Komisja do Spraw Unii Europejskiej, obradująca pod przewodnictwem posła Marka Krząkały (KO), zastępcy przewodniczącej Komisji, rozpatrzyła:

I. informację o dokumentach, w stosunku do których Prezydium wnosi o niezgłaszanie uwag: (COM(2025) 780 (art. 7 ust. 4 ustawy z dnia 8 października 2010 r. o współpracy Rady Ministrów z Prezydentem Rzeczypospolitej Polskiej oraz Sejmem i Senatem w sprawach związanych z członkostwem Rzeczypospolitej  Polskiej w Unii Europejskiej); COM(2026) 15, 23, 41, 52, 54, 55, 56, 57, 58, 59 (art. 8 ust. 2 ustawy z dnia 8 października 2010 r.); COM(2026) 12, 17, 18, 32, 34, 37, 47 (art. 151 ust. 1 regulaminu Sejmu z uwzględnieniem art. 3 ust. 2 ustawy z dnia 8 października 2010 r.),

II. w trybie art. 11 ust. 1 ustawy z dnia 8 października 2010 r. informację o stanowisku, jakie Rada Ministrów ma zamiar zająć podczas rozpatrywania projektów aktów prawnych UE na posiedzeniu Rady ds. Wymiaru Sprawiedliwości i Spraw Wewnętrznych (5 i 6 marca 2026 r.), w związku z zasięgnięciem opinii Komisji w tych sprawach (COM(2025) 639, 524, COM(2023) 226, 227, 228, 280, COM(2024) 576,

III. w trybie art. 7 ust. 4 ustawy z dnia 8 października 2010 r. Wniosek dotyczący rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady zmieniającego rozporządzenie (UE) 2024/1252 (COM(2025) 946 wersja ostateczna) oraz odnoszący się do niego projekt stanowiska RP,

IV. w trybie art. 7 ust. 4 ustawy z dnia 8 października 2010 r. Wniosek dotyczący rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady zmieniającego rozporządzenie (UE) 2019/1242 w odniesieniu do obliczania jednostek emisji dla pojazdów ciężkich za okresy sprawozdawcze w latach 2025-2029 (COM(2025) 784 wersja ostateczna) oraz odnoszący się do niego projekt stanowiska RP,

V. w trybie art. 8 ust. 2 ustawy z dnia 8 października 2010 r. Wniosek w spawie zalecenia Rady dotyczącego Nowego Europejskiego Bauhausu (COM(2025) 1027 wersja ostateczna) oraz odnoszący się do niego projekt stanowiska RP.

W posiedzeniu udział wzięli: Dariusz Mazur podsekretarz stanu w Ministerstwie Sprawiedliwości wraz ze współpracownikami, Krzysztof Galos podsekretarz stanu w Ministerstwie Klimatu i Środowiska wraz ze współpracownikami, Andrzej Szeptycki podsekretarz stanu w Ministerstwie Nauki i Szkolnictwa Wyższego wraz ze współpracownikami, Przemysław Buczkowski radca w Departamencie Handlu i Współpracy Międzynarodowej Ministerstwa Rozwoju i Technologii, Dariusz Maj naczelnik Wydziału Stabilności Finansowej w Departamencie Rozwoju Rynku Finansowego Ministerstwa Finansów, Zbigniew Czachór stały doradca Komisji.

W posiedzeniu udział wzięli pracownicy Kancelarii Sejmu: Agata Jackiewicz, Joanna Heger –  z sekretariatu Komisji w Biurze Spraw Europejskich i Współpracy Międzynarodowej BSEM; Dorota  Olejniczak – ekspert ds. legislacji w Biurze Ekspertyz i Ocen Skutków Regulacji, Kamilla Kurczewska – specjalista ds. systemu gospodarczego w BEOS.

Przewodniczący poseł Marek Krząkała (KO):
Dzień dobry państwu. Otwieram posiedzenie Komisji do Spraw Unii Europejskiej. Stwierdzam kworum. Cieszę się, że państwo przybyli. Witam serdecznie wszystkich obecnych członków Komisji do Spraw Unii Europejskiej, ministrów, a także towarzyszące im osoby.

Przechodzimy od razu do rozpatrzenia pkt I, czyli informacji o dokumentach Unii Europejskiej, w stosunku do których prezydium wnosi o niezgłaszanie uwag. Są to następujące dokumenty: w trybie art. 7 ust. 4 ustawy z dnia 8 października 2010 r. o współpracy Rady Ministrów z Prezydentem Rzeczypospolitej Polskiej oraz Sejmem i Senatem w sprawach związanych z członkostwem Rzeczypospolitej Polskiej w Unii Europejskiej COM(2025) 780, w trybie art. 8 ust. 2 ustawy z dnia 8 października 2010 r. COM(2026) 15, 23, 41, 52, 54, 55, 56, 57, 58, 59 oraz w trybie art. 151 ust. 1 regulaminu Sejmu z uwzględnieniem art. 3 ust. 2 ustawy z dnia 8 października 2010 r. COM(2026) 12, 17, 18, 32, 34, 37, 47. Czy do wymienionych przeze mnie dokumentów państwo posłowie chcą zgłosić uwagi, czy też zgodnie z wnioskiem prezydium możemy przyjąć je bez rozpatrywania przez Komisję? Sprzeciwu nie słyszę. Stwierdzam, że Komisja postanowiła nie zgłaszać uwag do wymienionych powyżej dokumentów. Na tym zamykam rozpatrywanie pkt I.

Przechodzimy do pkt II, czyli rozpatrzenia w trybie art. 11 ust. 1 ustawy z dnia 8 października 2010 r. informacji o stanowisku, jakie Rada Ministrów ma zamiar zająć podczas rozpatrywania projektów aktów prawnych Unii Europejskiej na Radzie do Spraw Wymiaru Sprawiedliwości i Spraw Wewnętrznych, która odbędzie się w dniach 5 i 6 marca bieżącego roku, w związku z zasięgnięciem opinii Komisji w tych sprawach. Rząd reprezentuje pan minister Dariusz Mazur, podsekretarz stanu w Ministerstwie Sprawiedliwości. Bardzo proszę pana ministra o przedstawienie informacji.

