Nie widzę sprzeciwu, więc oceniamy tę część pozytywnie.
Pozostała nam część nr 89 – Państwowa Komisja do spraw przeciwdziałania wykorzystywaniu seksualnym małoletnich poniżej lat 15. Czy jest sprzeciw? Nie widzę. Stwierdzam, że pozytywnie zaopiniowana została część nr 04, nr 05, nr 08, nr 10, nr 15, nr 37, nr 88 i nr 89, a pozostałe części zostały zaopiniowane negatywnie.
Pozostaje nam wybór posła sprawozdawcy. Proponuję pana posła Jaskulskiego.
Poseł Patryk Jaskulski (KO):
Przyjmuję, ale się nie cieszę, bo chciała zgłosić się pani Sylwia Bielawska, więc jeżeli nie mają państwo nic przeciwko, to ja rekomenduję panią Sylwię Bielawską.
Przewodniczący poseł Paweł Śliz (Polska2050):
W takim razie pani poseł Sylwia Bielawska. Dziękuję bardzo. Zamykam posiedzenie Komisji.