Komisje: Samorządu Terytorialnego i Polityki Regionalnej oraz Administracji i Spraw Wewnętrznych, obradujące pod przewodnictwem posła Michała Krawczyka (KO), przewodniczącego Komisji Samorządu Terytorialnego i Polityki Regionalnej, zrealizowały następujący porządek dzienny:

– rozpatrzenie uchwały Senatu w sprawie ustawy o związku metropolitalnym w województwie pomorskim (druk nr 2658).

W posiedzeniu udział wzięli: Tomasz Szymański sekretarz stanu w Ministerstwie Spraw Wewnętrznych i Administracji wraz ze współpracownikami, Adam Ostrowski specjalista do spraw legislacyjnych Związku Miast Polskich oraz Ryszard Świlski senator RP.

W posiedzeniu udział wzięli pracownicy Kancelarii Sejmu: Igor Amarowicz, Gabriela Borowa, Mateusz Daszewski i Sławomir Jakubczak – z sekretariatów Komisji w Biurze Komisji Sejmowych oraz Michał Gajewski, Jakub Karczewski i Przemysław Sadłoń – legislatorzy z Biura Legislacyjnego.

Przewodniczący poseł Michał Krawczyk (KO):
Dzień dobry. Witam państwa bardzo serdecznie.

Otwieram wspólne posiedzenie Komisji Samorządu Terytorialnego i Polityki Regionalnej oraz Komisji Administracji i Spraw Wewnętrznych.

Witam panie posłanki i panów posłów. Witam zaproszonych gości. Witam przedstawicieli samorządu terytorialnego.

Na podstawie listy obecności stwierdzam kworum.

Szanowni państwo, porządek dzienny obejmuje rozpatrzenie uchwały Senatu w sprawie ustawy o związku metropolitalnym w województwie pomorskim, druk nr 2658. Jeśli nie usłyszę sprzeciwu, stwierdzę, że Komisje przyjęły porządek dzienny. Nie słyszę. Dziękuję.

Szanowni państwo, Senat zgłosił 16 poprawek. Przy rozpatrywaniu poszczególnych poprawek będę prosił o stanowisko przedstawiciela rządu, opinię Biura Legislacyjnego, następnie ewentualnie jeden głos za i jeden głos przeciw, po czym nastąpi głosowanie.

Zanim przejdziemy do rozpatrywania poprawek, oddaję głos obecnemu panu senatorowi Ryszardowi Świlskiemu. Bardzo proszę, panie senatorze.

Przepraszam, jeszcze nie przywitałem pana ministra Tomasza Szymańskiego wraz z panami dyrektorami i współpracownikami.

Poseł Konrad Frysztak (KO):
Izba wyższa, refleksja.

Senator Ryszard Świlski:
Dziękuję za te ciepłe słowa, panie pośle.

Pani przewodnicząca, panie przewodniczący, panie i panowie posłowie, to dla mnie wielka przyjemność, honor i zaszczyt móc wrócić do państwa z ustawą metropolitalną dla Pomorza. Podkreślam słowa „dla Pomorza”. Wiem doskonale, że państwo pochyliliście się nad założeniami tego dokumentu. Przypomnę tylko, że w Senacie w pierwotnej wersji w 2020 r. podobny dokument również procedowaliśmy. Niestety, po wyjściu z prac legislacyjnych z Senatu nie ujrzał on światła dziennego. Dzisiaj, mam nadzieję, wracamy do tej jasnej strony mocy i mam nadzieję, że dzisiaj również państwo jako Wysoka Izba przyjmiecie dokument.

Ale teraz do meritum. Rzeczywiście przygotowaliśmy po debacie nie tylko na sali plenarnej, ale również w porozumieniu z wnioskodawcą, jakim jest pan minister spraw wewnętrznych i administracji, poprawki, które w dużej mierze są poprawkami regulującymi zapisy w poszczególnych ustawach, bo państwo wiecie, że ta ustawa zmienia szereg innych ustaw, które nas obowiązują, a nie tylko dotyczące samorządu terytorialnego.

Są trzy poprawki, o których chciałbym państwu powiedzieć. Są to poprawki, które są pewnego rodzaju zmianami do pierwotnego dokumentu i które myślę, że mają stać się zaczynem porozumienia ponadpartyjnego. Mam na myśli chociażby to, że wprowadziliśmy w jednym z punktów zapis dotyczący kadencyjności organów wybieralnych i jest ten ostry, jasny, klarowny, enumeratywny zapis mówiący o 5 latach. To po pierwsze.

