Podkomisja stała polityki regionalnej i wydatkowania środków Unii Europejskiej, obradująca pod przewodnictwem posła Kamila Wnuka (Polska2050), przewodniczącego podkomisji, zrealizowała następujący porządek dzienny:

– podsumowanie wydatkowania środków w zakresie komponentu „odporne społeczeństwo” Krajowego Planu Odbudowy, ze szczególnym uwzględnieniem realizacji zadań przez jednostki samorządu terytorialnego.

W posiedzeniu udział wzięli: Marlena Kończak dyrektor Departamentu Wdrażania Europejskiego Funduszu Społecznego Ministerstwa Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej, Marcin Wiatrów zastępca dyrektora Departamentu Rynku Pracy Ministerstwa Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej, Grzegorz Orawiec dyrektor Departamentu Programów Wsparcia Innowacji i Rozwoju Ministerstwa Funduszy i Polityki Regionalnej, Rafał Sukiennik dyrektor Departamentu Rozwoju Cyfrowego Ministerstwa Funduszy i Polityki Regionalnej, Mateusz Gaczyński zastępca dyrektora Departamentu Koordynacji Krajowego Planu Odbudowy Ministerstwa Funduszy i Polityki Regionalnej, Wojciech Szajnar dyrektor Centrum Projektów Polska Cyfrowa, Piotr Romanowski naczelnik Wydziału Krajowego Planu Odbudowy w Departamencie Projektów i Strategii Ministerstwa Cyfryzacji, Joanna Bohdanowicz-Krak kierownik Działu Zarządzania Projektami Naukowej i Akademickiej Sieci Komputerowej, Aneta Jeziorska-Bakiera zastępca dyrektora Departamentu Internacjonalizacji Przedsiębiorstw Polskiej Agencji Rozwoju Przedsiębiorczości oraz Krzysztof Osiński specjalista do spraw legislacji Związku Województw Rzeczypospolitej Polskiej.

W posiedzeniu udział wzięli pracownicy Kancelarii Sejmu: Mateusz Daszewski i Sławomir Jakubczak – z sekretariatu Komisji w Biurze Komisji Sejmowych.

Przewodniczący poseł Kamil Wnuk (Polska2050):
Szanowni państwo, otwieram 13. posiedzenie podkomisji stałej polityki regionalnej i wydatkowania środków Unii Europejskiej.

Witam państwa serdecznie. Witam serdecznie wszystkich zaproszonych gości.

Na podstawie listy obecności stwierdzam kworum.

Witam serdecznie wspólnie z panią poseł Iwoną Krawczyk. Będziemy tutaj z państwem rozmawiać w naszej tematyce, którą mamy dzisiaj na podkomisji. Witam serdecznie przedstawicieli Ministerstwa Funduszy i Polityki Regionalnej w osobach dyrektora Departamentu Programu Wsparcia Innowacji i Rozwoju pana Grzegorza Orawca, dyrektora Departamentu Rozwoju Cyfrowego pana Rafała Sukiennika, zastępcy Dyrektora Departamentu Koordynacji Krajowego Planu Odbudowy KPO pana Mateusza Gaczyńskiego. Witam Ministerstwo Rodziny, Pracy i Polityki społecznej – panią dyrektor Departamentu Wdrażania Europejskiego Funduszu Społecznego Marlenę Kończak, zastępcę dyrektora Departamentu Ekonomii Społecznej pana Piotra Barbuchę. Nie ma pana Piotra, to nie witam, ale witam dyrektora Departamentu Rynku Pracy pana Marcina Wiatrów. Witam także zaproszonych gości – pana Piotra Romanowskiego, naczelnika Wydziału Krajowego Planu Odbudowy w Departamencie Projektów i Strategii Ministerstwa Cyfryzacji, dyrektora Centrum Projektów Polska Cyfrowa Wojciecha Szajnara, a także panią Joannę Bohdanowicz-Krak, kierownik Działu Zarządzania Projektami Naukowej i Akademickiej Sieci Komputerowej. Serdecznie dziękuję państwu za przybycie w takim gronie.

Przechodzimy do porządku dziennego obrad. Dzisiaj będziemy rozmawiać w temacie podsumowania wydatkowania środków w zakresie komponentu „odporne społeczeństwo” KPO ze szczególnym uwzględnieniem realizacji zadań przez jednostki samorządu terytorialnego, bo to jest podkomisja właśnie samorządu terytorialnego. Dziękuję za przygotowany materiał.

W takim razie przystępujemy do realizacji porządku posiedzenia. Kto z państwa, szanownych gości, chciałby pierwszy zabrać głos i z perspektywy państwa ministerstwa, departamentu przedstawić, jak wygląda sytuacja? Otwieram dyskusję.

Prosiłbym, żeby się przedstawić i powiedzieć o swoje części.

Zastępca dyrektora Departamentu Koordynacji Krajowego Planu Odbudowy Ministerstwa Funduszy i Polityki Regionalnej Mateusz Gaczyński:
Mateusz Gaczyński, zastępca dyrektora Departamentu Koordynacji Krajowego Planu Odbudowy. Poprosili państwo o informacje dotyczące tego, w jaki sposób jest realizowany w chwili obecnej Krajowy Plan Odbudowy, ze szczególnym uwzględnieniem sytuacji jednostek samorządu terytorialnego i komponentu A Krajowego Planu Odbudowy, czyli „Odporność i konkurencyjność gospodarki”.

