Komisje: Finansów Publicznych oraz Samorządu Terytorialnego i Polityki Regionalnej, obradujące pod przewodnictwem posła Janusza Cichonia (KO), przewodniczącego Komisji Finansów Publicznych, rozpatrzyły:

– pierwsze czytanie rządowego projektu ustawy o zmianie ustawy  o dochodach jednostek samorządu terytorialnego (druk nr 1824).

W posiedzeniu udział wzięli: Hanna Majszczyk podsekretarz stanu w Ministerstwie Finansów wraz ze współpracownikami, Łukasz Cymiński specjalista ds. legislacji Związku Województw Rzeczypospolitej Polskiej, Marek Wójcik pełnomocnik ds. legislacyjnych Zarządu Związku Miast Polskich oraz Małgorzata Żebrowska-Piotrak koordynator Komisji Skarbników Miast Unii Metropolii Polskich.

W posiedzeniu udział wzięli pracownicy Kancelarii Sejmu: Anna Woźniak, Julia Rychter, Sławomir Jakubczak  i Mateusz Daszewski – z sekretariatu Komisji w Biurze Komisji Sejmowych; Wojciech Białończyk,  Łukasz Kasiak oraz Łukasz Mościcki – legislatorzy z Biura Legislacyjnego.

Przewodniczący poseł Janusz Cichoń (KO):
Otwieram wspólne posiedzenie Komisji Finansów Publicznych oraz Komisji Samorządu Terytorialnego i Polityki Regionalnej. Stwierdzam kworum. Proszę wszystkich o zajęcie miejsc i wyciszenie rozmów.

Witam na naszym posiedzeniu panią minister Hannę Majszczyk, podsekretarz stanu w Ministerstwie Finansów, witam także towarzyszące pani minister osoby. Informuję, że porządek dzisiejszego posiedzenia przewiduje pierwsze czytanie rządowego projektu ustawy o zmianie ustawy o dochodach jednostek samorządu terytorialnego. Informuję na wstępie, że marszałek Sejmu w dniu 15 października skierował rządowy projekt ustawy o zmianie ustawy o dochodach jednostek samorządu terytorialnego do Komisji Finansów Publicznych oraz Komisji Samorządu Terytorialnego i Polityki Regionalnej do pierwszego czytania. Zgodnie z art. 37 ust. 4 regulaminu Sejmu pierwsze czytanie może się odbyć nie wcześniej niż 7. dnia od doręczenia posłom druku projektu. Jednocześnie, zgodnie z art. 51 regulaminu Sejmu, w szczególnie uzasadnionych wypadkach postępowanie z projektami ustaw może ulec skróceniu przez przystąpienie do pierwszego czytania bez zachowania terminu określonego w art. 37 ust. 4. Skrócenie postępowania z projektami ustaw następuje na uzasadniony wniosek. W tym przypadku wniosek taki składa Rada Ministrów. Z uwagi na bezpośredni wpływ rozwiązań zawartych w projekcie ww. ustawy na proces przygotowania uchwał budżetowych jednostek samorządu terytorialnego na rok 2026, na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 1 i ust. 2 regulaminu Sejmu przedstawiam wniosek o skrócenie postępowania z projektem ustawy przez przystąpienie do pierwszego czytania projektu bez zachowania terminu określonego w art. 37 ust. 4 regulaminu Sejmu. W związku z tym wnioskiem proponuję przystąpić do pierwszego czytania bez zachowania 7-dniowego terminu. Czy ktoś jest przeciwny tej propozycji?

Poseł Krystyna Skowrońska (KO):
Nie.

Przewodniczący poseł Janusz Cichoń (KO):
Nie widzę. Wobec niezgłoszenia sprzeciwu stwierdzam, że Komisja postanowiła przystąpić do pierwszego czytania bez zachowania 7-dniowego terminu. Przystępujemy zatem do pierwszego czytania rządowego projektu ustawy z druku 1824. Bardzo proszę przedstawiciela wnioskodawców, przedstawiciela rządu, panią minister Hannę Majszczyk, o przedstawienie projektu.

Podsekretarz stanu w Ministerstwie Finansów Hanna Majszczyk:
Dziękuję bardzo. Panie przewodniczący, Wysokie Komisje. Chcielibyśmy przedstawić ustawę o zmianie ustawy o dochodach jednostek samorządu terytorialnego.

Ustawa ma charakter techniczny, dostosowujący do aktualnych danych i pozwalająca zastosowanie już na rok 2026 oparcie wyliczeń – tu przede wszystkim chodzi o naliczenie subwencji ogólnej – w oparciu o aktualne dane dotyczące przede wszystkim dochodów z podatku CIT, które miały wpływ na określenie dochodów w roku 2025 i które przekładają się – zaraz o tym powiem – na naliczanie tej przede wszystkim subwencji. Tak jak powiedziałam, jest to projekt o charakterze technicznym, nieingerujący w metodologię, w ogóle w ustalania dochodów jednostek samorządu terytorialnego. Czyli, co do zasady, nie zmieniamy tu nic, co zostało wprowadzone w samej metodologii naliczania dochodów dla jednostek samorządu terytorialnego ustawą, która weszła w życie z początkiem tego roku. Projekt ustawy ma na celu stworzenie podstawy prawnej do wykorzystywania zaktualizowanych danych o podatku CIT oraz potrzeb oświatowych za rok 2025  do obliczenia dochodów jednostek samorządu terytorialnego na rok 2026. Ale, tak jak powiedziałam, de facto poprzez uaktualnienie tych danych na rok 2025 będziemy mogli prawidłowo, w oparciu o prawidłową realokację na poszczególne jednostki samorządu terytorialnego tego podatku, wyliczyć różnicę między… ten przyrost potrzeb na rok 2026 i ewentualne ustalenie subwencji ogólnej dla danej jednostki samorządu terytorialnego, jeżeli będzie tego wymagało porównanie tych przyrostów.

Dodatkowo projekt ustawy zawiera przepisy o charakterze przejściowym, jeżeli chodzi o determinanty naliczania podstaw, czy też właściwie naliczania potrzeb wyrównawczych dla jednostek samorządu terytorialnego na rok 2026, które to potrzeby są w ogóle istotnym elementem obliczania dochodów jednostek. Chodzi tutaj o tzw. determinanty, które służą naliczaniu tych potrzeb wyrównawczych. Te determinanty, w zasadzie poza dwoma drobnymi zmianami, są powieleniem determinant z roku 2025, tych, które zostały zawarte w ustawie o dochodach jednostek samorządu terytorialnego. One, jak państwo pamiętacie, w tej ustawie zasadniczej o dochodach jednostek samorządu terytorialnego miały charakter roczny. Zgodnie z zapisami ustawy na kolejny rok, po uzgodnieniu ze stroną samorządową, nowe ewentualne determinanty mogły być określone w drodze rozporządzenia ministra finansów. W uzgodnieniu ze stroną samorządową to zostało pozytywnie zaopiniowane przez Komisję Wspólną Rządu i Samorządu Terytorialnego. Przyjęto, że co do zasady pozostajemy przy tych samych determinantach. Te dwie drobne różnice, które są wprowadzane – i dlatego znowu wymagają przeniesienia tych determinantów na poziom ustawy, a nie rozporządzenia – dotyczą przede wszystkim jednej z jednostek samorządu terytorialnego, aby w ogóle można było zastosować jakąś determinantę w jednym miejscu, ponieważ dane dotyczące tej jednostki są prezentowane przez GUS w ramach danych niejawnych. Stąd też wymaga to zapisu, że w przypadku, gdy na dzień 31 maja 2025 roku wartości determinant, wpływających na potrzeby wydatkowe w danym obszarze wydatkowym, były objęte tajemnicą statystyczną, do obliczenia przeliczeniowej liczby mieszkańców jednostek samorządu terytorialnego na rok 2026 przyjmuje się posiadane przez Główny Urząd Statystyczny i ostatnio dostępne wartości determinant, które nie były objęte tą tajemnicą w dniu 30 czerwca 2025 r. I to jest jedna zmiana, po to, aby właśnie w ogóle jakaś baza do naliczenia tych determinant… przeliczenia tych determinant była dla tej jednostki. A dotyczy to de facto jednej jednostki. Druga kwestia, że przy wyliczaniu determinant tam, gdzie bierzemy pod uwagę liczbę dzieci uczęszczających do szkół i przedszkoli, bierzemy również liczbę dzieci uczęszczających do przedszkoli niepublicznych. I to jest uzgodnione, tak jak powiedziałam, ze stroną samorządową i wydana została pozytywna opinia w tym zakresie. To tak naprawdę są jedyne zmiany, które wprowadzamy w tej ustawie. Dziękuję bardzo.

