Komisja do Spraw Unii Europejskiej, obradująca pod przewodnictwem posła Marka Krząkały (KO), zastępcy przewodniczącej Komisji, rozpatrzyła:
I. informację o dokumentach, w stosunku do których prezydium wnosi o niezgłaszanie uwag: COM(2025) 685, 689 (art. 7 ust. 4 ustawy z dnia 8 października 2010 r. o współpracy Rady Ministrów z Prezydentem Rzeczypospolitej Polskiej oraz Sejmem i Senatem w sprawach związanych z członkostwem Rzeczypospolitej Polskiej w Unii Europejskiej); COM(2025) 466, 676, 678, 692, 693, 694, 696, 698, 710, 711, 712, 713, 716, 717, 719, 720, 721, 722, 730, 731, 957, C(2025) 7935, 8013 (art. 8 ust. 2 ustawy z dnia 8 października 2010 r.); JOIN(2025) 791, COM(2025) 683, 686, 695, 697, 699, 703, 704, 708, 709, 785, 786, 801, 802, 839, 848, 950, 951, 955, 956, 958 (art. 151 ust. 1 regulaminu Sejmu z uwzględnieniem art. 3 ust. 2 ustawy z dnia 8 października 2010 r.),
II. odpowiedź ministra funduszy i polityki regionalnej na dezyderat nr 2 w sprawie zapewnienia kontynuacji wsparcia dla regionów górniczych w ramach sprawiedliwej transformacji po 2027 roku,
III. w trybie art. 151 ust. 1 regulaminu Sejmu z uwzględnieniem art. 3 ust. 2 ustawy z dnia 8 października 2010 r. Komunikat Komisji do Parlamentu Europejskiego i Rady Europejska strategia dotycząca sztucznej inteligencji w nauce Torowanie drogi dla Europejskiej Rady ds. Badań Naukowych w dziedzinie AI (RAISE) (COM(2025) 724 wersja ostateczna) i odnoszące się do niego stanowisko rządu.
W posiedzeniu udział wzięli: Jacek Karnowski sekretarz stanu w Ministerstwie Funduszy i Polityki Regionalnych wraz ze współpracownikami, Andrzej Szeptycki podsekretarz stanu w Ministerstwie Nauki i Szkolnictwa Wyższego wraz ze współpracownikami, Robert Kroplewski mecenas z Polskiego Towarzystwa Informatycznego, Zbigniew Czachór – stały doradca Komisji.
W posiedzeniu udział wzięli pracownicy Kancelarii Sejmu: Agata Jackiewicz, Joanna Heger, Monika Włodarska – z sekretariatu Komisji w Biurze Spraw Europejskich i Współpracy Międzynarodowej BSEM; Bartosz Pawłowski – ekspert ds. legislacji w Biurze Ekspertyz i Ocen Skutków Regulacji, Adrian Grycuk – specjalista ds. systemu gospodarczego w BEOS.
Przewodniczący poseł Marek Krząkała (KO):
Dzień dobry państwu. Proszę o zajęcie miejsc. Otwieram posiedzenie Komisji do Spraw Unii Europejskiej. Stwierdzam kworum. Witam serdecznie wszystkich obecnych członków Komisji do Spraw Unii Europejskiej, ministrów, a także towarzyszące im osoby.
Przechodzimy do rozpatrzenia pkt I, czyli informacji o dokumentach Unii Europejskiej, w stosunku do których prezydium wnosi o niezgłaszanie uwag. Są to następujące dokumenty: w trybie art. 7 ustawy 4 ustawy z dnia 8 października 2010 r. o współpracy Rady Ministrów z Prezydentem Rzeczypospolitej Polskiej oraz Sejmem i Senatem w sprawach związanych z członkostwem Rzeczypospolitej Polskiej w Unii Europejskiej COM(2025) 685, 689, w trybie art. 8 ust. 2 ustawy z dnia 8 października 2010 r. COM(2025) 466, 676, 678, 692, 693, 694, 696, 698, 710, 711, 712, 713, 716, 717, 719, 720, 721, 722, 730, 731, 957, C(2025) 7935, 8013 oraz w trybie art. 151 ust. 1 regulaminu Sejmu z uwzględnienia art. 3 ust. 2 ustawy z dnia 8 października 2010 r. JOIN(2025) 791, COM(2025) 683, 686, 695, 697, 699, 703, 704, 708, 709, 785, 786, 801, 802, 839, 848, 950, 951, 955, 956, 958.