Na początku chciałbym zauważyć, że działania związane ze wsparciem jednostek samorządu terytorialnego znajdują się we wszystkich komponentach Krajowego Planu Odbudowy, nie tylko w komponencie A. Z całego KPO jednostki samorządu terytorialnego mogą skorzystać w sposób bezpośredni, czyli mogą być w tych inwestycjach ostatecznymi odbiorcami wsparcia z 15 inwestycji łącznie na kwotę ponad 36 mld zł. W tym momencie, biorąc pod uwagę obecny poziom kontraktacji w tych inwestycjach, w których beneficjentami mogą być jednostki samorządu terytorialnego, do zakontraktowania w tych inwestycjach pozostało jeszcze ok. 16 mld zł. Te wartości, czyli 36 mld zł i 16 mld zł, nie obejmują jeszcze potencjalnego finansowania, które jednostki samorządu terytorialnego będą mogły uzyskać w ramach nowej inwestycji KPO, którą wprowadziliśmy w ramach trzeciej rewizji, czyli Funduszu Bezpieczeństwa i Obronności, o którym kilka słów powiem więcej za chwilę.

Do 17 listopada w ramach całego KPO zostało zawartych ponad 900 tys. umów o objęcie przedsięwzięć wsparciem na kwotę 163 mld 170 mln zł, co stanowi ok. 62,5% całości alokacji KPO. Jeżeli chodzi o uruchomienie naborów, to nabory uruchomione są już właściwie na całą alokację KPO, z wyjątkiem dwóch inwestycji, które były wprowadzone w tzw. trzeciej rewizji KPO, czyli wkładu krajowego do mechanizmu InvestEU, czyli do mechanizmu, który będzie przeznaczony na stworzenie systemu gwarancji kredytowych dla małych i średnich przedsiębiorstw na poprawę poziomu ich konkurencyjności i właśnie w inwestycji A2.7.1, czyli Fundusz Bezpieczeństwa i Obronności. Przygotowania do uruchomienia tych inwestycji są zaawansowane. Trwają ostatnie ustalenia, jeżeli chodzi o podpisanie umowy z Komisją Europejską dotyczącej wniesienia wkładu krajowego do mechanizmu InvestEU, a ustawa tworząca Fundusz Bezpieczeństwa i Obronności oraz zapewniająca całą mechanikę wdrażania tego funduszu w najbliższy piątek będzie miała swoje pierwsze czytanie na posiedzeniu plenarnym Sejmu.

Teraz, przechodząc do tego, jaki rodzaj wsparcia jest oferowany dla jednostek samorządu terytorialnego – portfolio projektów obejmuje pełne spektrum działania jednostek samorządu terytorialnego, począwszy od kwestii związanych z transportem publicznym i adaptacją do zmian klimatu, to są głównie działania na poziomie miast poprzez wsparcie w przygotowaniu planów inwestycyjnych i miejscowych planów zagospodarowania przestrzennego, inwestycje w kompetencje cyfrowe, zwiększenie efektywności energetycznej budynków użyteczności lokalnej, poprawę efektywności energetycznej budynków mieszkalnych wielorodzinnych, zwiększenie dostępności i poprawę stanu infrastruktury wodno-kanalizacyjnej czy poprawę gospodarki wodnej na obszarach wiejskich.

W tym momencie jednostki samorządu terytorialnego i miasta mogą uczestniczyć jeszcze w dwóch naborach, które są teraz otwarte. Pierwszym z tych naborów jest nabór związany z wdrożeniem reformy planowania i zagospodarowania przestrzennego. Ta inwestycja składa się z dwóch elementów. Pierwszy element, czyli szkolenia dla osób zajmujących się planowaniem i zagospodarowaniem przestrzennym został już przez Ministerstwo Rozwoju i Technologii zakończony. W tym momencie trwa druga część tej inwestycji, czyli dofinansowanie działań związanych z przygotowaniem przez jednostki samorządu terytorialnego dokumentacji związanej z zagospodarowaniem przestrzennym. Tutaj nabór trwa do 30 czerwca 2026 r., przy czym nabór oznacza, że projekty mogą być już w tym momencie realizowane, potem zostaną zrefundowane jednostkom samorządu terytorialnego.

Druga inwestycja, w której trwa jeszcze aktualnie nabór, to jest poprawa efektywności energetycznej w budynkach mieszkalnych wielorodzinnych i tutaj gminy mogą aplikować o dofinansowanie działań związanych albo z termomodernizacją, albo z wyposażeniem budynków mieszkalnych wielorodzinnych w odnawialne źródła energii i mogą wnioskować o dofinansowanie przeznaczone dla budynków, których są właścicielami. W tym momencie liczba podpisanych umów przez jednostki samorządu terytorialnego to jest ponad 9200 sztuk. W części dotacyjnej KPO to jest ponad 7990 umów i ponad 1200 umów w części pożyczkowej. Jeżeli chodzi o wartość umów, to jest to 23 mld zł łącznie – 14,5 mld zł w części dotacyjnej i prawie 9,5 mld zł w części pożyczkowej. To się przekłada na całościowy poziom wykorzystania alokacji. Jednostki samorządu terytorialnego zakontraktowały już ponad 64,5% środków, do których są uprawnione, w części dotacyjnej to jest 84,5%, w części pożyczkowej to jest 47%.