Podsekretarz stanu w Ministerstwie Sprawiedliwości Dariusz Mazur:
Dziękuję bardzo. Szanowna Komisjo, porządek obrad najbliższego posiedzenia Rady do Spraw Wymiaru Sprawiedliwości i Spraw Wewnętrznych w dniach 5 i 6 marca bieżącego roku przewiduje przyjęcie bez dyskusji w ramach listy punktów A sześciu aktów prawnych pozostających we właściwości odpowiednio ministra finansów i gospodarki, rolnictwa i rozwoju wsi oraz klimatu i środowiska. Ponadto w części wymiar sprawiedliwości zaplanowano przyjęcie jednego aktu prawnego.

Wysoka Komisjo, w pierwszej kolejności przedstawiam informację dotyczącą aktów ustawodawczych przyjmowanych bez dyskusji na posiedzeniu Rady. Pierwszym z nich jest projekt rozporządzenia wprowadzającego dwustronną klauzulę ochronną przewidzianą w umowie o partnerstwie Unia Europejska–Mercosur oraz w umowie przejściowej w sprawie handlu Unia Europejska–Mercosur w odniesieniu do produktów rolnych pozostających we właściwości ministra finansów i gospodarki. Projekt tego rozporządzenia jest powiązany z umową o partnerstwie oraz umową przejściową w sprawie handlu między Unią Europejską a krajami Mercosur. Obie umowy przyznają produktom pochodzącym z państw Mercosur lub przeznaczonym na ich terytorium preferencyjne traktowanie, chroniąc jednocześnie do pewnego stopnia unijnych producentów towarów wrażliwych w sektorze rolnym przez ograniczenie preferencji do kontyngentów taryfowych. Ponadto te umowy już same w sobie zawierają dwustronne klauzule ochronne, które umożliwiają tymczasowe wycofanie preferencji taryfowych w celu przeciwdziałania ewentualnym negatywnym skutkom obniżek ceł, w tym w odniesieniu do produktów objętych kontyngentami taryfowymi. Opóźnienie w stosowaniu uzasadnionych środków ochronnych mogłoby prowadzić do trudnej do naprawienia szkody dla rolników unijnych, w tym i polskich.

Przedmiotowe rozporządzenie to wynik konsekwentnego sprzeciwu oraz starań Polski i Francji na rzecz eliminacji tego zagrożenia. W toku negocjacji umowy z państwami Mercosur rząd polski od lat zabiegał o zabezpieczenie interesów polskiego sektora rolnego. Niniejsze rozporządzenie wprowadza do prawa Unii postanowienia dotyczące środków ochronnych zawarte w umowie o partnerstwie oraz w umowie przejściowej w sprawie handlu między Unią Europejską a krajami Mercosur w odniesieniu do produktów rolnych. Rozporządzenie tworzy dodatkowe procedury mające na celu zagwarantowanie terminowego i skutecznego wdrażania dwustronnych środków ochronnych w odniesieniu do produktów rolnych. Regulacja ta zawiera także przepisy szczegółowe dotyczące niektórych wrażliwych produktów rolnych. Rozporządzenie zapewni uproszczenie procedur wszczęcia postępowania ochronnego, znaczne przyspieszenie terminu jego zakończenia oraz ewentualnego wprowadzenia tymczasowych środków ochronnych. Ponadto wprowadzony będzie także regularny monitoring wielkości importu towarów rolno-spożywczych z krajów Mercosur oraz sytuacji na rynku rolnym Unii Europejskiej i ewentualnych zmian cen. Proponowane rozporządzenie nie jest instrumentem idealnym, gdyż nie odzwierciedla w pełni zgłaszanych przez Polskę oczekiwań. Pomimo to stworzy jednak dodatkową barierę ochronną dla polskiego sektora rolnego.

Wysoka Komisjo, w ramach listy A zostanie przyjęty także pakiet zmian zawartych w dwóch dyrektywach i jednym rozporządzeniu składających się na reformę ram zarządzania kryzysowego i gwarantowania depozytów, tak zwany CMDI. Pakiet również pozostaje we właściwości ministra finansów i gospodarki.

Rząd opowiada się za przyjęciem tych aktów prawnych. Na okres polskiej prezydencji w Radzie Unii Europejskiej przypadał etap negocjacji trójstronnych, trilogów Rady i Parlamentu Europejskiego przy udziale Komisji Europejskiej. Pod koniec polskiej prezydencji udało się osiągnąć satysfakcjonujące wstępne porozumienie polityczne, które zasadniczo było bliskie mandatowi negocjacyjnemu Rady i zgodne także z priorytetami państw członkowskich. Przyjmowane akty mają na celu usprawnienie dotychczasowych ram prawnych, w szczególnie ważnych z perspektywy polskiego rynku finansowego aspektach, to jest dotyczących realizacji przez Bankowy Fundusz Gwarancyjny działań z zakresu przymusowej restrukturyzacji wobec podmiotów zagrożonych upadłością. Ponadto w korzystny sposób modyfikują niektóre zasady ochrony gwarancyjnej dla klientów banku. Tym samym zaproponowane rozwiązania mają w założeniu przyczynić się do zwiększenia stabilności finansowej i wzmocnienia ochrony deponentów. W świetle ustaleń Eurogrupy z czerwca 2022 roku przyjęcie tych aktów stanowić będzie również istotny krok w pracach na rzecz wzmocnienia i ukończenia unii bankowej.