Czy do wymienionych przeze mnie dokumentów państwo posłowie chcą zgłosić jakieś uwagi, czy też zgodnie z wnioskiem prezydium możemy przyjąć je bez rozpatrywania przez Komisję? Sprzeciwu nie słyszę. Stwierdzam, że Komisja postanowiła nie zgłaszać uwag do wymienionych powyżej dokumentów. Na tym zamykam rozpatrywanie pkt I.
Pkt II to odpowiedź na dezyderat nr 2 Komisji do Spraw Unii Europejskiej. Przechodzimy zatem do tego punktu, czyli rozpatrzenia odpowiedzi ministra funduszy i polityki regionalnej na dezyderat nr 2 w sprawie zapewnienia kontynuacji wsparcia dla regionów górniczych w ramach sprawiedliwej transformacji po roku 2027. Rząd reprezentuje pan minister Jacek Karnowski, sekretarz stanu w Ministerstwie Funduszy i Polityki Regionalnej. Bardzo proszę pana ministra o przedstawienie odpowiedzi na dezyderat.
Sekretarz stanu w Ministerstwie Funduszy i Polityki Regionalnej Jacek Karnowski:
Panie przewodniczący, szanowni – panie posłanki i panowie posłowie, szanowni państwo, zgodnie z tym dezyderatem trzeba wskazać, że rzeczywiście środki na sprawiedliwą transformację bardzo pomogły regionom węglowym. Wspieramy ten dezyderat. Wspieramy, to znaczy, można powiedzieć, że przyjęliśmy do wiadomości. Uważamy, że jest słuszny. Jedna może taka drobna uwaga. Uważamy, że wsparcie dla regionów węglowych to powinno być także wsparcie dla regionów, które wykorzystują węgiel. Mówimy na przykład o dużych elektrociepłowniach czy elektrowniach. Ale ponieważ mówimy o regionach odchodzących od węgla, to możemy przyjąć, że te regiony też obejmuje. Wprawdzie teraz nie ma oddzielnego funduszu wyodrębnionego w przyszłych ramach finansowych, ale nie będziemy ukrywać, że będziemy chcieli dalej w sposób szczególny wspierać te regiony. Wobec tego, jeżeli państwo to uznają, to my oczywiście ten dezyderat uważamy za słuszny.
Przewodniczący poseł Marek Krząkała (KO):
Bardzo panu ministrowi dziękuję. Otwieram dyskusję. Czy są jakieś głosy? Nie widzę. W takim razie, czy jest sprzeciw wobec przyjęcia odpowiedzi na dezyderat Komisji? Nie widzę. Stwierdzam, że Komisja przyjęła odpowiedź na dezyderat nr 2 w sprawie zapewnienia kontynuacji wsparcia dla regionów górniczych w ramach sprawiedliwej transformacji po roku 2027. Na tym zamykam rozpatrywanie pkt II.
Przechodzimy do pkt III, czyli rozpatrzenia w trybie art. 151 ust. 1 regulaminu Sejmu, z uwzględnieniem art. 3 ust. 2 ustawy z dnia 8 października 2010 r., komunikatu Komisji do Parlamentu Europejskiego i Rady – Europejska strategia dotycząca sztucznej inteligencji w nauce, torowanie drogi dla Europejskiej Rady do spraw Badań Naukowych w dziedzinie AI, COM(2025) 724 wersji ostateczna, i odnoszącego się do niego stanowiska rządu.
Rząd reprezentuje pan minister Andrzej Szeptycki, podsekretarz stanu w Ministerstwie Nauki i Szkolnictwa Wyższego. Panie ministrze, bardzo proszę o przedstawienie stanowiska.
Podsekretarz stanu w Ministerstwie Nauki i Szkolnictwa Wyższego Andrzej Szeptycki:
Panie Przewodniczący, szanowne panie posłanki, panowie posłowie, szanowni państwo, Europejska strategia dotycząca sztucznej inteligencji w nauce to dokument zaproponowany przez Komisję Europejską, którym w najbliższej przyszłości ma się zająć Rada. To jest kontynuacja działań polskiej prezydencji z pierwszej połowy tego roku, kiedy Rada przyjęła dokument dotyczący sztucznej inteligencji w nauce. Główne cele tego dokumentu to jest znalezienie odpowiedzi na narastającą lukę konkurencyjną pomiędzy Unią Europejską a Stanami Zjednoczonymi i Chinami w obszarze zaawansowanej sztucznej inteligencji, w szczególności w zakresie mocy obliczeniowych, skali badań i komercjalizacji badań.