Przewodniczący poseł Janusz Cichoń (KO):
Dziękuję bardzo, pani minister.

Przypominam, że pierwsze czytanie obejmuje debatę w sprawie zasad ogólnych projektu ustawy, następnie zadawanie pytań, także odpowiedzi wnioskodawców. Zatem otwieram debatę w sprawie zasad ogólnych projektu. Bardzo proszę, pan poseł Bartosz Romowicz.

Poseł Bartosz Romowicz (Polska2050):
Dziękuję bardzo. Pani minister, Wysoka Komisjo. Dziękujemy za ten projekt, natomiast ja pamiętam, jak pracowaliśmy nad tym projektem ustawy w ubiegłym roku w specjalnej podkomisji. Już wtedy sygnalizowaliśmy, żeby ten okres był 2-letni, a nie roczny. Teraz byśmy nie musieli nad tym debatować.

Natomiast chciałbym zwrócić uwagę, i prosić o zdanie pani minister, skoro przedłużamy pewne zasady do 2026 roku, to przedłużmy też wszystkie inne ustalenia, które miały miejsce. A przypomnę, że w roku 2025, w art. 91 w ust. 1 i 2 zapewniliśmy gminom, które posiadają parki narodowe, oraz gminom uzdrowiskowym specjalną rezerwę. I było enumeratywnie wpisane, że to jest rezerwa na 2025 rok. Mieliśmy dokonać ewaluacji tej ustawy. Jeszcze nie dokonaliśmy, więc ja proponuję, żebyśmy dokonali przedłużenia tej rezerwy na rok 2026. Mamy gotową taką poprawkę. Możemy ją dzisiaj składać, ale rozumiem, że rząd potrzebuje chwili na zastanowienie i dyskusję z organizacjami samorządowymi – tutaj spoglądam na pana Marka Wójcika – i komisji wspólnej, więc możemy jej dzisiaj nie składać, natomiast bardzo prosimy, żeby do drugiego czytania przeanalizować tę sprawę i w drugim czytaniu taką poprawkę będziemy chcieli złożyć, po to, żeby gminy, które mają parki narodowe i które są uzdrowiskami, dalej w 2026 roku miały wydzieloną rezerwę, aby dalej była ta zachęta do tworzenia form ochrony przyrody, tych najwyższych form ochrony przyrody. Mamy pierwsze wymierne efekty, to jest park narodowy, który być może powstanie, jeżeli pan prezydent podpisze, Park Narodowy Dolnej Odry, żeby te zachęty dalej obowiązywały. Dziękuję bardzo.

Przewodniczący poseł Janusz Cichoń (KO):
Dziękuję bardzo.

Pani poseł Krystyna Skowrońska. Bardzo proszę, pani przewodnicząca.

Poseł Krystyna Skowrońska (KO):
Chciałabym zatem czytelny algorytm, jaki jest w projekcie ustawy, jaka jest wysokość współczynników regresji, popularnie mogę powiedzieć jako algorytmu podziału środków, w zależności od poszczególnych zadań dla poszczególnych jednostek samorządu: gminy, powiaty i województwa.

I jedną rzecz chciałabym na wstępie powiedzieć, ona będzie dobrym rozwiązaniem albo bardzo dobrym rozwiązaniem dla samorządów, z których terenu jest migracja do dużych miast i nie ma zameldowania. Chciałabym, abyśmy, jeśli rozmawiamy, jeśli wielokrotnie pokazuje się teren Warszawy, to Warszawa przez to, albo duże miasta zabiegają o to, aby jak najwięcej osób było zameldowanych, dlatego że to daje im możliwość rzetelnego podziału środków w stosunku do liczby rzeczywistych mieszkańców. Jeżeli z terenów podwarszawskich, czy z innych terenów do miast przenoszą się mieszkańcy, a pozostaje ich stare miejsce zameldowania, inne miejsce zameldowania, to to jest dobrym rozwiązaniem i zdecydowanie wpływa na wyższą wartość środków, które otrzymuje dany samorząd. Tak że migracja nieujawniona pokazuje, że duże miasta – żebyście państwo w kontrze za każdym razem Warszawy nie pokazywali – duże miasta wcale z tego tytułu nie mają znacząco wyższej subwencji, jeśli wszyscy mieszkańcy… W innych częściach kraju inne duże miasta również.

Co do informacji niejawnej, o której powiedziała pani minister, ja rozumiem, że przy uwzględnianiu wartości wagi uwzględniono już informację, którą państwo dysponujecie, a której państwo nie przekazali, dotyczącą jednego samorządu w zakresie dochodów, i z tym się zgadzamy. Jeśli przyjmiemy tę ustawę, to rozumiem, że samorządy otrzymają pełną informację w nieodległym terminie, po przyjęciu, po uchwaleniu ustawy.

A teraz odnosząc się do tego, co powiedział pan poseł Romowicz. Żebyśmy… Pewno słuszny wniosek, bo niektóre samorządy zdecydowanie mają na swoim terenie parki narodowe, które dysponują zupełnie innym rodzajem dochodów, ale i działalności na tym terenie, czy uzdrowisk. Żeby o tym porozmawiać, myślę że jesteśmy jako mieszkańcy Podkarpacia, – pani poseł Frydrych, ja – jesteśmy zainteresowane, aby ten temat jeszcze przedyskutować. Dziękuję bardzo.

Przewodniczący poseł Janusz Cichoń (KO):
Dziękuję bardzo.

Pan przewodniczący Marek Sowa. Bardzo proszę.

Poseł Marek Sowa (KO):
Po pierwsze, panie przewodniczący, pani minister, trzeba powiedzieć, że to jedna z najlepszych reform, które udało się przeprowadzić. Co do tego nikt nie może mieć żadnych wątpliwości. W sytuacji, w której wiemy jak mocno jest napięty budżet państwa, można powiedzieć, że samorządy zostały ochronięte. Tutaj mogą realizować zadania…

Poseł Krystyna Skowrońska (KO):
Ochronione.

Poseł Marek Sowa (KO):
…publiczne na wysokim poziomie, nie mając, że tak powiem, tej takiej trudnej sytuacji, która jest widoczna choćby w budżecie państwa. I to w każdej statystyce, którą porównujemy w tym roku, jeśli chodzi o deficyt, widać że jest radykalnie lepiej niż to miało miejsce w ubiegłym roku. Przypomnę, w tym roku to jest ponad 25 mld zł więcej niż w roku poprzednim.

Widzę, że pan poseł Wesoły na mnie patrzy, jakbym miał mówić nieprawdę. To chcę panu powiedzieć, że w ubiegłym roku było tak źle, samorządy były niemal niewypłacalne, że trzeba było zmieniać ustawę budżetową, żeby w ostatnim kwartale uzupełnić właśnie wyliczenia te pisowskie, uzupełnić budżety dochodów samorządów terytorialnego o 10 mld zł. Jak najbardziej jest to zmiana konieczna, po to, żeby te wskaźniki, które w budżecie państwa zostały zapisane na przyszły rok, mogły być wykonane. Ja przypomnę, to jest ponad 53 mld zł subwencji ogólnej, to jest ponad 220 mld zł, jeśli chodzi o wpływy z podatku PIT i CIT. To jest transfer de facto 275 mld zł w stronę samorządów.

Natomiast mam jeszcze jedną rzecz. Tego nie zgłaszam, i to nie ma jak gdyby bezpośredniego związku, pani minister, z tą ustawą, ale wydaje mi się, że dla takiej transparentności konieczne jest wprowadzenie jednak zmian ustawowych w ustawie o dochodach jednostek samorządu terytorialnego, w ustawie o finansach publicznych, żeby środki przekazywane do samorządów były po prostu uwidocznione wprost w ustawie budżetowej, a dochody z tytułu ściągniętych podatków również, żeby były wpisane, żeby nie księgować przez 9 miesięcy, że mamy jakiś ujemny wynik finansowy na podatku, bo wiadomo, że podatki są podpinane, a ludzie się pytają: to gdzie te pieniądze, jak w budżecie macie ciągle zero albo minus? Wydaje mi się, że dla transparentności to jest zmiana konieczna, i pewnie w przyszłym roku powinniśmy ją przeprowadzić.