Kolejnym, piątym aktem, planowanym do przyjęcia w ramach punktów A jest projekt rozporządzenia w sprawie współpracy między organami egzekwowania prawa odpowiedzialnymi za egzekwowanie dyrektywy 2019/633 w sprawie nieuczciwych praktyk handlowych w relacjach między przedsiębiorstwami w łańcuchu dostaw produktów rolnych i spożywczych. Akt ten pozostaje we właściwości ministra rolnictwa i rozwoju wsi. Polska popiera przyjęcie projektu rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady w sprawie współpracy między organami egzekwowania prawa odpowiedzialnymi za egzekwowanie dyrektywy 2019/633 w sprawie nieuczciwych praktyk handlowych w relacjach między przedsiębiorstwami w łańcuchu dostaw produktów rolnych i spożywczych. Przepisy dyrektywy 2019/633 obowiązują organy egzekwowania prawa do skutecznej współpracy ze sobą oraz z Komisją i udzielenia sobie wzajemnej pomocy w postępowaniach wyjaśniających mających wymiar transgraniczny – tego dotyczy art. 8 powołanej dyrektywy – czyli dotyczących podmiotów, a więc dostawców i nabywców mających siedziby w różnych państwach. W Polsce organem odpowiedzialnym za egzekwowanie regulacji z zakresu tejże dyrektywy jest prezes Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów. Przepisy dyrektywy nie regulują kwestii współpracy pomiędzy właściwymi organami egzekwowania prawa z państw członkowskich. Gromadzenie informacji o dostawcy czy nabywcy mającym siedzibę w innym państwie, wykrywanie naruszeń oraz nakładanie i egzekwowanie grzywien czy sankcji jest trudne. Projektowane rozporządzenie reguluje kwestie wymiany informacji pomiędzy właściwymi organami, współpracy w ramach postępowania i ewentualnej egzekucji kar nałożonych przez organ z innego państwa członkowskiego, jeśli egzekucja okazała się bezskuteczna. Reguluje także kwestie poufności przekazywanych informacji, kwestie językowe oraz kwestie pokrywania kosztów tych działań.

Szóstym i ostatnim projektem przyjmowanym bez dyskusji jest projekt rozporządzenia zmieniającego rozporządzenie 2021/1119 w sprawie ustanowienia ram na potrzeby osiągnięcia neutralności klimatycznej, który pozostaje we właściwości ministra klimatu i środowiska. Zgodnie z dotychczasowym stanowiskiem rząd Rzeczypospolitej sprzeciwi się przyjęciu wniosku dotyczącego rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady zmieniającego rozporządzenie 2021/1119 w sprawie ustanowienia ram na potrzeby osiągnięcia neutralności klimatycznej. Polska nie może poprzeć poziomu ambicji redukcyjnych, który jest szkodliwy dla polskiej unijnej gospodarki oraz który podważa naszą konkurencyjność na globalnej scenie. Należy podkreślić, że kluczowy postulat dotyczący dostosowania ogólnego poziomu ambicji do rzeczywistych możliwości gospodarki Unii Europejskiej nie został spełniony. Cel redukcji emisji o 90% do 2040 roku  w Unii Europejskiej w ocenie Polski nie jest możliwy do zrealizowania bez poważnego pogorszenia konkurencyjności strategicznych sektorów przemysłu Unii Europejskiej albo wręcz ich całkowitej eliminacji. Wiąże się to z konsekwencjami dla bezpieczeństwa, wzrostu gospodarczego i rynku pracy.

Przejdę teraz do informacji o stanowisku rządu w odniesieniu do aktów ustawodawczych, które będą przyjmowane w toku obrad ministrów podczas najbliższego posiedzenia Rady.

Przewodniczący poseł Marek Krząkała (KO):
Panie Ministrze, bardzo przepraszam, jedna uwaga. Mamy pół godziny i jeszcze cztery punkty do zrealizowania. Prosiłbym o zwięzłą wypowiedź.

Podsekretarz stanu w Ministerstwie Sprawiedliwości Dariusz Mazur:
Tak. Już nie ma dużo. W drugim dniu posiedzenia poświęconym wymiarowi sprawiedliwości planowane jest przyjęcie przez Radę podejścia ogólnego do projektu rozporządzenia Rady i Parlamentu Europejskiego w sprawie jurysdykcji prawa właściwego uznawania i wykonywania środków oraz pomocy w sprawach dotyczących ochrony dorosłych. Po trzech latach negocjacji w Radzie państwa członkowskie osiągnęły porozumienie co do całego tekstu normatywnego wraz z motywami i załącznikami. Przepisy mają służyć wzmocnieniu transgranicznej ochrony praw podstawowych osób dorosłych, które z powodu zaburzenia lub ograniczenia zdolności osobistych nie są w stanie chronić swoich interesów. W ten sposób powstają nowe narzędzia prawne, które mają pomóc takim osobom w swobodnym przemieszczaniu się po terenie całej Unii Europejskiej, a także podkreślają ich autonomię w decydowaniu o swoich sprawach oraz rolę osób je wspomagających.

Dla dobra wszystkich obywateli Polski, w tym w szczególności tych, którzy z uwagi na wiek i stan zdrowia mogą potrzebować wsparcia, Polska powinna poprzeć wypracowany kompromis. Rozporządzenie obejmuje w szczególności przepisy dotyczące jego zakresu i definicji, a więc jurysdykcję, prawo właściwe, uznawanie, wykonywanie orzeczeń, przyjmowanie dokumentów urzędowych, współpracę sądową i właściwych organów, europejskie zaświadczenie o reprezentacji, które umożliwi przedstawicielom osób dorosłych łatwe i skuteczne wykazanie w innym państwie członkowskim swoich uprawnień. W naszej ocenie ta treść przepisów stanowi dobry, starannie wyważony kompromis, odzwierciedlający różne kierunki stanowisk państw członkowskich. Potwierdza to fakt, że na posiedzeniu Komitetu Stałych Przedstawicieli 18 lutego, przygotowującym posiedzenie Rady, projekt przedłożonego podejścia ogólnego uzyskał prawie jednoznaczne poparcie państw członkowskich poza Hiszpanią, która oponowała. Chciałbym podkreślić, że porozumienie w Radzie jest wspólnym sukcesem trio prezydencji Polski, Danii i Cypru, do którego drogę otworzyła polska prezydencja, podczas której zostało przyjęte częściowe podejście ogólne. Z tych wszystkich względów proszę Komisję o pozytywne zaopiniowanie projektu stanowiska RP w przedmiocie omawianego projektu podejścia ogólnego. Dziękuję bardzo.

