Komisja Sprawiedliwości i Praw Człowieka oraz Komisja Spraw Zagranicznych, obradujące pod przewodnictwem posła Pawła Śliza (Polska2050), przewodniczącego Komisji Sprawiedliwości i Praw Człowieka, oraz poseł Anny Wojciechowskiej (KO), zastępcy przewodniczącego Komisji Spraw Zagranicznych, przeprowadziły:

– pierwsze czytanie rządowego projektu ustawy o ratyfikacji umowy między Rzecząpospolitą Polską a Republiką Filipin o przekazywaniu osób skazanych, podpisanej w Warszawie dnia 8 czerwca 2026 r. (druk nr 3013).

W posiedzeniu udział wzięli: Artur Harazim podsekretarz stanu w Ministerstwie Spraw Zagranicznych wraz ze współpracownikami, Maria Ejchart podsekretarz stanu w Ministerstwie Sprawiedliwości wraz ze współpracownikami.

W posiedzeniu udział wzięli pracownicy Kancelarii Sejmu: Daniel Kędzierski, Szymon Dziaduła, Marta Artymińska, Bartosz Bąk – z sekretariatu Komisji w Biurze Komisji Sejmowych, Michał Gajewski, Jakub Karczewski – legislatorzy z Biura Legislacyjnego.

Przewodniczący poseł Paweł Śliz (Polska2050):
Dzień dobry.

Otwieram wspólne posiedzenie Komisji Spraw Zagranicznych oraz Komisji Sprawiedliwości i Praw Człowieka. Witam państwa posłów i zaproszonych gości. Witam panią minister Marię Ejchart. Witam dyrektora Departamentu Współpracy Międzynarodowej i Praw Człowieka, pana Wojciecha Deptułę. Witam panią Magdalenę Beroud-Korowajczyk, ekspert w Departamencie Współpracy Międzynarodowej i Praw Człowieka. Witam pana Artura Harazima, podsekretarza stanu. Witam pana Łukasza Rupniaka, naczelnika w Departamencie Prawno-Traktatowym, i panią Malwinę Piaskowską-Łacek, doradczynię podsekretarza stanu.

Na podstawie listy obecności stwierdzam kworum w obu Komisjach.

Porządek dzienny wspólnego posiedzenia obejmuje pierwsze czytanie rządowego projektu ustawy o ratyfikacji umowy między Rzecząpospolitą Polską a Republiką Filipin o przekazywaniu osób skazanych, podpisanej w Warszawie dnia 8 czerwca 2026 r. Jest to druk nr 3013.

Przechodzimy do realizacji porządku dziennego.

Otwieram pierwsze czytanie projektu ustawy z druku nr 3013. Proszę przedstawicieli wnioskodawcy o przedstawienie uzasadnienia projektu ustawy.

Podsekretarz stanu w Ministerstwie Spraw Zagranicznych Artur Harazim:
Szanowny panie przewodniczący, Wysokie Komisje, związanie się tą umową jest wynikiem woli kontynuowania i zacieśnienia współpracy z Filipinami, które są jednym z najważniejszych państw Azji Południowo-Wschodniej, co w naszym założeniu wpłynie pozytywnie na pozycję polityczną Polski w regionie. Jednym z wyrazów tego zacieśnienia współpracy z Filipinami jest też planowana na początek października oficjalna wizyta prezydenta Rzeczpospolitej w Manili i przy okazji podpisanie kolejnych umów.

Obserwujemy zwiększający się ruch osobowy między Filipinami a Polską, rosnącą liczbę Polaków, którzy udają się na Filipiny głównie w celach turystycznych, ale i stale zwiększającą się liczbę obywateli Filipin, którzy przybywają do Polski w celach zarobkowych. W konsekwencji zdarzają się sytuacje, które wymagają oczywiście współpracy prawnej. Współpracę prawną w zakresie spraw karnych dotychczas opieramy na zasadzie wzajemności o przepisy Kodeksu postępowania karnego.

Jednakże strona filipińska nie uznaje tych podstaw za wystarczające dla przekazania skazanego cudzoziemca do państwa obywatelstwa. Wnioski, które były kierowane do władz filipińskich, były w związku z tym rozpatrywane z dużym opóźnieniem. Mamy relacje i dane potwierdzające to zarówno z naszej ambasady w Manili, jak i wcześniej z ambasady w Kuala Lumpur, która przed utworzeniem placówki na Filipinach była odpowiedzialna za współpracę polsko-filipińską. Stąd też ta umowa o współpracy w przekazywaniu osób skazanych. Przy okazji wizyty prezydenta w październiku planowane jest podpisanie kolejnej umowy, umowy o współpracy w sprawach karnych.