To jest strategia, która wpisuje się w szerszy ekosystem polityk Unii Europejskiej AI Act, EuroHPC, „Horyzont Europa”. Najważniejszym zadaniem tego dokumentu ma być systemowe włączenie sztucznej inteligencji do badań naukowych właściwie we wszystkich dyscyplinach, przy założeniu, że AI istotnie zmienia metody prowadzenia badań naukowych. Jeżeli chodzi o…
Przewodniczący poseł Marek Krząkała (KO):
Panie ministrze, bardzo przepraszam. Proszę panów i panie posłów o zamilknięcie i udzielenie możliwości panu ministrowi, żeby mógł kontynuować, bo to naprawdę przeszkadza osobie, która przedstawia dokument. Bardzo proszę, panie ministrze.
Podsekretarz stanu w MNiSW Andrzej Szeptycki:
Dziękuję bardzo. Jeżeli chodzi o konkretne działania, to strategia proponuje przede wszystkim powołanie swego rodzaju wirtualnego instytutu Europejskiej Rady do spraw Badań Naukowych w dziedzinie AI – Resource for Artificial Intelligence Science in Europe. Zadaniem tego zespołu ma być integrowanie zespołów badawczych, infrastruktury obliczeniowej, czyli fabryk i gigafabryk AI, wysokiej jakości danych badawczych, a także instrumentów finansowania badań. Innymi słowy, to, czym ma się zajmować ta Europejska Rada, to przede wszystkim przeciwdziałanie rozdrobnieniu różnego rodzaju inicjatyw badawczych w Unii Europejskiej i w poszczególnych krajach członkowskich oraz działanie na rzecz stworzenia, zbudowania swego rodzaju masy krytycznej zasobów w obszarze, jakim jest sztuczna inteligencja w nauce.
Strategia obejmuje pięć kluczowych obszarów działań. Po pierwsze doskonałość i talenty oraz rozwój europejskiego potencjału w tym obszarze, po drugie zasoby obliczeniowe, po trzecie dane, po czwarte finansowanie, po piąte współpraca i koordynacja. Strategia podkreśla wreszcie konieczność rozwoju bezpiecznej, godnej zaufania i etycznej AI. To jest zgodne z dokumentem, który został przyjęty w trakcie naszej prezydencji.
Jeżeli chodzi o nasze stanowisko jako rządu, to popieramy zarówno ogólnie tę strategię, jak i ideę stworzenia wspomnianej już Europejskiej Rady. Podkreślamy natomiast konieczność włączenia do tych prac wszystkich państw członkowskich, w tym tych o słabszej infrastrukturze. Podkreślamy potrzebę realnego dostępu polskich instytucji do nowych planowanych zasobów i finansowania. Opowiadamy się za przejrzystym modelem zarządzania tym nowym przedsięwzięciem, a także za mechanizmami bezpieczeństwa i cyberochrony w tym obszarze. Naszym zdaniem ta strategia może pozwolić na zwiększenie konkurencyjności i suwerenności technologicznej zarówno Polski, jak i Unii Europejskiej. Będzie sprzyjać innowacji w sektorach o znaczeniu strategicznym, pozwoli też potencjalnie Polsce na dostęp do źródeł finansowania i nowych mocy obliczeniowych.
Natomiast jednocześnie dostrzegamy – i na tym zakończę – pewne potencjalne ryzyka. One są przede wszystkim związane z nadmierną koncentracją zasobów w gronie wąskich państw i ośrodków. Kolejne wyzwanie to są wysokie koszty infrastruktury obliczeniowej i energii, która jest potrzebna, żeby prowadzić obliczenia. Są ryzyka związane z bezpieczeństwem danych, z technologiami podwójnego zastosowania. No i wreszcie ostatnia sprawa to jest potencjalny odpływ talentów z Europy Środkowej, jeżeli te pieniądze, te nowe zasoby będą przede wszystkim w krajach Europy Zachodniej. Dziękuję.