Mam też taką prośbę, że jeśli to by było możliwe – bo to nie zmienia struktury finansowania, była zgoda samorządów – żeby też w stronę poprawki pana posła Romowicza…, żeby przychylić się, jeśli będzie to po prostu możliwe i nie będzie dodatkowych skutków. Dziękuję bardzo.

Przewodniczący poseł Janusz Cichoń (KO):
Dziękuję bardzo.

O głos prosi jeszcze pan poseł, przewodniczący Henryk Kowalczyk i pan Tomaszewski, i także przedstawiciel strony samorządowej, pan Wójcik. Nie widzę więcej zgłoszeń. Nikt się nie zgłasza więcej. W ten sposób zamykam listę. Bardzo proszę, pan poseł, pan przewodniczący Henryk Kowalczyk.

Poseł Henryk Kowalczyk (PiS):
Dziękuję bardzo, panie przewodniczący. Odnosząc się do słów pana przewodniczącego Marka Sowy, rzeczywiście można powiedzieć tak, pozornie sytuacja samorządów poprawiła się, bo jest mniej zobowiązań.

Tylko teraz, jeśli wzięlibyśmy pod uwagę ilość inwestycji wykonanych przez samorządy w latach poprzednich a w tym roku, no to będzie to absolutnie odwrotna sytuacja. Oczywiście za wcześnie może jest oceniać kompleksowo nowe rozwiązania wprowadzające większy odpis dla samorządów, bo jeszcze nie skończył się rok 2025, więc na taką cenę przyjdzie czas na wiosnę przyszłego roku, ale już w tej chwili widać bardzo wyraźnie, że ten sposób subwencjonowania samorządów wyhamował totalnie inwestycje samorządowe. Jeśli samorządy wykonują jakieś inwestycje, to najczęściej, może w dziewięćdziesięciu kilku procentach, śmiem twierdzić, są to inwestycje, które jeszcze wynikają ze środków finansowych, inwestycji strategicznych Polskiego Ładu. Natomiast rzeczywiście mając więcej dochodów bieżących, one poprawiają sobie sytuację finansową. Może to i dobrze, bo jak za 2 lata przejmiemy władzę, to też, żeby samorządy miały odbudowaną pozycję finansową, w sposób odpowiedzialny też inwestowały, bo w tej chwili jest totalne zahamowanie inwestycji samorządowych. Ten sposób finansowania samorządów, oczywiście tutaj wychwalany przez wielu, natomiast on jest bardzo mocno, podkreślam, niesprawiedliwy. I tu nie chodzi mi też o różne podejście do różnych kategorii samorządów… różnego szczebla samorządowego, jak pani minister Majszczyk wczoraj czy przedwczoraj tu próbowała uzasadniać, ale nie możemy porównywać województw z powiatami, powiatów z gminami. Porównujmy gminy z gminami, bo to jest, jak gdyby istotna część. I tutaj twierdzę, i to pewnie liczbowo będzie bardzo dobrze widać po zakończeniu roku, że niestety ten podział pogłębia różnice w rozwoju kraju, tzn. bogate samorządy mające wielu bogatych podatników podatku PIT, np. Warszawa, zgarnia nieproporcjonalnie więcej pieniędzy z tego tytułu niż gminy, szczególnie gminy wiejskie, gdzie przecież część, a może nawet większość mieszkańców nie jest w ogóle podatnikami podatku PIT,  bo płacą podatek rolny, wobec tego z tych dochodów nie mają.

Obecna korekta oczywiście jest jakąś tam drobniutką, kosmetyczną korektą, ale nie rozwiązuje problemu i całej zasady finansowania samorządów. Tak że ja myślę, że w sposób odpowiedzialny będziemy mogli porównać i pokazać co się stało z finansami samorządów na wiosnę przyszłego roku, kiedy będzie cały rok 2025, ale z tego, co samorządowcy już mówią, to niestety biedne, małe samorządy wiejskie po prostu cierpią biedę. To, że mają odrobinkę więcej w tym odpisie,  to niestety pozbawione są całkowicie dotacji inwestycyjnych. KPO to też jest wielka pusta obietnica, bo z w moim okręgu wyborczym praktycznie nie mogę się doszukać samorządu, który skorzystał z pieniędzy z KPO, wobec tego rzeczywiście zastój inwestycyjny dla samorządów jest totalny. To są fakty, które wprowadziła ta ustawa. Dziękuję.

Przewodniczący poseł Janusz Cichoń (KO):
Pan poseł Włodzimierz Tomaszewski. Bardzo proszę. Do listy dopisała się jeszcze pani poseł Elżbieta Polak.

Poseł Włodzimierz Tomaszewski (PiS):
Dziękuję bardzo. Ponieważ tutaj mamy pewną formę korekty, czy też usprawnienia, doskonalenia narzędzia do naliczania dochodów samorządowych w tej ustawie, w związku z czym warto jest spojrzeć jak w rzeczywistości kształtują się te dochody i jak będą się kształtować w kontekście także roku 2026, do którego ta korekta dzisiejsza ma mieć zastosowanie. I tutaj obraz jest wyjątkowo niejasny, ponieważ nie mamy pełnego kształtu tych dochodów.

Na debacie w komisji samorządowej dowiedzieliśmy się, że dochody w zakresie subwencji są szacowane wyżej, z 48 mld zł do 52 mld zł, że jednocześnie mamy mieć większe wpływy podatkowe, chociaż ten szacunek nie był nam formalnie podany, powiedziano wówczas na Komisji, że wpływy podatkowe będą w granicach 220 mld. I teraz, jeżeli nie mamy jednocześnie jasności jaka będzie wielkość dotacji, to kiedy zsumuje się wartości z 2025 roku, to ta wartość wszystkich dochodów jest dziś na poziomie 350 mld zł. Natomiast w momencie, kiedy zsumujemy tylko subwencje i podatki dochodowe planowane na 2026 rok, to brakuje 78 mld zł, żeby te budżety były analogiczne z 2025 roku do 2026 roku. No i teraz nie wiadomo jak te dotacje będą się kształtować, a ponieważ wiemy, że w 2025 roku były jeszcze środki, są wypłacane w ramach programów inwestycyjnych z funduszy inwestycyjnych, łącznie środków planowanych do wypłacenia w 2025 roku jest 27 mld zł.

Ale chcę jednocześnie wskazać państwu, że w ostatnich 2 latach przed zmianą ustawy, czyli w latach 2023–2024, łącznie dodatkowych środków do samorządów, czyli z tych funduszy inwestycyjnych i z dodatkowych pieniędzy, czy to z subwencji uzupełniających czy z dodatkowego jednorazowego udziału w podatku dochodowym od osób fizycznych, co roku było dodatkowo więcej ponad 40 mld zł, co roku, więcej ponad 40 mld zł. I teraz nawet, gdyby przyjąć to, co pan poseł Sowa powiedział, że będzie się powielać kwota zadedykowana na 2025 rok nie ponad 25 mld zł, ale dokładnie 24 mld 800 mln zł – to jest z pisma pani minister – to w związku z czym ciągle będzie brakować dwadzieścia parę miliardów, które państwo obcięli.

Poseł Marek Sowa (KO):
Których?

Poseł Włodzimierz Tomaszewski (PiS):
Nie ma ich.

Poseł Marek Sowa (KO):
Ale których?

Poseł Włodzimierz Tomaszewski (PiS):
No nie wiem, właśnie…

Poseł Marek Sowa (KO):
Ale czego nie ma?

Poseł Włodzimierz Tomaszewski (PiS):
Nie ma tych dotacji.

Poseł Marek Sowa (KO):
Proszę pana, w 2024 roku…

Poseł Włodzimierz Tomaszewski (PiS):
Ale niech pan mi nie przerywa, niech pan da mi dokończyć.