Jeżeli chodzi o wypłaty, w tym momencie na poziom jednostek samorządu terytorialnego w części dotacyjnej trafiło już ponad 5 mld 373 mln zł. W części pożyczkowej do samorządów trafiło ponad 500 mln zł. Ta sytuacja, tak jak zaznaczyłem na początku, nie dotyczy w tym momencie Funduszu Bezpieczeństwa i Obronności. Fundusz jest nową inwestycją, która została wprowadzona w ramach trzeciej rewizji KPO. Alokacja na fundusz opiewa na ponad 22 mld zł i zgodnie z naszymi szacunkami ponad połowa tej kwoty będzie mogła być przeznaczona na inwestycje realizowane przez jednostki samorządu terytorialnego.

Jednostki samorządu terytorialnego będą mogły uzyskać dofinansowanie m.in. na budowę bądź modernizację budowli ochronnych, przy czym mówimy zarówno o schronach, jak i miejscach doraźnego schronienia. Będą mogły uzyskać dofinansowanie na poprawę także infrastruktury komunikacyjnej, czyli dróg, mostów i tuneli, które mogą być wykorzystywane na potrzeby mobilności wojskowej. Będzie także możliwość dofinansowania działań związanych z cyberbezpieczeństwem na poziomie jednostek samorządu terytorialnego, rozumianym jako zabezpieczenie zarówno rejestrów gminnych czy powiatowych będących w gestii danej jednostki samorządu terytorialnego, jak i poprawę cyberbezpieczeństwa w zakresie usług świadczonych przez jednostki samorządu terytorialnego. Mówimy tutaj o usługach związanych z dostarczaniem wody, ciepła, gospodarką wodno-kanalizacyjną i te obszary będą mogły być z Funduszu Bezpieczeństwa i Obronności dofinansowane.

Istotnym aspektem w przypadku tej inwestycji jest to, że mówimy o pożyczkach, nie dotacjach, natomiast te pożyczki będą udzielane na bardzo długi okres, będą pożyczkami bez oprocentowania i w przypadku niektórych inwestycji czy niektórych rodzajów przedsięwzięć jednostki samorządu terytorialnego będą mogły liczyć na umorzenie części otrzymanej pożyczki. Szczegóły dotyczące tego, w jaki sposób te inwestycje w zakresie jednostek samorządu terytorialnego będą realizowane, będą określone w polityce inwestycyjnej, która będzie przygotowana na przełomie 2025 r. i 2026 r. przez Bank Gospodarstwa Krajowego. Zaraz po tym, jak ta polityka inwestycyjna będzie przygotowana, będą też ogłoszone przez BGK pierwsze nabory na udzielanie tych pożyczek dla jednostek samorządu terytorialnego.

Tak na dużym obrazku wygląda sytuacja, jeżeli chodzi o kontraktację, wypłaty i zakres wsparcia, który możliwy jest do uzyskania przez jednostki samorządu terytorialnego. Jeżeli są państwo zainteresowani mogę przedstawić inwestycja po inwestycji w komponencie A i to, jak wygląda tam poziom kontraktacji, podpisania umów i wykorzystania alokacji, ale to jest po prostu lista zawierająca kilkanaście pozycji, więc jej odczytanie byłoby dość trudne i monotonne, więc możemy te dane oczywiście udostępnić.

Przewodniczący poseł Kamil Wnuk (Polska2050):
Tak, chciałem to zaproponować, żeby te dane po prostu udostępnić członkom Komisji. Myślę, że trzeba czytać całościowo, jedynie właśnie, jakie i ile, czy się uda wszystko wykorzystać i jak to wygląda pod takim kątem.

Zastępca dyrektora Departamentu Koordynacji Krajowego Planu Odbudowy MFiPR Mateusz Gaczyński:
Jeżeli chodzi o wykorzystanie alokacji w zakresie KPO w tym momencie jesteśmy na finiszu czwartej rewizji KPO, która miała właśnie służyć aktualizacji kamieni milowych, mierników i powiązanych z nimi alokacji na poszczególne inwestycje. W tym momencie cała alokacja KPO została rozpisana na poszczególne inwestycje i nie diagnozujemy bardzo poważnych ryzyk związanych z szansami na wykorzystanie pełnej alokacji KPO. Tam, gdzie było to możliwe w części pożyczkowej przesuwaliśmy środki do inwestycji, które mają dłuższy horyzont zarówno kontraktacji, jak i możliwości wypłaty dla beneficjentów.