Po drugie, z tych merytorycznych poprawek, o których chcę państwu powiedzieć, jest to poprawka mówiąca o tym, że 40% środków budżetu zostanie przekazane w trakcie realizacji ustawy metropolitalnej i ich zadań dla miast czy też dla samorządów nie będących miastami na prawach powiatu. Kolejną zmianą, o którą również niektóre środowiska postulowały, jest zmiana dotycząca tego, że kwota wydatków na sferę uczelnianą… Tu chcę państwu powiedzieć, że pojawia się nowa jakość – miasta i wyższe uczelnie pomorskie podpisały porozumienie dotyczące powołania funduszu rozwoju i jest zgoda na to, żeby 5% wydatków budżetu metropolii zostało dokładnie przekazane na tę sferę rozwoju intelektualnego, osobowego federacji uczelnianych. Ostatnia kwestia, o której też mówimy, jest taka, że wydatki związane z administracją, z funkcjonowaniem metropolii w tym zakresie, o którym była zawsze mowa, nie przekroczą 5%. Proszę państwa o przyjęcie tych poprawek.

To są najważniejsze zmiany, które zostały wprowadzone i tak jak na wstępie powiedziałem, wcześniejsze zmiany to są zmiany regulujące, doprecyzowujące zapisy w poszczególnych ustawach. Chcę państwu serdecznie podziękować za to, że pracowaliście nad ustawą dla metropolii pomorskiej. Wierzę, że ten dokument, który wyjdzie z państwa posiedzenia połączonych Komisji, a później już z prac Sejmu, będzie tym, na który czeka 1,5 mln mieszkańców Pomorza. Dziękuję bardzo.

Przewodniczący poseł Michał Krawczyk (KO):
Bardzo dziękuję, panie senatorze.

Przejdziemy teraz do rozpatrywania poprawek.

Poprawka nr 1. Bardzo proszę o przedstawienie stanowiska rządu. Pan minister, proszę bardzo.

Sekretarz stanu w Ministerstwie Spraw Wewnętrznych i Administracji Tomasz Szymański:
Dziękuję bardzo. Szanowni państwo przewodniczący, rekomendujemy przyjęcie poprawki.

Przewodniczący poseł Michał Krawczyk (KO):
Dziękuję.

Biuro Legislacyjne.

Legislator Przemysław Sadłoń:
Dziękuję bardzo. Przemysław Sadłoń, Biuro Legislacyjne. Z naszej strony taka uwaga, że to jest jedna z poprawek o charakterze legislacyjnym czy doprecyzowującym. Natomiast wśród poprawek senackich jest więcej mających właśnie taki charakter i z tego względu proponujemy czy poddajemy pod rozwagę, aby łącznie, ze względu właśnie na podobny cel, poza poprawką nr 1 rozpatrywać poprawki nr 2, 4, 5, 8 i od 11 do 15.

Przewodniczący poseł Michał Krawczyk (KO):
Dobrze. Jeśli nie będzie sprzeciwu, to w ten sposób postąpimy. Nie słyszę sprzeciwu. Czyli będziemy rozpatrywać teraz poprawki nr 1, 2, 4, 5, 8 i od 11 do 15. OK.

To poproszę, panie ministrze…

Poseł Paweł Hreniak (PiS):
Przepraszam, można powtórzyć?

Przewodniczący poseł Michał Krawczyk (KO):
Tak, oczywiście – poprawki nr 1, 2, 4, 5, 8 i od 11 do 15.

Bardzo proszę.

Sekretarz stanu w MSWiA Tomasz Szymański:
Szanowny panie przewodniczący, te zblokowane poprawki, które pan wymienił, rekomendujemy, aby przyjąć.

Przewodniczący poseł Michał Krawczyk (KO):
Dziękuję.

Nie widzę więcej zgłoszeń w dyskusji. Jeśli nie będzie sprzeciwu, to przyjmiemy te poprawki.

Poseł Paweł Hreniak (PiS):
Przepraszam, głosujmy.

Przewodniczący poseł Michał Krawczyk (KO):
Głosujmy. Dobrze, głosujemy. Kto z państwa jest za przyjęciem poprawek? Kto jest przeciw? Kto się wstrzymał? Dziękuję. Głosowało 38 posłów. Za – 23, nikt nie był przeciw, wstrzymało się – 15. Poprawki zostały przyjęte.

W związku z tym przechodzimy do poprawki nr 3. Bardzo proszę o stanowisko rządu.

Sekretarz stanu w MSWiA Tomasz Szymański:
Rekomendujemy przyjęcie tej poprawki.

Przewodniczący poseł Michał Krawczyk (KO):
Dziękuję.