Po pierwsze, chciałbym się dowiedzieć, bo nie dowiedziałem się na komisji samorządowej,  ile będą wynosić dotacje, zarówno te inwestycyjne, jak i na inne zadania. Państwo przy tej zmianie systemu, przesuwaniu między wpływami podatkowymi i udziałami z podatków a subwencją, jeszcze dokonali pewnych udoskonaleń. W gruncie rzeczy, żeby dobrze ocenić, to trzeba mieć sumę całości i porównać rok do roku. Nie mamy takiej sumy całości. A jeszcze na domiar tego wszystkiego chcę państwu zwrócić uwagę na fakt, że Krajowa Rada Regionalnych Izb Obrachunkowych w swoim corocznym sprawozdaniu wskazuje bardzo wyraźnie – to jest oczywiście na bazie projekcji wieloletnich planów finansowych samorządowych – że między 2025 rokiem a 2028 dochody samorządowe spadną w granicach 10 mld zł. I nawet, gdyby przyjąć, bo przecież w tych planach finansowych samorządy jeszcze nie znały jakie będą miały dochody na 2026 rok, myśmy się dopiero dowiedzieli wczoraj… przedwczoraj na komisji finansów… znaczy samorządowej, nie wiem czy komisja finansów, ale my nie wiemy jakie są dotacje w całości, jak się będą kształtować, w związku z czym już oczywiście przy takiej prognozie, która została tutaj przedstawiona, wydatki budżetów także automatem będą bardzo maleć, i najbardziej prawdopodobnie będą maleć w zakresie inwestycyjnym. Owszem, istnieje pewna perspektywa, ale ona jest naturalna, że środki unijne będą uzupełniać część środków inwestycyjnych. Jak tutaj się wczytałem, no to jest prognozowane chyba w 2020… akurat nie mam tutaj, ale w każdym razie ten udział środków inwestycyjnych ze środków unijnych będzie się zwiększał, ale maksymalnie ta praktyka udziału to jest w granicach dwudziestu paru miliardów. Na 2025 rok jest planowane 26 mld zł udziału. Ponieważ państwo blokowali te pieniądze poprzednio, to w 2024 roku było tylko 7 mld zł. Ale nawet, gdyby ten udział był, to i tak będzie mechanizm polegający na tym, że samorządy wycofają własne środki na inwestycje, opierać się będą tylko na dochodach… na tych wpływach ze środków unijnych, i dramatycznie spadną inwestycje, mimo szumnych planów. Bo na 2025 rok też już był o wiele większy plan, ale wykonanie, nie jest mi znane,  ale przypuszczam, że będzie bardzo ograniczone.

Dlatego też zwracam się o to, żeby przy tej okazji wprowadzić zmianę do ustawy o dochodach, żeby wprowadzić trwały mechanizm finansowania inwestycji samorządowych, który był planowany jeszcze w 2023 roku. Tylko wtedy były jeszcze rozpędzone fundusze inwestycyjne, i one zresztą w części dotyczącej funduszu Programu Inwestycji Strategicznych, no to on jeszcze się będzie toczył. Według tutaj tych prognoz mam dane, że jeszcze w 2026 roku ma być 18 mld zł, ale już w 2027 – 2,6 mld zł, w 2029 to już będzie śladowe kilka milionów złotych, i to się, że tak powiem, zamknie. Natomiast tej praktyki corocznego dodawania pieniędzy, która powinna być utrwalona w postaci systemowej, czyli subwencji inwestycyjnej naliczonej procentowo, mechanizm, który państwu prezentowałem przy okazji poprzedniej…

Poseł Krystyna Skowrońska (KO):
A ile tych pieniędzy?

Poseł Włodzimierz Tomaszewski (PiS):
Zaraz, momencik. Państwu pokazywałem… Ale proszę dać mi dokończyć. Ja państwu pokazywałem przy okazji debaty nad nową ustawą, że można wprowadzić bardzo prosty mechanizm, mechanizm, który jednocześnie będzie motywował do inwestowania, a jak będzie motywował do inwestowania, to zawsze jest korelacja: im więcej inwestycji, tym więcej wpływów podatkowych, podatków dochodowych, ale także i z VAT-u. I to jest, pani przewodnicząca, pewne źródło do pokrycia tej subwencji, która powinna napędzać inwestycje w interesie nie tylko samorządów, ale także i budżetu państwa. Dlatego też, przy szczegółowym rozpatrywaniu tego projektu, przedkładam państwu poprawkę, która ma przywrócić trwały…

Przewodniczący poseł Janusz Cichoń (KO):
To jeszcze nie ten etap, panie pośle.

Poseł Włodzimierz Tomaszewski (PiS):
Nie, ja już tylko korzystam z tego, żeby opisać, ponieważ mówiłem państwu, że mniej więcej średnio na te inwestycje…

Przewodniczący poseł Janusz Cichoń (KO):
Tylko bardzo proszę już o skracanie swojej wypowiedzi. Panie pośle, bardzo proszę…

Poseł Włodzimierz Tomaszewski (PiS):
…do 20 mld zł, inwestycji było dodawanych samych…

Przewodniczący poseł Janusz Cichoń (KO):
Panie pośle, bardzo proszę o skrócenie swojej wypowiedzi.

Poseł Włodzimierz Tomaszewski (PiS):
Tak, tak, już skracam. Mniej więcej taka kwota przy tym mechanizmie subwencji powinna być wpisana, która oczywiście powinna zastąpić tę śladową wielkość, jaką jest określona tam subwencja rozwojowa, która naliczana jest śladowo. Powinna być wycofana, a w to miejsce, poza tym sarkofagiem, gdzie się nalicza i przechodzą pieniądze, albo są większe podatki, a mniejsze subwencje albo odwrotnie, poza tym powinno być całe zasilanie, źródło dochodowe na inwestycje, które przedkładam i przybliżę państwu w szczegółowych rozpatrywaniach artykułów tego projektu ustawy. Dziękuję bardzo.

Przewodniczący poseł Janusz Cichoń (KO):
Dziękuję bardzo. Ja tylko pragnę zauważyć, w kontekście i pana wcześniejszych wypowiedzi także, że limit w nowym ładzie ustaliliście państwo na 100 mld zł. Rozdawaliście kartoniki, a wydaliście tak naprawdę 25 mld zł. 75 mld, takie wydatki na inwestycje, głównie samorządowe przecież, ponosimy aktualnie. I te pieniądze, w ubiegłym roku to było ponad 25 mld zł, jeśli kojarzę, w 2026 roku to jeszcze 18 mld zł.

Pani poseł Elżbieta Polak. Bardzo proszę.

Poseł Elżbieta Anna Polak (KO):
Bardzo dziękuję. Ja nie chcę przedłużać, ale muszę sprostować te kłamstwa, które tutaj są rozpowszechniane, ponieważ samorządy tylko w tym roku uzyskały 25 mld zł. Na przyszły rok w budżecie mamy zaplanowane o 20 mld zł więcej, a w ciągu najbliższych 10 lat – 345 mld zł.

Samorządy w czasie rządów Prawa i Sprawiedliwości musiały oczywiście na kolanach jechać do Warszawy w ramach centralizacji, prosić, klęczeć, a w tej chwili składają wnioski. Konkursy są transparentne. Pozyskaliśmy 60 mld euro w ramach Krajowego Planu Odbudowy. W ubiegłym tygodniu – podam jeden przykład gminy wiejskiej – miałam dyżur w Szprotawie, gmina wiejska w regionie lubuskim, która jest w trakcie realizacji: „Aktywny Maluch” – powstał żłobek sfinansowany ze środków unijnych i budżetu państwa, powstaje klub seniora, druga część budynku, będzie to taka międzypokoleniowa, integracyjna inwestycja, trwa rewitalizacja domu kultury, trwa również rewitalizacja parku miejskiego i zabytkowego kościoła. Trudno też przejechać przez Szprotawę, ponieważ wszystkie drogi w ciągu wojewódzkich dróg są w trakcie remontu. I tak wyglądają dzisiaj inwestycje w samorządach. Dziękuję.

Przewodniczący poseł Janusz Cichoń (KO):
Dziękuję bardzo.

Pan Marek Wójcik. Listę wcześniej już zamknąłem. Pytałem parokrotnie, czy są jeszcze chętni.