Cała alokacja w zakresie na przykład Funduszu Bezpieczeństwa i Obronności będzie mogła być wykorzystywana po 2026 r., czyli po formalnym zakończeniu realizacji Krajowego Planu Odbudowy. Ta nowa inwestycja związana z wkładem krajowym do mechanizmu InvestEU, czyli stworzenie systemu gwarancji kredytowych dla małych i średnich przedsiębiorstw, również będzie mogła być wykorzystywana po 2026 r. Tam wszystkie gwarancje będą musiały być wykorzystane na potrzeby polskich małych i średnich przedsiębiorstw do 2032 r. Zgodnie z informacjami, które mamy od sektora bankowego, biorąc pod uwagę aktualne tempo akcji kredytowej i pożyczkowej dla małych i średnich przedsiębiorstw, banki nie diagnozują problemu z wykorzystaniem tego mechanizmu.

Przewodniczący poseł Kamil Wnuk (Polska2050):
Dziękuję.

Czy mamy tu jakieś pytania do tego punktu? Nie widzę.

W takim razie proszę następną osobę, następny departament o głos. Polityka społeczna chyba, tak?

Dyrektor Departamentu Wdrażania Europejskiego Funduszu Społecznego Ministerstwa Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej Marlena Kończak:
Szanowny panie przewodniczący, szanowna podkomisjo, pozwolicie państwo, że teraz od liczb do bardziej troszkę obrazowych danych. Reprezentuję Ministerstwo Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej, które w ramach KPO realizuje trzy duże inwestycje. Jedna z nich jest bezpośrednio skierowana do JST, konkretnie do gmin, mówimy tutaj o wsparciu dofinansowania miejsc opieki nad dziećmi do lat 3 – Program „Aktywny Maluch” i o nim za chwilkę szczegółowo opowiem. Pozostałe dwie inwestycje to inwestycja A4.1.1 związana z towarzyszeniem reformie instytucji rynku pracy, w zasadzie rynku pracy, czyli zmiany ustawowe, które weszły w tym roku w życie w czerwcu 2025 r. pociągają za sobą szereg usprawnień, które będą wymagały inwestycji i to jest właśnie ta inwestycja, którą mamy teraz na takim najbardziej rozbiegowym etapie i zaraz o niej też szczegółowo powiem. Trzecia inwestycja powierzona naszemu ministerstwu to inwestycja, która jest najbardziej zaawansowana i można powiedzieć, że nazywamy ją, brutalnie mówiąc, już odhaczoną. Przepraszam za ten kolokwializm. To jest inwestycja związana z programami wsparcia inwestycyjnego umożliwiającymi rozwój działalności podmiotów ekonomii społecznej, w szczególności przedsiębiorstw społecznych, czyli obszar ekonomii społecznej.

Może w tej kolejności troszkę opowiem, ponieważ jest ona właśnie taka dosyć zaawansowana, więc mamy już konkretne rezultaty tej inwestycji. Ta inwestycja rozpoczęła się w 2023 r., a można powiedzieć, że w 2022 r., kiedy po raz pierwszy została przyjęta ustawa o ekonomii społecznej i ministerstwo ogłosiło wówczas program rządowy w oparciu o tę ustawę. Był to pierwszy program, który właśnie konsumował zapisy tej ustawy. Celem tej inwestycji jest objęcie wsparciem podmiotów ekonomii społecznej, w szczególności przedsiębiorstw społecznych. Kwota na tę inwestycję to było ponad 200 mln zł, prawie 197 mln zł przeznaczonych było bezpośrednio na wsparcie i wypłaty dotacji dla podmiotów ekonomii społecznej. Może dodam taką dygresję, że wszystkie nasze inwestycje mają charakter dotacyjny, my nie mamy pożyczek. Ten program trwał od stycznia 2023 r. do można powiedzieć czerwca 2023 r., to znaczy wtedy trwały dwie edycje naborów. O podstawie prawnej, czyli o tym, że w oparciu o ustawę realizowaliśmy ten program, to już powiedziałam.

Generalnie w tym programie chodziło o wsparcie podmiotów ekonomii społecznej w takich trzech kluczowych obszarach. Były to przede wszystkim rozwój działalności i budowa odporności, wsparcie działań reintegracyjnych i działań w zakresie deinstytucjonalizacji usług. Oczywiście ten pierwszy komponent, czyli rozwój działalności i budowa odporności, cieszył się największym powodzeniem w ramach naszego programu. W wyniku tego programu podmioty ekonomii społecznej mogły dostać dotację maksymalnie w wysokości 170 tys. zł. Dla przedsiębiorstw społecznych ta kwota była nieco wyższa, bo promowaliśmy przedsiębiorstwa społeczne i to było 190 tys. zł dla przedsiębiorstw społecznych.