Przewodniczący poseł Marek Krząkała (KO):
Bardzo dziękuję panu ministrowi za tak wyczerpującą informację. Otwieram dyskusję. Czy są pytania? Nie widzę. W takim razie w związku z tym chciałbym zaproponować następującą konkluzję: Stwierdzam, że Komisja przyjęła do wiadomości informację o stanowisku, jakie Rada Ministrów ma zamiar zająć podczas rozpatrywania projektów aktów prawnych na posiedzeniu Rady do Spraw Wymiaru Sprawiedliwości i Spraw Wewnętrznych, które odbędzie się w dniach 5 i 6 marca 2026 roku, w związku z zasięgnięciem opinii Komisji w tych sprawach. Czy jest sprzeciw? Nie słyszę. Na tym zamykam rozpatrywanie pkt II.

Przechodzimy do pkt III, czyli rozpatrzenia w trybie art. 7 ust. 4 ustawy Wniosku dotyczącego rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady zmieniającego rozporządzenie 2024/1252, COM(2025) 946 wersja ostateczna, oraz odnoszącego się do niego projektu stanowiska RP. Rząd reprezentuje pan minister Krzysztof Galos, podsekretarz stanu w Ministerstwie Klimatu i Środowiska. Panie ministrze, bardzo proszę o przedstawienie stanowiska. Czy pan minister jest obecny? A, jest tutaj. Tą pastylką trzeba z lewej strony…

Podsekretarz stanu w Ministerstwie Klimatu i Środowiska Krzysztof Galos:
Dobrze. Mam nadzieję, że w końcu sobie poradziłem. Szanowni państwo, szanowna Komisjo, wniosek dotyczy propozycji nowelizacji rozporządzenia 2024/1252 w sprawie surowców krytycznych, tak zwany Critical Raw Materials Act, którego głównym celem jest wzmocnienie bezpieczeństwa surowcowego i odporności unijnych łańcuchów dostaw surowców krytycznych w warunkach narastających napięć geopolitycznych i rosnącej konkurencji międzynarodowej o dostęp do kluczowych surowców. W rozporządzeniu wprowadzonym 2 lata temu w życie określono unijne cele, pierwszy zestaw narzędzi, które mają zapewnić przemysłowi Unii Europejskiej dostęp do bezpiecznych, zrównoważonych dostaw surowców krytycznych.

Proponowana zmiana w rozporządzeniu ma na celu zapewnienie bardziej skutecznej realizacji celów CRMA poprzez doprecyzowanie, uproszczenie i usprawnienie wybranych mechanizmów jego wdrażania, a także zwiększenie spójności stosowania przepisów na poziomie Unii Europejskiej. Od czasu wejścia w życie tego aktu w maju 2024 roku działania polityczne dotyczące dostaw surowców krytycznych zostały nasilone między innymi poprzez szereg chińskich ograniczeń wywozowych dotyczących metali ziem rzadkich i innych surowców krytycznych.

Biorąc pod uwagę powyższe, rząd RP popiera co do zasady projekt rozporządzenia zmieniającego rozporządzenie 2024/1252 jako instrument służący wzmocnieniu bezpieczeństwa i odporności unijnych łańcuchów dostaw surowców krytycznych. W ramach stanowiska rządu zgłaszamy kilka uwag, które dotyczą między innymi: potrzeby rewizji zaproponowanych wskaźników dotyczących wydobycia surowców krytycznych w Unii Europejskiej do 2030 roku, większej elastyczności przy uruchamianiu naborów o przyznanie statusu projektu strategicznego, przy zachowaniu możliwości przeprowadzenia do czterech naborów rocznie w tych konkursach, poparcia przeniesienia odpowiedzialności za identyfikację dużych przedsiębiorstw z państw członkowskich na Komisję Europejską, przy wprowadzeniu wyraźnego obowiązku informowania państw członkowskich oraz ścisłej współpracy Komisji Europejskiej z państwami członkowskimi w procesie identyfikacji tych dużych przedsiębiorstw, zwrócenia uwagi na dotychczasowe obciążenia, które nakłada się na przedsiębiorców w związku z przeprowadzeniem oceny ryzyka łańcuchów dostaw, a także na potrzebę ochrony danych wrażliwych dla przedsiębiorców, potrzeby doprecyzowania kwestii egzekwowania przepisów oraz stosowania sankcji wobec dużych przedsiębiorstw, zwrócenia uwagi na wyzwania związane z rozszerzeniem zakresu produktów objętych obowiązkiem etykietowania, w szczególności w odniesieniu do zapewnienia narzędzi ułatwiających stosowanie nowych obowiązków, a także dodatkowe obciążenia dla przedsiębiorców oraz państw członkowskich, które będą musiały prowadzić odpowiednie kontrole w tym zakresie. Dziękuję bardzo.

Przewodniczący poseł Marek Krząkała (KO):
Bardzo dziękuję panu ministrowi. Posłem sprawozdawcą do tego dokumentu jest pan poseł Piotr Polak. Panie pośle, oddaję panu głos.