Głos z sali:
Ale sytuacja jest dynamiczna, panie przewodniczący. Pan wciąż szuka jakichś procederów. Pani przewodnicząca zabiera głos, a niby…

Poseł Krystyna Skowrońska (KO):
Bo ja się nie narażam panu przewodniczącemu.

Przewodniczący poseł Janusz Cichoń (KO):
Pan Marek Wójcik, bardzo proszę, strona samorządowa.

Pełnomocnik ds. legislacyjnych Zarządu Związku Miast Polskich Marek Wójcik:
Dziękuję bardzo. Panowie przewodniczący, panie i panowie posłowie, pani minister, szanowni państwo. Marek Wójcik, Związek Miast Polskich.

Po pierwsze, chcę powiedzieć, że uzgodniliśmy treść tego projektu, który państwo dzisiaj procedujecie, traktując to jako absolutne minimum korekt ustawy o dochodach. Mówię o tym, że niezbędne minimum, dlatego że wdrażanie tej ustawy odkrywa różne miejsca, w których widać wyraźnie, że potrzebne będą zmiany. I mówię to już teraz dlatego, że art. 119 tej ustawy wskazuje na obowiązek przeprowadzenia oceny jej funkcjonowania do 30 czerwca oraz tam się pojawia takie sformułowanie „ewentualne przedstawienie przez ministra finansów propozycji zmian”. Już dzisiaj widać, że tych zmian będzie dosyć dużo, dlatego apelujemy już teraz o to, aby ten monitoring odbył się jak najszybciej, w taki sposób, abyście państwo mogli przegłosować nowelizację tej ustawy w 2026 roku i to jeszcze w takim terminie, który pozwoli nam na zaplanowanie środków na rok 2027 według nowych zasad. To bardzo istotna kwestia.

Podczas naszych rozmów nad tą ustawą rozmawialiśmy także o tym, o czym tutaj panowie posłowie wcześniej mówili, mianowicie o rezerwach. W art. 90 są 3 rezerwy: jedna to jest ta dotycząca parków narodowych, druga dotycząca gmin uzdrowiskowych, ale wreszcie trzecia, o której powiem więcej niż jedno zdanie, mianowicie to rezerwa tzw. drogowa. Upominamy się o nią i prosimy o to, żeby ona została, żeby była kontynuowana, w imię prostej uczciwości. W 2003 roku, jak powstała poprzednia ustawa o dochodach, to równocześnie przekazano miastu na prawach powiatu zarządzanie drogami krajowymi, wojewódzkimi. To nie są tanie zadania, nie są łatwe. Wtedy była kwota prawie 300 mln zł, a nie zmieniała się przez prawie 20 lat. Ta rezerwa obowiązywała w tym roku. Ma już nie obowiązywać od 2026 roku. To było jedyne źródło finansowania zarządzania tymi drogami. Nawiasem mówiąc po drodze skorygowano jeszcze zasady i z tego źródła mogły korzystać także powiaty i województwa. Zatem prośba o to, aby te rezerwy zachować, moim zdaniem jest godna państwa poparcia. Cieszę się, że panowie posłowie tutaj ją zgłaszali.

Jeszcze jedna rzecz. Odniosę się do wypowiedzi pana posła Kowalczyka. My otrzymaliśmy wczoraj metryczki na przyszły rok dotyczące naszych dochodów. Chcę wyraźnie podkreślić, że różnice między samorządami nie przebiegają, bo wzdłuż kategorii JST to nie jest tak, że gminy wiejskie są w gorszej sytuacji niż województwa czy powiaty. Są takie sytuacje, gdzie w gminach wiejskich gmina dostaje rok do roku 2–3%, ale są takie gminy, które dostają trzydzieści parę procent. Podobnie, jeżeli chodzi o miasta na… Nie, największa różnica jest w miastach na prawach powiatu. Część śląskich miast ma zero i nie więcej, ale inne, też śląskie miasta, mają 12, 13, 14%. Ale ta różnica nie wynika z tego, że ktoś należy do określonej kategorii. Ale pozwalam sobie o tym mówić tutaj państwu, bo uniknęliśmy takich różnic na rok 2025, ponieważ pojawiła się ta propozycja: no otrzymujecie środki nie mniejsze niż w roku 2024 i ten wzrost nie może być mniejszy niż 4%. Potem jeszcze zresztą była korekta, za którą pani minister dziękuję, nawet do 6%. Teraz nie ma tego mechanizmu, dlatego już teraz sygnalizuję, że powinniśmy znaleźć jakąś metodę, żeby tym samorządom, które rok do roku mają wzrost niewielki, żeby znaleźć jakieś źródło ich wsparcia, ponieważ część tego niskiego wzrostu wynika z tych elementów, które pojawiają się przy okazji wdrażania ustawy. Ja nie chcę się o nich rozwodzić. Dzisiaj załatwiacie państwo, czy mam nadzieję, że państwo załatwicie, ten problem, który słusznie Ministerstwo Finansów podnosi w tej nowelizacji, którą nazywamy czasami w środowisku samorządowym techniczną, ale są też inne elementy, które wpływają na to, że niektóre samorządy otrzymują dochody nie za wysokie rok do roku. Stąd prośba o to, żeby znaleźć później jakiś mechanizm ich korygowania. Bardzo dziękuję za uwagę.

Przewodniczący poseł Janusz Cichoń (KO):
Dziękuję bardzo.

Pani minister Majszczyk. Bardzo proszę.

Podsekretarz stanu w Ministerstwie Finansów Hanna Majszczyk:
Dziękuję bardzo. Odnosząc się do tych różnych kwestii poruszonych przez państwa posłów, może zaczynając od wypowiedzi pana posła Romowicza odnośnie do potrzeby przedłużenia, że od razu trzeba było na 2 lata stosować jakieś przepisy przejściowe w odniesieniu, jak rozumiem, do znaczenia środków w ramach rezerwy na konkretne kategorie tych jednostek tzw. zielonych, czy też z gmin uzdrowiskowych.

Absolutnie podtrzymuję to, o czym mówiliśmy wcześniej, że takie bezrefleksyjne, jeśli tak mogę kolokwialnie powiedzieć, przedłużanie takiego rozwiązania nie jest uzasadnione. Należałoby się pochylić nad tym co się będzie działo w roku 2026. Dlaczego to rozwiązanie miało charakter roczny? Dlatego, że od początku było wiadomo, że ustawa na rok 2025 ma wiele dostosowań, cięć, również, a może przede wszystkim skupiło się to też na takich jednostkach, które objęte były później rezerwą dotyczącą jednostek, na terenie których znajdują się różne formy ochrony przyrody. I tak jak mówiliśmy, rok 2026 pokazuje jak wielkimi beneficjentami, z racji wprowadzenia tych potrzeb ekologicznych, są tego typu jednostki. To są dane, informacje o charakterze jawnym, powszechnym, więc pozwolę sobie przytoczyć kilka takich właśnie spektakularnych przykładów. Gmina Lutowiska miała 7 mln zł na rok 2025 z racji wprowadzonych rozwiązań, co i tak jej dawało dodatkowe dochody – w stosunku do roku 2024 – na rok 2026 jej dochody rosną o ponad 100%, do 15 mln zł. Gmina Krępna, drugi wielki beneficjent, miała 8 mln zł, dochody jej rosną do 13,4 mln zł. Oczywiście z tych dochodów, o których mowa w tej ustawie. Ja nie mówię o podatkach lokalnych, innych, tylko rozwiązaniach tej ustawy. Kolejna gmina, Gmina Smołdzino, która też jest beneficjentem w tym roku tej rezerwy, i słusznie, ale chciałabym, żebyście państwo jakby nakładali potrzebę takich działań na to, co niesie ta ustawa na 2026 rok dla tych jednostek. Dla Smołdzina dochody rosną z 15 mln zł do 28 mln zł z racji tego, że w roku 2026  ustawa wchodzi już bez żadnych przepisów przejściowych, bez dostosowań. I to jest moja tylko taka uprzejma prośba, na spojrzenie na to w kategorii działania ustawy już bez różnych dostosowań, bez przepisów przejściowych. Jeżeli oczywiście… No naturalnie państwa decyzja na końcu, tylko chciałabym, żeby właśnie spojrzeć na to, i stąd nasza prośba taka, i ja dalej podtrzymuję, że rozwiązania przejściowe, które były stosowane na rok, były słuszne, bo jeżeli będzie taka decyzja o ich przedłużeniu, to ta decyzja powinna być oparta w odniesieniu do tego, co widzimy w tych dochodach.