Biuro? Nie widzę uwag.

Nie widzę zgłoszeń w dyskusji. Jeśli nie będzie sprzeciwu, przyjmiemy tę poprawkę bez głosowania. Nie słyszę sprzeciwu. Bardzo dziękuję. Poprawka została zaopiniowana pozytywnie.

Przechodzimy do poprawki nr 6. Stanowisko rządu?

Sekretarz stanu w MSWiA Tomasz Szymański:
Rekomenduję przyjęcie tej poprawki.

Przewodniczący poseł Michał Krawczyk (KO):
Dziękuję.

Bardzo proszę, panie pośle.

Poseł Jarosław Wiesław Wieczorek (PiS):
Mam pytanie dotyczące tego punktu. Czy to będzie również wprowadzone do ustawy metropolitalnej w województwie śląskim? Być może to jest tu wpisane, ale tego nie dostrzegam.

Sekretarz stanu w MSWiA Tomasz Szymański:
Od razu odpowiadam: nie, nie będzie.

Poseł Jarosław Wiesław Wieczorek (PiS):
A jakieś uzasadnienie do tego? Dlaczego? Jedna ustawa metropolitalna ma kadencję, a druga nie ma.

Sekretarz stanu w MSWiA Tomasz Szymański:
Już tłumaczę.

Głos z sali:
Ale to jest ustawa o województwie pomorskim.

Poseł Jarosław Wiesław Wieczorek (PiS):
Ale generalnie jest zbudowana na województwie śląskim.

Sekretarz stanu w MSWiA Tomasz Szymański:
Panie pośle, już tłumaczę. Tak jak na samym początku podkreślałem oddolność przygotowania tych projektów, to uzgodnienie wynikało z ustaleniami ze stroną samorządową, że ta poprawka będzie dotyczyła wyłącznie metropolii pomorskiej, z wyłączeniem Metropolii Górnośląsko-Zagłębiowskiej na życzenie strony samorządowej.

Przewodniczący poseł Michał Krawczyk (KO):
Dziękuję.

Podtrzymuję propozycję dotyczącą przyjęcia poprawki bez głosowania, jeśli nie będzie sprzeciwu.

Poseł Paweł Hreniak (PiS):
Sprzeciw.

Przewodniczący poseł Michał Krawczyk (KO):
Jest sprzeciw. Bardzo proszę, głosujemy. Kto z państwa jest za przyjęciem poprawki? Kto jest przeciw? Kto się wstrzymał? Dziękuję. Głosowało 38 posłów. Za – 36, nikt nie był przeciw, wstrzymało się – 2. Poprawka została przyjęta.

Przechodzimy do poprawki nr 7. Bardzo proszę o stanowisko rządu.

Sekretarz stanu w MSWiA Tomasz Szymański:
Rekomendujemy przyjęcie tej poprawki.

Przewodniczący poseł Michał Krawczyk (KO):
Dziękuję.

Pan poseł Wieczorek, bardzo proszę.

Poseł Jarosław Wiesław Wieczorek (PiS):
Mam pytanie do ust. 3, o te co najmniej 40% wydatków związku metropolitalnego. Gdyby państwo mogli przybliżyć, jaka będzie szacowana w tym momencie liczba mieszkańców, która aplikuje do tego, aby być w ramach ustawy metropolitalnej, czyli wejdzie do tego związku, żebyśmy mieli możliwość oszacowania, na ile to są miasta na prawach powiatu, a na ile to są gminy.

Przewodniczący poseł Michał Krawczyk (KO):
Pan senator, bardzo proszę.

Senator Ryszard Świlski:
Założenie wyjściowe dla powołania metropolii w województwie pomorskim to dzisiaj 61 jednostek samorządu terytorialnego i tak jak na wstępie powiedziałem, jest to dzisiaj baza dla 1,5 mln osób.  Nie mamy wiedzy w tej chwili, bo jesteśmy w fazie teoretycznej, ile tych podmiotów samorządowych wstąpi. Można oczywiście przyjąć, że jeżeli miasta na prawach powiatu, to Gdańsk, Gdynia, Sopot i policzyć potencjalnie liczbę mieszkańców, to wtedy już mamy wiedzę na temat, ile osób będzie dotyczyła ta strona wydatkowa.

Poseł Jarosław Wiesław Wieczorek (PiS):
Czyli z tej poprawki może wynikać, że mniejsze gminy dostaną mniej na mieszkańca niż miasta na prawach powiatu?

Senator Ryszard Świlski:
Odwrotnie.