Poseł Piotr Polak (PiS):
Dziękuję. Szanowny panie przewodniczący, Wysoka Komisjo, państwo ministrowie, szanowni państwo, rzeczywiście temat surowców krytycznych, w szczególności metali ziem rzadkich, to ważny temat, szczególnie w bieżących czasach, gdzie zapotrzebowanie na te surowce jest bardzo, bardzo duże. Nie można dopuścić do tego, żeby w Unii Europejskiej pojawiały się jakieś wąskie gardła związane z łańcuchem dostaw tychże surowców pod potrzeby unijnej gospodarki, nie tylko polskiej.

Przeczytałem szczegółowo, panie przewodniczący, Wysoka Komisjo, te sprawozdania zarówno z Biura Ekspertyz i Oceny Skutków Regulacji, jak i stanowisko naszego rządu. Nie mam tu większych zastrzeżeń, bo doceniam to, że rząd jeszcze będzie pracował w ramach prac w Komisji nad doprecyzowaniem zapisów czy nad uwagami, o których pan minister mówił. To ważne, żeby niczego nie przeoczyć.

Ale, panie ministrze, mam jedną zasadniczą uwagę do terminów, których państwo nie dotrzymaliście w związku z dostarczeniem do naszej Komisji tego stanowiska. Wniosek dotyczący tego rozporządzenia nie jest jakiś bardzo obszerny. To jest prosty wniosek w moim przekonaniu, nie wymagał jakichś szerokich prac. Niedotrzymanie ponadtygodniowego terminu dostarczenia tego dokumentu do naszej Komisji w moim przekonaniu źle świadczy o pracy ministerstwa. Ja się tylko domyślam, że to jest prawdopodobnie związane z bardzo wysoką aktywnością pana szefowej, pani minister, polityczną działalnością, a nie pracą merytoryczną. Prosiłbym o przekazanie pani minister tych uwag, że wnioskujemy o to, żeby tych terminów dotrzymywać. Bo my, jako Komisja, wywiązujemy się z naszych obowiązków, a państwo się nie wywiązali. Poza tym nie mam większych merytorycznych uwag. Dziękuję bardzo.

Podsekretarz stanu w MKiŚ Krzysztof Galos:
Przyjmuję do wiadomości.

Przewodniczący poseł Marek Krząkała (KO):
Dziękuję bardzo panu posłowi. Otwieram dyskusję. Czy ktoś jeszcze chce się wypowiedzieć w sprawie tego dokumentu? Nie widzę. W takim razie chciałbym zaproponować następującą konkluzję: Stwierdzam, że Komisja rozpatrzyła w trybie art. 7 ust. 4 ustawy dokument o sygnaturze COM(2025) 946 wersja ostateczna i odnoszący się do niego projekt stanowiska RP. Komisja podzieliła stanowisko rządu. Czy jest sprzeciw? Nie słyszę. Na tym zamykam rozpatrywanie pkt III.

Przechodzimy do pkt IV, czyli rozpatrzenia w trybie art. 7 ust. 4 ustawy Wniosku dotyczącego rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady zmieniającego rozporządzenie 2019/1242 w odniesieniu do obliczania jednostek emisji dla pojazdów ciężkich za okresy sprawozdawcze w latach 2025–2029, COM(2025) 784 wersja ostateczna, oraz odnoszącego się do niego projektu stanowiska RP. Rząd reprezentuje również pan minister Krzysztof Galos. Panie ministrze, proszę zabrać głos.

Podsekretarz stanu w MKiŚ Krzysztof Galos:
Szanowni państwo, w odniesieniu do planowanego rozporządzenia zmieniającego rozporządzenie 2019/1242, rząd popiera wprowadzenie proponowanego przez Komisję Europejską mechanizmu elastyczności, dotyczącego sposobu obliczania jednostek emisji dla pojazdów ciężkich za okresy sprawozdawcze w latach 2025–2029. Rząd Polski ocenia proponowaną zmianę jako krok we właściwym kierunku, odpowiadający na rzeczywiste warunki transformacji sektora transportu ciężkiego oraz aktualny etap rozwoju infrastruktury ładowania pojazdów elektrycznych. W naszej ocenie mechanizm ten może ograniczyć ryzyko ponoszenia przez producentów istotnych konsekwencji finansowych w sytuacji, gdy warunki umożliwiające transformację, w szczególności w zakresie rozwoju infrastruktury ładowania, rozwijają się wolniej niż założenia regulacyjne. Dzięki wprowadzeniu mechanizmu gromadzenia jednostek emisji w latach 2025–2029  możliwe będzie uniknięcie przez producentów pojazdów ciężkich za niewypełnienie celów redukcji emisji CO₂ z produkowanych pojazdów w danym okresie rozliczeniowym, a to z kolei pozwoli na poprawę możliwości inwestycyjnych polskich i europejskich producentów oraz zwiększy ich konkurencyjność.

Z uwagi na konstrukcję okresów rozliczeniowych i znaczenie trajektorii dla 2025 roku wskazujemy na potrzebę jak najszybszego przyjęcia tego projektu, tak aby rozwiązanie mogło zostać zastosowane bez opóźnień. Jednocześnie oczekujemy kontynuacji prac nad przeglądem rozporządzenia 2019/1242, w szczególności w zakresie regularnej oceny realnych warunków wdrażania dekarbonizacji transportu ciężkiego. Jednocześnie podkreślamy, że skuteczność regulacji emisyjnych dla transportu ciężkiego pozostaje ściśle związana z wdrażaniem rozporządzenia AFIR 2023/1804, które dotyczy rozmieszczenia minimalnej infrastruktury ładowania wraz z rzeczywistą dostępnością infrastruktury wzdłuż sieci drogowej, w tym sieci TEN-T. Z perspektywy polskiej gospodarki szczególne znaczenie ma segment przewozów drogowych. Dalsze prace legislacyjne Komisji Europejskiej powinny uwzględniać praktyczne warunki prowadzenia działalności transportowej i oczekiwania użytkowników pojazdów ciężkich. Dziękuję bardzo.