Przewodniczący poseł Marek Krząkała (KO):
Bardzo panu ministrowi dziękuję. Posłem sprawozdawcą do tego dokumentu jest pan poseł Jacek Niedźwiedzki. Panie pośle, proszę.
Poseł Jacek Niedźwiedzki (KO):
Dziękuję, panie przewodniczący. Europejska strategia dotycząca sztucznej inteligencji w nauce ma na celu wzmocnienie potencjału badawczego Unii Europejskiej poprzez szersze wykorzystanie AI w badaniach naukowych, przy jednoczesnym poszanowaniu europejskich wartości, zasad etycznych i bezpieczeństwa. Kluczowym elementem strategii jest utworzenie Europejskiej Rady do spraw Badań Naukowych w dziedzinie AI RAISE, która jako wirtualny instytut ma integrować talenty, dane, infrastruktury obliczeniowej oraz finansowania. Realizacja strategii jest pozytywnie oceniana przez rząd RP. Ma się przyczynić do wzrostu innowacyjności, konkurencyjności i suwerenności technologicznej Unii Europejskiej przy zapewnieniu udziału wszystkich państw członkowskich. Rekomenduję poparcie stanowiska rządu. Dziękuję.
Przewodniczący poseł Marek Krząkała (KO):
Bardzo panu posłowi dziękuję. Otwieram dyskusję. Czy ktoś chciałby się wypowiedzieć w sprawie tego dokumentu? Zgłasza się pani poseł Danuta Jazłowiecka. Bardzo proszę.
Poseł Danuta Jazłowiecka (KO):
Dziękuję bardzo. Panie ministrze, przedstawił pan strategię europejską. Jestem zainteresowana, jak wygląda sytuacja w Polsce, a więc w jaki sposób wsparcie finansowe, przewidziane w programie „Horyzont Europa” oraz w przyszłym Europejskim Funduszu Konkurencyjności po 2027 roku, przełoży się na konkretne działania realizowane w Polsce. Jakie strategiczne korzyści oraz zobowiązania dla naszego kraju wynikają z tych instrumentów? W jak sposób rząd planuje przygotować polskie uczelnie oraz instytucje naukowo-badawcze do pełnego wykorzystania nowych możliwości związanych z rozwojem sztucznej inteligencji? Czy już państwo analizujecie koszty, jakie będą potrzebne, żebyśmy się mocno włączyli w realizację tej strategii i żebyśmy rzeczywiście stali w gronie liderów, jeżeli chodzi o rozwój sztucznej inteligencji? Czy obecnie polskie uczelnie traktują sztuczną inteligencję, nauczanie o sztucznej inteligencji jako priorytet czy niekoniecznie? Dziękuję bardzo.
Przewodniczący poseł Marek Krząkała (KO):
Bardzo dziękuję. Pan poseł Andrzej Grzyb.
Poseł Andrzej Grzyb (PSL-TD):
Ja chciałbym zapytać o rozwój polskiej wersji językowej, jeżeli chodzi o sztuczną inteligencję. Bo jak wiemy, na razie to się odbywa na zasadzie pewnego wolontariatu, aby polski zasób językowy w tym zakresie się rozwijał. Czy w jakiś sposób będziemy to wspierać? Bo oczywiście rozumiem, że język angielski to lingua franca, więc te zasoby są tam najszersze, ale w moim przekonaniu ta sprawa, jeżeli chodzi o zasób językowy, wydaje się bardzo istotna nie tylko ze względów czysto patriotycznych. Dziękuję bardzo.
Przewodniczący poseł Marek Krząkała (KO):
Bardzo dziękuję. Czy ktoś jeszcze z pań i panów posłów? Nie widzę. Jest z nami również ekspert. Proszę się przedstawić. Chciał pan również zabrać głos. Teraz jest okazja. Proszę bardzo.