Poseł Jarosław Wiesław Wieczorek (PiS):
Jeżeli 1,5 mln, to Gdańsk, Gdynia, Sopot to jest łącznie, ile mieszkańców?

Senator Ryszard Świlski:
To, jeżeli dzisiaj mieszkańców Gdańska jest…

Poseł Jarosław Wiesław Wieczorek (PiS):
750 tys.?

Senator Ryszard Świlski:
Właśnie. Summa summarum.

Poseł Jarosław Wiesław Wieczorek (PiS):
Czyli 750 tys. i 750 tys. to jest 1,5 mln, a tu gwarantujemy tylko 40%, czyli…

Senator Ryszard Świlski:
To nie tylko. To znaczy oczywiście mogę wejść tutaj w polemikę tej pana wypowiedzi, ale proszę zwrócić uwagę, że tu jest absolutna gwarancja wydatkowania środków w taki, a nie inny sposób, a chciałbym, żebyście państwo jeszcze pamiętali o jednej rzeczy, bo państwo przyjęliście zapisy do tej ustawy mówiące o podwójnej większości bezpieczeństwa dla małych samorządów w fazie głosowania. Po pierwsze, chcę państwu przypomnieć o jednej ważnej sprawie – przedstawiciel miasta Gdańska, czyli miasta, które ma 480–500 tys. mieszkańców, będzie miał jeden głos, a przedstawiciel na przykład gminy Suchy Dąb, gdzie jest 3 tys. mieszkańców, również będzie miał jeden głos. Podejmowanie decyzji w ten sposób już jest jasne i klarowne. Ba, dodam jeszcze, że państwo również przyjęliście zapis mówiący o tym, że decyzja musi być podjęta stosunkiem 2/5 wszystkich członków zgromadzenia.

Poseł Jarosław Wiesław Wieczorek (PiS):
Chcę tylko podkreślić, że nie ma podwójnej większości, tylko jest kwalifikowana większość w głosowaniach w tym zgromadzeniu, czyli tam chyba 40% musi być jednostek samorządu terytorialnego plus nałożona liczba mieszkańców. Czyli de facto podwójnej większości nie ma i tutaj włodarze czy też mieszkańcy mniejszych miejscowości jednak będą poszkodowani, bo przypomnę, że w województwie śląskim jest podwójna większość, czyli 50% na 50%. Tu jest zrobiony wyłom i jest kwalifikowana większość.

Przewodniczący poseł Michał Krawczyk (KO):
Dobrze. Szanowni państwo, dyskusja i tak się rozszerzyła poza głos za i głos przeciw, więc w tym momencie ją zakończymy. Przejdziemy do głosowania.

A, jeszcze Biuro Legislacyjne, bardzo proszę.

Legislator Przemysław Sadłoń:
Panie przewodniczący, szanowni państwo, ta poprawka ma charakter merytoryczny, natomiast chcielibyśmy tylko wskazać, że ona w dwóch miejscach terminologicznie nie do końca jest spójna z pozostałymi przepisami ustawy. Po pierwsze, w ust. 1 mówi się o promocji działalności związku, a z przepisu czy z katalogu zadań wynika, że to jest promocja związku i jego obszaru. Druga kwestia dotyczy posłużenia się sformułowaniem „gminy niemającej statusu miasta na prawach powiatu”, a w innym przepisie mówi się o gminach niebędących miastami na prawach powiatu. Natomiast zgłaszam te uwagi z jednoczesnym zastrzeżeniem, że na tym etapie nie ma możliwości korekty tego przepisu w tym zakresie. Dziękuję.

Przewodniczący poseł Michał Krawczyk (KO):
Dziękuję.

Przejdziemy do głosowania. Bardzo proszę. Kto z państwa jest za przyjęciem poprawki? Kto jest przeciw? Kto się wstrzymał?

Poseł Marek Jan Chmielewski (KO):
Coś szwankuje.

Przewodniczący poseł Michał Krawczyk (KO):
Nie działa? To proszę się zalogować.

Poseł Piotr Lachowicz (KO):
Przed chwilą działało. Teraz już działa. Dobra.

Poseł Maria Małgorzata Janyska (KO):
Jakaś dywersja.

Przewodniczący poseł Michał Krawczyk (KO):
Wszyscy państwo zagłosowali, tak? Dziękuję. Głosowało 37 posłów. Za – 23, nikt nie był przeciw, wstrzymało się – 14. Poprawka została przyjęta.

Przechodzimy teraz do poprawki nr 9.

Sekretarz stanu w MSWiA Tomasz Szymański:
Rekomenduję przyjęcie poprawki.