I tu już wychodząc trochę w kierunku odpowiedzi na pytania pozostałych z państwa posłów, odnośnie do dochodów tych jednostek, że one są złe, i braku inwestycji, to chciałam powiedzieć, że w stosunku do tego, co jednostki samorządu terytorialnego pokazywały w wieloletnich prognozach finansowych, to prawie 85% wszystkich jednostek samorządu terytorialnego dochody na 2026 rok  będzie miało większe niż planowało w swoich WPF-ach, 85% korzystniej wyjdzie niż samo sobie zakładało, że te dochody będzie miało.

Jeżeli chodzi o inwestycje, to absolutnie nie ma żadnego spadku w wydatkach inwestycyjnych. Oczywiście dzisiaj możemy się posługiwać tylko danymi za drugi kwartał, no bo one są porównywalne, nie mamy jeszcze danych za… pewnie niedługo będą, ale jeszcze… do dwudziestego, o ile pamiętam, jednostki samorządu terytorialnego składają te sprawozdania, więc pewnie na dniach dowiemy się, ale jeżeli chodzi o wydatki inwestycyjne na koniec II kwartału w roku 2023,  to były one na poziomie 22 mld zł przy planowanych 115 mld zł, w ciągu całego roku, w roku 2024 na koniec II kwartału osiągnęły poziom 24 mld zł przy planowanych 121 mld zł, na rok 2025 na koniec II kwartału jest to kwota 25,8 mld zł przy planowanych 120 mld zł. I tutaj oczywiście te inwestycje – o tym też mówiłam – są chociażby, jeżeli chodzi o dodatkowe nakłady na budownictwo, które idą przede wszystkim do gmin, jest na rok 2026 – i w roku bieżącym był również – ale na rok 2026 jest dwumiliardowy wzrost wydatków z budżetu państwa w obszarze budownictwa. I to, co idzie z funduszu dopłat, idzie praktycznie do gmin, więc będą to również inwestycje gminne. Oczywiście te dochody wstępnie planowane są już na stronach,  bo do 15 października minister finansów przekazuje jednostkom samorządu terytorialnego wstępną informację – wstępną, bo ostateczną zawsze zgodnie z prawem przekazuje dopiero po uchwaleniu budżetu – te wstępne dochody na wszystkie jednostki samorządu terytorialnego są na stronach Ministerstwa Finansów już zamieszczone, więc można je również sprawdzić.

Jeszcze, jeżeli chodzi o… Pan poseł Kowalczyk mówił, że spadają dochody, ponieważ małe gminy wyludniają się i nie mają podatku dochodowego. No ale tutaj ta ustawa w żaden sposób nie pogarsza ich sytuacji, dlatego że wcześniej ich dochody z PIT-u były oparte na podatku należnym. Też, jeżeli nie było ludności, to nie było tego podatku należnego. Ta ustawa w żaden sposób nie pogarsza, ale daje wyższą bazę. Bo dzisiaj bazą z tego obszaru do naliczenia dochodów jednostki samorządu terytorialnego są dochody tych osób, a nie ich podatek należny, co oczywiście stanowi różnicę. No bo nie bierze się pod uwagę wszelkich obniżek, które są stosowane zanim, czy też jakichś ulg stosowanych przez daną osobę, po to, aby wyjść na końcowy podatek należny.

I oczywiście tutaj, co do tych różnych zmian w ustawie, to podobnie jak ma to miejsce teraz ze spojrzeniem m.in. na jednostki, które są beneficjentami potrzeb ekologicznych, to naturalnie cały rok 2025 będzie stanowił bazę do tego monitoringu. Ona jest, jak pan sekretarz Wójcik zauważył, wskazana w ustawie. Będzie robiona i będzie na podstawie tych danych, które w zależności od tego, bo to też będzie wypadkową przekazania sprawozdań przede wszystkim przez jednostki samorządu terytorialnego, po to, aby ta baza wyjściowa do tych wszystkich analiz i wyliczeń była dostępna i jak najszybciej będzie prezentowana, i będziemy pracować nad ewentualnymi zmianami, czy też dyskusjami, czy należy w tym systemie dokonać jakichś poprawek. Ale, tak jak zawsze powtarzałam od początku, pełna ocena, prawidłowa ocena funkcjonowania tej ustawy to jest ocena po 2026 roku, kiedy właśnie chociażby takie jednostki, jak mówiłam o nich na wstępie, czyli Lutowiska, Krępna, Smołdzino, będą właśnie miały te dochody, które będą dla nich już typowe z racji naliczania tych potrzeb ekologicznych. To myślę, że najważniejsze z tych zapisanych przeze mnie informacji.

Przewodniczący poseł Janusz Cichoń (KO):
Dziękuję bardzo, pani minister.

Stwierdzam zakończenie pierwszego czytania. Proponuję przystąpić do rozpatrzenia projektu ustawy. Bardzo proszę, jakiś formalny wniosek?

Poseł Bartosz Romowicz (Polska2050):
Tak, jest jakiś wniosek, no bo…

Przewodniczący poseł Janusz Cichoń (KO):
Bardzo proszę, pan poseł Romowicz.

Poseł Bartosz Romowicz (Polska2050):
Jeżeli mogę. Wiem, że to poza trybem, natomiast chciałbym, żeby pani minister nie opierała się na półprawdach, bo tylko półprawdy pani powiedziała. Mam przed oczami tabelę z potrzebami finansowymi i korektą zamożności dla Gminy Cisna, która jest też w tym zestawieniu pani minister.  I chcę, żeby Wysoka Komisja miała pełną wiedzę. Potrzeby finansowe są wyceniane na rok 2026 na 11 mln 400 tys. zł, z czego potrzeby wyrównawcze – 0 zł, potrzeby oświatowe 4100 tys. zł, potrzeby rozwojowe 7 mln… 740 tys. zł, przepraszam, potrzeby ekologiczne na 6200 tys. zł, potrzeby uzupełniające na 350 tys. zł. Ale korekta z tytułu zamożności, pani minister, to jest 3500 tys. zł i kwota kalkulacyjna jest 2900 tys. zł. Czyli z potrzeb ekologicznych wcale nie ma 6 mln zł, bo po korekcie zamożności 3,5 mln zł, więc kwoty, o których pani mówi…

Przewodniczący poseł Janusz Cichoń (KO):
Panie pośle, to nie jest miejsce na tego typu dyskusję. Zakończyliśmy pierwsze czytanie.  Przystępujemy do szczegółowego rozpatrzenia ustawy. Przypomnę, nie wywołujemy, nie powielamy i nie powtarzamy dyskusji w ramach pierwszego czytania. Nie widzę sprzeciwu wobec propozycji rozpatrzenia projektu ustawy, w związku z tym proszę, po pierwsze, o ewentualne uwagi do tytułu ustawy. Nie ma uwag. Nie widzę.

Wobec tego uznaje, że rozpatrzyliśmy tytuł ustawy.

Przechodzimy do art. 1. W art. 1 ust. 1, bardzo proszę, mamy poprawkę do tego ustępu, tak?

Poseł Krystyna Skowrońska (KO):
A jaką mamy poprawkę?

Poseł Włodzimierz Tomaszewski (PiS):
To znaczy ja oczywiście chcę zmienić numerację tych zmian. Pkt 1 przy zgłaszanej przeze mnie poprawce i pkt 2 stałyby się odpowiednio pkt 7 i 8, czyli zmianą nr 7 i nr 8. Natomiast przed tymi punktami, które dotyczą inicjatywy rządowej, proponuję wprowadzić następujące zmiany, tzn. w pkt 1, czyli w zmianie nr 1 ująć zmiany do ustawy wymienianej w art. 1, czyli o dochodach jednostek samorządu terytorialnego, w 6 punktach. Zmiany te miałyby polegać na tym, by ustanowić subwencję inwestycyjną, która byłaby naliczana dla jednostek samorządu terytorialnego według reguły, iż każdy samorząd otrzyma subwencję inwestycyjną w roku 2026…

Poseł Krystyna Skowrońska (KO):
A to było.