Mecenas z Polskiego Towarzystwa Informatycznego Robert Kroplewski:
Dzień dobry państwu. Robert Kroplewski. Reprezentuję sekcję sztucznej inteligencji w Komitecie Informatyki Polskiej Akademii Nauk, jak również Polskie Towarzystwo Informatyczne. Tak się też składa, że jestem ekspertem w Etycznej Sztucznej Inteligencji przy UNESCO, zgodnie z tym, że w 2018 i 2020 roku część grup eksperckich na świecie wypracowała rekomendację dla etycznej sztucznej inteligencji pod egidą UNESCO. Padło tutaj, że strategia dla nauki i sztucznej inteligencji w nauce została przyjęta w wyniku prezydencji, i to prawda w sensie formalnym. Natomiast cała praca koncepcyjna zaczęła się jeszcze w 2017 roku w ramach grupy High Level Expert, gdzie polscy eksperci byli obecni i dokładnie o to im chodziło, aby powstał wirtualny instytut badawczy. W tym sensie zatem dziękuję panu ministrowi za przedstawienie tej koncepcji z tej strony, że możemy to popierać jako państwo.
Natomiast chciałbym też odnotować sytuację oto taką, którą zaznaczył pan minister, że wiążą się z tym pewne ryzyka. Polska w swojej strategii dla rozwoju sztucznej inteligencji, tej jeszcze przyjętej w 2020 roku, stawiała na swój własny instytut wirtualny badawczy, który miał zespalać zespoły z różnych regionów Polski. Mamy doskonałych naukowców czy to w Lublinie, czy w Krakowie, w Częstochowie, w Gdańsku, w Poznaniu, czy też w Warszawie. Oni wszyscy chcieli wyrazić głos i dlatego ja tutaj dzisiaj pozwoliłem sobie przybyć. Poprosili mnie, żebym wyraził ten pogląd, żeby spróbować też znaleźć remedium, pewnego rodzaju korespondenta dla wirtualnego instytutu badawczego w Unii Europejskiej poprzez zbudowanie takiego samego instytutu w Polsce po to, aby nie doprowadzać do nadmiernego odpływu talentów, transferu wiedzy, do centrum, które tam będzie budowane. Ta wymiana i transfer wiedzy są bardzo wskazane dla Polski, natomiast ryzyka, które się wiążą właśnie z odpływem talentów, są istotne i możemy przeciwdziałać tylko w ten sposób, że będziemy budować wagę naszych instytutów tutaj, w Polsce.
Powstał instytut AIDEAS. Skoncentrował w tej chwili dużo kompetencji, i bardzo dobrze, szczególnie w obszarze dual use. Natomiast wszystkie regiony i ośrodki naukowe z Polski potrzebują skoordynowanego zarządzania. Unia Europejska dlatego też proponuje tę strategię do nauki, gdyż uznała jeszcze wiele lat temu, że jej największą wadą nie jest brak zasobów, brak również naukowych osiągnięć, co pokazują ostatnie wykresy, że wcale…
Poseł Karolina Pawliczak (KO):
Przepraszam, panie przewodniczący, na sekundę, bo jeżeli towarzystwu z PiS-u nie odpowiada ta dyskusja, ta rozmowa i w ogóle posiedzenie Komisji, to może państwo wyjdźcie sobie. Bo to jest tak niekulturalne wobec osoby, która mówi. Zachowujecie się po prostu chamsko.
Przewodniczący poseł Marek Krząkała (KO):
Bardzo proszę o spokój.
Poseł Paweł Jabłoński (PiS):
Bardzo proszę, żeby ta pani została upomniana i żeby nie przerywała, bo ja słucham tej wypowiedzi. A towarzysze to są u was.
Przewodniczący poseł Marek Krząkała (KO):
Bardzo proszę o spokój. Proszę powstrzymać emocje. Jeżeli wszyscy zamilkniemy i wysłuchamy naszego gościa, to naprawdę sytuacja nie będzie się więcej wymykać spod kontroli. Bardzo proszę o spokój.
Mecenas z Polskiego Towarzystwa Informatycznego Robert Kroplewski:
Chcę jeszcze dodać, że środowisko skupione wokół organizacji, które reprezentuję, popiera budowę wirtualnego instytutu badawczego w Polsce. Zachęcam państwa jako tych, do których należy decyzja polityczna, aby rozważać tego typu instytucje, które mogłyby być korespondujące dla Europejskiego Instytutu Badawczego. W ten sposób możemy budować siłę polskiej gospodarki poprzez tworzenie własności intelektualnej tutaj, w Polsce, i skalowanie jej na rynek, i siłę gospodarki europejskiej po to, żeby wzmacniać skalowanie europejskiej gospodarki w konkurencji światowej z Chinami, która została tutaj odnotowana.