Przewodniczący poseł Michał Krawczyk (KO):
Dziękuję. Jeśli nie będzie głosów sprzeciwu, przyjmiemy tę poprawkę bez głosowania. Nie słyszę. Dziękuję. Poprawka została przyjęta.

Przechodzimy do poprawki nr 10. Biuro Legislacyjne.

Legislator Przemysław Sadłoń:
Tak, w odniesieniu do tej poprawki mamy pewną wątpliwość. To znaczy, w uchwale Senatu ta poprawka została potraktowana jako poprawka o charakterze legislacyjnym czy doprecyzowującym i ona rzeczywiście z jednej strony w inny sposób od strony legislacyjnej ujmuje tę materię, a rzetelnie mówiąc – lepszy. Natomiast jednocześnie, nie wiem, czy w sposób zamierzony, czy nie, wprowadza też pewną zmianę merytoryczną. To znaczy, w brzmieniu ustawy przekazanej do Senatu na etapie opiniowania, czy przed wydaniem tego rozporządzenia, którego te przepisy dotyczą, poprawka odwoływała się do opinii sejmiku. Natomiast w wyniku tej poprawki ma być dołączana opinia zarządu województwa śląskiego.

Chcę zwrócić uwagę, że zgodnie z art. 7 ustawy o metropolii śląskiej, to jest art. 7 ust 2, wydanie rozporządzenia wymaga zasięgnięcia opinii i tu są wskazane cztery podmioty, a jednym z nich jest sejmik województwa śląskiego, nie zarząd, więc ta poprawka z jednej strony wprowadza pewną rozbieżność w tych regulacjach i w tej chwili nie jesteśmy w stanie jednoznacznie wskazać, czy to nie będzie powodowało takich pewnych wątpliwości z punktu widzenia stosowania tych przepisów. Z jednego przepisu będzie wynikało, że to jest opinia sejmiku województwa śląskiego, z takiego przepisu powiedzmy o charakterze materialnym, a z drugiej strony z przepisów o charakterze bardziej proceduralnym, bo wskazujących, jaką opinię należy dołączyć, wskazuje się, że to ma być opinia zarządu. Z taką uwagą państwa pozostawiamy. Podkreślam, że to nie jest poprawka tylko i wyłącznie o charakterze legislacyjnym. Dziękuję.

Przewodniczący poseł Michał Krawczyk (KO):
Dziękuję.

Bardzo proszę stanowisko rządu.

Sekretarz stanu w MSWiA Tomasz Szymański:
Przychylamy się do opinii Biura Legislacyjnego Sejmu, zakładając dokładnie to, o czym wspomniał pan mecenas. W związku z powyższym proponujemy odrzucenie tej poprawki.

Przewodniczący poseł Michał Krawczyk (KO):
Dziękuję.

Nie widzę więcej głosów w dyskusji.

Przejdziemy do głosowania. Bardzo proszę. Kto z państwa jest za? Kto jest przeciw? Kto się wstrzymał? Dziękuję. Głosowało 38 posłów. Za – 1, przeciw – 24, wstrzymało się – 13. Poprawka została odrzucona.

Przechodzimy do ostatniej poprawki nr 16. Bardzo proszę o stanowisko rządu.

Sekretarz stanu w MSWiA Tomasz Szymański:
Rekomendujemy przyjęcie tej poprawki.

Przewodniczący poseł Michał Krawczyk (KO):
Dziękuję.

Nie widzę więcej głosów. Jeśli nie będzie sprzeciwu, przyjmiemy tę poprawkę bez głosowania.

Głos z sali:
Sprzeciw.

Przewodniczący poseł Michał Krawczyk (KO):
Jest sprzeciw. Głosujemy. Kto z państwa jest za przyjęciem poprawki? Kto jest przeciw? Kto się wstrzymał? Dziękuję. Głosowało 38 posłów. Za – 24, nikt nie był przeciw, wstrzymało się – 14. Poprawka została przyjęta. Bardzo państwu dziękuję.

Pozostaje nam jeszcze wybór posła sprawozdawcy.

Bardzo proszę, pani przewodnicząca Janyska.

Poseł Maria Małgorzata Janyska (KO):
Proponuję ponownie na posła sprawozdawcę pana przewodniczącego Krawczyka.

Przewodniczący poseł Michał Krawczyk (KO):
Bardzo dziękuję. Jeśli nie będzie innych zgłoszeń, zostanę posłem sprawozdawcą. Nie ma. Bardzo dziękuję.

Wyczerpaliśmy porządek obrad. Zamykam posiedzenie Komisji.