Poseł Włodzimierz Tomaszewski (PiS):
Tego nie było, bo o tym nie mówiłem. Mówię o tym, co jest w tej poprawce. Proszę nie przeszkadzać, panie przewodniczący.

Każdy samorząd otrzymałby 14% wartości wydatków inwestycyjnych roku bazowego, czyli 2024. W 2024 roku była to kwota wydatków inwestycyjnych ogółem we wszystkich samorządach na poziomie 81 mld zł, zatem 14% to będzie 11 400000 tys. zł, natomiast tutaj jeszcze jest dodatkowa część tej subwencji dla gmin do 20 tys. mieszkańców, które otrzymałyby dodatkowe  10% wykonania swoich inwestycji w roku bazowym, co szacuję w granicach 4 mld zł. Czyli łącznie wielkość tej subwencji można szacować na 2026 rok na poziomie 15 mld zł. Czyli to jest ta kwota, która odpowiada mniej więcej temu, co samorządy dostawały na inwestycje co roku, niezależnie od dodatkowych pieniędzy takich, jak subwencja uzupełniająca, czy dodatkowy jednorazowy udział w podatku.

Chcę tylko zwrócić uwagę, bo tutaj pan przewodniczący, poseł Sowa mówił, że to były wypłaty na konto nowej kadencji sejmowej. Nie, w latach 2020–2023 środków inwestycyjnych do samorządów dodatkowych trafiło 57 300 000 tys. zł, i to jest ta kwota, która trafiła. A teraz oczywiście jest kontynuacja, ale niestety kontynuacja zamierająca, czyli te fundusze inwestycyjne są wygaszane. W związku z czym przedstawiałem w pierwszej części jak spadać będą te pieniądze do zera. Dlatego nie wiem, i pytam o te dotacje, czy też dochody w ramach dochodów własnych samorządów, ponieważ ich nie widzę. Podatki, owszem, zostały określone, ale dotacje celowe, ich kształt na 2026 rok, nie ma. Ale to wprowadzenie tego podatku… znaczy, przepraszam, wprowadzenie tej subwencji daje naprawdę bardzo dobry mechanizm do tego, żeby i budżet państwa i budżety samorządowe nastawiły się na dodatkowe wpływy podatkowe, ponieważ te inwestycje, które przy takiej subwencji będą się napędzać, dają dużą dynamikę wpływów podatkowych. Chcę powiedzieć, że złudnym jest mówienie o tym, że 24 800 000 tys. – przewidziane w 2025 roku,  jako dodatkowe środki włożone w ten system naliczania między subwencją a podatkami itd. – że to się będzie w takim kształcie powielać. Nawet, gdyby się tak powielało, i pani poseł Polak mówi: 345 mld zł w trakcie dekady, no to ja muszę powiedzieć, że w przypadku systemu…

Przewodniczący poseł Janusz Cichoń (KO):
Panie pośle, nie wracamy do debaty. Miał pan przedstawić poprawki. Poprawkę ma pan przedstawić.

Poseł Włodzimierz Tomaszewski (PiS):
Ale nie, panie przewodniczący, mówię o bardzo poważnej sprawie, o pieniądzach inwestycyjnych nie tylko dla samorządów, ale w sumie dochodach również podatkowych dla budżetu państwa, przy tym mechanizmie i proszę wysłuchać do końca. Mówię o tym, że gdyby utrzymywać tę dynamikę dodatkowych pieniędzy sprzed tej ustawy, to tych dodatkowych pieniędzy w ciągu dekady dla samorządów byłoby grubo ponad 400 mld zł. W związku z czym przerzucanie się takimi szacunkami jest w ogóle niedorzeczne, bo nie wiemy jak będą kształtowały się dzisiaj dotacje i jak zadziałają te mechanizmy – dzisiaj ten mechanizm zabetonowany – czyli relacje między subwencją a…

Przewodniczący poseł Janusz Cichoń (KO):
Panie pośle, proszę zmierzać do końca tego uzasadnienia. Nie chcę być niegrzeczny, ale…

Poseł Włodzimierz Tomaszewski (PiS):
Zatem ten mechanizm państwu opisałem, bardzo prosty, co roku naliczany. Natomiast druga poprawka, druga zmiana dotyczy tego, żeby ta subwencja mogła zaistnieć już w 2026 roku, zatem tam jest dodawany do artykułu końcowego art. 2, zapis mówiący o tym, że zmiany określone w art. 1 pkt 1–6 mają zastosowanie do naliczenia dochodów jednostek samorządu terytorialnego na rok 2026 i lata następne.

Proszę Wysoką Komisję o przyjęcie tej bardzo istotnej poprawki.

Przewodniczący poseł Janusz Cichoń (KO):
Dziękuję bardzo.

Biuro Legislacyjne. Bardzo proszę.

Legislator Łukasz Kasiak:
Dziękuję bardzo, panie przewodniczący. Ta poprawka została przedłożona teraz na Komisji, więc merytorycznie nie jesteśmy w stanie odnieść się do niej. Natomiast…

Przewodniczący poseł Janusz Cichoń (KO):
Ona wykracza poza zakres przedłożenia?

Legislator Łukasz Kasiak:
Znaczy jest to zmiana w tej ustawie, owszem, ten element, czyli ta nowa subwencja nie była przedmiotem tego projektu, ona została omówiona oczywiście przez pana posła podczas pierwszego czytania, natomiast formalnie nie była elementem projektu podczas pierwszego czytania, więc jest to nowość. Natomiast czy to jest wprost wykroczenie poza zakres? Nie jest to takie oczywiste. Może wywołać wątpliwości, natomiast jest to jednak zmiana tej ustawy… Pierwsze czytanie tej ustawy też nie ma miejsca na posiedzeniu plenarnym, więc nie są te standardy tak zaostrzone w przypadku chociażby ustaw podatkowych.

Wracając jeszcze do tego, o czym wspominałem wcześniej, wymagałaby na pewno legislacyjnej obróbki, pewnych zmian, chociażby np. w zakresie art. 2.

Przewodniczący poseł Janusz Cichoń (KO):
Dziękuję bardzo.

Pani minister, bardzo proszę o opinię.

Podsekretarz stanu w MF Hanna Majszczyk:
Opinia jest negatywna. Propozycja wyrywa jeden element z obowiązującej ustawy o dochodach, czyli praktycznie, jak ja to rozumiem, wykreśla dzisiejsze potrzeby rozwojowe, które są w tej ustawie, i w miejsce tych potrzeb stawia subwencję inwestycyjną. Czyli cały system, którego elementem są naliczane potrzeby rozwojowe, praktycznie wypada i zaburza wszystkie wyliczenia dla… w całej tej ustawie. Właściwie ona już przestaje dobrze działać. No i też ta propozycja, jak ja pamiętam, pojawiała się przy – nie wiem, czy dokładnie, bo też nie pamiętam całkowicie treści tej poprawki – ale pojawiała się wcześniej, i też zwracaliśmy na to uwagę, że praktycznie ta propozycja nawet nie daje, naszym zdaniem, możliwości wyliczenia tych udziałów, bo odnosi się do udziału w udziale, no i absolutnie nie wiedzielibyśmy, jak to policzyć. Czyli negatywne stanowisko.

Przewodniczący poseł Janusz Cichoń (KO):
Dziękuję bardzo.

Przystępujemy do głosowania. Kto z państwa jest za przyjęciem przedstawionych poprawek? Bo rozpatrywać je powinniśmy łącznie, przypomnę, poprawki zgłoszone przez pana Włodzimierza Tomaszewskiego. Kto jest za? Kto jest przeciw?

Poseł Krystyna Szumilas (KO):
Przepraszam, przepraszam.

Poseł Krystyna Skowrońska (KO):
Chwileczkę. Z kartą ma kłopot.

Poseł Krystyna Szumilas (KO):
Pan mi dał kartę posła Tomaszewskiego.

Głos z sali:
O, to jak poseł Tomaszewski głosuje?

Przewodniczący poseł Janusz Cichoń (KO):
Poczekamy chwilę. Tak jest. Zaczekamy przez chwilę.

Poseł Krystyna Szumilas (KO):
Ja nie mogę za posła Tomaszewskiego głosować.

Przewodniczący poseł Janusz Cichoń (KO):
Głosowałby dwa razy.

Głos z sali:
Jeszcze automatyczne głosowanie.