Myślę, że w gronie szanownych państwa i podkomisji może nie trzeba tego mówić, ale może przypomnę, że podmioty ekonomii społecznej, w tym w szczególności przedsiębiorstwa społeczne, to przede wszystkim organizacje, które zatrudniają osoby zagrożone wykluczeniem społecznym czy osoby z niepełnosprawnościami, zaburzeniami psychicznymi, długotrwale bezrobotnymi, a także te, które mogą realizować ważne dla społeczności lokalnych usługi społeczne, takie jak na przykład opieka nad seniorami czy wsparcie dla bezdomnych, czy opieka nad dziećmi. Stąd też cel społeczny był tutaj kluczowy i dlatego te podmioty właśnie uzyskały wsparcie w naszym programie. Warunkiem było nie tylko to, czym się dana organizacja, dane przedsiębiorstwo czy podmiot zajmuje, ale przede wszystkim warunkiem uzyskania dotacji było zadeklarowanie, że po uzyskaniu dotacji na te cele, o których powiedziałam, dane przedsiębiorstwo czy podmiot będzie zatrudniał przez 12 miesięcy taką osobę.

To jest o tyle kluczowe, że wiemy, ile zawarliśmy umów w wyniku naszego programu, bo w wyniku naszego programu zawarliśmy dokładnie1098 umów. Wskaźnik określony w KPO był 1000, więc wydawałoby się, że mamy duży margines. Aplikowało dużo więcej. Niestety znaczna część odpadła na etapie aplikacji, bo te wnioski nie spełniały podstawowych kryteriów, które były określone w KPO, ale też niestety mamy takie sytuacje, że albo w trakcie realizacji takie przedsiębiorstwa czy podmioty rezygnowały z realizacji, albo w wyniku działań, które teraz prowadzimy, czyli działań sprawozdawczych, których celem jest przede wszystkim sprawdzenie tego dwunastomiesięcznego zatrudnienia, okazuje się, że nie wszystkie niestety tego warunku dopełniły, więc w tej chwili jesteśmy na etapie sprawozdania. Efekt końcowy będziemy raportować na przełomie 2025 r. i 2026 r. Liczymy na to, że ten efekt określony w KPO uda nam się osiągnąć. To jest jedna z inwestycji. Myślę, że o niej można byłoby bardzo dużo mówić, bo jest taka bardzo ciekawa i mało znana.

Nie tracąc czasu przejdę do tej naszej drugiej, czyli najważniejszej. Może nie tyle najważniejsze, to złe słowo, największej, czyli „Aktywny Maluch”. Tutaj w łącznej alokacji, którą w KPO Ministerstwo Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej zawiaduje, ponad 3 mld zł, to Program „Aktywny Maluch” stanowił jej istotną część, czyli ponad 2 mld 700 mln zł. To jest tak naprawdę inwestycja w całości można powiedzieć przekazana, może przekazana to też złe słowo, skierowana do gmin i do podmiotów, które mogą tworzyć miejsca opieki nad dziećmi zgodnie z ustawą. Jesteśmy tak naprawdę w połowie etapu w tej chwili wdrażania tej inwestycji. Ponad 1 mld zł zostało wydatkowane, ale naszym celem w ramach KPO było uzyskanie ponad 47,5 tys. stworzonych w Polsce miejsc opieki nad dziećmi. Jesteśmy w tej chwili na… Aha, to jest bardzo ważne – tę inwestycję realizujemy wspólnie z urzędami wojewódzkimi, czyli każdy urząd wojewódzki pełni dla nas kluczową rolę, jest tzw. jednostką wspierającą zgodnie z nomenklaturą KPO i to na wojewodach spoczywa bardzo duży ciężar zadań związanych z realizacją tego programu, gdyż to oni oceniają wnioski aplikacyjne, to oni zawierają umowy i to oni bezpośrednio rozliczają zarówno gminy, jak i podmioty, które mogą aplikować o środki.

Ten program był skierowany na początku do wszystkich gmin w Polsce według takiego prostego algorytmu dotyczącego m.in. warunków i liczby dzieci w wieku do lat 3 na danym terenie, jak też liczby istniejących placówek czy miejsc opieki na dziećmi do lat 3. Był stworzony algorytm, który wcześniej był konsultowany, algorytm podziału środków, gdzie każda gmina miała przydzieloną pulę pieniędzy, pulę środków na te cele. W pierwszym naborze tak naprawdę oczekiwaliśmy chęci i sięgnięcia przez gminy do tych środków. Kolejne nabory już były pewnymi modyfikacjami. Muszę powiedzieć, że program miał też kilka swoich zakrętów, gdyż w trakcie realizacji dokonaliśmy dzięki chyba pierwszej rewizji KPO podniesienia kwoty jednostkowej na miejsce. W tej chwili ta kwota na miejsce wynosi ponad 50 tys. zł, a na początku było to w okolicach 35 tys. zł. Natomiast dzięki negocjacjom z komisją udało nam się te kwoty podnieść. Jeszcze niedawno, w październiku tego roku zakończyliśmy ósmy nabór uzupełniający. Łącznie tych naborów było osiem.

Ta inwestycja będzie zakończona w drugim kwartale 2026 r. W tej chwili z umów zawartych pomiędzy urzędami wojewódzkimi a podmiotami, które mogą tworzyć miejsca, wynika, że będziemy mieć stworzonych 47,1 tys. miejsc, czyli niewiele nam brakuje do celu, ale to są zapisy umów. Natomiast w wyniku tych umów, żeby miejsce powstało i mogło być zaliczone do wskaźnika, musi być wprowadzone do tzw. rejestru miejsc opieki nad dziećmi i w tym rejestrze na razie mamy ponad 14 tys. miejsc wpisanych i sukcesywnie urzędy wojewódzkie wprowadzają te informacje do systemu.