Przewodniczący poseł Marek Krząkała (KO):
Bardzo dziękuję panu ministrowi. Posłem sprawozdawcą do tego dokumentu jest pan poseł Marcin Gwóźdź. Panie pośle, proszę o zabranie głosu.

Poseł Marcin Gwóźdź (PiS):
Bardzo dziękuję, panie przewodniczący. Panie ministrze, drodzy państwo, rozpatrzenie tego dokumentu nie może się odbyć w oderwaniu od rozporządzenia UE 2019/1242, w którym ustanowiono normy emisji CO₂ dla nowych pojazdów ciężkich. Stanowi ono wkład w realizację założeń określonych w unijnym prawie o klimacie, w tym neutralności klimatycznej do 2050 roku  i celu na 2030 rok, jakim jest ograniczenie emisji CO₂ w całej gospodarce o 55% w porównaniu z rokiem 1990.

Proszę państwa, panie ministrze, musimy sobie postawić pytanie, czy ten cel jest realny? Jak wiemy, Friedrich Merz, kanclerz Niemiec, już mówi o tym, że będziemy odstępować od polityki klimatycznej i od celów wyznaczonych na rok 2030, czyli redukcji emisji CO₂ o 55%.

Proszę państwa, przemysł samochodowy ma duży wkład, bo to jest około 7%. Dzisiaj dyskutujemy nad dokumentem, którego kluczową zmianą jest umożliwienie gromadzenia jednostek emisji, tak zwanych kredytów, w przypadku, kiedy ich indywidualne emisje CO₂ są niższe od ścieżki redukcji emisji CO₂. Czyli do 2029 roku producenci samochodów ciężarowych, którzy są zobligowani do redukcji emisji CO₂ o 15%, nie będą płacili kar, jeżeli będą mieli niższą emisję i będą mogli sobie akumulować te środki, żeby zapłacić te kary po 2030 roku, gdzie obejmie ich zobowiązanie redukcji emisji produkowanych nowych pojazdów o 45%. 2030 rok producenci aut ciężarowych muszą zredukować emisję o 45%. Przecież to jest, proszę państwa, zabójcze dla przemysłu samochodowego, zabójcze dla naszej gospodarki.

Państwo tutaj w stanowisku rządu, w ocenie skutków gospodarczych, piszecie, że nie wpłynie to, a wręcz poprawi możliwości producentów aut ciężarowych. Ja się z tym fundamentalnie nie zgadzam. Uważam, że ocena skutków gospodarczych całego tego pierwszego rozporządzenia, również tego rozporządzenia, powinna być negatywna. Jeśli chodzi o wpływ na Unię Europejską i ocenę skutków finansowych, państwo w swoim stanowisku napisaliście, że nie będzie miało to wpływu finansowego na budżet Unii Europejskiej. Bezpośrednio być może nie będzie miało tego wpływu, ale będzie miało wpływ na budżet producentów aut ciężarowych, gdzie pośrednio będzie miało to również wpływ na budżet Unii Europejskiej. Zatem, rozpatrując, drodzy państwo, ten dokument, nie możemy go rozpatrzyć w oderwaniu od bazowego dokumentu i zobowiązania do redukcji emisji CO₂ do 2030 roku.

Panie ministrze, pytanie do pana: czy pan uważa, że jesteśmy w stanie dotrzymać tych narzuconych zobowiązań i zredukować emisję CO₂ o 55% do roku 2030? W związku z tym, panie przewodniczący, bardzo proszę, żebyśmy przegłosowali na Komisji stanowisko rządu. No i liczę na konkretną odpowiedź od pana ministra. Bardzo państwu dziękuję.

Przewodniczący poseł Marek Krząkała (KO):
Bardzo dziękuję, panie pośle. Otwieram dyskusję. Czy ktoś jeszcze chciałby zabrać głos? Zgłoszeń nie widzę, dlatego oddaję głos panu ministrowi. Proszę bardzo.

Podsekretarz stanu w MKiŚ Krzysztof Galos:
Szanowni państwo, szanowny panie pośle, na pewno nie zmienię tego stanowiska, które stwierdza, że ten projekt poprawia warunki funkcjonowania. Poprawia w stosunku do poprzedniego rozporządzenia i taka jest ocena rządu RP w tym względzie. Natomiast co do możliwości i uwarunkowań osiągnięcia celów, o które pan poseł pyta, poproszę o bardziej szczegółową wypowiedź pana dyrektora Bartosza Arabika. Bardzo proszę.

Przewodniczący poseł Marek Krząkała (KO):
Bardzo proszę, panie dyrektorze.

Zastępca dyrektora Departamentu Innowacji i Efektywności Energetycznej MKiŚ Bartosz Arabik:
Dziękuję. Jeśli chodzi o cele, które przedsiębiorstwa muszą teraz zrealizować, to jest te 15%, o których mówił pan poseł. Chodzi o to, żeby przedsiębiorstwa, które są poniżej trajektorii, mogły w tym okresie zbierać jednostki emisji i w sytuacji, kiedy wejdą nowe cele, czyli 43% po 2030 roku,  i w momencie, kiedy miałyby trudność z osiągnięciem tych celów, mogły wykorzystywać wcześniej pozyskane jednostki emisji, żeby nie płacić kar. Chodzi o to, żeby przedsiębiorstwa zamiast wydatkować środki na płacenie kar, mogły te środki inwestować chociażby w produkcję czy w nowe technologie, które pozwolą im następnie szybciej zrealizować założone cele.

Przewodniczący poseł Marek Krząkała (KO):
Bardzo dziękuję. Panie pośle, proszę.