Wynikające z umowy zobowiązania strony polskiej będą finansowane w ramach limitu wydatków właściwych dysponentów części budżetowych przewidzianych corocznie w ustawie budżetowej dla ministra sprawiedliwości i nie będą stanowiły tytułu do zwiększenia wydatków. Umowa jest zgodna ze standardami międzynarodowymi i zobowiązaniami Rzeczypospolitej Polskiej wynikającymi z traktatów wielostronnych i dwustronnych oraz z prawem  Unii Europejskiej.

W związku z tym, że umowa zawiera przepisy o charakterze samowykonalnym, nie będzie zachodziła konieczność dostosowania zmian w prawie krajowym. Umowa Rzeczypospolitej Polskiej podlega ratyfikacji za uprzednią zgodą wyrażoną w ustawie w trybie art. 89 ust. 1 pkt 2 i 5 konstytucji, albowiem dotyczy wolności, praw i obowiązków oskarżonych i innych uczestników postępowania karnego, co stanowi materię ustawową uregulowaną m.in. przepisami Kodeksu postępowania karnego.

Szanowny panie przewodniczący, Wysokie Komisje, w imieniu rządu wnoszę o przyjęcie przez Komisje projektu ustawy w sprawie ratyfikacji przedmiotowej umowy. Dziękuję.

Przewodnicząca poseł Anna Wojciechowska (KO):
Dziękuję bardzo.

Otwieram dyskusję na temat ogólnych założeń projektu.

Czy ktoś z państwa chciałby zabrać głos? Nie widzę. Wobec tego dyskusja została wyczerpana. Chyba że pan minister chciałby jeszcze coś dodać? Nie. Wobec tego zamykam dyskusję.

Podsekretarz stanu w Ministerstwie Sprawiedliwości Maria Ejchart:
Jeżeli mogę?

Przewodnicząca poseł Anna Wojciechowska (KO):
Proszę bardzo, pani minister.

Podsekretarz stanu w MS Maria Ejchart:
Chciałam jedynie dodać, że taka umowa jest czymś absolutnie standardowym w przypadku krajów, z którymi nie wiążą nas umowy wielostronne. Albo tak jak z krajami Unii, czyli decyzja ramowa…

Istotnym elementem tego jest to, że sytuacja polskich więźniów na Filipinach i w zakładach psychiatrycznych jest bardzo trudna. Stosowane są wobec nich tortury, przemoc seksualna i nieludzkie traktowanie. Bardzo trudno jest nam wynegocjować przekazanie Polaków, którzy odbywają tam karę. Dowodem tego są wielomiesięczne negocjacje, które prowadzimy z Filipinami, dotyczące skazanego na długoterminową karę pozbawienia wolności. A tak jak pan minister powiedział, Filipiny jedynie taką umowę uznają za podstawę, która może być ważna w przypadku przekazywania osób skazanych. Bardzo dziękuję.

Przewodniczący poseł Paweł Śliz (Polska2050):
Dziękuję serdecznie.

Słyszę, że nie ma pytań w tym zakresie.

Zamykam zatem dyskusję i zamykam pierwsze czytanie projektu ustawy z druku nr 3013.

Przechodzimy do szczegółowego rozpoznania projektu ustawy. Nie widzę sprzeciwu.

Czy są jakieś uwagi do tytułu ustawy? Nie widzę. Rozpatrzyliśmy zatem tytuł ustawy.

Przechodzimy do art. 1.

Czy są jakieś uwagi? Nie widzę. Rozpatrzyliśmy art. 1.

Przechodzimy do art. 2.

Czy są uwagi do art. 2? Nie widzę. Rozpatrzyliśmy art. 2.

Jeżeli nie będzie sprzeciwu, to nie będzie konieczne głosowanie całości projektu ustawy. Czy jest sprzeciw co do całości projektu ustawy? Nie widzę. Stwierdzam, że Komisja przyjęła projekt ustawy.

Pozostał wybór posła sprawozdawcy.

Kto z pań i panów posłów? Pani przewodnicząca. Jest sprzeciw? Nie widzę. Zatem wybraliśmy panią przewodniczącą, panią poseł Wojciechowską.

Tak, tak, przepraszam serdecznie.

Dziękuję państwu za udział w Komisji. Zamykam wspólne posiedzenie obu Komisji.