Podsumowując, zawarto umowy na prawie 99% miejsc opieki nad dziećmi, jakie mają powstać ze środków KPO, wpisanych do rejestru jest na razie 30, ale one sukcesywnie przybywają, zatem w naszej opinii zagrożenie realizacji tej inwestycji w tej chwili nie istnieje. Oczywiście rozmawiamy też z komisją o pewnych usprawnieniach w systemie rozliczania i zatwierdzania przez komisję tej inwestycji. Mamy tutaj nadzieję na przychylność ze strony komisji.

Ostatnia inwestycja, a w zasadzie zgodnie z numerem to powinnam o niej powiedzieć, że jest pierwsza, bo to tzw. inwestycja A4.1, czyli inwestycja wspierająca reformę instytucji rynku pracy. Jest to inwestycja, w której mamy dwa wskaźniki dotyczące zarówno wdrożenia zmodernizowanych systemów informatycznych i to jest tak naprawdę główny ciężar finansowy też tej inwestycji, czyli modernizacja systemów informatycznych publicznych służb zatrudnienia, a drugi wskaźnik to liczba przeszkolonych pracowników publicznych służb zatrudnienia w zakresie nowych procedur, nowych przepisów prawnych, jak również nowych systemów informatycznych, które w oparciu o ustawę zostają i są tworzone.

Tak jak powiedziałam, ustawy weszły w życie w czerwcu 2025 r., stąd mamy tutaj bardzo duże tempo i dużo emocji związanych z tą inwestycją, bo mamy ją mocno przesuniętą w czasie i bardzo się staramy, żeby ta inwestycja została zrealizowana do czerwca 2026 r. i mamy wrażenie, że w tej chwili właśnie głównie po stronie naszych służb informatycznych uda nam się ją zrealizować. Rozpoczęliśmy proces utrzymywania rozwoju ponad 130 systemów informatycznych działających w obszarze publicznych służb zatrudnienia, a także rozpoczęliśmy już tak naprawdę szkolenia pracowników, więc wydaje się, że nie mamy tutaj zagrożenia w tej inwestycji. To w wielkim skrócie tyle. Jestem w gotowości do udzielania dalszych wyjaśnień. Bardzo dziękuję.

Przewodniczący poseł Kamil Wnuk (Polska2050):
Dziękujemy pani dyrektor za bardzo ciekawe informacje.

Też mielibyśmy prośbę, czy można byłoby ją w formie mailowej przekazać członkom komisji?

Dyrektor Departamentu Wdrażania Europejskiego Funduszu Społecznego MRPiPS Marlena Kończak:
Oczywiście.

Przewodniczący poseł Kamil Wnuk (Polska2050):
Dobrze.

Kto teraz następny? Cyfryzacja?

Naczelnik Wydziału Krajowego Planu Odbudowy w Departamencie Projektów i Strategii Ministerstwa Cyfryzacji Piotr Romanowski:
Dzień dobry. Piotr Romanowski, Ministerstwo Cyfryzacji.

Przewodniczący poseł Kamil Wnuk (Polska2050):
Tutaj też powiem na wstępie, że bardzo dziękuję za przekazanie materiałów. Materiały są bardzo dobre.

Poseł Iwona Małgorzata Krawczyk (KO):
Świetne.

Przewodniczący poseł Kamil Wnuk (Polska2050):
Mieliśmy okazję się z nimi zapoznać, tak że można też w skrócie powiedzieć to o tych materiałach.

Naczelnik wydziału KPO w Departamencie Projektów i Strategii MC Piotr Romanowski:
Dobrze, jak najbardziej. Szanowni państwo, tak jak w materiale przekazanym do państwa, Ministerstwo Cyfryzacji w ramach komponentu C „transformacja cyfrowa” realizuje szereg działań związanych z rozbudową infrastruktury szerokopasmowej, wdrażaniem e-usług publicznych, rozwojem kompetencji, wyposażaniem szkół i wzmocnienia odporności państwa w zagrożenia cybernetyczne. Można podzielić wsparcie dla JST na bezpośrednie, jak i pośrednie. Inwestycje, które bezpośrednio wspierają JST, to jest na przykład inwestycja C3.1.1 „cyberbezpieczeństwo”, głównie chodzi o cyberbezpieczne wodociągi, gdzie jednostki samorządu terytorialnego mogą otrzymać granty w ramach puli 313 mln zł przeznaczone na podniesienie poziomu cyberbezpieczeństwa. W chwili obecnej trwa jeszcze ocena wniosków, w połowie grudnia powinna być opublikowana lista rankingowa w tym zakresie.

Mamy też inwestycję C2.1.1, gdzie wspieramy wdrożenie elektronicznego systemu zarządzania dokumentacją w jednostkach samorządu terytorialnego. 258 JST już zakończyło uruchomienie produkcyjne, 178 jest gotowych do uruchomienia, 937 jest w trakcie wdrożenia, czyli jak widać jest zainteresowanie i JST korzystają ze wsparcia jak: instalacje systemu, konfiguracja szkoleń administracyjnych, merytorycznych, wsparcie techniczne.