Poseł Marcin Gwóźdź (PiS):
Szanowny panie dyrektorze, szanowny panie ministrze, oczywiście sam dokument, jeżeli rozmawiamy tylko o tym konkretnym rozporządzeniu, w oderwaniu od rozporządzenia, które narzuca na nas obowiązek ograniczenia emisji o 55%, to zgoda, to to, o czym pan mówi, że to umożliwi producentom akumulowanie tych kredytów i później finansowanie kar po 2030 roku, jest to pewien element elastyczności. Jest to minimalna zmiana na korzyść przedsiębiorców, dlatego ja bym rekomendował wstrzymanie się w głosowaniu nad tym stanowiskiem rządu. Ale, drodzy państwo, nie możemy tego dokumentu pozostawić w oderwaniu od naszego zobowiązania narzuconego do redukcji emisji CO₂ o 55% do 2030 roku. I pytanie do pana ministra brzmiało: czy ten cel redukcji emisji CO₂ do 2030 jest realny? Jakie jest stanowisko rządu? Czy rząd podtrzymuje to zobowiązanie, czy rząd po prostu będzie się starał, żeby to zobowiązanie zostało zawieszone bądź usunięte i zdjęte z Polski, ponieważ to niekorzystnie wpływa na gospodarkę. Chyba wszyscy się zgodzimy, że takie zobowiązanie już w 2030 roku na pewno wpłynie negatywnie na naszą gospodarkę i pośrednio negatywnie na budżet Unii Europejskiej. Zatem podtrzymuję pytanie: czy te cele na 2030 rok redukcji emisji o 55% w stosunku do roku 1990 są realne i czy rząd idzie tą drogą?

Przewodniczący poseł Marek Krząkała (KO):
Bardzo dziękuję. Panie ministrze, chce pan odpowiedzieć? Proszę.

Podsekretarz stanu w MKiŚ Krzysztof Galos:
Tak, bardzo krótko. Chciałbym podkreślić, że w stanowisku rządu jest taka klauzula, że oczekujemy kontynuacji prac nad przeglądem tego właśnie rozporządzenia, w szczególności w zakresie realnej, regularnej oceny realnych warunków wdrażania dekarbonizacji transportu ciężkiego. Więc w pewnym zakresie jest to odpowiedź na pytanie pana posła.

Przewodniczący poseł Marek Krząkała (KO):
Panie pośle, jedna minuta.

Poseł Marcin Gwóźdź (PiS):
Tak, 30 sekund, panie przewodniczący. Czyli, panie ministrze, rząd polski oczekuje zmiany tego przepisu i uważacie, że te cele i to zobowiązanie do 2030 roku jest na dzisiaj nierealne, tak?

Podsekretarz stanu w MKiŚ Krzysztof Galos:
Dokładnie w ten sposób nie potwierdzę panu tego, dokładnie w tym duchu. Natomiast na pewno należy podjąć w tym względzie dyskusję na temat także i realności osiągnięcia tych celów.

Przewodniczący poseł Marek Krząkała (KO):
Bardzo panu ministrowi dziękuję. Nie widzę więcej zgłoszeń. Chciałbym wobec tego zaproponować konkluzję. Stwierdzam, że Komisja rozpatrzyła w trybie art. 7 ust. 4 ustawy dokument o sygnaturze COM(2025) 784 wersja ostateczna i odnoszący się do niego projekt stanowiska. Komisja podzieliła stanowisko rządu. 

Domyślam się, że jest sprzeciw. W takim razie proszę przygotować karty do głosowania. Wszyscy państwo mają karty do głosowania? W takim razie, kto jest za przedstawionym stanowiskiem rządu, proszę podnieść rękę i nacisnąć przycisk. Kto jest przeciw? Kto się wstrzymał? Dziękuję.

Głosowało 26 osób: za – 16, przeciw – 0, wstrzymało się – 10 osób. Na tym zamykam rozpatrywanie pkt 4.

Przechodzimy do ostatniego punktu, do pkt V, czyli rozpatrzenia w trybie art. 8 ust. 2 ustawy Wniosku w sprawie zalecenia Rady dotyczącego Nowego Europejskiego Bauhausu COM(2025) 1027  wersja ostateczna oraz odnoszącego się do niego projektu stanowiska RP. Rząd reprezentuje pan minister Andrzej Szeptycki, podsekretarz stanu w Ministerstwie Nauki i Szkolnictwa Wyższego. Panie ministrze, bardzo proszę o przedstawienie stanowiska.

Podsekretarz stanu w Ministerstwie Nauki i Szkolnictwa Wyższego Andrzej Szeptycki:
Dziękuję bardzo. Panie przewodniczący, szanowne panie posłanki, szanowni panowie posłowie, inicjatywa Nowy Europejski Bauhaus to jest inicjatywa Komisji Europejskiej, która ma na celu rozwój innowacyjnych rozwiązań, aby przekształcić dzielnice, te, w których mieszkamy, w miejsca nie tylko zrównoważone, ale też, jak mówią dokumenty, inkluzywne i piękne. Tę inicjatywę obejmuje w pierwszej kolejności Fundusz NEB, w ramach którego zostaną rozpisane łącznie trzy konkursy. Otwierają się one w maju tego roku i skupiają się na trzech głównych kierunkach: łączenie zielonej transformacji z włączeniem społecznym i demokracją lokalną, podejście cyrkularne i regeneracyjne w budownictwie oraz innowacyjne finansowanie i modele biznesowe dla dzielnic. Ta inicjatywa to jest łącznie 360 mln euro z programu „Horizon Europe” na badania i innowacje. To jest główna informacja na temat inicjatywy Nowy Europejski Bauhaus.