Poseł Włodzimierz Tomaszewski (PiS):
No musiałbym rozdać, ale tej stronie.

Przewodniczący poseł Janusz Cichoń (KO):
Kontynuujemy głosowanie. Jeszcze raz powtórzę. Kto jest za? Kto jest przeciw?

Poseł Zofia Czernow (KO):
Teraz poprawki, tak?

Przewodniczący poseł Janusz Cichoń (KO):
Tak, mówimy o poprawkach zgłoszonych przez pana Włodzimierza Tomaszewskiego. Kto się wstrzymał od głosu? Bardzo proszę o wyniki. Dziękuję. Zakończyliśmy głosowanie czy jeszcze…

Głos z sali:
Tak.

Przewodniczący poseł Janusz Cichoń (KO):
Zakończyliśmy. Bardzo proszę o wyniki.

Za 12 głosów, przeciw – 27. Poprawka nie przeszła.

Poseł Włodzimierz Tomaszewski (PiS):
Panie przewodniczący, zgłaszam to jako wniosek mniejszości.

Przewodniczący poseł Janusz Cichoń (KO):
Bardzo proszę złożyć do Biura Legislacyjnego stosowne… poprawkę z podpisem, z zapisem, że zgłasza pan wniosek mniejszości, i to powinno wystarczyć.

Nie ma więcej poprawek do zmiany nr 1 Zmianę pierwszą… Jeszcze uwaga do zmiany nr 1, tak? Bardzo proszę.

Legislator Łukasz Kasiak:
Poprawka była przed zmianą nr 1. My mamy z kolei uwagi do zmiany nr 1.

Przewodniczący poseł Janusz Cichoń (KO):
Uwagę do zmiany nr 1, tak? Bardzo proszę.

Legislator Łukasz Kasiak:
Tak. Bo jeszcze pani poseł się zgłaszała.

Poseł Zofia Czernow (KO):
Ale to już teraz nie ma sensu.

Przewodniczący poseł Janusz Cichoń (KO):
Bardzo proszę.

Poseł Zofia Czernow (KO):
Rezygnuję.

Przewodniczący poseł Janusz Cichoń (KO):
OK. Bardzo proszę.

Legislator Łukasz Kasiak:
To, jeżeli mogę, panie przewodniczący, szanowni państwo, nasza uwaga o charakterze legislacyjnym zmierza do tego, żeby oznaczyć te projektowane przepisy jako art. 78a art. 80a i jako art. 78b art. 93a.

W związku z tym, że projekt zakłada dodanie tych przepisów jako przepisów przejściowych, a biorąc pod uwagę, że ustawa została uchwalona 1 października i już obowiązuje, to dodawane pewne szczególne przepisy na 2026 rok, modyfikacje, czy pewne przepisy odrębne w stosunku do tego, co znajduje się w przepisach merytorycznych tej ustawy, należałoby zgodnie z zasadami techniki prawodawczej ująć jako przepisy epizodyczne w rozdziale. I tu proponujemy, właśnie jako uwagę legislacyjną, dodanie rozdziału 9a, w którym byłyby zamieszczone te przepisy jako art. 78a i 78b, bez jakiejkolwiek zmiany merytorycznej oczywiście w treści, samo oznaczenie.

Przewodniczący poseł Janusz Cichoń (KO):
Dziękuję bardzo.

Pani minister, jaką ma pani opinię do tych propozycji? One mają wymiar redakcyjno-legislacyjny.

Podsekretarz stanu w MF Hanna Majszczyk:
Znaczy tutaj oczywiście przyjmiemy. To jest kwestia techniczna.

Przewodniczący poseł Janusz Cichoń (KO):
Dziękuję bardzo. Rozumiem, że to się będzie także mieściło w granicach…

Legislator Łukasz Kasiak:
Jak najbardziej.

Przewodniczący poseł Janusz Cichoń (KO):
…upoważnienia, którego zamierzamy udzielić państwu, Biuru Legislacyjnemu. Wobec tego dziękuję. Nie widzę więcej zgłoszeń, uznaję zatem, że rozpatrzyliśmy zmianę nr 1 w art. 1, z uwzględnieniem sugestii Biura Legislacyjnego.

Przechodzimy do zmiany nr 2.

Legislator Łukasz Kasiak:
Jeszcze kwestia jest następująca, pan poseł Romowicz zgłosił poprawkę. Nie wiem, czy ona została wycofana czy dalej jest podtrzymana, ale została złożona poprawka, więc należałoby rozstrzygnąć.

Przewodniczący poseł Janusz Cichoń (KO):
Bardzo proszę, panie pośle.

Poseł Bartosz Romowicz (Polska2050):
Wychodząc naprzeciw refleksji rządu w tym temacie, to wycofam dzisiaj tę poprawkę, ale zastrzegam, że zgłoszę tożsamą w drugim czytaniu.

Przewodniczący poseł Janusz Cichoń (KO):
Dziękuję bardzo. Myślę, że refleksja obustronna się przydała i pewnie także jakaś rozmowa na ten temat. Ale dziękuję bardzo panu posłowi.

Biuro Legislacyjne.

Legislator Łukasz Kasiak:
Do zmiany nr 2?

Przewodniczący poseł Janusz Cichoń (KO):
Rozpatrzone, panie mecenasie?

Legislator Łukasz Kasiak:
Do zmiany nr 2, jeżeli można.

Przewodniczący poseł Janusz Cichoń (KO):
Tak, do zmiany nr 2. Poprawki nie ma.

Legislator Łukasz Kasiak:
Dokładnie. Art. 93a pkt 1. Tu wydaje się, że w związku z tym, że kwoty dochodów za 2025 rok z tytułu, i tak mam: „udziału w podatku dochodowym od osób fizycznych i podatku dochodowym od osób prawnych, subwencji ogólnej oraz środków z rezerwy”. W związku z tym, że udział jest w podatku, a te wyrazy „subwencji ogólnej oraz środki z rezerwy” należy czytać z kwotami dochodów za 2025 rok, już bez tej części z udziałem, tak że taką korektę spójników i interpunkcyjną proponujemy w zakresie art. 93a.

Przewodniczący poseł Janusz Cichoń (KO):
Dziękuję bardzo.

Pani minister.

Podsekretarz stanu w MF Hanna Majszczyk:
Nie zgłaszamy uwag.

Przewodniczący poseł Janusz Cichoń (KO):
Proszę?

Podsekretarz stanu w MF Hanna Majszczyk:
Nie zgłaszamy uwag.

Przewodniczący poseł Janusz Cichoń (KO):
OK. Rozumiem, że przyjmujemy tę sugestię. W związku z tym uznaję, przy braku sprzeciwu, że rozpatrzyliśmy zmianę drugą do art. 1.

Art. 2? Nie widzę uwag, nie widzę zgłoszeń. Art. 2 rozpatrzyliśmy.

Zgodnie z tym, co zapowiedziałem, chciałbym, żebyśmy udzielili upoważnienia Biuru Legislacyjnemu do dokonania zmian o charakterze redakcyjnym, legislacyjnym, językowym. To jest konsekwencja tego, o czym rozmawialiśmy, tych poprawek. Czy jest sprzeciw dotyczący tej propozycji? Nie widzę, wobec tego uznaję, że upoważniliśmy Biuro Legislacyjne do dokonania tych zmian. Wobec tego jest całość ustawy. Czy jest sprzeciw? Nie widzę sprzeciwu. Uznaję zatem, że przyjęliśmy całość ustawy. Projekt został przyjęty przez połączone Komisje.

Komisje muszą wybrać jeszcze posła sprawozdawcę, który przedstawi sprawozdanie z prac Komisji. Proponuję, żeby posłem sprawozdawcą został pan poseł Marek Sowa. Czy pan poseł wyraża zgodę?

Poseł Marek Sowa (KO):
Wyrażam zgodę.

Przewodniczący poseł Janusz Cichoń (KO):
Pan poseł wyraża zgodę. Nie widzę sprzeciwu. Uznaję zatem, że wybraliśmy pana posła Marka Sowę na sprawozdawcę Komisji do tego projektu. Na tym wyczerpaliśmy porządek dzienny.

Zamykam posiedzenie Komisji i informuję, że protokół z posiedzenia będzie do wglądu w sekretariatach Komisji. Dziękuję bardzo.