Ostatnie badania pokazują bardzo ciekawą rzecz, dla niektórych może oczywistą, że Chiny przodują w jakichkolwiek rozwiązaniach naukowych, jeżeli chodzi o ilość i jakość, ale wcale Stany Zjednoczone nie są drugie, tylko, okazuje się, Unia Europejska od 2020 roku, kiedy przyjęła swój kurs znalezienia się jako trzecie centrum rozwoju sztucznej inteligencji na mapie świata, jest dużo niżej od Chin, natomiast jest już na trajektorii wzrostowej. Możemy tę trajektorię wykorzystać dla Polski.
Mogę tylko odnotować, skoro jestem przy głosie, że Polska reprezentuje wedle indeksów światowych 33% klasy kreatywnej. Możemy z tego skorzystać albo nie. To jest ostatni poważny zasób, skarb naszej społeczności. A jednocześnie badania wskazują, że polskie PKB zależy w 46% od przepływu danych elektronicznych, co również pokazuje, że możemy albo te dane opracowywać na ich bazie, budować algorytmy i gospodarkę algorytmiczną, albo dać się opisać cyfrowo w świecie globalnej konkurencji. Dzisiaj to rzeczywiście nie są żarty. Już ten, kto decyduje o łańcuchach cyfrowych wartości, decyduje o produktywności. Tylko pytanie, gdzie ulokowanej. Czy rynek europejski ma być jednolity, ale jednocześnie zróżnicowany, czy ma być skoncentrowany w jednych tylko ośrodkach, jak to bywało dotychczas? To jest duża troska ośrodków naukowych w Polsce, ale podzielana również przez ośrodki naukowe innych państw.
Zatem nie ma tu pewnego rodzaju różnicy. Ważne jest to – w tej strategii mówi się o tak zwanych KPI, punktach, które należałoby osiągnąć w agendzie, która będzie przyjmowana. Zresztą bardzo dobrze. Natomiast KPI nie wystarczą. Potrzebna jest egzekucja, świadome kierownictwo, które harmonizuje luki w rozwoju nauki w każdym z krajów Unii Europejskiej. Dziękuję bardzo za głos.
Przewodniczący poseł Marek Krząkała (KO):
Bardzo panu dziękuję. Czy jeszcze ktoś chciał zabrać głos? Nie widzę. Jeszcze pani poseł Danuta Jazłowiecka. Proszę.
Poseł Danuta Jazłowiecka (KO):
Chciałam skorzystać z pana obecności i zapytać, czy państwo jako środowisko jesteście przygotowani, macie jakiś program, w jaki sposób takie centrum powinno pracować i czy współpracujecie już z ministerstwem w tej sprawie? Jakie są wyniki tej współpracy?
Mecenas z Polskiego Towarzystwa Informatycznego Robert Kroplewski:
Dziękuję bardzo za pytanie. Bardzo ważne.
Jako środowisko jesteśmy przygotowani od 2020 roku. Proponujemy koncepcje, rozwiązania, również regulaminowe, jak to stworzyć. Ta koncepcja nigdy nie znalazła jakiegoś większego posłuchu, natomiast jest uznawana jako konieczna i będzie rzeczywiście remedium na problemy laboratoriów rozproszonych. Tutaj, w tej strategii europejskiej pojawia się jeszcze dodatkowy element, że łączy się w sieć współpracy, czyli usieciowienie zasobów, usieciowienie talentów i usieciowienie możliwości skalowania, łącznie z ośrodkami prywatnymi. Aktualnie w dyskusjach o powołaniu instytutu AIDEAS ta koncepcja również wyszła na wierzch jako alternatywa bądź ewentualnie uzupełniająca. Aktualnie postawiono właśnie na AIDEAS, i dobrze. Natomiast tamta koncepcja jeszcze nie znalazła w tej chwili decyzji politycznych. Ministra cyfryzacji, tak.
Przewodniczący poseł Marek Krząkała (KO):
Bardzo dziękuję. Do pana ministra były pytania, ale widzę, że jest jeszcze jedno zgłoszenie do pana. Tak że proszę.