Natomiast bezpośrednim tematem naszego dzisiejszego spotkania jest zalecenie Rady dotyczące Nowego Europejskiego Bauhausu. Celem tego projektu jest wsparcie czystej transformacji w Unii Europejskiej poprzez promowanie zrównoważonego, sprzyjającego włączeniu społecznemu, estetycznego i dostępnego środowiska zbudowanego. Projekt ma sprzyjać bardziej inkluzywnej i zrównoważonej przyszłości poprzez wprowadzanie konkretnych pozytywnych zmian w praktyce. NEB promuje zrównoważony rozwój, odporność, estetykę, inkluzywność, dostępność i przystępność cenową, a jednocześnie wzmacnia czyste technologie i gałęzie przemysłu przyszłości. Te zalecenia mają na celu ułatwienie państwom członkowskim włączanie wartości i zasad NEB do polityk publicznych na poziomie krajowym, regionalnym i lokalnym.

Warto również odnotować, że jednym z założeń projektu jest zwiększenie spójności działań państw członkowskich w takich obszarach jak dekarbonizacja środowiska zbudowanego czy mieszkania przystępne cenowo, a także wzmacnianie innowacyjności, konkurencyjności przemysłu oraz roli kultury i edukacji w procesach transformacji.

Jeżeli chodzi o nasze stanowisko, stanowisko rządu RP, to zasadniczo pozytywnie oceniamy korzyści płynące z tego dokumentu, zwłaszcza jeżeli chodzi o poprawę jakości życia obywateli, zrównoważony rozwój, wzmacnianie włączenia społecznego oraz inne cele Unii Europejskiej. Ten dokument ma charakter niewiążący i to również w naszej ocenie jest pozytywne, dlatego że jest to zgodne z zasadą subsydiarności Unii Europejskiej oraz z kompetencjami państw członkowskich w obszarze planowania przestrzennego, mieszkalnictwa, kultury i tak dalej.

Pozytywnie oceniamy również holistyczny charakter inicjatywy NEB łączącej aspekty środowiskowe, społeczne, kulturowe i gospodarcze. Na pozytywną ocenę zasługuje również w naszej ocenie fakt, że wspomniane zalecenia przewidują elastyczne wdrażanie poszczególnych ich elementów z uwzględnieniem krajowych uwarunkowań społeczno-gospodarczych, terytorialnych i instytucjonalnych. Warto wreszcie odnotować, że zalecenia obejmują również rolę sektora kultury, sektora kreatywnego w ich wdrażaniu, co z kolei może przekładać się na wzrost innowacji.

Zalecenia jako dokument niewiążący prawnie nie pociągają za sobą skutków prawnych, nie pociągają za sobą również zasadniczo skutków finansowych, natomiast nasze agencja Narodowe Centrum Badań i Rozwoju zwraca uwagę, że potrzebne jest zapewnienie jedynie finansowania działalności krajowych punktów kontaktowych, które mają się zajmować implementacją tych zaleceń. Natomiast ogólnie, jak już powiedziałem, nasze stanowisko w kwestii tych zaleceń jest pozytywne. Dziękuję bardzo.

Przewodniczący poseł Marek Krząkała (KO):
Bardzo dziękuję, panie ministrze. Posłem sprawozdawcą do tego dokumentu jest pan poseł Rafał Kasprzyk. Panie pośle, proszę o opinię.

Poseł Rafał Kasprzyk (Centrum):
Szanowny panie przewodniczący, panie ministrze, szanowna Komisjo, tak jak pan minister powiedział, Nowy Europejski Bauhaus ma na celu wdrożenie czystej transformacji i paktu dla czystego przemysłu za pomocą konkretnych projektów, które poprawiają codzienne życie. Dla mnie ten projekt, te zalecenia Rady są szczególnym projektem z uwagi na moje 30-letnie doświadczenie w branży budowlanej. Jako inżynier budownictwa bardzo się cieszę z tych zaleceń. W wieloletnich ramach finansowych na lata 2021–2027 na NEB przeznaczono 1,4 mld euro, z czego większość pochodzi z polityki spójności.

Pan minister przedstawił stanowisko polskiego rządu. Podkreślam, że NEB wspiera kulturę kreatywności i dialogu oraz włączenia społecznego. Rząd polski pozytywnie ocenia niewiążący charakter tego zalecenia, który respektuje taką zasadę subsydiarności i kompetencje państw członkowskich w obszarze planowania przestrzennego, mieszkalnictwa, kultury i rozwoju lokalnego. Dokument ten kładzie również duży nacisk na rozwój kultury budowlanej, rozumianej jako świadome, odpowiedzialne i wysokiej jakości kształtowanie przestrzeni. Jak bardzo to jest potrzebne, wystarczy się rozejrzeć i zobaczyć, jak architektura może być poprawiona.

Postulat obecnej transformacyjnej siły sztuki i kultury w celu pobudzenia kreatywności w Nowym Europejskim Bauhausie jest zdaniem Polski ciekawą i wartościową próbą umacniania europejskich wartości estetycznych i społecznych. Takie podejście jest spójne z polską polityką ochrony i rozwoju dziedzictwa kulturowego. Panie przewodniczący, również się przychylam. Uważam, że powinniśmy przyjąć te zalecenia Rady. Dziękuję.

Przewodniczący poseł Marek Krząkała (KO):
Bardzo dziękuję. Otwieram dyskusję. Czy ktoś z pań i panów posłów chciałby zabrać głos? Nie widzę. W takim razie chciałbym zaproponować następującą konkluzję: Stwierdzam, że Komisja rozpatrzyła w trybie art. 8 ust. 2 ustawy dokument o sygnaturze COM(2025) 1027 wersja ostateczna i odnoszący się do niego projekt stanowiska RP. Komisja podzieliła stanowisko rządu. Czy jest przeciw? Nie słyszę. Na tym zamykam rozpatrywanie pkt 5.

Informuję, że porządek obrad został na tym wyczerpany. Protokół dzisiejszego posiedzenia będzie wyłożony do przejrzenia w sekretariacie Komisji Kancelarii Sejmu. Zamykam posiedzenie Komisji. Następne posiedzenie będzie za 3 minuty. Dziękuję państwu.