Mamy także w ramach tych bezpośrednio wspierających inwestycję pożyczkową C4.1.1 „wspieranie zaawansowanej transformacji cyfrowej”. Jednostki samorządu terytorialnego mogą otrzymać wsparcie w formie pożyczek na wdrażanie zaawansowanych technologii cyfrowych. Dotychczas na JST zakontraktowano ok. 66 mln zł, jednakże trwa jeszcze ocena złożonych wniosków w ramach pożyczek. Wniosków zostało złożonych około trzy, cztery razy więcej, niż mamy alokacji na to zadanie. To były takie bezpośrednio wspierające inwestycje.

Pośrednio też mamy kilka, czyli mamy wyposażenie szkół m.in. w sprzęt ICT. Jednostki samorządu terytorialnego jako organy prowadzące szkoły korzystają pośrednio właśnie z inwestycji obejmujących dostawy, czyli to, że nauczyciele otrzymali bony, czyli nauczyciele będą mogli zakupić laptopy do nauki. 735 tys. urządzeń będzie dostarczonych do szkół do wykorzystania przez uczniów, 100 tys. zestawów do nauczania zdalnego i 16 tys. laboratoriów AI i STEM.

Kolejna inwestycja, która pośrednio daje wsparcie JST, to jest C1.1.1, czyli dostęp do bardzo szybkiego internetu, choć wsparcie nie jest kierowane bezpośrednio do JST to inwestycje wpływają na ich obszar poprzez m.in. rozbudowę sieci szerokopasmowej, zwiększenie odsetka gospodarstw domowych z dostępem do łącza 100 megabitów na sekundę. Plan jest, że do 2026 r. będzie to minimum 86%. Będzie realizowana też modernizacja sieci LAN w 2 tys. szkół.

Ostatnia inwestycja pośrednio wpływająca na JST to C2.1.3 E-kompetencje. Jednostki korzystają ze wsparcia w sposób pośredni dzięki bezpłatnym szkoleniom, w których wezmą udział nauczyciele, urzędnicy i grupy wykluczone cyfrowo. W sumie będzie to ok. 250 tys. osób, więc podsumowując, można wskazać, że wsparcie dla JST ma charakter techniczny i organizacyjny m.in. poprzez wdrożenia właśnie elektronicznego systemu zarządzania dokumentacją, finansowy poprzez granty na cyberbezpieczeństwo oraz pożyczki na transformację cyfrową, sprzętowy dzięki inwestycjom w szkoły prowadzone przez JST, rozwojowy poprzez podnoszenie kompetencji mieszkańców i pracowników i infrastrukturalny poprzez poprawę dostępu do Internetu i modernizację sieci szkolnych. W skrócie to jest to. Dziękuję.

Przewodniczący poseł Kamil Wnuk (Polska2050):
Dziękuję bardzo.

Czy tutaj państwo chcieli coś uzupełnić jeszcze do tego? Kto jeszcze chciałby zabrać głos? Dobrze.

Szanowni państwo, dziękuję za te informacje i przygotowane materiały. Przede wszystkim jesteśmy na finiszu, jeżeli chodzi o KPO. Cieszę się, że tutaj z perspektywy kilku ministerstw wygląda to dobrze, przynajmniej na papierze, ale zakładam, że w realizacji też. Zresztą w realizacji to najczęściej widać, bo my też będąc w swoich regionach, często widzimy czy to właśnie w szkołach, czy w firmach, czy urzędach, jak te programy są w praktyce realizowane i rzeczywiście widać, że te środki finansowe mocno wpływają na nasze lokalne społeczności, tak że z tego powodu się bardzo cieszymy.

Z perspektywy parlamentu interesuje nas też rzeczywiście to, o co było pierwsze pytanie tutaj do pana dyrektora, żeby zdążyć też z czasem, żeby udało się to zrealizować i przede wszystkim wykorzystać te środki. To takie jedno pytanie może zadam ogólnie do państwa, to już może bardziej do poszczególnych przedstawicieli ministerstw, czy gdzieś państwo widzicie zagrożenia, mając na uwadze, że te wszystkie rewizje zostały zrealizowane, że tych środków się nie uda zrealizować bądź nie uda się tych programów, tych kamieni milowych zrealizować, tak jak było to zaplanowane już po tych rewizjach. Czy gdziekolwiek u państwa widzicie, że może się pojawić takie zagrożenie? Czy w tym momencie w państwa departamentach nie ma takiego zagrożenia?

Dyrektor Departamentu Wdrażania Europejskiego Funduszu Społecznego MRPiPS Marlena Kończak:
Może ja. Dzięki właśnie rewizji to wydaje się, że uniknęliśmy tych sytuacji, bo przy rozmowach z Komisją Europejską już sygnalizowaliśmy na pewnym etapie o pewnych ryzykach bądź utrudnieniach, bo to, co zapisaliśmy w pierwszej wersji programu, nie zawsze potem w rzeczywistości mogło być realizowane i rzeczywiście dzięki tym korektom można powiedzieć, że w tej chwili takich zagrożeń przy inwestycjach nie ma.