Poseł Adam Gomoła (Polska2025):
Dziękuję. Wysoka Komisjo, to ja takie pytanie doprecyzowujące, bo pan powiedział coś interesującego o tych zasobach kreatywnych na poziomie 33%, które są pana zdaniem wysokie. Przyznam, że brzmi to dość enigmatycznie. Jak by pan mógł trochę nam przybliżyć, o co tutaj chodzi.
Mecenas z Polskiego Towarzystwa Informatycznego Robert Kroplewski:
Mamy dwa wskaźniki, bardzo brutalne, jeżeli tak pan pyta o rdzeń prawdy. Jeden wskaźnik to ten, o którym powiedziałem, ale drugi z kolei – jesteśmy społeczeństwem, które jest na najniższych poziomach co do zdolności współpracy grupowej. A jeżeli chodzi o ośrodki badawcze, to jest to bardzo ważny temat, żeby wesprzeć procesy pracy zespołowej, również transgranicznie budować konsorcja. Wracając do kreatywności, ta kreatywność przejawia się przede wszystkim w innowacyjności. W sensie umysłowości polskiej jesteśmy traktowani jako ci, którzy rozwiązują nieoczywiste problemy w sposób praktyczny. O tym mówi indeks globalny, światowy. Z niego warto korzystać. To jest dobry wskaźnik, który był tak naprawdę faktyczną podstawą budowania polityki rozwoju sztucznej inteligencji, nie w nauce tylko w ogóle, jako horyzontalnego dokumentu w 2020 roku.
Przewodniczący poseł Marek Krząkała (KO):
Bardzo dziękuję i proszę pana ministra o udzielenie odpowiedzi.
Podsekretarz stanu w MNiSW Andrzej Szeptycki:
Dziękuję bardzo za te pytania.
Jeśli chodzi o to, jak mamy zamiar wykorzystać przyszły program ramowy „Horyzont Europa”, to myślę, że tutaj odpowiedź trzeba podzielić na dwa bardziej szczegółowe pytania. Po pierwsze, ogólnie o naszą strategię negocjacyjną, a po drugie o to, co robimy konkretnie w obszarze sztucznej inteligencji. Jeżeli chodzi o to pierwsze, to nowy program ramowy ma według obecnych założeń mieć 175 mld EUR na całą Unię Europejską. Nam zależy na dwóch kluczowych sprawach. Po pierwsze – i to jest cel naukowców nie tylko z Polski – mianowicie, żeby ten program był maksymalnie odseparowany od Europejskiego Funduszu Konkurencyjności, co jest jedną z idei Komisji Europejskiej. Bo obawiamy się, że im bliżej będą: ten Fundusz i ten program, to tym bardziej tak naprawdę przemysł i konkurencyjność będzie zasysać pieniądze na nauki, a my byśmy woleli, żeby pieniądze szły w drugą stronę. W związku z tym jesteśmy raczej zwolennikami, żeby była tu maksymalna separacja. Liczymy na wsparcie w szczególności Parlamentu Europejskiego w tej kwestii.
Natomiast druga sprawa, to tak jak w przypadku strategii europejskiej, o której już tutaj mówiłem, jesteśmy przeciwko temu, żeby te pieniądze szły tylko dla wybranych, tylko dla najlepszych. W związku z tym pomysł, jaki mamy, to żeby projekty finansowane z nowego horyzontu były jak najbardziej wielonarodowe. Mówiąc hasłowo, żeby zamiast pięciu potrzebnych partnerów było dziesięciu. Mówię o pochodzeniu z poszczególnych krajów członkowskich. No bo jeżeli zwiększamy tę liczbę, to jest nadzieja, że do tej dziesiątki załapią się nie tylko Francuzi, Niemcy, Hiszpanie, ale również jakiś ośrodek z Polski. Czy pani poseł załamuje ręce, czy...
Przewodniczący poseł Marek Krząkała (KO):
Pani poseł, do mikrofonu proszę, bo inaczej nie będzie wiadomo w sprawozdaniu.
Poseł Danuta Jazłowiecka (KO):
Tak, załamuję. Ciekawa jestem opinii eksperta w tym temacie. Dziękuję.
Podsekretarz stanu w MNiSW Andrzej Szeptycki:
Ale to nie tylko w dziedzinie AI, żeby było jasne. Mówię o ogólnych założeniach, nie tylko w odniesieniu do sztucznej inteligencji, tylko do tego nowego „Horyzontu Europa”. Natomiast jeśli chodzi o samą sztuczną inteligencję, to odpowiadam tu też trochę na pytanie o modele językowe. Trzeba pamiętać, że centralną, najważniejszą instytucją rządową w tej kwestii jest oczywiście Ministerstwo Cyfryzacji i oni w tej kwestii grają pierwszoplanową rolę. Myśmy od 2024 roku podjęli z Ministerstwem Cyfryzacji, z Bankiem Gospodarstwa Krajowego, również z Ministerstwem Obrony Narodowej współpracę w tym zakresie, po to, żeby zmapować i trochę – proszę wybaczyć słowo – uwspólnić zasoby, które mamy, bo do tej pory nie było wiadomo, kto, ile wydaje. Żeby mieć tego i lepszą świadomość, i zoptymalizować wydawanie tych środków, już w 2024 roku udało się w ten sposób znaleźć łącznie 1 mld zł. Teraz planowane jest powstanie takiej grupy wysokiego szczebla, którą również będzie koordynował pan wicepremier Gawkowski.
Ponadto tworzymy dwie fabryki sztucznej inteligencji w Krakowie i w Poznaniu. Wartość tych fabryk to jest 85 mln EUR. Również wspólnie z partnerami z krajów bałtyckich będziemy aplikować o stworzenie gigafabryki sztucznej inteligencji. To jest kluczowe działanie, które będzie możliwe po ostatniej Radzie z 9 grudnia, kiedy Rada Unii zgodziła się na to, żeby powołać taką nową formę współpracy, czyli właśnie gigafabrykę sztucznej inteligencji.
Ja tylko przypomnę, czym się różni fabryka od gigafabryki. Fabryka sztucznej inteligencji to jest projekt bardziej zamknięty, o wartości do około 200 mln EUR. W przypadku gigafabryk to są już projekty wartości 3–4 mld EUR. I właśnie taką gigafabrykę chcielibyśmy razem z Bałtami tworzyć.
Natomiast ostatnia uwaga jest taka, że mówimy w tym przypadku o działaniach rządu, natomiast polskie uczelnie są autonomiczne i same realizują, o czym trochę już mówił pan ekspert, szerokiego rodzaju działania z zakresu zarówno programów studiów, jak i programów badawczych. Dziękuję.
Przewodniczący poseł Marek Krząkała (KO):
Bardzo dziękuję. Czy są jeszcze jakieś zgłoszenia? Nie widzę. Wobec tego chciałbym…
Poseł Danuta Jazłowiecka (KO):
Ostatnie zgłoszenie.
Przewodniczący poseł Marek Krząkała (KO):
Ostatnie zgłoszenie, pani poseł.
Poseł Danuta Jazłowiecka (KO):
Panie przewodniczący, chciałabym, żeby prezydium rozważyło możliwość zorganizowania wysłuchania publicznego w tej sprawie, może z Komisją do Spraw Cyfryzacji, żebyśmy się troszkę więcej dowiedzieli, jak wygląda sytuacja, i być może mogli bardziej wspierać działania środowiskowe. Dziękuję.
Przewodniczący poseł Marek Krząkała (KO):
Nie ma wątpliwości. Na pewno temat nas wyprzedza o lata świetne, a my już nie jesteśmy w stanie za nim nadążyć.
Nie widzę więcej zgłoszeń. Chciałbym zaproponować następującą konkluzję: Stwierdzam, że Komisja przyjęła do wiadomości informację rządu na temat dokumentu o sygnaturze COM(2025) 724 wersja ostateczna i odnoszącego się do niego stanowiska rządu.
Czy jest sprzeciw? Nie widzę. Na tym zamykam rozpatrywanie pkt III.
Informuję, że na tym porządek dzienny został wyczerpany. Korzystając z okazji, chciałbym złożyć paniom i panom posłom, a także naszemu sekretariatowi Komisji do Spraw Unii Europejskiej i naszym prawnikom najlepsze życzenia świąteczne: zdrowych, radosnych, spokojnych świąt, czasu dla siebie i najbliższych, dystansu do rzeczywistości, wzajemnego szacunku, powstrzymywania czasami emocji, które są niepotrzebne, i pracy na rzecz wspólnego dobra. Wszystkiego dobrego. Do zobaczenia w przyszłym roku.