Przewodniczący poseł Kamil Wnuk (Polska2050):
Tak, czyli jak tutaj pani poseł mówi, to pracujemy pod presją czasu.

Szanowni państwo, w takim razie dziękuję państwu dzisiaj, dziękuję za przygotowane materiały.

Poseł Iwona Małgorzata Krawczyk (KO):
Tylko jedną rzecz.

Przewodniczący poseł Kamil Wnuk (Polska2050):
Proszę, pani poseł.

Poseł Iwona Małgorzata Krawczyk (KO):
Z ogromnym zainteresowaniem słuchałam informacji na temat wdrażania poszczególnych programów. Dopytam tylko o kwestię wdrażania tych, które są za pośrednictwem czy we współpracy urzędów wojewódzkich. Czy jest to formuła, która się sprawdza, która ułatwia, ulepsza czy pozwala na szybszą, efektywniejszą realizację tych właśnie programów?

Dyrektor Departamentu Wdrażania Europejskiego Funduszu Społecznego MRPiPS Marlena Kończak:
Dziękuję za to pytanie. Tak, rzeczywiście to jest dobre pytanie do naszego ministerstwa, bo akurat w tych trzech inwestycjach jedna z nich jest właśnie w tej formule, ale mówię generalnie o ministerstwie, bo w wielu obszarach współpracujemy z urzędami wojewódzkimi i nie tylko środki europejskie, ale inne programy rządowe realizujemy z udziałem urzędów wojewódzkich. Powiem tak, my nie narzekamy na formułę współpracy z urzędami wojewódzkimi. Bez nich w zasadzie pewne działania nie byłyby możliwe do zrealizowania i ta formuła w naszym przypadku w tych działaniach, w tych projektach, w tych tematach, w kwestiach społecznych, absolutnie się nam sprawdza. Tutaj mówię właśnie o opiece nad dziećmi lat 3, o pomocy społecznej, nawet kwestii ekonomii społecznej. W tej chwili mamy taki projekt z udziałem z udziałem środków europejskich, gdzie dzięki urzędom wojewódzkim współpracujemy i realizujemy te działania trochę niżej w terenie, więc ta formuła w naszym przypadku, w przypadku naszego ministerstwa jest absolutnie bardzo adekwatna i ją testujemy. Nawet nie można powiedzieć, że testujemy, ale realizujemy ją bardzo często.

Dyrektor Centrum Projektów Polska Cyfrowa Wojciech Szajnar:
Jeśli mógłbym uzupełnić, tego nie było w tych materiałach do państwa, bo ten projekt nie jest adresowany do jednostek samorządu terytorialnego. Przepraszam. Wojciech Szajnar, Centrum Projektów Polska Cyfrowa. To jest projekt „Cyberbezpieczny rząd” i tam urzędy wojewódzkie jako przedstawiciele administracji rządowej w terenie mogły aplikować o środki. To jest program, którego celem jest podniesienie zdolności do ochrony cybernetycznej czy cyberbezpieczeństwa w urzędach administracji i urzędy wojewódzkie są jedyną grupą, która w 100% aplikowała o środki i realizuje projekty w tym działaniu. W kwestii sprawności ich realizacji to tutaj za bardzo się nie mogę wypowiedzieć, bo takiej szczegółowej wiedzy nie mam. Natomiast ich taki masowy udział i to, że w sumie prawie połowa puli środków, którą mamy, poszła do urzędów wojewódzkich, pokazuje skalę też potrzeb i takiej potrzeby dofinansowania tego, co w urzędach wojewódzkich w tym obszarze, zwłaszcza technologicznym czy kompetencyjnym w obszarze cyberbezpieczeństwa jest niezbędne.

Specjalista do spraw legislacji Związku Województw Rzeczypospolitej Polskiej Krzysztof Osiński:
Dzień dobry. Krzysztof Osiński, biuro Związku Województw RP. Tylko króciutko, bo chyba jestem tutaj jedynym przedstawicielem samorządów, korporacji samorządowych. Chciałbym podziękować za pracę nad tymi środkami, przede wszystkim, jeżeli chodzi o środki na bezpieczeństwo. Jest to z naszej perspektywy bardzo istotne. Może poprosimy też po prostu o te wszelkie jakieś dokumenty. Ułatwiłoby to komunikację przez przede wszystkim korporacje samorządów i być może ten temat też byłby jakoś omówiony na komisji wspólnej. Dziękuję.

Przewodniczący poseł Kamil Wnuk (Polska2050):
Oczywiście. Proszę się zgłosić do sekretariatu Komisji i poproszę też, żeby państwu udostępnić te materiały. Myślę, że tutaj ważna jest współpraca. Państwa opinia jest dla nas też bardzo istotna. Dziękuję.

Szanowni państwo, skoro nie ma więcej pytań, to wyczerpaliśmy porządek dzienny posiedzenia.

W takim razie zamykam posiedzenie i do zobaczenia w pracy na następnych komisjach i podkomisjach.